II SAB/Rz 31/21
PostanowienieWSA w Rzeszowie2021-05-06
Skład orzekający: Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona do sądu administracyjnego, która dotyczy sprawy objętej innym, nieprawomocnym jeszcze postępowaniem sądowym między tymi samymi stronami, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 PPSA?Ratio decidendi
Sąd odrzuca skargę, gdy sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku, co oznacza zawiśnięcie sprawy (lis pendens) i zakaz wszczęcia nowego postępowania do czasu uprawomocnienia się orzeczenia. W niniejszej sprawie skarga z dnia 13 maja 2020 r. dotyczyła tej samej kwestii co skarga z dnia 4 maja 2020 r., która była już przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym i zakończyła się nieprawomocnym wyrokiem, dlatego podlegała odrzuceniu.Stan faktyczny
Skarżący R. S. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, domagając się poprawnego sporządzenia operatu i anulowania aktów własności ziemi z 1977 r. Wcześniej, w dniu 4 maja 2020 r., skarżący wniósł inną skargę na bezczynność Wójta w tej samej sprawie, która zakończyła się nieprawomocnym wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 4 sierpnia 2020 r. Skarżący twierdził, że skarga z dnia 13 maja 2020 r. jest nową skargą, podczas gdy sąd uznał jej przedmiot za tożsamy z poprzednią skargą.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2021 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - postanawia - odrzucić skargę.
W dniu 13 marca 2020 r. R. S. (skarżący) zwrócił się do Wójta Gminy [...] o "poprawne sporządzenie operatu ewidencji gruntów rolnych" oraz o "anulowanie z obrotu prawnego fałszywych aktów własności ziemi" wydanych w 1977 r.
Pismem z dnia 29 kwietnia 2020 r. (data wpływu do organu 4 maja 2020 r.) skarżący wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
W dniu 5 maja 2020 r. do Urzędu Gminy [....] wpłynęła skarga skarżącego (opatrzona datą 4 maja 2020 r.) na bezczynność Wójta Gminy [....] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.
Pismem z dnia 11 maja 2020 r. znak: [...] Wójt Gminy [....] ustosunkowując się do "pisma z dnia 4 maja 2020 r." wskazał, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w pismach z dnia 3 marca 2020 r. znak: [...], z dnia 3 kwietnia 2020 r. znak: [...] i z dnia 15 kwietnia 2020 r. znak: [...]. Ponadto nadmienił, że na wniosek skarżącego prowadzone było uprzednio postępowanie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w Akcie Własności Ziemi z dnia [...] marca 1974 r. znak: [...],które zakończyło się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 930/19 oddalającym skargę.
Pismem z dnia 11 maja 2020 r. znak: [...] skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], Wójt Gminy [...] udzielił odpowiedzi na ponaglenie.
Pismem z dnia 13 maja 2020 r. (data wpływu do organu 14 maja 2020 r.) skarżący stwierdził, że w dniu 4 maja 2020 r. nie kierował żadnego pisma do organu ani nie oczekiwał na nie odpowiedzi. W tym dniu wniósł natomiast skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 13 marca 2020 r. Skarżący stwierdził, że obowiązkiem Wójta jest przekazać skargę do Sądu, zaś w wypadku gdyby nie dopełnił tego obowiązku, skarżący oświadczył, że osobiście przekaże skargę do Sądu.
Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Rz 33/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zobowiązał Wójta Gminy [...] do przekazania wniosku skarżącego z dnia 13 marca 2020 r. do właściwego organu niezwłocznie po zwróceniu przez Sąd akt sprawy oraz stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wójt Gminy [...] wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
Pismem z dnia 6 listopada 2020 r. skarżący zażądał wydania mu kserokopii pisma z dnia 4 maja 2020 r. potwierdzonej za zgodność z oryginałem oraz wycofania z obrotu prawnego pisma Wójta z dnia 11 maja 2020 r. znak: [...]. W uzasadnieniu pisma skarżący powtórzył swoje stanowisko, że nie składał żadnego pisma w dniu 4 maja 2020 r., a jedynie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na bezczynność Wójta Gminy [...].
W odpowiedzi pismem z dnia 13 listopada 2020 r. Wójt Gminy [...] przesłał skarżącemu potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię pisma z dnia 29 kwietnia 2020 r., która wpłynęła do organu w dniu 4 maja 2020 r.
W piśmie z dnia 16 listopada 2020 r. skarżący oświadczył, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w pismach z dnia 13 maja 2020 r. oraz 6 listopada 2020 r. ponownie domagając się wydania mu kserokopii pisma z dnia 4 maja 2020 r. potwierdzonej za zgodność z oryginałem oraz wycofania z obrotu prawnego pisma Wójta z dnia 11 maja 2020 r. znak: [...], oświadczając, że wydania nie tego pisma żądał.
W odpowiedzi w piśmie z dnia 25 listopada 2020 r. Wójt Gminy [...] poinformował skarżącego, że jego wniosek dotyczy sprawy o sygn. akt II SAB/Rz 33/20, która nadal jest przedmiotem procedowania Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a zatem całość wnioskowanej dokumentacji została dołączona w poczet zgromadzonego materiału dowodowego. Wójt stwierdził ponadto, że nie jest możliwe wycofanie jakichkolwiek pism z obiegu urzędowego, gdyż stanowią one istotne dowody w sprawie dotyczącej bezczynności Wójta Gminy [...] Ponadto uprzednio wysłano już skarżącemu wymagane odpowiedzi wraz z załącznikami. Wójt stwierdził również, że do czasu finalnego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, skargi/wnioski/pisma są zupełnie bezprzedmiotowe.
W ponagleniu z dnia 26 listopada 2020 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skarżący wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy [...] do wycofania z obrotu prawnego pisma z dnia 11 maja 2020 r. znak: [...] oraz zobowiązania Wójta do przekazania pisma z dnia 4 maja 2020 r., na podstawie którego udzielił odpowiedzi z dnia 11 maja 2020 r. znak: [...].
W piśmie z dnia 8 grudnia 2020 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skarżący stwierdził, że jego pismo z dnia 13 maja 2020 r. dotyczyło wyjaśnienia, kto upoważnił Wójta Gminy [...] do sporządzenia odpowiedzi z dnia 11 maja 2020 r. znak: [...], oraz okazania pisma z dnia 4 maja 2020 r., które było podstawą udzielenia tej odpowiedzi. Skarżący podniósł, że nie otrzymał odpowiedzi na pismo z dnia 13 maja 2020 r., które nie dotyczy sprawy o sygn. akt II SAB/Rz 33/20.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło uwzględnienia ponaglenia.
W piśmie z dnia 29 grudnia 2020 r. skierowanym do tut. Sądu skarżący wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy [...] do przekazania skargi z dnia 13 maja 2020 r. do Sądu, który jest właściwy do jej rozpoznania. Pismo to zostało przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku z przekazaną wcześniej skargą kasacyjną od wyroku z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Rz 33/20.
Zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2021 r. Przewodniczący Wydziału I Naczelnego Sądu Administracyjnego Izby Ogólnoadministracyjnej wezwał skarżącego, aby wyjaśnił, czy skarga z dnia 13 maja 2020 r. dotyczy sprawy rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, czy jest to nowa skarga na bezczynność organu w innej sprawie.
W odpowiedzi w piśmie z dnia 28 stycznia 2021 r. skarżący wyjaśnił, że pismo z dnia 13 maja 2020 r. jest nową skargą na Wójta Gminy [...] i dotyczy zobowiązania Wójta do wycofania z obrotu prawnego pisma z dnia 11 maja 2020 r. znak: [...] oraz zobowiązania Wójta do przekazania pisma z dnia 4 maja 2020 r., na podstawie którego udzielił odpowiedzi z dnia 11 maja 2020 r. znak: [...].
W odpowiedzi na skargę z dnia 5 marca 2021 r. Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę:
1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;
2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia;
3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi;
4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona;
5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie;
5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego;
6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W niniejszej sprawie skarga podlega odrzuceniu z powodu tego, że sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku (art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
Instytucja "stanu sprawy w toku" oznacza tzw. zawiśnięcie sprawy (lis pendens) polegające na zakazie wszczęcia nowego postępowania pomiędzy tymi samymi stronami i w tej samej sprawie. Taki stan trwa, aż do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
Sąd zwraca uwagę, że skarżący w dniu 5 maja 2020 r. wniósł skargę (opatrzoną datą 4 maja 2020 r.) na bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie dotyczącej wniosku skarżącego z dnia 13 marca 2020 r. o "poprawne sporządzenie operatu ewidencji gruntów rolnych" oraz o "anulowanie z obrotu prawnego fałszywych aktów własności ziemi". Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Rz 33/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zobowiązał Wójta Gminy [...] do przekazania wniosku skarżącego z dnia 13 marca 2020 r. do właściwego organu niezwłocznie po zwróceniu przez Sąd akt sprawy; stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądził od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten nie jest prawomocny w związku z wniesieniem przez Wójta Gminy [...] skargi kasacyjnej.
Niniejsza sprawa dotyczy, jak wynika jednoznacznie z pism skarżącego z dnia 29 grudnia 2020 r. i z dnia 28 stycznia 2021 r. - skargi z dnia 13 maja 2020 r. na Wójta Gminy [...] Sąd zwraca uwagę, że skarżący w piśmie z dnia 28 stycznia 2021 r. odpowiadając na wezwanie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnił, że jest to "nowa" skarga, odrębna od skargi z dnia 4 maja 2020 r.
Sąd stwierdza, że przedmiot skargi z dnia 13 maja 2020 r. jest tożsamy z przedmiotem skargi z dnia 4 maja 2020 r. Skarżący w skardze z dnia 13 maja 2020 r. odniósł się bowiem do pisma Wójta Gminy [...] z dnia 11 maja 2020 r. znak: [...] (w którym organ ustosunkował się do skargi skarżącego z dnia 4 maja 2020 r.), ponadto oświadczył, że w razie nieprzekazania przez Wójta skargi z dnia 4 maja 2020 r. w ustawowym terminie do Sądu, dokona tej czynności osobiście, wreszcie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Nie budzi więc wątpliwości, że pismo z dnia 13 maja 2020 r. określone przez skarżącego jako skarga do sądu administracyjnego, pozostaje w bezpośrednim związku ze skargą z dnia 4 maja 2020 r. Skarżący w skardze z dnia 13 maja 2020 r. nie wskazał na żadne działania czy zaniechania Wójta, które dotyczyłyby innej sprawy aniżeli objętej skargą z dnia 4 maja 2020 r. objętej nieprawomocnym wyrokiem tut. Sądu. Skarżący zakwestionował bowiem prawidłowość czynności podejmowanych przez Wójta w związku z wniesioną skargą z dnia 4 maja 2020 r. oraz oświadczył, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Nie można więc przyjąć, że mamy tutaj do czynienia ze skargą, która dotyczyłaby odrębnej sprawy, aniżeli objętej skargą z dnia 4 maja 2020 r.
Skarga z dnia 13 maja 2020 r., jako później wniesiona, podlega więc odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
Odnosząc się do zgłaszanych przez skarżącego w pismach z dnia 29 grudnia 2020 r. i 25 stycznia 2021 r. żądań dotyczących zobowiązania Wójta Gminy D. do wycofania z obrotu prawnego pisma z dnia 11 maja 2020 r. oraz okazania oryginału pisma z dnia 4 maja 2020 r. znajdującego się aktach sprawy, ewentualnie bezczynności Wójta w tym zakresie, Sąd zauważa, że żądania takie zostały sformułowane przez skarżącego po raz pierwszy dopiero w piśmie skierowanym do Wójta Gminy [....] w dniu 6 listopada 2020 r., a więc już po wniesieniu skargi z dnia 13 maja 2020 r., niemniej również pozostają one w bezpośrednim związku ze skargą z dnia 4 maja 2020 r. Jak wynika z akt sprawy pismo z dnia 4 maja 2020 r. to w istocie ww. skarga, zaś pismo z dnia 11 maja 2020 r., wyraża stanowisko Wójta Gminy [....] w przedmiocie tej skargi.
Sąd zwraca przy tym uwagę, że działania lub bezczynność Wójta w zakresie powyższych żądań nie mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, a ewentualna skarga podlegałaby odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4, 8 i 9 p.p.s.a.
Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sąd wskazuje również, że w razie nieprzekazania przez organ skargi do sądu administracyjnego w terminie określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a., skarżącemu nie przysługuje skarga na bezczynność organu, lecz wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Wobec jednoznacznego określenia przez skarżącego charakteru pisma z dnia 13 maja 2020 r. jako skargi, braku żądania wymierzenia organowi grzywny, Sąd nie może z urzędu zakwalifikować tego pisma, jako wniosku w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło