II SA/Wa 2114/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi C.G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...]maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku oddala skargę Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga C. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej oraz pozbawienia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] października 2016 r. C. G. (zwany dalej: skarżący) został zarejestrowany w Urzędzie Pracy m.st. Warszawy (zwany dalej: PUP) jako osoba bezrobotna. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Prezydent m.st. Warszawy (zwany dalej: Prezydent, organ I instancji), orzekł o uznaniu skarżącego z dniem [...] października 2016 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r. włącznie, w wysokości 997,40 zł brutto miesięcznie oraz od dnia [...] stycznia 2017 r. do dnia [...] października 2017 r. włącznie w wysokości 783,20 zł brutto miesięcznie. Pismem z [...] grudnia 2018 r. PUP zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej: ZUS) m.in. z zapytaniem, czy w okresie od [...] października 2016 r. u skarżącego wystąpił zbieg ubezpieczeń z tytułu rejestracji jako osoba bezrobotna oraz innego tytułu np. emerytury, renty. W odpowiedzi na powyższe zapytanie ZUS pismem z [...] stycznia 2019 r. poinformował PUP, że skarżący był zgłoszony do ubezpieczeń od [...] września 2016 r. do [...] stycznia 2018 r. oraz od [...] lutego 2018 r. do nadal jako emeryt lub rencista zamieszkały, lub osoba pobierająca rodzicielskie świadczenie uzupełniające zamieszkały w Rzeczypospolitej Polskiej, którego składka na ubezpieczenie zdrowotne finansowana jest przez świadczeniobiorcę. Decyzją znak [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Prezydent, działając na podstawie art. 78 ust. 4 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4 ca oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265 ze zm., zwana dalej: u.p.z.i.r.p.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002r. Nr 41 poz. 361 ze zm.), orzekł o pozbawieniu skarżącego z dniem [...] października 2016 r. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie organu I instancji, że od dnia [...] września 2016 r. skarżącemu przyznana została renta, co wynika z informacji przekazanej przez ZUS. W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżący wskazał, iż decyzji znak [...] nie otrzymał i nie wie jakie jest jej uzasadnienie. Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. Wojewoda Mazowiecki (zwany dalej: Wojewoda, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 u.p.z.i.r.p., uchylił zaskarżoną decyzję w całości, orzekając co do istoty sprawy. Ponownie orzekł o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej od [...] października 2016 r. do [...] marca 2019 r. oraz o pozbawieniu skarżącego prawa do zasiłku od [...] października 2016 r. do [...] października 2017 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, Wojewoda wskazał, iż w celu uzupełnienia materiału dowodowego sprawy wystąpił ZUS o udzielnie informacji; jakie świadczenie przyznano skarżącemu od [...] października 2016 r. oraz wskazanie, czy jest to świadczenie okresowe czy stałe. W odpowiedzi ZUS pismem z [...] kwietnia 2019 r. wskazał, że skarżący od [...] października 2016 r. do [...] marca 2019 r. był uprawniony do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Prawo do renty ustało z dniem [...] marca 2019 r., zaś skarżący nie złożył wniosku o ponowne ustalenie prawa do świadczenia. Wojewoda przywołał treść art. 78 ust. 4 u.p.z.i.r.p. określającego, że w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa m.in. do renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służby. Wskazał, że ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przewiduje dwie formy pozbawienia bezrobotnego statusu osoby bezrobotnej. Pierwszą z nich jest pozbawienie statusu bez określania daty końcowej, drugą zaś jest pozbawienie statusu osoby bezrobotnej ze wskazaniem takiej daty. Aby ponownie uzyskać status osoby bezrobotnej w pierwszym z tych przypadków, niezbędna jest ponowna rejestracja w urzędzie pracy. Natomiast w razie pozbawienia statusu bezrobotnego z określeniem daty końcowej status bezrobotnego niejako odżywa bez konieczności kolejnej rejestracji. Istotą tego drugiego rozwiązania jest umożliwienie bezrobotnemu przywrócenia przysługującego mu statusu bez konieczności ponownej rejestracji w razie przyznania mu na okres oznaczony, z mocą wsteczną, świadczeń wykluczających status osoby bezrobotnej gwarantujących uprawnienia z zakresu zabezpieczenia społecznego. Przepis ten bowiem gwarantuje zachowanie ciągłości uprawnień z ubezpieczenia społecznego w stosunku do osób, które uzyskały czasowe świadczenie z tytułu wykluczającego możliwość korzystania ze statusu osoby bezrobotnej. Organ odwoławczy zauważył, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Prezydent wskazał m.in. art. 78 ust. 4 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z.i.r.p. Przepis art. 78 ust. 4 u.p.z.i.r.p. ma charakter całkowicie samodzielny i możliwe jest orzeczenie o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku tylko na jego podstawie. Użycie w podstawie prawnej art. 78 ust. 4 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z.i.r.p. powoduje, iż nie wiadomo z jakiego powodu osoba traci statusu osoby bezrobotnej oraz czy utrata statusu jest na stałe (art. 33 ust. 4 pkt 1) czy na czas oznaczony (78 ust. 4). Ponadto zastosowanie art. 78 ust. 4 u.p.z.i.r.p. jest możliwe tylko w sytuacji, gdy osoba ma przyznane świadczenie na czas oznaczony. W przypadku świadczeń przyznawanych na stałe utrata statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje w oparciu o normę prawną, określoną w 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z.i.r.p. W niniejszej sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji, Prezydent nie ustalił jakie świadczenie zostało przyznane skarżącemu oraz czy zostało ono przyznane na czas oznaczony czy na stałe. Bez ustalenia okresu przysługiwania świadczenia niemożliwe stało się ustalenie w oparciu o jaką normę prawną skarżący powinien zostać pozbawiony statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Powyższe uchybienie zostało naprawione przez organ odwoławczy. Jak wskazał ZUS w okresie od [...] października 2016 r. do [...] marca 2019 r. skarżący był uprawniony do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W związku z tym za ten okres, w oparciu o art. 78 ust. 4 u.p.z.i.r.p., powinien być pozbawiony statusu osoby bezrobotnej. Jednocześnie skarżący powinien zostać pozbawiony prawa do zasiłku za okres od [...] października 2016 r. do [...] października 2017 r. (ostatni dzień posiadania prawa do zasiłku). Ocenił dalej, iż w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy argumentacja przedstawiona przez skarżącego w odwołaniu, nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wydana decyzja nie narusza prawa i nie może być zmieniona. W skardze złożonej na powołaną wyżej decyzję do sądu administracyjnego skarżący wskazał, iż zaskarżona decyzja nie odnosi się do istoty jego odwołania. Wojewoda w uzasadnieniu decyzji podał, że "W odwołaniu Pan G. wskazał, że nie otrzymał ww. decyzji i nie wie jakie jest uzasadnienie", po czym w ogóle nie odniósł się do tej kwestii. Trudno mu więc ustosunkować się do sprawy, skoro nie został poinformowany o jej okolicznościach. Nie miał też możliwości zapoznania się z aktami sprawy, ani złożenia wyjaśnień czy wyrażenia stanowiska. Z uzasadnienia wynika np., że organ odwoławczy naprawiał jakieś uchybienia organu I instancji, o czym skarżący nic nie wiedział. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 78 ust. 4 u.p.z.i.r.p., zgodnie z którym w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, rentę szkoleniową, rentę socjalną, zasiłek macierzyński, zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Treść przytoczonego przepisu wyraźnie wskazuje, że przyznanie bezrobotnemu renty nakłada na organ obowiązek "pozbawienia" go statusu osoby bezrobotnej. Co więcej, jego literalna wykładnia prowadzi do przyjęcia, iż pozbawienie takie następuje za cały ów okres z mocą wsteczną. Nie jest bowiem dopuszczalne równoczesne korzystanie z prawa do świadczeń, przyznawanych z zabezpieczenia społecznego, i uprawnień wynikających ze statusu bezrobotnego. W przypadku wystąpienia zbiegu takich uprawnień - jak miało to miejsce w stanie faktycznym niniejszej sprawy - organ jest zobligowany pozbawić stronę statusu bezrobotnego. Sąd podziela stanowisko, że do wydania orzeczenia o pozbawieniu statusu bezrobotnego wystarczy samo ziszczenie się przesłanek określonych w dyspozycji przepisu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 755/17 (publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać też należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.z.i.r.p., poza różnymi kryteriami, jakie musi spełniać osoba bezrobotna, ustawodawca wskazał m.in. to, iż osoba taka musi być zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Tego typu zastrzeżenie w sposób oczywisty wyklucza więc z kręgu potencjalnych bezrobotnych osoby, które nie są zdolne do podjęcia zatrudnienia, bo przyznano im prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. W niniejszej sprawie niesporna jest okoliczność, że skarżący został zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia [...] października 2016 r. i od tej daty został mu przyznany zasiłek dla bezrobotnych. Niesporny jest także fakt, że w okresie od [...] października 2016 r. do [...] marca 2019 r. skarżący uprawniony był do renty z tytułu niezdolności do pracy, wypłacanej przez organ rentowy – ZUS. Zatem, w ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły, iż fakt pobierania przez skarżącego renty od dnia [...] października 2016 r. skutkuje pozbawieniem go od tej właśnie daty statusu osoby bezrobotnej. Wskazać w tym miejscu należy, że istotą rozwiązania przyjętego w art. 78 ust. 4 u.p.z.i.r.p. jest umożliwienie bezrobotnemu przywrócenia przysługującego mu statusu, bez konieczności ponownej rejestracji w razie przyznania mu na okres oznaczony, z mocą wsteczną, świadczeń wykluczających status osoby bezrobotnej gwarantujących uprawnienia z zakresu zabezpieczenia społecznego. W kontekście powyższego stwierdzić trzeba, że Wojewoda prawidłowo uchylił podjętą przez organ I instancji decyzję (określającą datę początkową utraty statusu bezrobotnego i przyznania prawa do zasiłku) i orzekając co do istoty sprawy ustalił o pozbawieniu skarżącego statusu bezrobotnego w okresie od [...] października 2016 r. do [...] marca 2019 r. (tj. w okresie, w którym był on uprawniony do renty) oraz o pozbawieniu skarżącego prawa do zasiłku w okresie od [...] października 2016 r. do [...] października 2017 r. (tj. za cały okres jego pobierania). Jak przedstawiono wyżej nie jest możliwe jednoczesne pobieranie za ten sam okres renty z tytułu niezdolności do pracy oraz zasiłku dla bezrobotnych, a więc świadczenia przysługującego osobom zdolnym i gotowym do podjęcia zatrudnienia. Skoro okazało się, że skarżący w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej i pobierania z tego tytułu zasiłku był osobą niezdolną do pracy, której przyznano rentę, prawidłowo pozbawiono go statusu osoby bezrobotnej i zasiłku dla bezrobotnych, za ten właśnie okres. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa, brak jest więc podstaw prawnych do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi : "trudno mi ustosunkować się do sprawy skoro nie wiem o jej okolicznościach. Nie miałem też możliwości zapoznania się z aktami sprawy, ani złożenia wyjaśnień czy wyrażenia stanowiska". Faktem jest, że decyzja organu I instancji została awizowana, a więc ostatecznie uznana za doręczoną skarżącemu prawidłowo (na adres, pod którym mieszkał i mieszka skarżący). Z akt administracyjnych sprawy wynika jednak, że skarżący był informowany o toczącej się sprawie, własnoręcznymi podpisami potwierdzał kolejne pisma do niego kierowane (vide: k.24. k.27, 30 i załączone do nich dowody doręczenia skarżącemu pism do jego rąk własnych). Mógł więc zainteresować się sprawą, gdy toczyła się przed organem, i zapoznać się z jej aktami, czego jednak nie uczynił. Tym samym złożona w niniejszej sprawie skarga jest niezasadna. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.