III SA/Po 66/21

Dnia 5 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2021 roku sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] listopada 2020r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopów oddala skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. – na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ( Dz. U. z 2020 r., poz. 310 ze zm. ) oraz art. 104 kpa – określił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...] za okres [...] czerwca 2020 r. – [...] grudnia 2020 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] października 2020 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy Prawo wodne ustalił w formie informacji rocznej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...] za okres [...] czerwca 2020 r. – [...] grudnia 2020 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...] złożyła reklamację, kwestionując ustalenie wysokości opłaty stałej za usługi wodne oraz wniosła o uznanie reklamacji poprzez naliczenie opłaty tylko dla dwóch wylotów. Przedmiotowa informacja ustaliła opłatę roczną stałą za odprowadzanie do Potoku [...] – wylotami [...], [...] i [...] (na podstawie zapisów pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej PGW WP decyzją z dnia [...] maja 2020 r. na usługi wodne) wód opadowych z drogi krajowej [...] na terenie powiatu o. i k. . Strona wskazała m. in., że w przypadku wylotu [...] wysokość opłaty wyliczonej za usługę wodną realizowaną wylotem nie przekracza [...] zł, a zatem opłata ta – zgodnie z art. 279 a ust. 1 ustawy - Prawo wodne nie powinna być wnoszona. PGW WP Zarząd Zlewni w [...] nie uznał powyższej reklamacji, albowiem przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne (decyzja z [...] maja 2020 r.) stanowi jedną usługę wodną i ustalana jest wobec tego jedna opłata w ramach tego pozwolenia wodnoprawnego, stanowiąca sumę jednostkowych opłat (wylotu [...], [...] i [...]). Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie stwierdził w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] listopada 2020 r., że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...] korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego – decyzji z [...] maja 2020 r. na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód w ilości : - [...] – [...] m3 /s - [...] – [...] m3/ s - [...] – [...] m3/ s i wobec tego na podstawie art. 298 pkt 1 ustawy - Prawo wodne jest zobowiązana do ponoszenia opłaty za usługi wodne. Organ ustalił wysokość opłaty w oparciu o art. 271 ust. 4 Prawa wodnego oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502 ze zm.). Organ podał, że zgodnie z art. 271 ust. 4 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód: wód opadowych lub roztopowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Zgodnie natomiast z § 6 rozporządzenia jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych w formie opłaty stałej wynosi 2,50 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych. W skardze do WSA w Poznaniu strona - reprezentowana przez pełnomocnika – wniosła o uchylenie decyzji w całości zarzucając jej naruszenie: - art. 271 ust. 4 ustawy Prawo wodne oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; - art. 279 a ust. 1 ustawy Prawo wodne poprzez jego niezastosowanie w sprawie. Zdaniem strony skarżącej decyzja wodnoprawna zakłada odprowadzanie do wód wylotami wód opadowych i roztopowych w ilościach : - [...] – [...] m3 /s - [...] – [...] m3/ s - [...] – [...] m3/ s. Z tego względu opłata wynosi za poszczególne wyloty: [...] – [...] zł, [...] – [...] zł, [...] – [...] zł. W przypadku wylotu [...] wysokość opłaty wyliczonej za usługę wodną realizowana wylotem nie przekracza [...] zł, a zatem opłata ta – zgodnie z art. 279 a ust. 1 ustawy - Prawo wodne nie powinna być wnoszona. W decyzji wodnoprawnej wszystkie wyloty w niej wskazane zostały potraktowane jako odrębne pozwolenia wodnoprawne na usługi wodne – zgodnie z art. 398 ust. 3 i 4 ustawy - Prawo wodne. Strona stwierdziła, że nie zgadza się z tezą organu, że odprowadzanie wód opadowych wylotami [...], [...] i [...] stanowi jedną usługę wodną. Jej zdaniem w przypadku każdego wylotu mamy do czynienia z odrębną usługą wodną. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie w dniu [...] października 2020 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy - Prawo wodne ustalił w formie informacji rocznej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...] za okres [...] czerwca 2020 r. – [...] grudnia 2020 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód. Organ działał na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy - Prawo wodne, zgodnie z którym wysokość opłaty stałej za: 1) pobór wód podziemnych, 2) pobór wód powierzchniowych, 3 ) odprowadzanie do wód: a) wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, b) wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast, 4) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi – ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Zgodnie z art. 271 ust. 4 ustawy - Prawo wodne wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód: 1) wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, 2) wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast – ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Zgodnie natomiast z art. 273 ustawy - Prawo wodne : 1. Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. 2. Reklamację składa się odpowiednio do Wód Polskich albo właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania odpowiednio informacji, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22. 3. Złożenie reklamacji nie wstrzymuje wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 271 ust. 6 oraz w art. 272 ust. 18 albo 23. 4. Wody Polskie albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta rozpatrują reklamację w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania. 5. W razie uznania reklamacji Wody Polskie albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta przekazują podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne nową informację, zawierającą także sposób obliczenia opłaty za usługi wodne. 6. W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji. 7. W przypadku, o którym mowa w ust. 5, w terminie 14 dni od dnia przekazania podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne nowej informacji temu podmiotowi zwraca się różnicę między wysokością opłaty za usługi wodne, wniesionej na podstawie art. 271 ust. 6 lub art. 272 ust. 18 albo 23, a wysokością opłaty za usługi wodne wynikającą z nowej informacji. 8. Od decyzji, o której mowa w ust. 6, podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego. 9. Reklamacja przysługuje raz w okresie rozliczeniowym. 10. Zaskarżenie decyzji, o której mowa w ust. 6, nie wstrzymuje jej wykonania. Strona skarżąca - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...] złożyła reklamację, kwestionując ustalenie wysokości opłaty stałej za usługi wodne oraz wniosła o uznanie reklamacji poprzez naliczenie opłaty tylko dla dwóch wylotów. Strona skarżąca wskazała w powyższej reklamacji m. in., że ustalono w niej opłatę roczną stałą za odprowadzanie do Potoku [...] – wylotami [...], [...] i [...] (na podstawie zapisów pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej PGW WP decyzją z dnia [...] maja 2020 r. na usługi wodne) wód opadowych z drogi krajowej [...] na terenie powiatu o. i k. . Strona wskazała m. in., że w przypadku wylotu [...] wysokość opłaty wyliczonej za usługę wodną realizowaną wylotem nie przekracza [...] zł, a zatem opłata ta – zgodnie z art. 279 a ust. 1 ustawy - Prawo wodne nie powinna być wnoszona. Na podstawie art. 279 a ust. 1 ustawy Prawo wodne nie wnosi się opłaty za usługi wodne, jeżeli wysokość tej opłaty ustalona przez Wody Polskie albo wójta, burmistrza lub prezydenta miasta nie przekracza [...] zł. PGW WP Zarząd Zlewni w [...] nie uznał powyższej reklamacji, albowiem – w jego ocenie - przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne (decyzja z [...] maja 2020 r.) stanowi jedną usługę wodną i ustalana jest wobec tego jedna opłata w ramach tego pozwolenia wodnoprawnego, stanowiąca sumę jednostkowych opłat (wylotu [...], [...] i [...]). Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie stwierdził z kolei w uzasadnieniu swojej decyzji, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...] korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego – decyzji z [...] maja 2020 r. - na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód w ilości : - [...] – [...] m3 /s - [...] – [...] m3/ s - [...] – [...] m3/ s i wobec tego na podstawie art. 298 pkt 1 Prawa wodnego jest zobowiązana do ponoszenia opłaty za usługi wodne. Zgodnie z art. 298 pkt 1 ustawy Prawo wodne opłatę za usługi wodne są obowiązane ponosić - podmioty korzystające z usług wodnych. Organ ustalił wysokość opłaty w oparciu o art. 271 ust. 4 Prawa wodnego oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne ( Dz. U. poz. 2502 ze zm. ). Zgodnie z § 6 rozporządzenia jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych w formie opłaty stałej wynosi 2,50 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie prawidłowe były ustalenia organu w zakresie konieczności określenia stronie skarżącej opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód w wysokości [...] zł. W ocenie Sądu prawidłowo wskazał bowiem PGW WP Zarząd Zlewni w [...] – nie uznając reklamacji strony skarżącej - że pozwolenie wodnoprawne – decyzja z dnia [...] maja 2020 r. – stanowi w istocie jedną usługę wodną, a zatem na tej podstawie należało ustalić jedną opłatę w ramach tego pozwolenia wodnoprawnego, stanowiącą sumę jednostkowych opłat (wylotu [...], [...] i [...]). Zgodzić należy się z tezą organu zawartą w odpowiedzi na skargę, że możliwe jest obliczenie opłaty dla każdego z wylotów oddzielnie, zgodnie z definicją zawartą w art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo wodne. Każdy wylot może być traktowany jako odrębny przedmiot opłaty oraz odrębna usługa wodna. Również liczba wylotów i ich parametry w ramach tego samego zamierzenia budowlanego może być różna. Organ podkreślił, że można zaprojektować większą liczbę odpływów o mniejszej przepustowości zamiast mniejszej liczby odpływów o większej przepustowości, co prowadzić może do uniknięcia opłaty. Rację ma zatem organ, że o konieczności ponoszenia opłaty nie decydowałaby ilość odprowadzanej wody, ale wyłącznie sposób zaprojektowania tego odprowadzania wody. Zasadnie zatem stwierdził organ, że nie można przyjąć możliwości uniknięcia opłaty niezależnie od zakresu korzystania z wód wyłącznie w oparciu o liczbę i przepustowość zaplanowanych wylotów, gdyż prowadziłoby to do pozbawienia organu możliwości zarządzania zasobami wodnymi. Organ zasadnie przy tym odniósł się w odpowiedzi na skargę do interpretacji przepisu art. 279 a ust. 1 ustawy - Prawo wodne, wskazując, iż istotą tej regulacji jest uniknięcie sytuacji, w której koszty sporządzenia informacji mogłyby przewyższać wpływy z tytułu opłaty stałej za usługi wodne. Organ zasadnie wskazał ponadto, że w przypadku ustalenia na podstawie pozwolenia wodnoprawnego – decyzji z dnia [...] maja 2020 r. - opłaty stałej oddzielnie doszłoby do uzyskania przez podmiot nieuzasadnionej korzyści. Ze względu na powyższe okoliczności należało uznać zarzuty skargi za niezasadne i orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.