II SA/Wa 1106/20
WyrokWSA w Warszawie2021-01-05
Skład orzekający: Janusz Walawski, Izabela Głowacka-Klimas, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata statusu policjanta w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych skutkuje wygaśnięciem decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Utrata statusu policjanta w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych jest równoznaczna z utratą zdolności do nabycia i posiadania uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W takiej sytuacji przestaje istnieć podmiot stosunku prawnego, co prowadzi do bezprzedmiotowości decyzji przyznającej równoważnik i jej wygaśnięcia z dniem zwolnienia ze służby.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.N. na decyzję Komendanta Głównego Policji, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji przyznającej skarżącemu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Decyzja o przyznaniu równoważnika została wydana w 2011 r., a następnie skarżący został zwolniony ze służby w Policji w listopadzie 2019 r. w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych. Skarżący zarzucił organom błędy formalne i merytoryczne decyzji oraz naruszenie przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi K.N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargę
Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. w dniu [...] kwietnia 2020 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Komendanta Rektora Wyższej Szkoły [...] w [...], którą organ pierwszej instancji stwierdził o wygaśnięciu z dniem [...] listopada 2019 r. decyzji nr [...] Komendanta – Rektora Wyższej Szkoły [...] w [...] z dnia [...] marca 2011 r. o przyznaniu K.N. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w określonej w decyzji wysokości.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że Komendant Rektor Wyższej Szkoły [...] w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. przyznał K.N. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Komendant Rektor Wyższej Szkoły [...] w [...] w dniu [...] listopada 2019 r. wydał rozkaz personalny [...], którym zwolnił ww. ze służby z dniem [...] listopada w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych 2019 r.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2018 r. poz. 161 z późn. zm.), policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Natomiast zgodnie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1130 z poźn. zm.), Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się ́ policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji nie posiadają: 1) lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej, 2) spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego, oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, 3) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach towarzystw budownictwa społecznego, 4) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu innego niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2, 5) domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, 6) tymczasowej kwatery.
Przytaczając treść art. 162 § 1 k.p.a. wyjaśnił, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja:1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; 2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że w doktrynie jako przesłankę bezprzedmiotowości decyzji wskazuje się: brak podmiotu stosunku administracyjnego, utratę przez adresata decyzji kwalifikacji niezbędnych do wykonania uprawnień wynikających z decyzji, rezygnacja przez adresata decyzji uprawnień nadanych decyzją, brak przedmiotu, którego dotyczyła decyzja, zmiany lub uchylenia w całości lub w części podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu, zmiany stanu faktycznego stanowiącego przesłankę wydania decyzji.
Natomiast w orzecznictwie wskazuje się, że bezprzedmiotowość decyzji administracyjnej rozumiana jest jako ustanie prawnego bytu stosunku materialno – prawnego nawiązanego na podstawie decyzji z tego powodu, że przestaje istnieć podmiot, którego rozstrzygnięcie dotyczyło, lub też przestaje istnieć przedmiot rozstrzygnięcia, albo na skutek zmiany stanu faktycznego lub prawnego niemożliwe okaże się wykonanie decyzji. Ponadto organ zauważył, że prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest jednym z elementów stosunku publicznoprawnego, jakim jest stosunek służbowy funkcjonariuszy Policji.
K.N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję nr [...] Komendanta Głównego Policji zarzucając organowi odwoławczemu, że ten nie rozpoznał zarzutu, iż decyzja organu pierwszej instancji zawiera błędy formalne i merytoryczne oraz, że uniemożliwiono mu udział w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Skarżący ponadto zarzucił organowi obrazę przepisów prawa materialnego, polegającą na błędnym uznaniu, że dopuszczalne było wydanie decyzji z dniem [...] listopada 2019 r. oraz błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że dopuszczalne było jej wygaśnięcie z tym dniem.
Skarżący podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji i o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzkie Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższego kryterium nie zasługuje nauwzględnienie.
Na wstępie stwierdzić należy, że niewątpliwie uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przysługujące na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Jest ono bowiem ściśle związane z posiadaniem statusu policjanta. Utrata takiego statusu w wyniku zwolnienia z Policji w związku z uzyskaniem uprawnień rentowych lub emerytalnych, jest równoznaczna z utratą zdolności do nabycia, jak również posiadania uprawnień do przedmiotowego świadczenia.
Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie jest bezsporny. Przedmiotem sporu jest natomiast ustalenie, czy skarżącemu przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego. Dla rozstrzygnięcia powyższego indywidualnego sporu koniecznym jest rozważenie ogólnego zagadnienia jakim jest sytuacja prawna funkcjonariuszy zwolnionych ze służby, a uprawnionych do policyjnej emerytury lub renty w zakresie świadczeń i uprawnień związanych z zaspakajaniem potrzeb mieszkaniowych.
Uprawnienie funkcjonariusza do przedmiotowego świadczenia należy oceniać bezpośrednio w oparciu o przepisy ustawy o Policji. Wykładnia systemowa tej regulacji ustawowej wskazuje zaś, że prawo do równoważnika pieniężnego należy łączyć jedynie z faktem pełnienia służby stałej oraz brakiem przez funkcjonariusza (członków jego rodziny) lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, a ponadto, iż równoważnik ten przysługuje za okres nieposiadania powyższego lokalu.
Z akt sprawy wynika, że skarżącemu decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Komendant Rektor Wyższej Szkoły [...] w [...] został przyznany równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Następnie powyżej określony organ rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2019 r.
W takiej sytuacji przestał więc istnieć podmiot stosunku prawnego, co w konsekwencji prowadzi do bezprzedmiotowości (art. 162 § 1 k.p.a.) decyzji przyznającej równoważnik. Została również spełniona druga przesłanka określona w tym przepisie niezbędna do stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji, gdyż w interesie społecznym jest, by skarżący, który utracił status policjanta, przestał otrzymywać świadczenie przysługujące wyłącznie policjantom, a nie emerytom lub rencistom policyjnym.
Z całą mocą podkreślić należy, iż utrata przez skarżącego statusu policjanta, była przesłanką bezprzedmiotowości przedmiotowej decyzji, a w dalszej kolejności jej wygaśnięcia z dniem zwolnienia ze służby, tzn. utraty prawa do przedmiotowego równoważnika.
Odnosząc się do zarzutów skargi w ocenie Sądu okazały się one nie zasadne, a wbrew twierdzeniu skarżącego zaskarżona decyzja nie zawiera błędów formalnych i merytorycznych i została wydana z poszanowaniem przepisów postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło