IV SAB/Wr 508/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 20 sierpnia 2020 r.; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przystępując do rozstrzygania Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. Skarżący - 20 sierpnia, a następnie 10 listopada 2020 r. - wystąpił do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w sprawie realizacji zadania pn. "Udrożnienie i remont zabudowy regulacyjnej koryta [...] w m. K. w km 10+650-10+775". W dniu 30 listopada 2020 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność ww. organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Jako podstawę wniosku powołał art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 2 i art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm. - dalej: u.d.i.p.). Zarzucił naruszenie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym przez niego zakresem. Wniósł o: 1) zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej; 2) ukarania organu lub odpowiedzialnego pracownika organu za niezałatwienie sprawy w terminie; 3) zasądzenie kosztów postępowania wg norm przypisanych. Uzasadniał, że 20 sierpnia 2020 r. wystąpił w formie elektronicznej na adres: [...] o udzielenie informacji publicznej (kto, kiedy i w oparciu o jakie przesłanki podjął decyzję o utracie finansowania w planie na 2020 r. zadania pod nazwą "Udrożnienie i remont zabudowy regulacyjnej koryta [...] w m.K. w km 10+650-10+775" (dowód w załączeniu skargi). W dniu 10 listopada 2020 r. wystąpił z ponagleniem o udzielenie wnioskowanej informacji oraz o udzielenie odpowiedzi w zakresie uruchomienia procedury przetargowej związanej z realizacją opisanego wyżej zadania (dowód w załączeniu skargi). Skarżący zaznaczył, że do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił żądanych informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., czym naruszył ustawowy 14-to dniowy termin określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Dowodził, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, zgodnie z art. 1 u.d.i.p. Wskazał, że stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udzielenie informacji publicznej powinno nastąpić niezwłocznie nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Zauważył, że w sprawie terminy te upłynęły. Dodał, że jednocześnie nie otrzymał informacji, o której mowa w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p., ani też decyzji, o której traktuje art.16 ust. 1 u.d.i.p. Odwołując się do stanowiska sądów administracyjnych skarżący wywiódł, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. (przy uwzględnieniu wyjątków) odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia. Reasumując skarżący stwierdził, że organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu jego wniosków. Odpowiadając na skargę organ poinformował, że w ramach samokontroli uwzględnił skargę i udzielił skarżącemu informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. Wyjaśnił, że opóźnienie w udzieleniu informacji było konsekwencją wprowadzonych ograniczeń w funkcjonowaniu jednostki związanych z COVID-19. Wskazał, że przyjęta hybrydowa organizacja pracy, w ramach której pracownicy wykonują pracę zdalną naprzemiennie, przy ograniczonej obsadzie pracowniczej (izolacja, kwarantanna), znacznie utrudniła i ograniczyła możliwość sprawnego funkcjonowania organu i terminowego załatwiania spraw. Dostrzegł, że skarżący nie poniósł żadnych ujemnych konsekwencji w związku z udzieleniem mu informacji publicznej we wnioskowanym zakresie z przekroczeniem terminów ustawowych. Zaznaczył, że w latach 2019-2020 organ wielokrotnie udzielał skarżącemu informacji na temat przygotowania dokumentacyjnego, możliwości finansowania i uwarunkowań organizacyjnych mających wpływ na hierarchizację zadań związanych z utrzymaniem wód i urządzeń wodnych będących w administracji RZGW we W., w tym na kolejność ich realizacji. Skarżący informowany był wcześniej, że podejmowanie działań w ramach opracowywanych corocznie "Programów realizacji zadań związanych z utrzymaniem wód oraz pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego z gospodarka wodną" jest dostosowane do wielkości środków finansowych przyznanych RZGW we W. na ich realizację i od konieczności podejmowania innych niezaplanowanych działań o charakterze klęskowym, związanych z zapobieganiem suszy, czy likwidacją skutków wezbrań powodziowych, jak to miało miejsce w 2020 r. Końcowo organ wywiódł, że - jego zdaniem - udzielenie informacji publicznej z przekroczeniem ustawowych terminów, w świetle okoliczności sprawy, a szczególnie z uwagi na ograniczenia związane z pandemią, nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdza, że w tej sprawie - na dzień wniesienia rozpoznawanej skargi - organ pozostawał w bezczynności, tj. nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p. Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wówczas, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Musi być zatem spełniony zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z powyższego przepisu wynika, że obowiązek informacyjny przewidziany w ustawie spoczywa nie tylko na władzy publicznej, lecz na każdym podmiocie, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Jeżeli zatem - stosownie do z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. - zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej może być każdy podmiot wykonujący wskazane zadania, to istotne znaczenie ma rodzaj prowadzonej działalności, nie zaś forma organizacyjna, czy też własnościowa podmiotu zobowiązanego. W badanej sprawie poza sporem między stronami pozostaje, że organ, jako realizujący zadania publiczne w zakresie gospodarki wodnej, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Podobnie jak i to, że żądane przez skarżącego informacje w sprawie realizacji zadania pod nazwą "Udrożnienie i remont zabudowy regulacyjnej koryta [...] w m.K. w km 10+650-10+775" (dowód w załączeniu skargi) stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. Powyższe potwierdza fakt udzielenia przez organ żądanych przez skarżącego informacji po wniesieniu skargi. Z akt sprawy wynika, że 20 sierpnia 2020 r. - drogą mailową - skarżący wystąpił do organu z wnioskiem (ponowionym 10 listopada) o udzielenie informacji publicznej w sprawie realizacji ww. zadania i że w dacie wniesienia skargi (30 listopada 2020 r.) organ nie załatwił tego wniosku. Bezczynność organu na gruncie ustawy (u.d.i.p.) ma miejsce wówczas, gdy w zakreślonym ustawą terminie adresat wniosku nie udostępnia informacji publicznej, ani nie wydaje decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, nie powiadamia, że nie posiada wnioskowanej informacji publicznej, bądź nie informuje, że żądana informacja nie ma charakteru publicznego. Celem skargi na bezczynność jest zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Jak stanowi art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej, a w przypadku odmowy jej udostępnienia organ wydaje decyzję (art. 16 ust. 1 ustawy). Stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni. Przy czym w przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Terminy, o których mowa w art. 13 u.d.i.p., dotyczą każdej formy załatwienia wniosku - a zatem nie tylko czynności udostępnienia informacji publicznej lub wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, ale również czynności powiadomienia wnioskodawcy, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej (z wyjaśnieniem przyczyn takiej kwalifikacji), bądź powiadomienia, że organ nie posiada informacji publicznej lub obowiązuje inny tryb dostępu. W tej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej w znaczeniu jw. Wprawdzie organ udzielił skarżącemu żądanych przez niego informacji, lecz uczynił to dopiero po wniesieniu skargi, tj. z naruszeniem przewidzianych w ustawie terminów, o którym mowa w art. 13 u.d.i.p. Z tych wszystkich względów należy stwierdzić, że - na moment wniesienia skargi - organ, jako podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 20 sierpnia 2020 r. (ponowionego 10 listopada), bowiem do tego dnia nie zadziałał we właściwej prawnie formie, tj. formie przewidzianej w ustawie (u.d.i.p.). W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a./), co orzeczono w pkt I sentencji wyroku. W ocenie Sądu stwierdzony stan bezczynności w załatwieniu przedmiotowego wniosku skarżącego nie miał jednak charakteru rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a. - pkt II sentencji wyroku). Zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie nie stanowiło bowiem wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Tutaj Sąd przyjął wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę i wziął wzgląd na fakt, że na niezachowanie przez organ terminu mogła rzutować sytuacja związana z Covid-19. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. W świetle okoliczności, że podmiot zobowiązany udzielił skarżącemu informacji publicznej po wniesieniu skargi (3 grudnia 2020 r.), bezprzedmiotowe stało się postępowanie w sprawie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku. Tym samym w tej części należało postępowanie umorzyć na mocy art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Mając na uwadze brak stwierdzenia w sprawie rażącego naruszenia prawa, jak i fakt udzielenia skarżącemu żądanej przez niego informacji, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd odstąpił od ukarania organu - nałożenia na organ grzywny (nie uwzględnił wniosku skarżącego i oddalił skargę w tym zakresie - art. 151 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a.; pkt IV sentencji wyroku). Z przedstawionych wyżej względów Sąd orzekł jak w pkt l-IV sentencji wyroku. O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 (pkt V sentencji wyroku). Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.