III SA/Gl 123/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi Z.B. na decyzję A w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na przeniesienie oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr "A" w K. uchylił własną decyzję z [...] r. nr [...] odmawiającą przeniesienia Z. B. (dalej określanego jako student lub skarżący) na piąty rok studiów na kierunku [...] w Wydziale Nauk [...] w K. i umorzył postępowanie w sprawie. Uzasadniając powyższe rozstrzygniecie wskazał, że pismem z [...] r. student zwrócił się o wyrażenie zgody na przyjęcie go na Wydział Nauk [...] w K.. Wniosek został rozpoznany jako podanie o przyjęcie na studia w drodze przeniesienia z innej uczelni na V rok studiów na kierunku [...] w Wydziale Nauk [...] w K.. Decyzją z [...] r. wydana na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 85 ze zm.) oraz § 27 Regulaminu studiów na "A", "A" nie wyraził zgody na przeniesienie studenta na V rok studiów z powodu niezaliczenia IV roku studiów. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy student zarzucił organowi nierozpoznanie istoty jego wniosku z [...] r., w którym domagał się przyjęcia go na Wydział Nauk [...] w K. i uznanie zajęć odbytych już przez niego na "A" i "B" we W. Podkreślił, że składając wniosek był już studentem I roku studiów stacjonarnych na kierunku [...]. Pismem z [...] r. organ wezwał studenta do sprecyzowania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi udzielonej [...] r. student wyjaśnił, że przedmiotem jego wniosku nie było przyjęcie go na studia w drodze przeniesienia z innej uczelni. W tej sytuacji "A" uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i dlatego je umorzył. Jednocześnie wyjaśnił, że wniosek studenta winien być rozpatrzony we właściwym trybie określonym w art. 85 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 19 ust. 6 pkt 2 Regulaminu Studiów "A", do którego nie stosuje się przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej określanego skrótem K.p.a.). W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący student, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił decyzji "A" naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. przez: a) błędną kwalifikację prawną wniosku z dnia [...] r., sprecyzowanego, skierowanym do "A" w K., pismem z dnia [...]r.; b) nierozpoznanie istoty sprawy wskutek całkowitego i niczym nieuzasadnionego zaniechania rozpoznania żądań Skarżącego zgłoszonych w ww. wniosku z dnia [...] r., tj. wniosku o wyrażenie zgody na przeniesienie i uznanie zajęć odbytych przez Niego na "A" i "B" we W. i zdobytych w związku z tym punktów ECTS oraz wniosku o wyrażenie zgody na kontynuowanie przez Niego studiów w trybie stacjonarnym na V roku kierunku [...] Wydziału Nauk [...] w K. "A" w K.; c) brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji; 2) naruszenie prawa materialnego, przez jego niewłaściwe zastosowanie, przybierające in concreto postać niezastosowania, tj. art. 105 § 1 K.p.a. przez: a) nieodniesienie się do przewidzianych tam normatywnych przesłanek umorzenia postępowania i niezbadanie, czy przesłanki te w przedmiotowej sprawie wystąpiły; b) aprioryczne, niczym nieuzasadnione przyjęcie rzekomej bezprzedmiotowości postępowania; c) niepowołanie wskazanego przepisu jako podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, pomimo wydania rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w całości. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji "A" z [...] r. oraz zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że wnioskiem z dnia [...] r., sprecyzowanym skierowanym do "A" w K. pismem z dnia [...] r., skarżący wniósł o wyrażenie zgody na przeniesienie i uznanie zajęć odbytych przez Niego na "A" i "B" we W. i zdobytych w związku z tym punktów ECTS oraz wyrażenie zgody na kontynuowanie przez Niego studiów w trybie stacjonarnym na V roku kierunku [...] Wydziału Nauk [...] w K. "A" w K.. W dalece lakonicznym uzasadnieniu wydanej decyzji, organ wskazał, że w jego ocenie przedmiotem wskazanego wyżej wniosku skarżącego z dnia [...] r. nie było podanie o przyjęcie na studia w drodze przeniesienia z innej uczelni, w związku z czym postępowanie uznać należy za bezprzedmiotowe, co skutkuje zasadnością uchylenia wydanej uprzednio decyzji oraz umorzenia postępowania. W ocenie skarżącego organ zaniechał rozpoznania istoty sporu. Uszło jego uwadze, że we wskazanym wyżej wniosku skarżący zawarł nie tylko wniosek o wyrażenie zgody na przeniesienie i uznanie zajęć odbytych przez niego na "A" i "B" we W. i zdobytych w związku z tym punktów ECTS, lecz także wniosek o wyrażenie zgody na kontynuowanie przez niego studiów w trybie stacjonarnym na V roku kierunku [...] Wydziału Nauk [...] w K. "A" w K.. Tymczasem Organ, w sposób nieuprawniony i niezgodny z wyraźnie sprecyzowanym żądaniem Skarżącego, będącego przecież dysponentem wniesionego przez Niego wniosku, przyjął, że wniosek ten dotyczy rzekomo jedynie uznania zajęć odbytych na "A" i "B" we W. i zdobytych w związku z tym punktów ECTS. Organ nic rozpoznał przy tym żadnego z ww. wniosków zgłoszonych przez skarżącego. Tym samym Organ wadliwie przyjął, że postępowanie rzekomo podlega umorzeniu w całości. Na koniec zaznaczył, że organ w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie odniósł się do przesłanek umorzenia postępowania administracyjnego określonych w art. 105 § 1 K.p.a. Skarżący nie zgodził się także ze stanowiskiem organu, że żądanie skarżącego winno rzekomo zostać rozpoznane w innym trybie, który stanowić ma procedurę wyłączoną z drogi postępowania administracyjnego. Jeżeli bowiem, jak podnoszono, skarżący wniósł także o — jak to sam ujął — wyrażenie zgody na kontynuowanie przez Niego studiów w trybie stacjonarnym na V roku kierunku [...] Wydziału Nauk [...] w K. "A" w K. (a zatem na innej Uczelni i w innym trybie studiów niż do tej pory), to rozstrzygnięcie w tym przedmiocie niewątpliwie musi mieć formę decyzji administracyjnej w rozumieniu regulacji prawnej k.p.a. Z uwagi na przedmiot sprawy, podjęte w niej rozstrzygnięcie musi więc stanowić akt zewnętrzny, mający znaczenie dla praw i obowiązków skarżącego. Dotyczy bowiem możliwości kontynuowania przez niego studiów w trybie stacjonarnym na V roku kierunku [...] innej uczelni, tj. Wydziału Nauk [...] w K. "A" w K.. Nie sposób więc uznać, aby decyzja ta miała mieć rzekomo charakter aktu zakładowego wewnętrznego, wyłączonego z drogi postępowania administracyjnego i postępowania sądowoadministracyjnego. Niezależnie od powyższego, skarżący wskazał także, że pod decyzją Nr [...]z [...] r. "A" w K. podpisała się osoba działająca z upoważnienia Dziekana Wydziału Nauk [...] w K. "A" w K., a nie z upoważnienia "A" tj. prof. dr hab. n. med. A. G.. W związku z czym nie weszła do obrotu prawnego. Powyższe wynika bezpośrednio z treści pieczęci, znajdującej się pod treścią decyzji. Zatem decyzja ta nie została podpisana przez osobę upoważnioną do jej wydania. W odpowiedzi na skargę "A" wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wniosek skarżącego z [...] r. zakwalifikowano jako podanie o przyjęcie na studia w drodze przeniesienia z innej uczelni. Za takim zakwalifikowaniem wniosku przemawiało użyte przez skarżącego we wniosku sformułowanie wskazujące, iż jego intencją jest "transfer z innej uczelni". Dopiero z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wynikało, że jego zamiarem było nie tyle przeniesienie z innej uczelni, co przeniesienie i uznanie punktów ECTS zgodnie z art. 85 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Po wyjaśnieniu przez skarżącego niejasności i sprecyzowaniu jego wniosku nie sposób przyjąć, że przedmiotem żądania było przyjęcie na studia w drodze przeniesienia z innej uczelni. Za bezzasadny wobec powyższego organ uznał, przedstawiony w skardze, zarzut błędnej kwalifikacji wniosku z [...] roku oraz nierozpoznania istoty sprawy. Istotą sprawy było podanie o przeniesienie oraz uznanie punktów ECTS. W tym zakresie zgodnie ze swoimi kompetencjami rozstrzygnięcie wydał Dziekan Wydziału Nauk [...] w K. (pismo z [...] r.). Organ nie zgodził się także z twierdzeniem, iż każde rozstrzygnięcie dot. praw i obowiązków studenta w ramach uczelni następować powinno w drodze decyzji administracyjnej. Prowadziłoby to absurdalnych wniosków, np. "A" zobowiązany byłby rozstrzygać w drodze decyzji administracyjnej o usprawiedliwianiu nieobecności studenta na zajęciach, powtarzaniu określonych zajęć w przypadku niezadowalających wyników w nauce czy wreszcie w zakresie uzyskiwanych przez studenta zaliczeń z poszczególnych przedmiotów. Przytoczone powyżej rozstrzygnięcia bez wątpienia wpływają na sytuację studenta w zakresie jego praw i obowiązków w uczelni, jednakże mają charakter wewnątrzuczelniany. Przeniesienie oraz uznanie punktów ECTS jest w gruncie rzeczy uznaniem dokonanych przez studenta postępów w nauce i zaliczenia poszczególnych etapów studiów w innej uczelni w związku z podjęciem kształcenia w ramach uczelni, w której następować miałoby uznanie punktów ECTS. Rozstrzygnięcie w przedmiocie uznania i przeniesienie punktów ECTS nie wywołuje skutków w sferze zewnętrznej, tj. nie kształtuje praw lub obowiązków studenta w stosunku do innych podmiotów, w innych uczelniach, a przekłada się wyłącznie na proces kształcenia w danej uczelni i to w zakresie konkretnego kierunku studiów. Na marginesie wskazał, iż obowiązujące przepisy prawa nie przewidują instytucji przyjęcia na studia w drodze ich "kontynuowania" na co zdaje się powoływać Skarżący w treści złożonej skargi. Za niezasadny uznał także zarzut naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. Wojewódzki Są Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie, biorąc pod uwagę oczekiwania wyrażone przez skarżącego w skardze, należy zaznaczyć, że sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. , poz. 137) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. Dalej określanego skrótem P.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem tylko i wyłącznie do zbadania, czy w sprawie organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Granice rozpoznania sądu administracyjnego wyznaczone są przy tym przez granice sprawy, w tym przypadku dotyczącej sytuacji studenta. Kluczem do stwierdzenia, co jest przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest wniosek skarżącego z [...] r., ostatecznie doprecyzowanym w piśmie, które do organu wpłynęło [...] r. (noszącym błędna datę [...] r.) z którego wynika, że zamiarem skarżącego było "przeniesienie i uznanie zajęć odbytych przez skarżącego na "A" i "B" we W.. Trafnie także organ zwrócił uwagę na to, że w pierwotnej wersji wniosku skarżący dwukrotnie wspomniał o transferze elektronicznym pomiędzy uczelniami. W piśmie tym zaznaczył także, że nie ubiega się o przyjęcie go na pierwszy rok studiów, bo jest studentem IV roku na "B" we W.. Stąd też nie można zarzucić organom, że całkowicie dowolnie przyjęły, że przedmiotem sprawy miało być przyjęcie skarżącego na studia w drodze przeniesienia, o jakim mowa w art. 69 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Także w drugim piśmie, którego adresatem skarżący uczynił Dziekana Wydziału Nauk [...] w K., skarżący stwierdził, że został zakwalifikowany na pierwszy rok studiów. Lecz się nie rekrutuje na 1 rok studiów. Bowiem jest studentem 4 roku studiów na "B" we W.. Zatem to sam skarżący w sposób niespójny opisał swoje żądanie. Nie złożył wniosku o przeniesienie go między uczelniami. Natomiast złożył wniosek o przyjęcie go na pierwszy rok studiów jednolitych magisterskich i stacjonarnych na kierunku [...], w roku akademickim [...]. Na które zresztą został przyjęty. Zaś organy w początkowej fazie postępowania nie rozważyły skutków wynikających z tego dokumentu i potwierdzenia zakwalifikowania skarżącego na pierwszy rok studiów, co w konsekwencji opóźniło sprecyzowanie przedmiotu sprawy. Niemniej jednak w okolicznościach faktycznych sprawy, przy braku wniosku skarżącego o przyjęcie go na studia w drodze przeniesienia między uczelniami, finalnie zasadnie organ uznał, że przedmiotem wniosku skarżącego było przeniesienie zajęć i zaliczenie punktów ECTS z okresu studiów niestacjonarnych tak w "B" we W., jak i w "A" w K.. Co w jego ocenie miało doprowadzić do przyjęcia go na V rok studiów stacjonarnych na kierunku [...]. Zgodnie z art. 85 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce student ma prawo do przenoszenia i uznawania punktów ECTS – na zasadach określonych w regulaminie studiów. Te zasady reguluje § 19 Regulaminu studiów w "A" w K. przyjęty uchwałą Senatu uczeni nr [...] r. z [...] r. W tym miejscu należy podkreślić, że ustawodawca w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przyznając organom uczelni możliwość uregulowania organizacji uczelni i toku studiów, nie poddał kontroli sądów administracyjnych wszystkich rozstrzygnięć podejmowanych przez organy uczelni. W ustawie wskazano wyraźnie przypadki, w których wydawane są decyzje administracyjne. Przyjęte rozwiązanie wynika z przyznania szkołom wyższym autonomii. W konsekwencji kognicji sądów administracyjnych podlegają tylko decyzje organów uczelni mające wyraźną podstawę prawną w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie z jej regulacjami w drodze decyzji administracyjnej orzeka się o: odmowie przyjęcia na studia (art. 72 ust. 3), stwierdzeniu nieważności dyplomu (art. 77 ust. 5), świadczeniach pomocy materialnej dla studentów (art. 86 ust. 2 ustawy), skreśleniu z listy studentów (art. 108). Ponadto ustawa dokładnie określa inne sytuacje, w których dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego, tj.: na rozstrzygnięcie "A" w sprawie uchylenia aktu wydawanego przez samorząd studencki niezgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, statutu uczelni, regulaminu studiów lub regulaminu samorządu (art. 110 ust. 8); na decyzję Rady Doskonałości Naukowej w sprawie nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego (art. 226 ust. 5); na prawomocne orzeczenie odwoławczej komisji dyscyplinarnej (art. 318); na rozstrzygnięcie nadzorcze ministra w sprawie stwierdzenia nieważności aktu uczelni niezgodnego z prawem (art. 427 ust. 3). Art. 85 cytowanej ustawy nie przewiduje wydania decyzji administracyjnej, w rozumieniu przepisów K.p.a., w przedmiocie zaliczenia punktów ECTS, a więc decyzji kończącej postępowanie administracyjne. Wprawdzie w§ 19 pkt 5 mowa jest o decyzji Dziekana w przedmiocie przeniesienia i zaliczenia zajęć, nie jest to jednak decyzja w rozumieniu art. 104 K.p.a. kończąca postępowanie administracyjne. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. organ umorzy postępowanie administracyjne w całości lub w części, jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części. Zatem umorzenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest sprawa administracyjna, toteż postępowanie to jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku. W świetle art. 17 ustawy Prawo szkolnictwie wyższym i nauce organem uczelni publicznej jest rada uczelni, senat i "A". Zgodnie zaś z art. 23 ust. 4 cytowanej ustawy "A" ma prawo wydawania decyzji jako organ pierwszej instancji i służy od nich wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Trafnie zatem organ uczelni, a takim jest "A", uznał, ponownie rozpoznając wniosek skarżącego, że brak jest przedmiotu sprawy administracyjnej, która mogłaby być rozstrzygnięta decyzją administracyjną. W doktrynie i orzecznictwie za utrwalony uznać należy pogląd zgodnie z którym zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają akty zakładowe zewnętrzne, czyli rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków użytkowników zakładu przesądzające. Od powyżej wymienionych odróżnić należy rozstrzygnięcia organów szkoły wyższej znajdujące postawę prawną w wewnętrznych źródłach prawa, np. statucie uczelni czy w regulaminie studiów, będą to akty zakładowe wewnętrzne, które dotyczą indywidualnie określonego członka zakładu, które jednak nie odnoszą się do nawiązania, bądź rozwiązania stosunku łączącego go z zakładem. Tego rodzaju aktem opartym na wewnętrznym źródle prawa jest rozstrzygnięcie dziekana o zaliczeniu i przeniesieniu zajęć na warunkach wskazanych w Regulaminie studiów w "A", które nie stanowi decyzji administracyjnej podlegającej kontroli sądu. W konsekwencji prawidłowo "A" uchylił decyzję z [...] r. i umorzył postępowanie administracyjne. Bowiem nie istniał przedmiot tego postępowania administracyjnego mogący być załatwiony decyzją administracyjną. W konsekwencji nie ma racji skarżący, że przeniesienie i zaliczenie mu zajęć i punktów ETCS musi był przeprowadzone w ramach postępowania administracyjnego zakończonego decyzja administracyjną podlegająca kontroli sądu. Zgodzić się należy ze skarżącym, że zaskarżona decyzja została lakonicznie uzasadnione. Niemniej jednak owo lakoniczne uzasadnienie nie ma, w ocenie sadu wpływu na wynik sprawy, a tym bardziej konkluzję decyzji, że postępowanie było bezprzedmiotowe. Odnosząc się do zarzutu nieistnienia w obrocie prawnym decyzji z [...]r. zauważyć należy, że w decyzji jako organ ją wydający wskazano "A". Rzeczywiście decyzję z upoważnienia Dziekana Wydziału Nauk [...] podpisała prof. dr hab. n. med. A. G.. Z dołączonego do odpowiedzi na skargę pełnomocnictwa z [...] r. wynika że osoba podpisująca decyzje pełniła funkcję prodziekana i została przez dziekana upoważniona do wydawania decyzji w indywidulanych sprawach studentów w zakresie wynikającym z Regulaminu studiów. Z kolei pełnomocnictwem także z [...]r. "A" upoważnił piastuna funkcji Dziekana Wydziału Nauk [...] w K. do wydawania w jego imieniu decyzji w indywidulanych sprawach studentów w zakresie wynikającym z Regulaminu studiów oraz do udzielania dalszych pełnomocnictw. Zatem nie można mówić, że decyzja nie zaistniała w obrocie prawnym, bo nie została podpisana. Poza tym przestała istnieć w obrocie prawnym na skutek jej uchylenia zaskarżoną decyzją. Nawet, gdyby przyjąć, że była wadliwe, to w toku instancji organ powtórnie rozpoznający sprawę musiałby ją uchylić. I to uczynił, aczkolwiek z innych, wyżej wskazanych, przyczyn. Wobec powyższego, skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalono. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z poźn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Odpisy zarządzenia zostały doręczone stronom.