I GSK 1167/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-03-04
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Hanna Kamińska, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może przenieść odpowiedzialność za zwrot dofinansowania na członków zarządu spółki, jeśli nie wydał wcześniej ostatecznej decyzji zobowiązującej spółkę do zwrotu środków, a postępowanie w tej sprawie nie zostało skutecznie wszczęte wobec spółki?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję o przeniesieniu odpowiedzialności na członków zarządu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że organ administracji nie mógł skutecznie wszcząć postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich, ponieważ nie doręczył spółce ostatecznej decyzji zobowiązującej ją do zwrotu dofinansowania. Brak skutecznego doręczenia decyzji spółce, nawet po ustanowieniu kuratora, uniemożliwił przeniesienie odpowiedzialności na członków zarządu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zobowiązania spółki do zwrotu dofinansowania unijnego z powodu naruszenia procedur i niewywiązania się z umowy. Po wypowiedzeniu umowy i wykreśleniu spółki z rejestru, organ administracji wydał decyzję o zwrocie dofinansowania i solidarnej odpowiedzialności członków zarządu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, uznając m.in. kwestie przedawnienia za nierozstrzygnięte prawidłowo. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zarządu Województwa Śląskiego od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od Zarządu Województwa Śląskiego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 415/20 w sprawie ze skargi (...) na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania oraz ustalenia odpowiedzialności solidarnej z tytułu zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Zarządu Województwa Śląskiego na rzecz (...) 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez Zarząd Województwa Śląskiego jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 7 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 415/20. Wyrokiem tym w wyniku rozpoznania skargi wniesionej przez (...) została uchylona decyzja Zarządu Województwa Śląskiego (dalej: Zarząd Województwa lub Organ odwoławczy) z (...) r. nr (...) w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania podlegającej zwrotowi oraz ustalenia odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania spółki, oraz utrzymana tą decyzją w mocy decyzja Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie z (..) r.
Zaskarżony wyrok został wydany w następującym stanie sprawy:
Śląskie Centrum Przedsiębiorczości decyzją z (...) r. orzekło o zobowiązaniu beneficjenta (...) Sp. z o.o. z siedzibą w (...) do zwrotu wypłaconej części dofinansowania w kwocie łącznej 210 000,00 zł wykorzystanej z naruszeniem procedur, stanowiącej środki finansowe w ramach płatności ze środków europejskich, oraz stanowiące środki finansowe w ramach dotacji celowej z budżetu państwa, wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od 25 listopada 2011 r. do dnia zapłaty. Tą samą decyzją orzeczono o solidarnej odpowiedzialności członków Zarządu spółki z o.o. (...)– (...) (prezes zarządu) i (....) (wiceprezes zarządu) za zobowiązania z tytułu zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania wypłaconego na realizację projektu pn. "(...)" w oparciu o umowę z dnia (...)r. wraz z późniejszymi aneksami, współfinansowanego z EFRR. Wskazano, że osoby te pełniły funkcje członków zarządu Spółki w okresie od (...) r. do (...) r. Utrzymując tę decyzję w mocy w wyniku rozpatrzenia odwołania, Zarząd Województwa Śląskiego jako podstawę prawną wskazał art. 104, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. dalej: kpa), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z 15 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tj. Dz.U. 2019 r., poz. 512), art. 109 § 2, art. 116 § 1, § 2, § 2a, § 4, art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust 12 w zw. z art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 3 pkt 2 i 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 869, dalej ufp) oraz w zw. z art. 25 pkt 1 i art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1307 ze zm., dalej ustawa zppr)), art. 207 ust. 12 ufp w zw. z art. 127 § 2 kpa.
Organ odwoławczy przyjął, że (...) r. pomiędzy Województwem Śląskim, reprezentowanym przez Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie, pełniącym rolę Instytucji Pośredniczącej Drugiego Stopnia Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 (dalej: Organ I instancji, IP, ŚCP), a (...) Sp. z o.o. z siedzibą w (..) (dalej: Beneficjent, Spółka) została zawarta umowa o dofinansowanie projektu pn. "System do oszczędzania energii w obwodach oświetleniowych - wdrożenie innowacji produktowej w spółce (...)" (dalej: umowa o dofinansowanie), na podstawie której wypłacono dofinansowanie w łącznej wysokości 210 000,00 zł. Beneficjent składał wnioski o aneksowanie umowy, które były częściowo akceptowane. Pismem z (...) r. Beneficjent wystąpił o zmianę terminu zakończenia realizacji projektu z 31 grudnia 2011 r. – na dzień 30 listopada 2012 r. W wyniku dalszych wniosków Beneficjenta, pismem z (...) r. IP wyraziła zgodę na wprowadzenie niektórych proponowanych zmian zgodnie z ponowną oceną merytoryczno- techniczną, na wydłużenie realizacji projektu maksymalnie do 30 września 2012 r. oraz ponowiła prośbę o zaktualizowany harmonogram rzeczowo-finansowy oraz tabelę wskaźników.
21 września 2012 r. Beneficjent wystąpił ponownie o wydłużenie terminu zakończenia projektu do 31 stycznia 2013 r., a następnie do czasu pozyskania środków na dalsze inwestycje. Ten ostatni wniosek wpłynął do IP po terminie realizacji projektu (5 lutego 2013 r.), a więc z naruszeniem postanowień § 16 ust. 1 umowy o dofinansowanie. IP nie wyraziła zgody na wnioskowaną zmianę, o czym poinformowała Beneficjenta pismami z 11 lutego oraz z 26 marca 2013 r., informując też o konieczności złożenia wniosku o płatność końcową, wyjaśniając że brak wniosku może skutkować rozwiązaniem umowy o dofinansowanie oraz koniecznością zwrotu wypłaconego dofinansowania wraz z odsetkami.
Pismem z (...) r. prezes Zarządu (...) spółki poinformował IP o odwołaniu członków zarządu z dniem 16 lutego 2013 r., a co za tym idzie o braku możliwości składania przez nich oświadczeń dotyczących realizowanego projektu. Beneficjent nie złożył wniosku o płatność końcową, nie odpowiedział na wezwanie o złożenie wyjaśnień z 4 i 24 kwietnia 2013 r., a IP z KRS powzięła wiedzę o zawieszeniu działalności gospodarczej przez Spółkę z dniem 14 lutego 2013 r. Skutkowało to wypowiedzeniem 31 maja 2013 r. umowy o dofinansowanie na podstawie § 18 ust. 2 pkt 2 tej umowy, bez zachowania okresu wypowiedzenia, a następnie wezwaniem z 5 czerwca 2013 r. do zwrotu całego wypłaconego dofinansowania w łącznej kwocie należności głównej 210 000,00 zł wraz z odsetkami w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. Ponieważ Beneficjent nie dokonał zwrotu, po wszczęciu postępowania Organ I instancji decyzją z 24 lipca 2013 r. zobowiązał Beneficjenta do zwrotu wypłaconej części dofinansowania wraz z odsetkami.
Pismem z 3 sierpnia 2013 r. (...) jako wspólnik Spółki (posiadający 50,03% udziałów) wniósł o uznanie go za stronę w postępowaniu o uchylenie z urzędu decyzji z (...) r. o zwrocie dofinansowania.
Postanowieniem z (...) r. IP odmówiła wszczęcia postępowania administracyjnego i uznania wspólnika za stronę postępowania administracyjnego z uwagi na fakt, iż wniosek został wniesiony przez osobę pozbawioną przymiotu strony.
Wobec braku organu uprawnionego do reprezentacji beneficjenta, celem skutecznego wszczęcia i przeprowadzenia postępowania dotyczącego zwrotu dofinansowania (...)r. IP złożyła wniosek o ustanowienie kuratora dla spółki na zasadzie art. 42 §1 kodeksu cywilnego i art. 603 kodeksu postępowania cywilnego. Sąd Rejonowy Katowice-Wschód Wydział VIII Gospodarczy KRS postanowieniem z (...) r. (sygn. akt VIII Ns Rej KRS(...) ustanowił dla Spółki kuratora, któremu nie udało się spowodować powołania organu uprawnionego do reprezentacji spółki. Pismem z (...) r. Sąd Rejonowy przekazał postanowienie z (...)r. (sygnatura akt VIII Ns Rej KRS(...) o wszczęciu postępowania o rozwiązanie spółki (...)Sp. z o.o. bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Postanowieniem z (...) r. Sąd zwolnił kuratora z pełnionej funkcji, a postanowienia z (...) r. (sygn. akt KA VIII Ns-Rej. KRS (...) rozwiązał Spółkę bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego i wykreślił ją z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.
Pismami z (...)r. IP zawiadomiła byłych członków zarządu o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania (...)Sp. z o.o. z tytułu zwrotu dofinansowania. Członkowie Zarządu aktywnie uczestniczyli w postępowaniu, zapoznając się z aktami i składając wnioski dowodowe.
Pismem z (...)r. pełnomocnik (...) wniósł o umorzenie wobec niego postepowania jako bezprzedmiotowego a następnie o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność czy w dacie 16 lutego 2013 r. wystąpiły ustawowe przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Wniosek został ponowiony 12 lutego 2018 r. Tożsamy wniosek złożyła Skarżąca 9 marca 2018 r.
Biegły rewident z zakresu rachunkowości sporządził opinię, w której stwierdził m.in., że zarząd Spółki zobligowany był w terminie do 14 czerwca 2012 r. złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tj. Dz.U. z 2009 r. nr 175 poz. 1361), co uzasadnione zostało całkowitym brakiem wpływów pieniężnych w 2012 r.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Organ i instancji ustalił, że Beneficjent po złożeniu wniosku o płatność pośrednią i otrzymaniu kwoty 210 000,00 zł dofinansowania zaprzestał realizacji projektu. Tym samym naruszył postanowienia umowy o dofinansowanie tj. § 2 ust. 1, § 3 ust. 3 oraz § 4 ust. 3 poprzez zawieszenie i zaprzestanie działalności gospodarczej; niewywiązanie się z obowiązku informowania i dostarczania dokumentów oraz nie złożenia wniosku o płatność końcową. Organ ustalił również, że odpowiedzialność za zwrot środków wypłaconych beneficjentowi ponoszą jako członkowie zarządu, w okresie działania których doszło do powstania nieprawidłowości i którzy jako ostatni pełnili funkcję w spółce (...) – prezes Zarządu oraz (...) - wiceprezes Zarządu).
Organ wyjaśnił, że w sprawie nie doszło do wejścia od obrotu prawnego decyzji nr (...) nr (...) z (...) r. o zwrocie dofinansowania wydanej wobec spółki (...), oraz że nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec Spółki (brak tytułu wykonawczego, wobec braku w obrocie prawnym decyzji o zwrocie dofinansowania). Bezsporny jest również fakt, że wykreślenie spółki (...) Sp. z o.o. z rejestru przedsiębiorców KRS nastąpiło ze skutkiem na dzień 25 października 2017 r. W konsekwencji 4 lutego 2019 r. Organ wydał decyzję nr (...), określającą zobowiązanie Beneficjenta – spółki z o.o. (...) do zwrotu - wypłaconej części dofinansowania 925.11.2011 r.) oraz orzekł o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za te zobowiązania Spółki.
Nie zgadzając się z decyzją Organu I instancji byli członkowie Zarządu Beneficjenta złożyli od niej odwołanie.
Organ odwoławczy podzielił ocenę Organu I instancji. Uznał, że nie wystąpiły negatywne przesłanki do uznania solidarnej odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania spółki, w postaci nieprzeprowadzenia postępowania egzekucyjnego i niewskazanie mienia spółki, z którego możliwym było zaspokojenie się wierzycieli w sytuacji wykreślenia spółki z KRS. Samo wykreślenie nie uniemożliwia wydania przez organ decyzji administracyjnej, określającej obowiązek zwrotu dofinansowania udzielonego beneficjentowi (spółce). W toku postępowania I instancyjnego organ określił przedmiotowe zobowiązanie dotyczące osób trzecich (członków zarządu spółki) jako tzw. kwestie wpadkową - bez rozstrzygnięcia, której niemożliwe byłoby orzekanie o odpowiedzialności tych osób. Organ odwoławczy podkreślił również, że zobowiązanie objęte decyzją stało się wymagalne w czasie funkcjonowania Zarządu Spółki. Zarząd działał do 16 lutego 2013 r. a projekt objęty dofinansowaniem winien być zrealizowany do 31 stycznia 2013 r. Dodatkowo 14 lutego 2013 r. spóła zawiesiła działalność, o czym nie powiadomiła IZ ani IP. Organ odwoławczy uznał też, że nie doszło do przedawnienia odpowiedzialności solidarnej członków Zarządu za zobowiązania spółki, gdyż okres przedawnienia nie mógł biec od daty wydania decyzji o zwrocie z 24 lipca 2013 r., gdyż decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego, bo wtedy Spółka nie miała zarządu. Organ wskazał, na art. 66a ufp. Przepis ten wskazuje, że powyższe terminy będą miały zastosowanie także do odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich (art. 60 ust. 6 ufp). Organ wskazał, że Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 to program wieloletni, a okres przedawnienia rozpoczyna się od momentu ostatecznego zakończenia programu. Saldo końcowe Komisja Europejska wypłaciła 23 lipca 2018 r., co wynika z pisma KE z 31 sierpnia 2018 r. W konkluzji Organ odwoławczy uznał, że bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od 24 lipca 2018 r. a kończy 24 lipca 2023 r. Jako, że termin ten ma również zastosowanie w przypadku odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków (art. 66a ust. 2 ufp.), nie może być mowy o wystąpieniu przedawnienia z dniem 31 grudnia 2018 r.
Organ nie zgodził się z zarzutem, że bezprawnie zastosował art. 66a ufp, który został wprowadzony art. 28 ustawy z 7 lipca 2017 r. ustawą o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz.1475). Do chwili wejścia w życie nowelizacji, kwestie przedawnień regulowały zapisy ustawy Ordynacja podatkowa. Przepis ten stanowi, że do postępowań w sprawie zwrotu środków, o których mowa w art. 11 ustawy wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe czyli art. 118 op a nie 66a ust. 2 ufp. Zwłaszcza, że wydana decyzja nr (...)z (...) r., nigdy nie została skutecznie usunięta z obrotu prawnego. Organ podkreślił, że niniejsze postepowanie zostało wszczęte 9 stycznia 2018 r. czyli pod rządami art. 66a ufp, który obowiązuje od 2 września 2017 r.
Odnośnie braku decyzji o zwrocie dofinansowania wydanej zgodnie z art. 207 ufp Organ wyjaśnił, że okoliczność ta nie stanowi przeszkody do wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności, gdyż Beneficjent m.in. dopuścił się nieprawidłowości poprzez niezrealizowanie projektu w terminie do dnia 31 stycznia 2013 r. Natomiast procedura wskazana w art. 207 ust. 8 i 9 ufp ma charakter "następczy", tj. że organ na jej podstawie podejmuje niezbędne czynności celem odzyskania środków przeznaczonych na realizację projektu. Dlatego wydając decyzję określa jaka kwota przypada do zwrotu z tytułu nieprawidłowości, gdyż decyzja ta ma charakter deklaratoryjny. Jednakże obowiązek zwrotu dofinansowania powstaje z chwilą wystąpienia naruszeń przepisów prawa czy też zapisów umowy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (...) zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. art. 67 ufp poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie że odpowiednie stosowanie przepisów działu III op skutkuje brakiem konieczności badania czy powstało zobowiązanie podatkowe oraz czy to zobowiązanie przekształciło się zaległość podatkową w dacie pełnienia funkcji członka zarządu przez osobę trzecią pociągnięta do odpowiedzialności;
2. art. 51 oraz 21 § 1 ust. 2 op poprzez ich niezastosowanie i w skutek tego błędne przyjęcie, że odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej nie jest warunkowana datą przekształcenia zobowiązania w zaległość podatkową;
3. art. 116 § 2 op poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w okresie pełnienia funkcji członka zarządu przez stronę doszło do powstania zaległości podatkowej podczas gdy w czasie tym nie doszło nawet do powstania zobowiązania podatkowego a tym bardziej nie przekształciło się ono w zaległość podatkową;
4. art. 61 kpa oraz art. 108 § 2 pkt 2 lit. a op w zw. z art. 105 § kpa poprzez ich niezastosowanie w wyniku uznania, iż postępowanie przeciwko Spółce nie zostało skutecznie wszczęte co doprowadziło do wszczęcia postępowania i wydania decyzji o odp. osoby trzeciej;
5. art. 108 § 2 pkt 2 lit a op oraz art. 207 ust. 9 ufp w zw. z art. 45 kpa poprzez ich niezastosowanie i wszczęcie postępowania i wydanie decyzji mimo braku uprzedniego skutecznego doręczenia decyzji zwrotowej wobec Spółki;
6. art. 116 § 1 lit. b op oraz art. 11 ust. 2 prawa upadłościowego poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie ww. decyzji mimo, że skarżąca w toku postępowania wykazała, że niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło bez jej winy z uwagi na brak stosownych przesłanek;
7. art. 66a ufp poprzez jego błędne zastosowanie, mimo iż na mocy art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji (...) do postępowań w sprawie zwrotu środków wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zastosowanie mają przepisy dotychczasowe tj. art. 118 op a w konsekwencji doszło do przedawnienia uprawnienia do wydania decyzji;
8. art. 7, art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie prze organ wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy ( m.in. ustalenie majątku spółki); nierozpoznanie istoty zarzutów - brak decyzji o zwrocie, brak egzekucji wobec spółki, itd.,
9. art. 8,11 art. 107 § 3 kpa poprzez przedstawienie poprzez sprzeczne uzasadnienia w dwóch analogicznych sprawach ;
10. art. 7, art. 80 oraz art. 84 § 1 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i uznanie opinii biegłego za rzetelną, kompleksową i sporządzoną w oparciu o posiadaną wiedzę i przepisy prawa pomimo iż ww. opinia i jej uzupełniająca opinia została przygotowana z naruszeniem ww. zasad;
11. art. 7 , 77 § 1, 78 § 1 , 87 § 1 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (brak dopuszczenia wniosku o powołanie innego biegłego celem wydania nowej opinii;)
12. art. 107 § 1 pkt. 4 kpa poprzez niewskazanie w podstawie prawnej przepisów Ordynacji podatkowej;
13. art. 107 § 3 kpa poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji i brak odniesienia się do zarzutów dot. opinii biegłego oraz kwestii zobowiązania i zaległości podatkowej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw odpowiedzialności skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Śląskiego wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Skarga wniesiona przez drugiego członka zarządu została odrzucona wobec nieopłacenia wpisu postanowieniem z sygn. akt III SA/GL 414/20.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369., dalej: ppsa).
Sąd I instancji za prawidłowe uznał ustalenia stanu faktycznego przytoczone w zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa Śląskiego. Uznał jednak za nieprawidłowe stanowisko Organu co do przedawnienia. WSA wskazał, że ustalając termin przedawnienia należy mieć na uwadze nie tylko regulacje ustawy o finansach publicznych, lecz także prawa wspólnotowego i orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE. WSA wskazał, że przy ustalaniu początkowego terminu do zastosowania środków i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego należy uwzględnić art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary. Nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1. Stosownie do art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, okres wykonania decyzji nakładającej karę administracyjną wynosi trzy lata. Okres ten biegnie od dnia uprawomocnienia się decyzji. Na mocy art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, państwa członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu niż okres przewidziany odpowiednio w ust. 1 i 2. Z tego ostatniego zapisu ustawodawca krajowy skorzystał, co potwierdza zapis art. 67 ufp i aktualny zapis art. 66a tej ustawy. Z przywołanych przepisów wynika, że początek biegu terminu przedawnienia związany jest z samym zdarzeniem zaistnienia nieprawidłowości, zaś w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się, okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała, a zatem nie z wypłatą środków beneficjentowi. W kontrolowanej sprawie umowa została wypowiedziana 31 maja 2013 r. w związku zaprzestaniem jej realizacji i zawieszeniem działalności Beneficjenta z dniem 14 lutego 2013 r. Beneficjent nie wystąpił nawet o płatność końcową. 31 stycznia 2013 r. upłynął też termin realizacji projektu, który i tak był trzykrotnie przedłużany na wniosek beneficjenta. WSA uznał, że była to nieprawidłowość ciągła i przedawnienie liczone jest z chwilą jej wystąpienia, czyli od stycznia 2013 r. Sąd I instancji zauważył, że od 16 lutego 2013 r. Spółka nie posiadała zarządu i osób uprawnionych do zarządzania i reprezentacji, o czym Organ powziął wiedzę z pisma z 14 lutego 2013 r. prezesa Zarządu. Mimo braku wiedzy o powołaniu nowego Zarządu IP prowadziła korespondencję z Beneficjentem, wysyłając wezwania o dokumenty i wyjaśnienia pismami z 4 i 25 kwietnia 2013 r. W dniu 25 kwietnia 2013 r. IP powzięła też wiedzę o zawieszeniu przez Spółkę działalności z dniem 14 lutego 2013 r. Pismem wysłanym 28 czerwca IP wysłała na adres Spółki zawiadomienie o wszczęciu postępowania o zwrot dofinansowania a następnie decyzję z (...) r. Decyzję odebrał wspólnik Spółki i Organ uznał, że nie weszła ona do obrotu prawnego, gdyż całe poprzedzające ją postępowanie było bezskuteczne. Nie doszło do jego wszczęcia, gdyż postanowienie nie zostało skutecznie doręczone wobec braku osób uprawnionych do reprezentowania spółki. Organ wystąpił o ustanowienia dla spółki kuratora, co nastąpiło 13 grudnia 2013 r. a kurator został ustanowiony 13 listopada 2014 r. dla powołania Zarządu. Organ mógł tym samym podjąć działania mające na celu określenie kwoty do zwrotu dla beneficjenta, w tym powtórzyć postępowanie o zwrot. W ocenie WSA początku biegu terminu 5 lat do wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności solidarnej skarżącej jako osoby trzeciej z art. 118 § 1 op nie można liczyć od dnia dokonania wypłaty środków, lecz najwcześniej od stwierdzenia nieprawidłowości i daty przekształcenia się jej w zaległość (por. wyroki TSUE z 11.06.2015 r., C-52/14 oraz 6.10.2015 r., C-59/14). Dalej WSA pokreślił, że do ustawy o finansach publicznych został dodany art. 66a (przez art. 11 pkt 4 ustawy z 7 lipca 2017 r. zmieniającej tę ustawę z dniem 2 września 2017 r. - Dz.U. z 2017 r. poz. 1475), zgodnie z którym zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 ufp, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od dnia: w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa art. 207 ust. 9, stała się ostateczna; albo wypłaty salda końcowego, o którym mowa w: a) art. 89 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.Urz.UE.L 210 z 31.07.2006, str. 25, z późn. zm.) albo b) art. 86 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.Urz.UE.L 223 z 15.08.2006, str. 1, z późn. zm.), albo c) art. 141 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.Urz.UE.L 347 z 20.12.2013, str. 320, ze zmianami) - w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później. Natomiast na podstawie art. 66a ust. 2 ufp "Terminy, o których mowa w ust. 1, stosuje się także w przypadku odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6." Przepis ten obowiązuje od 2 września 2017 r. i jako przepis materialny nie może mieć zastosowania, gdyż nie obowiązywał w roku 2013. Nadto przepis ten dotyczy rozliczenia dotacji za lata 2014-2020. Zdaniem Sądu I instancji art. 66a ust. 1 ufp. odnosi się wyłącznie do "przedawnienia zobowiązania" do zwrotu środków, a nie do "przedawnienia wydania decyzji" w przedmiocie zwrotu środków. Zawiera terminy przedawnień należności z tytułu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz innych należności związanych z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetek od tych środków i należności (art. 60 pkt 6 ufp). Zmienia dotychczasowe zasady dotyczące terminów przedawnienia środków publicznych stanowiących nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, które wynikają z art. 70 op w zw. z art. 67 ufp, w zakresie odpowiedzialności zarówno podmiotów odpowiadających za zwrot, jak i osób trzecich.
Dalej WSA wskazał, że postępowanie w razie nieprawidłowego wykorzystanie środków europejskich ustawodawca uregulował w art. 207 ufp. Z zapisów art. 207 ust. 9 i 10 ufp jednoznacznie wynika, że organ wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków. Decyzji o zwrocie środków nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem. W ocenie WSA z zestawienia tych regulacji w sposób jednoznaczny wynika, że do przeniesienia odpowiedzialności niezbędne jest wydanie decyzji o zwrocie dofinansowania, która musi uzyskać przymiot ostatecznej i być nieegzekwowalna w całości lub części, a osoby trzecie nie wykażą przesłanek egzoneracyjnych co do ich odpowiedzialności za zobowiązania beneficjenta środków unijnych. Odpowiedzialność ta też jest ograniczona czasowo, co wynika z regulacji art. 60 ust. 6 w zw. z art. 67 ufp, które do wprowadzenia art. 66a odsyłały do art. 70 i art. 118 op. Nadto organ nie rozważył regulacji art. 65 ufp, który odnosi się do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania z tytułu należności wskazanych w art. 60 ust. 6 ufp. WSA zauważył, że fakt nieobowiązywania art. 66a ufp w dacie wydania decyzji o zwrocie środków nie oznacza, że nie można wydać decyzji o odpowiedzialności z uwzględnieniem terminu wynikającego z art. 118 § 1 op, kiedy jeszcze nie upłynął. Decyzja musi jednak być skuteczna i wejść do obrotu prawnego, czego w kontrolowanej sprawie zabrakło, a Organ sam wskazuje na bezskuteczność decyzji z 24 lipca 2013 r. Przepis ten obowiązywał na mocy art. 67 ufp w ówczesnym brzmieniu i z racji braku szczególnego uregulowania w ustawie o finansach publicznych miał zastosowanie w sprawie. Przepis ten wykluczał stosowanie w sprawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i kodeksu cywilnego. W ocenie Sądu I instancji w celu obciążenia osoby trzeciej odpowiedzialnością za zobowiązania beneficjenta konieczne jest, zgodnie z art. 108 § 1 op, wydanie przez organ decyzji konstytutywnej, która dotyczy zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 ufp. Ponieważ w przedmiotowej sprawie decyzja taka nie została wydana nie było zobowiązania, które podlegałoby przeniesieniu na osoby trzecie w ramach solidarnej odpowiedzialności. WSA podkreślił, że orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika od tej odpowiedzialności, tylko poszerza krąg podmiotów, od których organ podatkowy może dochodzić zaspokojenia przeterminowanych zobowiązań.
Sąd I instancji uznał, że w związku z brakiem decyzji o zwrocie dofinansowania, zbędne były rozważania dotyczące spełnienia przesłanek uprawniających do przeniesienia odpowiedzialności z art. 116 op czy wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych. Uznał jednak, że wszystkie przesłanki do przeniesienia odpowiedzialności na Skarżącą zostały spełnione. Pełniła funkcję wiceprezesa Zarządu w czasie podpisania umowy oraz realizacji projektu, przedłużania jego realizacji, wystąpienia przesłanek uzasadniających do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki w czerwcu 2012 r. oraz zawieszenia działalności spółki z dniem 14 lutego 2013 r. czyli przed utrata stanowiska, co nastąpiło uchwałą z 7 lutego ale z dniem 16 lutego 2013 r. Oczywistym było, że projekt nie zostanie zrealizowany mimo trzykrotnego wydłużenia terminu jego zakończenia i uzyskane środki finansowe w ramach dofinansowania będą podlegać zwrotowi wraz z oprocentowaniem liczonym od dnia wypłaty czyli 25 listopada 2011 r. Umowa o dofinansowanie nie budzi w tym zakresie żadnych wątpliwości. Podobnie jak obowiązku osób reprezentujących beneficjenta w zakresie informacji, które nie zostały wykonane. Uznał też, że zgodnie z art. 25 ust. 1 w zw. z art. 5 pkt 2 ustawy o polityce rozwoju, za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada instytucja zarządzająca, którą w tej sprawie jest Zarząd Województwa Śląskiego, natomiast podstawą prawną dochodzenia zwrotu dotacji jako środków publicznych był art. 206 ust. 1 i 2 oraz art. 207 ust. 1, 2 i 9 ufp. Samo postępowanie prowadzone jest wg reguł postępowania administracyjnego.
Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca została wydana z naruszeniem art .207 ust. 2 w zw. z art. 60 ust. 6 ufp oraz art. 108 i art. 116 op, co skutkowało koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 135 tej ustawy. Wskazał, że możliwości dochodzenie zwrotu dofinansowania organ winien poszukiwać w innym trybie niż art. 116 op.
Zarząd Województwa Śląskiego zaskarżył omówiony wyrok w całości skargą kasacyjną. Zarzucił temu wyrokowi:
naruszenie art 145 § 3 ppsa - poprzez brak spójności między sentencją wyroku a uzasadnieniem a mianowicie Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku przesądził kategorycznie zasadnicze kwestie powodujące, że brak jest podstaw do orzekania o istocie sprawy (brak możliwości wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na osoby trzecie wobec braku decyzji o zwrocie dofinansowania oraz przedawnienie zobowiązania), a zatem sentencja wyroku powinna dodatkowo zawierać postanowienie o umorzeniu postępowania administracyjnego; a wyrok takiego rozstrzygnięcia nie zawiera;
naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 66a ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, przejawiające się w uznaniu, że art. 66a ufp ma zastosowanie wyłącznie do postępowań z zakresu okresu programowania (perspektywy finansowej) 2014-2020, podczas gdy datą decydującą o jego zastosowaniu jest data wszczęcia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego czy dotyczy to projektów realizowanych w perspektywie 2007-2013 czy też 2014-2020;
3) naruszenie art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) Nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L1995.312.1) poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że do przedawnienia w niniejszej sprawie należy stosować art. 70 Ordynacji podatkowej;
4) naruszenie art. 207 ufp w zw. z art. 116 op poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie można wydać decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na osoby trzecie, jeżeli wcześniej nie została wydana decyzja o zwrocie dofinansowania;
5) naruszenie art. 207 ufp poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że decyzja o zwrocie dofinansowania ma charakter konstytutywny, podczas gdy jest to decyzja o charakterze deklaratoryjnym.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz Organu od Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Skarżąca w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od Organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 ppsa rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Wnoszący skargę kasacyjną Organ zrzekł się bowiem rozprawy, a Skarżąca w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 ppsa i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 ppsa. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 ppsa. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek do stwierdzenia nieważności w sprawie nie zaistniała.
Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się w istocie do trzech kwestii:
1) braku spójności uzasadnienia z sentencją wyroku wobec nieumorzenia postępowania na podstawie art. 145 § 3 ppsa mimo uznania przedawnienia zobowiązania (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej);
2) wadliwego uznania przez Sąd I instancji, że doszło do naruszenia art. 66a ufp i art.3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) 2988/95 (pkt. 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej);
3) błędnej wykładni art. 207 ufp w zw. z art. 116 op sprowadzającej się dpo uznania, że nie można wydać decyzji o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania spółki bez wcześniejszego wydania wobec spółki decyzji zobowiązującej do zwrotu środków.
Pierwszy tych zarzutów jest niezasadny z tej przyczyny, że Sąd I instancji nie stwierdził braku jakichkolwiek podstaw do dochodzenia od Skarżącej jako członka zarządu Spółki za jej zobowiązania wskazane a art. 60 ust. 6 ufp, to jest należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich w trybie wskazanym w art. 65 ufp. To wskazanie Sądu I instancji nie było kwestionowane w skardze kasacyjnej, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw do rozważania jego prawidłowości. Wobec tego wskazania nie można jednak przyjąć, że Sąd I instancji stwierdził istnienie podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego. W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 145 § 3 ppsa należało uznać za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.
Przechodząc do odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, należy zauważyć, że Sąd I instancji oceniał prawidłowość zaskarżonej decyzji w kontekście prawidłowości zastosowania przepisów przyjętych za jej podstawę prawną. Zarząd Województwa Śląskiego jako podstawę prawną odpowiedzialności Skarżącej przyjętą w zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazał w szczególności przepisy art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 oraz art. 206 ust. 1 i 12 ufp, w zw. z art. 60 pkt 6 i art. 67 art. 107 § 1 w zw. z art. 116 § 1, art. 108 § 1 op. Organ prowadził postępowanie w sprawie wynikającej z tych przepisów odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zobowiązania do zwrotu należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich, w trybie odpowiadającym odpowiedzialności podatkowej osób trzecich uregulowanej w przepisach rozdziału 15 Działu III ordynacji podatkowej. I nieprawidłowość decyzji wydanej w tym postępowaniu była przedmiotem oceny przez Sąd I instancji wyrażonej w zaskarżonym wyroku. Ocena ta była prawidłowa, choć niepozbawiona pewnych uchybień w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zauważonych przez autora skargi kasacyjnej. Rzeczywiście nietrafne było określenie, że decyzja o zwrocie dofinansowania ma charakter konstytutywny. Nie ma ona charakteru konstytutywnego w tym znaczenie, że sama w sobie nie rodzi zobowiązania do zwrotu, a określa tylko istnienie tego zobowiązanie powstałego z mocy prawa na skutek zaistniałych wcześniej zdarzeń (na podstawie art. 207 ust. 1 ufp). W kontekście wywodów Sądu I instancji należy przyjąć, że ma ona znaczenie konstytutywne dla odpowiedzialności osób trzecich (tu: członków zarządu spółki) w tym sensie, że jej wydanie w stosunku do spółki jest konieczne dla wydania decyzji o odpowiedzialności osób trzecich. W istocie Organ sam tak uważał, skoro pierwszy punkt zaskarżonej decyzji odnosi się do decyzji zobowiązującej Spółkę (...)sp. z o.o. do zwrotu dofinansowania. Jednak, jak wynika z art. 108 § 2 pkt. 1 op, postępowanie w sprawie odpowiedzialności osób trzecich nie może być wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania, co trafnie zauważył Sąd I instancji. A jest poza sporem, że taka decyzja Spółce nie została doręczona. Organ zauważył, że kurator dla spółki został ustanowiony 13 listopada 2014 r. dla podjęcia czynności przewidzianych w art. 42 § 2 kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, kurator reprezentuje osobę prawną. Tak więc aż do zwolnienia kuratora Spółki z KRS (10 kwietnia 2017 r.), to jest przez blisko 2 i pół roku Organ miał możliwość doręczenie Spółce decyzji określającej jej zobowiązanie do zwrotu, czego jednak nie uczynił. Nietrafny jest zatem podniesiony w pkt. 4 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 207 ufp w zw. z art. 116 op, tym bardziej że zasadnicze znaczenie dla wykazanej przez Sąd I instancji wadliwości zaskarżonej decyzji miało wskazane przez WSA naruszenie art. 108 § 2 pkt 2 op, a naruszenia tego przepisu autor skargi kasacyjnej nie zarzucał. Trafność wskazanego pkt. 5 petitum skargi kasacyjnej zarzutu co do nietrafnego przyjęcia przez WSA konstytutywnego charakteru decyzji o zwrocie dofinansowania nie powoduje, że uchybienie to – co wyżej wykazano – mogło mieć istotnych wpływ na wynik sprawy. Zatem zarzut ten nie może stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego wyroku.
Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 66a ufp. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że przepis ten wprowadzony przez art. 11 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. zmieniającej ustawę o finansach publicznych z dniem 2 września 2017 r. (ustawa zmieniająca) nie miał zastosowania w sprawie. WSA słusznie uznał, że przepis ten jest przepisem materialnoprawnym określającym okres przedawnienia zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 ufp. Z kolei art. 28 ust. 2 ustawy zmieniającej stanowi, że do postępowań w sprawie zwrotu środków, o których mowa w ustawie o finansach publicznych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawodawca użył precyzyjnego określenia: "do postępowań", a nie na przykład: "w sprawach zwrotu". Zatem chodzi tu o przepis intertemporalny dotyczący stosowania zmienionych przepisów wprowadzonych ustawą zmieniająca, ale tylko w odniesieniu do kwestii proceduralnych, a nie materialnoprawnych. Ustawa o finansach publicznych przed zmianą z 2017 r. nie zawierała własnych przepisów o przedawnieniu. Zatem zgodnie z odesłaniem do przepisów ordynacji podatkowej zawartym w art. 67 ufp (odesłanie dotyczyło stosowania przepisów ordynacji podatkowej nie "w postępowaniach", a w "sprawach") zastosowanie w sprawie miał odpowiednie zastosowanie art. 70 ordynacji podatkowej. Zatem Sąd I instancji nie naruszył art. 66a ufp, nie stosując go. Użycie bliżej nieuzasadnionego stwierdzenia, że dotyczy on rozliczenia dotacji za lata 2014-2020 nie wpływa na trafność uznania przez WSA, że przepis ten nie miał w sprawie zastosowania, co czyni zarzut podniesiony w pkt. 2 petitum skargi kasacyjnej niezasługującym na uwzględnienie.
Również nietrafny jest zarzut naruszenia art. 3 ust.1 Rozporządzenia Rady Nr 2988/95. Przepis ten wprowadza krótszy niż art. 70 op, bo czteroletni okres przedawnienia licząc od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości (za termin dopuszczenia się nieprawidłowości Sąd I instancji przyjął 31 stycznia 2013 r. – czego Organ nie kwestionował). Organ nie wykazał też, by doszło do przerwania okresu przedawnienia, o jakim mowa w tym przepisie (przed upływem terminu przedawnienia), to jest do aktu właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę (w tym wypadku Spółkę), a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Jak wyżej wskazano, Spółka nie została zawiadomiona o nieprawidłowości ani poprzez zawiadomienie jej zarządu ani kuratora, przed jej wykreśleniem z KRS.
Biorąc to wszystko pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ppsa jako niemająca usprawiedliwionych podstaw.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło