I OSK 2141/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1674/20 w sprawie ze skargi H. P. i R. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 czerwca 2020 r. nr 1672/2020 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 maja 2021 r. oddalił skargę H. P. i R. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 2 czerwca 2020 r. nr 1672/2020 w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne. Nieruchomość położona w Warszawie przy ul. [...], nr hip [...], działki nr [...] i [...], obecnie wchodzi w skład działek nr [...], [...] i [...] z obrębu [...] i znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dalej jako dekret. Obecnie grunt przedmiotowej nieruchomości stanowi własność m.st. Warszawy. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w Warszawie Oddział Ksiąg Wieczystych z 17 marca 1949 r. tytuł własności przedmiotowej nieruchomości uregulowany był na imię W. i Z. małżonków P. w częściach równych, niepodzielnie. Wnioskiem z 23 marca 1949 r. Z. i W. małżonkowie P. wystąpili o przyznanie wieczystej dzierżawy do ww. nieruchomości. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawy decyzją z 24 marca 1972 r. odmówiło przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 26 lipca 1999 r. stwierdziło nieważność ww. decyzji Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy. Następnie Prezydent m.st. Warszawy decyzją z 28 czerwca 2006 r. - po rozpatrzeniu wniosku dekretowego z 23 marca 1949 r. - odmówił H. P. i jej synowi R. P. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. 2479 m2, pochodzącego z nieruchomości hipotecznej [...], działki nr [...] i [...]. Urząd Dzielnicy [...] Wydział Terenów decyzją z 24 marca 1976 r., utrzymaną w mocy decyzją Urzędu m.st. Warszawy Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z 28 czerwca 1976 r. - przyznał odszkodowanie na rzecz W. P. oraz na rzecz nieustalonych spadkobierców Z. P. za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], hip [...], działka nr [...] o pow. 1224 m2. Na ww. decyzji widnieje pieczęć potwierdzająca wypłatę odszkodowania w dniu 23 marca 1977 r. Następnie decyzją z 27 marca 1976 r. Urząd Dzielnicowy [...] Wydział Terenów odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], hip. [...], działka nr [...] o pow. 1255 m2. Wnioskiem z 6 sierpnia 2009 r. H. P. i R. P. wystąpili do Prezydenta m.st. Warszawy o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską położoną przy ul. [...], nr hip. [...]. Prezydent m.st. Warszawy decyzją z 12 sierpnia 2019 r. umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], nr hip [...], działki nr [...] i [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że wniosek H. P. i R. P. w całości pokrywa się z treścią prawomocnych i ostatecznych decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] Wydział Terenów z 24 marca 1976 r. i 27 marca 1976 r. Decyzje te swym zakresem obejmują całą nieruchomość, której byłymi właścicielami byli W. i Z. małżonkowie P. W związku z tym ponowne rozpatrzenie sprawy jest niedopuszczalne. Po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawców Wojewoda Mazowiecki decyzją z 2 czerwca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że H. P. i R. P. wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji - w odniesieniu do działki nr [...] z dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...]. Natomiast pozostała część sentencji decyzji organu I instancji obejmująca działkę nr [...] z dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] nie została zaskarżona - zatem decyzja w tym zakresie stała się ostateczna. Dlatego też rozpoznając sprawę organ odwoławczy ograniczył się do badania prawidłowości co do zaskarżonej części decyzji. Wojewoda stwierdził, że zarówno decyzja Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicy [...] z 27 marca 1976 r. orzekająca w sprawie odszkodowania za działkę nr [...], jak i wniosek skarżących z 6 sierpnia 2009 r. o przyznanie odszkodowania dotyczą tej samej nieruchomości i tego samego roszczenia spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości - ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu warszawskiego. Decyzja z 27 marca 1976 r. została skierowana do W. P. oraz spadkobierców Z. P. Zaś H. P. i R. P. wystąpili z wnioskiem z 6 sierpnia 2009 r. udowadniając następstwo prawne po Z. i W. P. Wnioskodawcy są zatem kolejnymi sukcesorami przeddekretowych właścicieli nieruchomości, w tym następcami prawnymi W. P. i spadkobierców Z. P. - beneficjentów decyzji Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicy [...]. W tej sytuacji Wojewoda stwierdził, że zakres podmiotowy oraz przedmiotowy obu spraw odszkodowawczych jest tożsamy. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że decyzja z 27 marca 1976 r., wydana została na podstawie art. 53 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., nr 18, poz. 940 ze zm.), dalej jako u.z.t.w.n., zaś wniosek skarżących o odszkodowanie został złożony w trybie art. 215 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dalej jako u.g.n. Analiza treści obu wymienionych podstaw prawnych prowadzi do konkluzji, że mimo literalnej zmiany przepisu art. 53 ust. 2 u.z.t.w.n. w stosunku do treści art. 215 ust. 2 u.g.n. - regulacja ich nie uległa zmianie i zachodzi tożsamość podstaw prawnych obu przepisów. Wojewoda stwierdził, że tożsamość przesłanek materialnych warunkujących przyznanie odszkodowania dawnym właścicielom nieruchomości warszawskiej lub ich następcom prawnym została zachowana. W tych warunkach organ odwoławczy uznał, że sprawy o odszkodowanie prowadzone w 1976 r. i od 2009 r. do 2019 r. są tożsame. Ustalenie odszkodowania na podstawie przepisów obecnie obowiązującej ustawy bez wzruszenia decyzji o odmowie odszkodowania wydanej na podstawie u.z.t.w.n. - spowodowałoby konieczność stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jako wydanej w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). W konsekwencji Wojewoda stwierdził, że organ I instancji prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Na decyzję Wojewody Mazowieckiego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli H. P. i R. P. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: P.p.s.a. Zdaniem Sądu I instancji, organy obu instancji prawidłowo uznały, że w sprawie zachodzi tożsamość przedmiotu i podmiotu - skoro ponowny wniosek z 6 sierpnia 2009 r. o przyznanie odszkodowania dotyczy tej samej nieruchomości (działki nr [...] nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], hip. [...]), został złożony przez następców prawnych dawnych właścicieli i chociaż różne są akty prawne regulujące kwestię odszkodowania (art. 53 ust. 2 u.z.t.w.n. i art. 215 ust. 2 u.g.n.), to akty te zawierają tożsame regulacje dotyczące wypłaty odszkodowania za grunty przejęte na podstawie dekretu warszawskiego. Sąd I instancji wyjaśnił, że przyznanie odszkodowania było możliwe na podstawie początkowo art. 50 (od 1961 r. - art. 53) u.z.t.w.n. - przy spełnieniu określonych przesłanek. Regulacja ww. art. 53 została niejako "powtórzona" w art. 83 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. nr 22, poz. 99 ze zm.), dalej jako u.g.g. Na gruncie obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami kwestię prawa do odszkodowania reguluje art. 215, będący powtórzeniem art. 83 u.g.g. Występuje zatem ciągłość regulacji prawnych w zakresie dotyczącym odszkodowań za grunty przejęte na podstawie dekretu warszawskiego. Zdaniem Sądu I instancji, w sytuacji gdy w obrocie prawnym występuje ostateczna decyzja Urzędu Dzielnicowego [...] Wydział Terenów z 27 marca 1976 r. odmawiająca odszkodowania w trybie art. 53 u.z.t.w.n. niedopuszczalne jest ponowne orzekanie w przedmiocie tego odszkodowania w oparciu o przepisy obowiązującej obecnie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dopiero wzruszenie decyzji z 1976 r. mogłoby doprowadzić do ponownego rozstrzygania sprawy o przyznanie odszkodowania. W tym stanie rzeczy, postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem z 6 sierpnia 2009 r. o przyznanie odszkodowania należało umorzyć jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł R. P. wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skarżącego, podnoszonych w skardze, a dotyczących braku tożsamości przedmiotowej sprawy w zakresie podstawy prawnej, w szczególności brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do argumentu, że na podstawie art. 53 ust. 2 u.z.t.w.n.), stanowiącym podstawę prawną wydania decyzji z 27 marca 1976 r. odmawiającej przyznania odszkodowania za działkę nr [...] o pow. 1255 m2, można było ubiegać się o odszkodowanie tylko za jedną działkę, natomiast art. 215 ust. 2 u.g.n. nie daje podstaw do przyjęcia, że poprzedni właściciel lub jego następcy prawni mogą dochodzić odszkodowania tylko za jedną działkę; 2. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. art. 215 ust. 2 u.g.n. poprzez oddalenie skargi i uznanie, że stanowisko organów orzekających w sprawie w zakresie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania wszczętego wnioskiem z 6 sierpnia 2009 r. o przyznanie odszkodowania za działkę nr [...] jest prawidłowe, w sytuacji gdy sprawa wszczęta wnioskiem z 6 sierpnia 2009 r. w zakresie ustalenia odszkodowanie za działkę nr [...] i sprawa zakończona decyzją z 27 marca 1976 r. odmawiającą przyznania odszkodowania nie są sprawami tożsamymi z uwagi na brak tożsamości regulacji prawnych; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.pa. w zw. 215 ust. 2 u.g.n., poprzez nieuchylenie zaskarżonych decyzji w oparciu o przyjęcie, że w tej sprawie została wydana tożsama decyzja administracyjna, pomimo że w sprawie nie zaistniał stan rei iudicata, a więc stan, w którym istnieje m.in. niezmieniony stan prawny sprawy załatwionej decyzją z 27 marca 1976 r. i sprawy objętej kolejnym postępowaniem wszczętym wnioskiem z 6 sierpnia 2009 r., brak więc było przeszkód uniemożliwiających merytoryczne rozpoznanie zgłoszonego przez strony żądania w oparciu o art. 215 ust. 2 u.g.n. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.",, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Istota sprawy dotyczy rozstrzygnięcia, czy odmowa przyznania w drodze decyzji odszkodowania za działkę budowlaną pod budowę domu jednorodzinnego na podstawie art. 53 ust. 2 u.z.t.w.n. wyklucza ponowne ustalenie odszkodowania za tę działkę na podstawie art. 215 u.g.n. Przy rozstrzyganiu postawionego w skardze kasacyjnej zagadnienia należy mieć na uwadze pewną ciągłość regulacji prawnych w zakresie dotyczącym odszkodowań za grunty przejęte na podstawie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Pierwotnie dekret w art. 7 ust. 4 i 5 przewidywał prawo do nieruchomości zamiennej i odszkodowania w przypadku nieuwzględnienia wniosku dekretowego. Z dniem wejścia w życie u.g.g. wygasły prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu (art. 89). Przyznanie odszkodowania było natomiast możliwe na podstawie początkowo art. 50 (od 1961 r. – art. 53) u.z.t.w.n. przy spełnieniu określonych przesłanek. Niejako "powtórzenie " art.53 u.z.t.w.n. stanowił art.83 ( art.90 do 9 kwietnia 1991r.) u.g.g. Po wejściu w życie u.g.n. prawo do odszkodowania przewiduje art. 215 tej ustawy. Trybunał Konstytucyjny orzekając o zgodności art.215 ust. 2 u.g.n. z Konstytucją w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 czerwca 2011 r., SK 41/09, publ.OTK 1989, poz.1, również zwrócił uwagę na ciągłość regulacji dotyczących odszkodowania. Warto zatem dla potrzeb niniejszej sprawy przypomnieć, że Trybunał w uzasadnieniu wymienionego wyroku stwierdził, iż kontynuację rozwiązania przyjętego w u.g.g.(a także - pośrednio - w u.z.t.w.n.) zawierają przepisy art. 214 i art. 215 u.g.n., aktualnie regulujące kwestię odszkodowania za nieruchomości przejęte na własność państwa na mocy dekretu warszawskiego. Art. 214 u.g.n. nawiązuje do wygaśnięcia prawa do odszkodowania na rzecz byłych właścicieli z dekretu warszawskiego, o czym stanowił art. 82 ust. 1 u.g.g. Na podstawie art. 214 u.g.n. byli właściciele, których prawa do odszkodowania przewidzianego w art. 7 i art. 8 dekretu warszawskiego wygasły wskutek upływu terminu określonego w art. 9 ust. 2 dekretu warszawskiego albo na podstawie art. 82 ust. 1 u.g.g., a skorzystali oni do 31 grudnia 1988 r. z ustanowionego w art. 82 u.g.g. terminu zgłoszenia wniosku o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, mogą żądać zwrotu jednej nieruchomości. Uprawnienie wynikające z art. 214 u.g.n. dotyczyło jedynie określonych kategorii nieruchomości, analogicznie do rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę w art. 82 ust. 2 u.g.g. Jeśli chodzi o kwestię odszkodowania, to reguluje ją art. 215 u.g.n., będący powtórzeniem art. 83 ( art.90 do 9 kwietnia 1991r.) u.g.g. Uprawnionymi do odszkodowania realizowanego na podstawie przepisów u.g.n. są byli właściciele (ich następcy prawni): 1) gospodarstw rolnych na gruntach, które na podstawie dekretu warszawskiego przeszły na własność państwa, jeżeli zostali pozbawieni faktycznego władania gospodarstwem po 5 kwietnia 1958 r.; 2) domów jednorodzinnych, jeżeli przeszły one na własność państwa po 5 kwietnia 1958 r.; 3) działek, które przed dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego mogły być przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nimi po 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego. Z regulacji tej, w ocenie Trybunału, wynika, że u.g.n. (a wcześniej u.g.g.) nie tylko nie rozszerzyła uprawnień byłych właścicieli do odszkodowania, lecz znacznie je ograniczyła ze względu na wprowadzenie dodatkowej przesłanki, niewystępującej w art. 53 u.z.t.w.n., uzależniającej odszkodowanie od dokonania oceny, czy działka budowlana mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne przed wejściem w życie dekretu warszawskiego (art. 53 u.z.t.w.n. wymagał, aby działka była przeznaczona pod budowę domu jednorodzinnego bez ustanawiania cezury czasowej). Dla byłych właścicieli, którzy nie są wymienieni w art. 215 u.g.n., nie przewidziano możliwości ubiegania się o odszkodowanie za utracone grunty. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że również w piśmiennictwie podkreślono, że przepis art. 215 ust. 2 u.g.n. jest powieleniem art. 83 ust.2 (art.90 ust.2 do 9 kwietnia 1991r.) u.g.g., który to z kolei stanowił kontynuację rozwiązania przyjętego w art. 53 u.z.t.w.n. (zob. J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2009, s. 1375; Ustawa o gospodarce nieruchomościami, red. G. Bieniek, s. 687). Stanowi on bowiem dosłowne powtórzenie treści art. 83 ust. 2 (art.90 ust.2 do 9 kwietnia 1991r.) u.g.g. Stąd też dla dokonania prawidłowej wykładni art. 215 ust. 2 u.g.n. należy jeszcze sięgnąć do art. 53 ust. 2 u.z.t.w.n., w świetle którego przepisy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domów jednorodzinnych i jednej działki budowlanej pod budowę domu. Ówczesny ustawodawca w sposób wyraźny i jednoznaczny zakresem roszczenia odszkodowawczego objął domy jednorodzinne (sformułowanie w liczbie mnogiej) i jedną działkę budowlaną. Tym samym zakres roszczenia odszkodowawczego z art. 53 u.z.t.w.n. był różnie ukształtowany, szerszy w przypadku domów jednorodzinnych i węższy w przypadku działek budowlanych. Natomiast w świetle art. 83 ust. 2 (art.90 ust.2 do 9 kwietnia 1991r.) u.g.g. przepisy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego oraz do działki, która mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Z powołanego przepisu u.g.n. jednoznacznie wynika zatem, że zakresem roszczenia odszkodowawczego został objęty dom jednorodzinny (sformułowanie w liczbie pojedynczej) oraz działka (sformułowanie w liczbie pojedynczej). Czyli zakres tego roszczenia odszkodowawczego został odmiennie ukształtowany w stosunku do domu jednorodzinnego i tożsamy względem działki, co znajduje odzwierciedlenie w zamieszczonych sformułowaniach "jeden dom jednorodzinny" i "działka". Porównując sposób w jaki został sformułowany zakres roszczenia odszkodowawczego w art. 53 ust. 2 u.z.t.w.n. i w art. 83 ust. 2 (art.90 ust.2 do 9 kwietnia 1991r ) u.g.g. nie można się ograniczać tylko do stanu prawnego dotyczącego działki, ale należy mieć również na uwadze wprowadzoną równocześnie zmianę stanu prawnego dotyczącą domu jednorodzinnego. Takie spojrzenie na zmianę stanu prawnego dokonanego u.g.g. musi prowadzić do wniosku, że zakresem roszczenia odszkodowawczego objęty został jeden dom jednorodzinny i jedna działka, oczywiście przy spełnieniu określonych w art. 83 ust. 2 (art.90 ust.2 do 9 kwietnia 1991r.) u.g.n. przesłanek. Dla uzyskania pełniejszego obrazu należy jeszcze dodać, że nowelizacja u.g.g. dokonana ustawą z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz.464) przyznała poprzednim właścicielom gruntów warszawskich bądź ich następcom prawnym dodatkowe uprawnienie w postaci możliwości otrzymania w użytkowanie wieczyste działki pod budowę domu jednorodzinnego. Zgodnie z art. 83 ust. 2 ( art.90 ust.2 do 9 kwietnia 1991r.) u.g.g., w ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogli otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego. Zmiana ta pozwalała poprzedniemu właścicielowi bądź jego następcom prawnym, a więc podmiotom uprawnionym do roszczenia odszkodowawczego na podstawie ww. przepisu u.g.g. do wyboru formy odszkodowania. Należy zwrócić uwagę, że osoby te mogły otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego, a więc jedną działkę, a nie działki, co dodatkowo potwierdza, że zakres roszczenia odszkodowawczego z art. 83 ust. 2 (art.90 ust.2 do 9 kwietnia 1991r.) u.g.g. obejmował jeden dom jednorodzinny lub jedną działkę pod budowę domu jednorodzinnego. Obowiązujący aktualnie art. 215 ust.2 u.g.n. stanowiący podstawę prawną roszczeń poprzedniego właściciela bądź jego następców prawnych stanowi bez wątpienia pełne powtórzenie rozwiązania zawartego w art. 83 ust.2 (art.90 ust.2 do 9 kwietnia 1991r.) u.g.n. jak i w art.53 ust.2 u.z.t.w.n. w części odnoszącej się do stanu prawnego dotyczącego działki. Dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie res iudicata, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów, chyba że w prawa strony zbywalne i dziedziczne wejdą jej następcy prawni albo wprawdzie zmieni się struktura i nazwa organu, ale pozostanie niezmieniona właściwość rzeczowa, czy nowy organ wejdzie w kompetencje drugiego, który przestał działać. Tożsamość musi dotyczyć też przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych. Prawidłowo Sąd I instancji podzielił stanowisko orzekających w sprawie organów administracji, uznając że w niniejszej sprawie zachodzi tożsamość przedmiotu i podmiotu, skoro wniosek o odszkodowanie dotyczy tej samej działki, stanowiącej część dawnej nieruchomości hipotecznej, został złożony przez następców prawnych przedwojennych właścicieli i chociaż różne są akty prawne regulujące kwestię odszkodowania (art. 53 ust. 2 u.z.t.w.n. i art. 215 ust. 2 u.g.n.), to akty te zawierają tożsame regulacje dotyczące wypłaty odszkodowania. Należy mieć na względzie, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje ogólna zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a. Zgodnie z nią, przypadki zmiany, uchylenia albo stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych muszą wynikać wprost z Kodeksu postępowania administracyjnego lub z przepisów szczególnych, do których Kodeks ten odsyła. Natomiast fakt, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja oznacza, że sprawa nią objęta nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego, a domniemanie ważności takiej decyzji może być obalone tylko w trybie określonym w przepisach procedury administracyjnej. Naruszenie tej reguły przez ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy pociąga za sobą sankcję nieważności wydanego w tych warunkach rozstrzygnięcia – na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Przepis ten gwarantuje bowiem trwałość decyzji administracyjnej i ma zastosowanie w przypadku, gdy istnieje tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy rozstrzyganej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Przy czym, to nie treść wniosku, lecz to co zostało objęte treścią rozstrzygnięcia organu w decyzji administracyjnej określa jej tożsamość. Tym samym słusznym było przyjęcie przez Sąd i organy braku podstaw do wystąpienia na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. z roszczeniem odszkodowawczym za sporną działkę w sytuacji wcześniejszej odmowy przyznania odszkodowania w warunkach art. 53 ust. 2 u.z.t.w.n. Zasadnie zatem uznano, że postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem skarżących należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., a bezprzedmiotowość postępowania w tym wypadku oznacza, że nie można było rozstrzygnąć sprawy, wywołanej kolejnym wnioskiem o odszkodowanie co do jej istoty. Powyższe rozważania oraz stan faktyczny niniejszej sprawy wskazują na niezasadność zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 215 ust. 2 u.g.n. Nieusprawiedliwiony w tym kontekście okazał się również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Kontrolowane uzasadnienie pozwala na poznanie motywów, jakimi kierował się Sąd przy wyrokowaniu, nie sposób było więc przyjąć, że doszło naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Mając na względzie powyższe skargę kasacyjną należało oddalić na zasadzie art. 184 P.p.s.a.