III SA/Lu 117/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2021r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Roberta D. na pismo Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odblokowania projektu p o s t a n a w i a: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu R. D. kwotę 200 zł (dwieście złotych) z tytułu uiszczonego wpisu od skargi. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest pismo Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości z dnia [...] grudnia 2020 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy odblokowania projektu skarżącego R. D., prowadzącego działalność pod nazwą: "[...]", o numerze [...], celem ponownego wysłania przez stronę poprawionego projektu. Powyższe pismo stanowiło odpowiedź organu na pismo skarżącego z dnia [...] listopada 2020 r. zatytułowane jako: "Skarga na nienależyte działanie organu wraz z wnioskiem o odblokowanie projektu celem ponownego wysłania poprawionego pakietu". W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący R. D. zaskarżył wskazane wyżej pismo Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości z dnia [...] grudnia 2020 r., które określił jako "decyzja", zarzucając organowi naruszenie: 1) art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 – dalej jako "k.p.a."), poprzez odmowę odblokowania projektu na skutek skargi, kiedy w piśmie z dnia 30 listopada 2020 r. skarżący wskazał na udzielenie przez LAWP niejasnych wskazówek, które doprowadziły wnioskodawcę do błędnego uzupełnienia braków wniosku o dofinansowanie, co przyczyniło się do negatywnej oceny jego wniosku; 2) art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania nie kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, na skutek zablokowania dostępu do projektu celem poprawy/uzupełnienia wniosku, kiedy wnioskodawca zasygnalizował, iż został błędnie pouczony jeszcze w terminie na uzupełnienie danych braków; 3) art. 10 k.p.a., poprzez niewysłuchanie zapytań i wniosków wnioskodawcy, gdy ten kierował liczną korespondencję celem wyjaśnienia sprawy; 4) art. 11 k.p.a. w związku z art 12 k.p.a., art 78 Konstytucji RP oraz art. 127 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie w postępowaniu procedury odwoławczej tłumacząc to bardzo powierzchownie zastosowaniem trybu nadzwyczajnego w postępowaniu, nie wyjaśniając na jakiej zasadzie w danym trybie nie przewidziana jest procedura odwoławcza. 5) art. 43 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818, dalej jako "ustawa wdrożeniowa"), poprzez zastosowanie 3-dniowego terminu do uzupełnienia wniosku, kiedy dana ustawa przewiduje termin co najmniej 7 dniowy. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o zmianę "decyzji" i orzeczenie co do istoty sprawy lub o uchylenie "decyzji" i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, co spowoduje odblokowanie projektu wnioskodawcy tak, aby mógł przejść ponownie przez procedurę naboru. W odpowiedzi na skargę Lubelska Agencja Wspierania Przedsiębiorczości wniosła o odrzucenie skargi, a w przypadku uznania przez Sąd, że brak jest podstaw do odrzucenia skargi, wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu tego stanowiska organ podniósł, że przedmiot skargi w sprawie niniejszej nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Wyjaśnił, że zgodnie z "Wezwaniem do złażenia wniosku o dofinansowanie w ramach naboru nr RPLU.03.07.00-lP.01-06-V01/20, w ramach Osi priorytetowej 3 Konkurencyjność przedsiębiorstw, Działania 3.7 Wzrost konkurencyjności MŚP Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 "Finansowanie kapitału obrotowego mikro i małych przedsiębiorstw" (dalej jako "Wezwanie"), wybór projektów odbywał się w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 10 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 w 2020 roku (Dz. U. z 2020 r. poz. 694 – dalej jako "ustawa o szczególnych rozwiązaniach"). Tryb nadzwyczajny jest odrębnym trybem wyboru projektów, nie należy traktować go jako odmiany trybu pozakonkursowego. Do trybu nadzwyczajnego wyboru projektów nie stosuje się przepisów ustawy wdrożeniowej odnoszących się do wyboru projektów, z wyjątkiem art. 48 ust. 40 ustawy wdrożeniowej, dotyczącego zawartości wezwania do złożenia wniosku o dofinansowanie projektu. W ocenie LAWP, skoro przepisów dotyczących procedury odwoławczej, jak również dotyczących możliwości wniesienia skargi nie stosuje się do naboru, do którego przystąpił skarżący, to tym samym brak ustawy szczególnej w oparciu o którą skarżący mógłby wnieść skargę do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesiona przez stronę skarga podlega w tej sprawie odrzuceniu. Wyjaśnić na wstępie należy, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, orzekając w sprawach skarg wniesionych przez uprawnione podmioty i w sprawach podlegających właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Wymaga zwrócenia uwagi, że katalog rozstrzygnięć organu, które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego zawarty w powołanych wyżej przepisach ma charakter zamknięty. Zaskarżenie aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a. oznacza, że zainicjowana przez dany podmiot sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego i z tej przyczyny skarga podlega wówczas odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jeśli uwzględnić, że przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie skarżący uczynił pismo Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości z dnia [...] grudnia 2020 r. (określone w skardze jako "decyzja", choć w rzeczywistości nią nie jest) w przedmiocie odmowy odblokowania mu projektu celem ponownego wysłania przez niego poprawionego projektu, to z samej treści skargi wynika, że strona zakwestionowała prawidłowość wezwania jej do uzupełnienia braków formalnych wniosku o dofinansowanie projektu i stąd domaga się przywrócenia dostępu do projektu celem poprawy wniosku. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o dofinansowanie złożony został w związku z ogłoszeniem przez LAWP naboru wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej 3, Konkurencyjność przedsiębiorstw, Działania 3.7 Wzrost konkurencyjności MŚP, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020, Wsparcie Na Finansowanie Kapitału Obrotowego Dla Mikro i Małych Przedsiębiorstw nr RPLU.03.07.00-lP.01-06-V01/20. Powyższy nabór wniosków o dofinansowanie – co istotne – został ogłoszony w trybie nadzwyczajnym, określonym w art. 10 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 w 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 694). Powołany przepis art. 10 ustawy stanowi: 1. Wybór do dofinansowania projektów mających na celu ograniczenie wystąpienia negatywnych skutków COVID-19 może następować w trybie nadzwyczajnym. 2. W trybie nadzwyczajnym wnioskodawca składa na wezwanie właściwej instytucji w terminie przez nią wyznaczonym wniosek o dofinansowanie projektu służącego ograniczeniu negatywnych skutków wystąpienia COVID-19. Przepis art. 48 ust. 4a ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio. 3. Właściwa instytucja wybiera do dofinansowania projekt, który spełnił kryteria wyboru projektów. Szczegółowe zasady naboru projektów do dofinansowania, warunki, jakie spełnić muszą beneficjenci oraz procedura oceny i wyboru projektów do dofinansowania w trybie nadzwyczajnym określone zostały w "Wezwaniu do złożenia wniosku o dofinansowanie w ramach naboru nr RPLU.03.07.00-IP.01-06-V01/20 w ramach Osi priorytetowej 3 Konkurencyjność przedsiębiorstw, Działanie 3.7 Wzrost konkurencyjności MŚP Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020, Finansowanie kapitału obrotowego mikro i małych przedsiębiorstw". Wezwanie to, stanowiące swego rodzaju regulamin naboru, nie przewiduje w ogóle wnoszenia środka odwoławczego, ani też możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Procedura odwoławcza została wyraźnie wyłączona (pkt VI Wezwania). Również przepis art. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, nie wskazuje żadnego trybu odwoławczego. Nie przewiduje także prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Rozważenia w takiej sytuacji wymagało zatem, czy w tym zakresie zastosowanie mieć mogą przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818, z późn. zm.), do której, w zakresie nieuregulowanym w ustawie o szczególnych rozwiązaniach, odsyła art. 1 ust. 2 tej ustawy. Otóż, ustawa wdrożeniowa przewiduje dwa podstawowe tryby wyboru projektów do dofinansowania: konkursowy i pozakonkursowy, a ponadto tryb, o którym mowa w ustawie z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (tryb ten dotyczy wyłącznie projektów realizowanych w ramach instrumentów finansowych, o których mowa w art. 28 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Wymaga zaś zaakcentowania, że ustawa wdrożeniowa nie przewiduje i nie reguluje nadzwyczajnego trybu wyboru projektów do dofinansowania. Przepisy tej ustawy dotyczące trybów wyboru projektów do dofinansowania nie mogą mieć zatem zastosowania do trybu nadzwyczajnego przewidzianego w art. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (z wyjątkiem art. 48 ust. 4a, którego odpowiednie stosowanie przewiduje wprost art. 10 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach). W szczególności, nie będzie mieć zastosowania procedura odwoławcza przewidziana w ustawie wdrożeniowej tylko dla trybu konkursowego. W konsekwencji, w trybie nadzwyczajnym nie przysługuje także skarga do sądu administracyjnego w takich sprawach. Zgodnie bowiem z art. 61 ustawy wdrożeniowej, skargę do sądu administracyjnego wnieść można, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a, tylko od określonych rozstrzygnięć, podjętych w trybie konkursowym. Reasumując, w świetle powołanych przepisów spod kognicji sądów administracyjnych wyłączone zostały rozstrzygnięcia podejmowane w ramach naboru wniosków o dofinansowanie przeprowadzonego w trybie nadzwyczajnym, określonym w art. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 w 2020 roku. Dlatego zaskarżone w tej sprawie pismo LAWP z dnia 31 grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy odblokowania projektu celem ponownego wysłania poprawionego projektu – nie mogło być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi skierowanej do sądu administracyjnego. Z tej przyczyny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. – obowiązany był skargę odrzucić, jako wniesioną w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego, o czym orzekł w postanowieniu. Uiszczony przez stronę wpis od skargi podlegał w takiej sytuacji zwrotowi z urzędu jako wpis w całości nienależny – na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.