II GSK 1995/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-05-28

Skład orzekający: Gabriela Jyż, Marcin Kamiński, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 111 § 1 w zw. z art. 51 i art. 183 § 2 pkt 3) PPSA, poprzez oddzielne rozpoznanie skarg wniesionych od tej samej decyzji przez różnych skarżących?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania, w tym art. 111 § 1 PPSA, poprzez oddzielne rozpoznanie skarg wniesionych od tej samej decyzji przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz przez przedsiębiorcę A. "M." A. F., J. T. Sp. j. Sąd wskazał, że sprawy te powinny być połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W konsekwencji, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, a skargę kasacyjną Rzecznika oddalił.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania interpretacji indywidualnej oraz stwierdzenia nieprawidłowości stanowiska przedsiębiorcy przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Rzecznika oraz przedsiębiorcy A. "M." A. F., J. T. Sp. j. od wyroku WSA. Przedsiębiorca zarzucił m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez oddzielne rozpoznanie jego skargi i skargi Rzecznika, które dotyczyły tej samej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Jednocześnie oddalił skargę kasacyjną Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del.WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców i A. "M." A. F., J T. Sp. j. w Cz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 103/20 w sprawie ze skargi Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 8 listopada 2019 r. nr PORZI.503.188.2018.NAFT.2 w przedmiocie odmowy wydania interpretacji indywidualnej oraz stwierdzenie nieprawidłowości stanowiska przedsiębiorcy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. oddala skargę kasacyjną Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców; 3. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 1 grudnia 2020 r., oddalił skargę Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 8 listopada 2019 r., w przedmiocie odmowy wydania interpretacji indywidualnej oraz stwierdzenia nieprawidłowości stanowiska przedsiębiorcy. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: pismem z dnia 24 października 2018 r. przedsiębiorca A. "M." J. T., A. F. Sp.j. w Cz. złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidulanej w zakresie: 1) "Pierwszego stanu faktycznego" tj. czy według organu w razie śmierci jednego ze wspólników spółki jawnej, na rzecz której udzielono zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy na miejsce jego wstąpi nowy wspólnik - osoba fizyczna (bez względu na to, czy będzie to farmaceuta), taka zmiana jest dopuszczalna i czy w takim przypadku przedsiębiorca będzie musiał złożyć wniosek o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej? Czy też według organu taka zmiana jest niedopuszczalna z uwagi na art. 104 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2019, poz. 499 ze zm., dalej: u.p.f.); 2) "Drugiego stanu faktycznego", tj. czy według organu, w razie gdy ze spółki jawnej wystąpił wspólnik, osoba fizyczna, natomiast na jego miejsce wstąpi nowy wspólnik - osoba prawna funkcjonująca w obrocie prawnym jako jednoosobowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, przy czym jedynym wspólnikiem spółki z o.o. będzie ta sama osoba fizyczna, taka zmiana jest dopuszczalna i czy w przypadku jej przeprowadzenia przedsiębiorca będzie musiał złożyć wniosek o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej? Czy też według organu taka zmiana jest niedopuszczalna z uwagi na art. 104 ust. 1 pkt. 4 u.p.f.? Po rozpatrzeniu wniosku strony, Śląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia 20 listopada 2018 r. odmówił wydania interpretacji indywidualnej w zakresie przedstawionego "Pierwszego stanu faktycznego" oraz stwierdził nieprawidłowości stanowiska przedstawionego przez stronę w zakresie "Drugiego stanu faktycznego". Organ wskazał, że w zakresie potencjalnej "śmierci wspólnika" jest to zdarzenie losowe, a tym samym nie jest związane z postępowaniem i działaniem przedsiębiorcy, w zakresie podejmowanych przedsięwzięć natury zawodowej i/lub gospodarczej. W przypadku drugiego stanu faktycznego organ wskazał, iż w aktualnym stanie prawnym do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej konieczne jest, aby ubiegający się o nie podmiot spełniał wymogi określone w art. 99 ust. 4 u.p.f., tym samym w przypadku złożenia wniosku o zmianę zezwolenia nie byłoby możliwe pozytywne jego rozpatrzenie, gdyż wykreowałoby to sytuację, o której mowa w art. 104 ust. 1 pkt 4 u.p.f. Objętą skargą decyzją Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielając stanowisko Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w zakresie "Pierwszego stanu faktycznego" ujętego we wniosku strony stwierdził, że nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie interpretacji indywidualnej, zatem odmowa jej wydania była zasadna. W zakresie "Drugiego stanu faktycznego", organ nie podzielił stanowiska strony, że zmiana wspólników w spółce jawnej nie wpływa na ważność wydanych zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w myśl obowiązujących przepisów prawnych. Wskazał, że podmiot występujący o zmianę zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, który uzyskał przed wejściem w życie ustawy nowelizującej ustawę Prawo farmaceutyczne, musi spełniać wymogi nałożone przez obecnie obowiązujące przepisy prawa farmaceutycznego. Sąd I instancji oddalając wywiedzioną od tej decyzji przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców skargę, stwierdził, że organ przeprowadził dokładną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wysnuł z niej poprawne wnioski. Sąd wskazał, że w przedstawionym "pierwszym stanie faktycznym" zdarzeniem przyszłym, co do którego strona wniosła o wydanie interpretacji indywidulanej była śmierć wspólnika spółki jawnej. Zdaniem Sądu I instancji, organy inspekcji farmaceutycznej zasadnie uznały, że śmierci wspólnika nie można zakwalifikować jako zdarzenia przyszłego, gdyż zdarzenia przyszłe to stany, które z jednej strony jeszcze nie powstały, a z drugiej strony są związane z planowanym postępowaniem i działaniem przedsiębiorcy, których realizacja może wiązać się z zapłatą daniny publicznej. Przyjęcie stanowiska zaprezentowanego przez stronę doprowadziłoby, w ocenie Sądu, do wydania interpretacji warunkowej, co godziłoby w istotę jej funkcji gwarancyjnej. Wobec tego, Sąd uznał, że nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie interpretacji indywidualnej. Odnośnie "drugiego stanu faktycznego", zdaniem Sąd brak było podstaw do uznania za słuszne stanowiska wnioskodawcy, że zmiana wspólników w spółce jawnej nie wpływa na ważność wydanych zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w myśl obowiązujących przepisów prawnych. Sąd stwierdził, że podmiot występujący o zmianę zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, który uzyskał przed wejściem w życie ustawy nowelizującej u.p.f., musi spełniać wymogi nałożone przez obecnie obowiązujące przepisy prawa farmaceutycznego. W ocenie Sądu I instancji wykładnia art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1015) prowadzi do wniosku, iż ustawodawca przyjął w tym zakresie zasadę, że wydane zezwolenia zachowują moc, a zatem co do zasady pozostają one w obrocie prawnym bez konieczności spełnienia przez podmioty, na rzecz których zostały one wydane, żadnych dodatkowych warunków. Sąd zauważył przy tym, że ustawodawca nie wprowadził odmiennego trybu dokonywania zmiany zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych wydanych przed czy po dniu 25 czerwca 2017 r. Znowelizowane przepisy znacznie ograniczyły natomiast krąg osób mogących ubiegać się o zezwolenia na prowadzenie apteki. Wskazał w tym zakresie, że gdyby intencją ustawodawcy było przejęcie zasady, iż do zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych dotychczas funkcjonujących (wydanych przed dniem 25 czerwca 2017 r.) nie będą miały zastosowania przepisy u.p.f. w brzmieniu obowiązującym od dnia 25 czerwca 2017 r. to okoliczność ta zostałaby zapisana w ustawie, co jednak nie nastąpiło. Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem organu odnośnie przedstawionego przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców dowodu z Objaśnień prawnych z dnia 12 kwietnia 2019 r. wydanych przez Ministra Zdrowia. Podkreślił, ze Minister Zdrowia nie jest właściwy w sprawie do dokonywania wykładni autentycznej przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne, biorąc po uwagę normatywny zakres właściwości rzeczowej i instancyjnej organów administracji publicznej w zakresie udzielania i zmiany zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych. Podsumowując, Sąd I instancji nie stwierdził aby w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, jak również Sąd nie dopatrzył się także uchybień procesowych. W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325). Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu: I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie: 1. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe sporządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz niedostateczne wyjaśnienie przyczyn wydanego rozstrzygnięcia, w szczególności brak należytego odniesienia się do prezentowanego stanowiska Skarżącego, co sprawia, że nie jest możliwe odtworzenie toku myślenia Sądu prowadzącego do rozstrzygnięcia prawnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało wydaniem wyroku niepoddającego się kontroli instancyjnej; II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez GIF przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 162, dalej: "prawo przedsiębiorców" lub "p.p.") poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nie można objąć interpretacją indywidualną zdarzenia przyszłego w postaci przypadków, w których nie wszystkie elementy są efektem zaplanowanych działań przedsiębiorcy, lecz dotyczą zdarzeń, które naturalną koleją rzeczy jednak nastąpią, bądź nastąpić mogą; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy-Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz. U. z 2017 r.,poz. 1015, dalej: "ustawa nowelizująca"), poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że podmiot występujący o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, który uzyskał je przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, musi spełnić wymogi nałożone przez prawo farmaceutyczne w obecnym brzmieniu, 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 99 ust. 4 ustawy z dnia września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 944, dalej: "prawo farmaceutyczne" lub "p.f") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i uznanie, że znajduje on zastosowanie do przedsiębiorców, którzy uzyskali zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przed wejściem w życie ustawy nowelizującej w sytuacji, gdy przepis ten faktycznie nie miał zastosowania, 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 3 p.p. w zw. z art. 33 ust. 1 p.p. poprzez błędne wyciągnięcie wniosków z objaśnień prawnych Ministra Zdrowia, które to wnioski były sprzeczne z literalnym brzmieniem tych objaśnień prawnych; co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało oddaleniem skargi i utrzymaniem w mocy nieprawidłowej decyzji GIF. Podnosząc te zarzuty kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentu urzędowego - pisma Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2020 r., na okoliczność tego, że wbrew stanowisku Sądu I instancji w zaskarżonym wyroku, treść objaśnień prawnych Ministra Zdrowia z dnia 12 kwietnia 2019 r. w zakresie interpretacji art. 2 ustawy nowelizującej w związku z art. 99 ust. 4 pkt 1 p.f. potwierdza korzystną dla przedsiębiorcy wykładnię ww. przepisów. Dokument ten nie istniał w chwili wydania zaskarżonego wyroku, niemniej jego treść może wyjaśnić ewentualne istotne wątpliwości w sprawie. A. "M." A. F., J. T. Sp. j. w Cz. również wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji zaskarżając go w całości i zarzucając mu: a) naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 111 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 51 p.p.s.a. oraz art. 183 § 2 pkt.4) p.p.s.a. oddzielne rozpoznanie skarg wniesionych przez A. "M." A. F., J. T. Sp. j. oraz Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców od tej samej decyzji Głównego Inspektora z dnia 8 listopada 2019 roku (PORZI.503.188.2018.NAFT.2) do dwóch odrębnych postępowań przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, zadekretowanych pod sygnaturami: VI SA/Wa 103/20 (skarga RMiŚP) oraz VI SA/Wa 102/20 (skarga Apteki "M."), podczas gdy sprawy zainicjowane wniesieniem obydwu skarg dotyczą tej samej decyzji, a ich oddzielne rozpoznanie doprowadziło do powstania przeszkody procesowej w postaci zawisłości Farmaceutycznego sporu lub powagi rzeczy osądzonej, co z kolei skutkuje nieważnością postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 3) i 5) p.p.s.a.; b) naruszenia prawa materialnego, a to art. 34 ust. 2 Ustawy Prawo Przedsiębiorców poprzez błędną wykładnię i uznanie, że interpretacja indywidualna nie może obejmować zdarzeń przyszłych, w postaci przypadków w których nie wszystkie elementy są efektem zaplanowanych działań przedsiębiorcy, lecz dotyczą zdarzeń, które naturalną koleją rzeczy jednak nastąpią, bądź mogą nastąpić, podczas gdy zdarzenia przyszłe mogą być przedmiotem interpretacji indywidualnej; c) naruszenia prawa materialnego, a to art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy Prawo Farmaceutyczne (tzw. nowelizacja "Apteka dla Aptekarza"), poprzez jego błędną wykładnię zgodnie z którą podmiot występujący o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, który uzyskał to zezwolenie przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, musi spełniać wymogi nałożone przez prawo farmaceutyczne w obecnym brzmieniu, podczas gdy przepis wprowadzający jednoznacznie stanowi że zezwolenia wydane przed wejściem w życie nowelizacji zachowują ważność; d) naruszenia prawa materialnego, a to art. 99 ust. 4 ustawy Prawo Farmaceutyczne (w brzmieniu obowiązującym od 25.06.2017 roku) w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy Prawo Farmaceutyczne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i uznanie, że znajduje on zastosowanie do przedsiębiorców, którzy uzyskali zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przed wejściem w życic ustawy nowelizującej w sytuacji gdy przepis ma zastosowanie wyłącznie do zezwoleń wydanych po wejściu w życie nowelizacji; e) naruszenia prawa materialnego, a to art. 35 ust. 3 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo Przedsiębiorców poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne wyciągnięcie wniosków z objaśnień prawnych Ministra Zdrowia, które to wnioski były sprzeczne z literalnym brzmieniem tych objaśnień prawnych; f) naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do podniesionych przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców zarzutów w zakresie: a. naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 33 ust. 1 ustawy Prawo Przedsiębiorców w zw. z art. 110 ust. 2 Ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez niezasadne przyjęcie, że Główny Inspektor Farmaceutyczny przy wydawaniu decyzji nie jest związany z objaśnieniami prawnymi Ministra Zdrowia ponieważ nie wykonuje on żadnych zadań w zakresie udzielania i zmiany zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych, podczas gdy zgodnie z art. 110 ust. 2 Ustawy Prawo farmaceutycznej Minister Zdrowia sprawuje nadzór nad działaniem Głównego Inspektora Farmaceutycznego i w celu zapewnienia jednolitego stosowania przepisów wydaje objaśnienia prawne; b. naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 35 ust. 3-5 w zw. z art. 33 ust. 3 w zw. z art. 14 ustawy Prawo Przedsiębiorców, co miało istotny wpływ na wynik sprawy sądowo-administracyjnej, jako że podniesione w skardze zarzuty, dotyczące m.in odstąpienia przez organ przy wydawaniu interpretacji indywidualnej w zakresie "Drugiego stanu faktycznego" od utrwalonej praktyki interpretacyjnej, polegające na niezastosowaniu się do objaśnień prawnych wydanych przez Ministra Zdrowia, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady pewności prawa; c. naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 35 ust. 3 w zw. z art. 33 ust 1 ustawy Prawo Przedsiębiorców poprzez błędne wyciągnięcie wniosków z objaśnień prawnych Ministra Zdrowia, które to wnioski były sprzeczne z literalnym brzmieniem tych objaśnień; d. naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców zw. w art. 7a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie i nie wyłożenie wątpliwości co do treści normy prawnej wynikającej z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej w zw. z art. 99 ust 4 ustawy Prawo farmaceutyczne na korzyść przedsiębiorcy, co doprowadziło do wadliwego odkodowania ww. normy prawnej, a w konsekwencji wydania błędnej decyzji w sprawie; e. naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 12 w zw. w art. 33 ust. 1 ustawy Prawo Przedsiębiorców poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania przedsiębiorcy do władzy publicznej, poprzez działanie wbrew wydanym przez Ministra Zdrowia objaśnieniom prawnym, które wiążą organ przy wydaniu decyzji. Podnosząc te zarzut strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzających go decyzji organów obydwu instancji i orzeczenie co do istoty sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Główny Inspektor Farmaceutyczny w odpowiedzi na obie skargi kasacyjne wniósł o ich oddalenie w całości i zasądzenie a jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za zasadny uznać należy zarzut pomieszczony w skardze kasacyjnej A. "M." A. F., J. T. Sp. j. w Cz. (punkt a) petitum skargi kasacyjnej), tj. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 111 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 51 p.p.s.a. oraz art. 183 § 2 pkt.3) p.p.s.a. poprzez oddzielne rozpoznanie skarg wniesionych przez A. "M." A. F., J. T. Sp. j. oraz Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców od tej samej decyzji Głównego Inspektora z dnia 8 listopada 2019 roku (PORZI.503.188.2018.NAFT.2) w dwóch odrębnych postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, zadekretowanych pod sygnaturami: VI SA/Wa 103/20 (skarga RMiŚP) oraz VI SA/Wa 102/20 (skarga A. "M."), podczas gdy sprawy zainicjowane wniesieniem obydwu skarg dotyczą tej samej decyzji, a ich oddzielne rozpoznanie doprowadziło do powstania przeszkody procesowej w postaci zawisłości farmaceutycznego sporu lub powagi rzeczy osądzonej, co z kolei skutkuje nieważnością postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 3) i 5) p.p.s.a. Uzasadniając ten zarzut skarżąca kasacyjnie wskazała, iż w jej ocenie, zaskarżony wyrok WSA w Warszawie został wydany przedwcześnie. "Równolegle do niniejszego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się bowiem postępowanie o sygn. akt VI SA/Wa 1840/20 (pierwotnie VI SA/Wa 102/20) dotyczące tego samego przedmiotu postępowania pomiędzy tymi samymi stronami, tj. w przedmiocie skargi na decyzję GIF z dnia 8 listopada 2019 r., nr PORZI503.188.NAFT.2. W związku z powyższym, pełnomocnik skarżącej kasacyjne A. "M." A. F., J. T. Sp. j. w Cz. wskazuje, że: 1) postępowanie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 103/2 jest ściśle związane z postępowaniem w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1840/20. Tożsamy przedmiot postępowania, a także strony; 2) w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1840/20 nie została doręczona w sposób prawidłowy decyzja GIF z dnia 8 listopada 2019 r., nr PORZI503.188.NAFT.2, wobec czego dla spółki A. "M." A. F., J. T. Sp. j. w Cz. nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania od niniejszej decyzji; 3) "w związku z powyższym postępowanie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1840/20 nie zostało jeszcze zakończone, albowiem na chwilę obecną A. "M." A. F., J. T. Sp. j. czeka na rozstrzygnięcie Sadu dotyczące utrzymana w mocy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2020 roku, zgodnie z którym (jeżeli ww. postanowienie pozostanie utrzymane w mocy) Główny Inspektor Farmaceutyczny zobligowany będzie doręczyć jeszcze raz decyzję z dnia 8 listopada 2019 roku w sprawie o sygn. PORZI503.188.NAFT.2, w sposób prawidłowy." (s. 5 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Naczelny Sąd Administracyjny analizując wskazany wyżej zarzut ze skargi kasacyjnej A. "M." A. F., J. T. Sp. j. w Cz. dotarł do: 1) postanowienia WSA w Warszawie z dnia 25 września 2020 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1840/20, którym Sąd ten odrzucił skargę A. "M." A. F., J. T. Sp. j. w Cz. jako wniesioną przedwcześnie, z uwagi na brak prawidłowego doręczenia decyzji GIF z dnia 8 listopada 2019 roku w sprawie o sygn. PORZI503.188.NAFT.2 tejże stronie; 2) postanowienia NSA z dnia 17 czerwca 2021 r. (sygn. akt II GSK 866/21), którym NSA oddalił skargę kasacyjną GIF na wyżej wskazane w punkcie 1) postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 września 2020 r.; 3) postanowienie WSA w Warszawie z dnia 6 października 2022 r. (sygn. akt V SA/Wa 4788/21, którym Sąd ten zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie skargi A. "M." A. F., J. T. Sp. j. w Cz. na decyzję GIF z dnia 8 listopada 2019 roku w sprawie o nr PORZI503.188.NAFT.2, w przedmiocie odmowy wydania interpretacji indywidualnej oraz stwierdzenia nieprawidłowości stanowiska przedsiębiorcy. W uzasadnieniu tegoż postanowienia WSA w Warszawie stwierdził, że: "Ta sama decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 8 listopada 2019 r. nr PORZI503.188.NAFT.2 została wcześniej zaskarżona przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Jego skarga została oddalona nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 103/20 z 1 grudnia 2020 r. W sprawie trwa postępowanie kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej "p.p.s.a." – skargi A. "M." A. F., J. T. Sp. j. z siedzibą w Cz. oraz Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców powinny były zostać łącznie rozpoznane i zostać objęte jednym rozstrzygnięciem. W realach sprawy tak się jednak nie mogło stać, ponieważ z uwagi na jej specyfikę procesową, obecnie rozpatrywana skarga została wniesiona do Sądu dopiero 2 listopada 2021 r., a więc już po wydaniu nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 103/20 z 1 grudnia 2020 r." Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd WSA w Warszawie przywołany wyżej, iż obie skargi na decyzję GIF z dnia 8 listopada 2019 r. o nr PORZI503.188.NAFT.2, tj. skarga A. "M." A. F., J. T. Sp. j. z siedzibą w Cz. oraz skarga Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców powinny były zostać łącznie rozpoznane i zostać objęte jednym rozstrzygnięciem. Nie podziela natomiast oceny Sądu I instancji, wyrażonej we wskazanym postanowieniu z dnia 6 października 2022 r. (sygn. akt V SA/Wa 4788/21), iż w sprawie tej zaistniała jakaś specjalna (nadzwyczajna) sytuacja procesowa, która doprowadziła do takiej sytuacji. Nie sposób nie zauważyć, iż w sprawie miały miejsce błędy procesowe zarówno po stronie organu (GIF), w zakresie prawidłowego doręczenia decyzji z dnia 8 listopada 2019 r. o nr PORZI503.188.NAFT.2 (por. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 866/21) stronie, tj. A. "M." A. F., J. T. Sp. j. z siedzibą w Cz. oraz po stronie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w tej sprawie naruszył w sposób istotny, mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, przepisy procesowe, tj. art. 111 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 51 p.p.s.a. i art. 183 § 2 pkt 3) p.p.s.a. Przypomnieć trzeba, iż stosownie do treści art. 51 p.p.s.a.: "Kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, innego aktu lub czynności albo bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania." Natomiast art. 111 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż: "Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą." W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że obligatoryjne połączenie spraw sądowoadministracyjnych do łącznego rozpoznania będzie miało miejsce, gdy tożsamy przedmiot działania lub bezczynność organu wykonującego administrację publiczną zaskarżyło kilku uprawnionych do wniesienia skargi, natomiast fakultatywne połączenie spraw będzie miało miejsce, gdy sprawy sądowoadministracyjne pozostają ze sobą w związku. Należy mieć jednocześnie na uwadze, co wskazuje doktryna, że naruszenie obowiązku obligatoryjnego połączenia spraw sądowoadministracyjnych obwarowane jest przesłanką nieważności, gdy sąd w tożsamej przedmiotowo sprawie prowadzi oddzielne postępowanie sądowoadministracyjne. (por.: M. Jagielska, A. Wiktorowska, K. Zalasińska [w:] Prawo o postępowaniu administracyjnym, Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wydawn. C. H. Beck, Warszawa 2011, s. 459-461 i wskazana tam literatura przedmiotu). Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zasadny jest zarzut ze skargi kasacyjnej A. "M." A. F., J. T Sp. j. z siedzibą w Cz. naruszenia przez Sąd I instancji w tej sprawie art. 111 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 51 p.p.s.a. i w zw. z art. 183 § 2 pkt 3) p.p.s.a. Pozostałe zarzuty pomieszczone w tejże skardze kasacyjnej nie mogą być przedmiotem analizy przez NSA z uwagi na to, iż są przedwczesne. Odnosząc się natomiast do zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców (wymienionych szczegółowo wyżej), Naczelny Sąd Administracyjny uznał je w całości za przedwczesne, a tym samym nie poddające się kontroli merytorycznej, z uwagi na uznanie za zasadny wskazanego zarzutu pomieszczonego w skardze A. "M." A. F., J. T. Sp. j. z siedzibą w Cz.. Tym samym skarga kasacyjna Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców została w całości oddalona. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną A. "M." A. F., J. T. Sp. j. z siedzibą w Cz. i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (pkt 1 sentencji wyroku) oraz na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców (pkt 2 sentencji wyroku). W oparciu o art. 207 § 2 p.p.s.a. NSA odstąpił od zasądzenia kosztów w całości (pkt 3 sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło