II OSK 2220/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-05-11
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Robert Sawuła, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Policji jest związany negatywnym orzeczeniem psychologicznym, które zostało wydane przed wszczęciem postępowania o wydanie pozwolenia na broń, nawet jeśli wnioskodawca uzyskał później pozytywne orzeczenie psychologiczne?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ Policji jest związany negatywnym orzeczeniem psychologicznym wydanym w trybie ustawy o broni i amunicji, nawet jeśli zostało ono wydane przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Brak wniesienia odwołania od takiego orzeczenia w trybie art. 15h uba skutkuje jego ostatecznością i wiążącą mocą dla organu, uniemożliwiając wydanie pozwolenia na broń. Uzyskanie późniejszego, pozytywnego orzeczenia psychologicznego nie ma znaczenia prawnego w takiej sytuacji, ponieważ ustawa przewiduje zamknięty katalog środków dowodowych i procedurę kwestionowania orzeczeń.Stan faktyczny
Wnioskodawca ubiegał się o pozwolenie na broń palną myśliwską. Komendant Wojewódzki Policji odmówił wydania pozwolenia, opierając się na negatywnym orzeczeniu psychologicznym z marca 2017 r., mimo że wnioskodawca przedstawił również pozytywne orzeczenie z kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wnioskodawcy, uznając stanowisko organów Policji za prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawcy od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1667/17.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1667/17 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od W. K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1667/17 oddalił skargę W. K.(dalej skarżący) na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] września 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lipca 2017 r. nr [...] o odmowie wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną do celów łowieckich.
Jak stwierdził Sąd I instancji, zgodnie z przepisami ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.; dalej uba), zarówno osoby ubiegające się o wydanie pozwolenia na posiadanie broni, jak i osoby posiadające pozwolenie na broń, z uwagi na jej reglamentacyjny charakter, spełniać muszą określone przepisami prawa warunki, w tym zobowiązane są do legitymowania się odpowiednim stanem zdrowia, aby móc dysponować bronią. W szczególności pozwolenia na broń nie wydaje się m.in. osobom wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego (art. 15 ust. 1 pkt 3 uba). Przy tym w myśl art. 15h ust. 1 i 2 uba od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie, które przysługuje tak osobie badanej, jak i komendantowi wojewódzkiemu Policji właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że w dostarczonym przez skarżącego orzeczeniu psychologicznym z [...] kwietnia 2017 r. stwierdzono, że nie należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 oraz art. 15 ust. 1 pkt 3 uba i wobec powyższego może dysponować bronią. Jednakże Komendant Wojewódzki Policji w [...] uzyskał informację, że w orzeczeniu psychologicznym z [...] marca 2017 r. skarżący został uznany za osobę, która bronią dysponować nie może. Organy wskazywały na wiążącą moc powyższego negatywnego orzeczenia psychologicznego.
Zdaniem Sądu I instancji powyższe stanowisko organów Policji należało uznać za prawidłowe. Wbrew argumentacji skarżącego, organy Policji były związane orzeczeniem psychologicznym z [...] marca 2017 r., w oparciu o które były z kolei zobowiązane do odmowy wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną do celów łowieckich na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 3 uba.
2. Skarżący wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej Ppsa) w zw. z art.151 Ppsa, co nastąpiło poprzez oddalenie skargi, choć była ona uzasadniona;
- art. 3 § 1 Ppsa i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 76 § 2 İ 3, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, co nastąpiło poprzez zaakceptowanie przez Sąd I instancji powstałych uchybień proceduralnych i materialnoprawnych organów Policji obu instancji, które to naruszenia dawały podstawę do uchylenia decyzji obu organów, a nie do oddalenia skargi;
2) prawa materialnego:
- przez niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1 pkt 3 uba, co nastąpiło poprzez bezkrytyczne zaakceptowanie stanowiska obu organów Policji, iż skarżący nie może dysponować bronią, gdyż wynika to z ostatecznego orzeczenia psychologicznego z [...] marca 2017 r., które jest wiążące w tym zakresie dla organów, podczas gdy orzeczenie to zostało wydane przed wszczęciem postępowania w sprawie, nie stanowiło wiążącego dowodu i nie mogło stać u podstawy wydania negatywnej decyzji przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...];
- przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 15h ust. 1 i 2 uba poprzez przyjęcie, iż skoro skarżący nie złożył odwołania od orzeczenia psychologicznego z [...] marca 2017 r., to organy Policji były nim związane, podczas gdy stanowisko takie było nieuprawnione, a organy Policji związane były wyłącznie ostatecznym orzeczeniem psychologicznym z [...] kwietnia 2017 r., od którego nie wniósł odwołania Komendant Wojewódzki Policji w [...].
W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna.
4.2. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji.
4.3. Zarzuty naruszenia prawa materialnego są niezasadne. Jak prawidłowo stwierdził to Sąd I instancji, wydanie w trybie przewidzianym w ustawie o broni i amunicji negatywnego orzeczenia psychologicznego z [...] marca 2017 r. w sposób jednoznaczny uniemożliwiało udzielenie skarżącemu wnioskowanego pozwolenia. Skoro skarżący nie złożył odwołania w trybie art. 15h uba, to uzyskanie kolejnej pozytywnej opinii nie ma znaczenia prawnego. Z przepisów tej ustawy wynika, że jedynym prawnie dopuszczalnym dowodem, który może stanowić podstawę oceny stanu zdrowia przyszłego lub aktualnego posiadacza pozwolenia na broń jest orzeczenie lekarskie wydane w trybie określonym w ustawie. Takie orzeczenie lekarskie jest opinią, o której mowa w art. 84 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej Kpa). Ustawa nie przewiduje zamiast wniesienia odwołania od negatywnego orzeczenia możliwości występowania do innych biegłych celem uzyskania pozytywnego orzeczenia.
4.4. Ponadto postępowanie dotyczące wydania orzeczenia psychologicznego na podstawie przepisów ustawy o broni i amunicji nie jest sprawą administracyjną, w której miałyby zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 19 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 842/18). Zgodnie z art. 15 ust. 3 uba osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń, lub osoba, która zgłasza do rejestru broń pneumatyczną, przedstawiają właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne, stwierdzające, że nie należą do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, i potwierdzające, że mogą dysponować bronią, wydane przez lekarza upoważnionego i psychologa upoważnionego, nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku. Wbrew zatem stanowisku zaprezentowanemu w skardze kasacyjnej, siłą rzeczy orzeczenie takie jest wydawane przed wszczęciem postępowania w sprawie.
4.5. Tryb wynikający z ustawy o broni i amunicji przewiduje możliwość kwestionowania wydanego orzeczenia jedynie poprzez złożenie odwołania uregulowanego w art. 15h uba. Dopuszczalność odwołania jest jedną z gwarancji rzetelności wydanego orzeczenia. Dodatkowo gwarancją rzetelności wydawanych orzeczeń jest przewidziany przez ustawę tryb wyłaniania osób uprawnionych do wykonywania badań lekarskich (art. 15b uba) oraz system kontroli sprawowany przez wojewodę (art. 15i i art. 15j uba). Ustawa o broni i amunicji wprowadza więc zamknięty katalog środków dowodowych mogących służyć ocenie okoliczności faktycznej w postaci stanu zdrowia osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub posiadającej takie pozwolenie. Tego rodzaju ograniczenie jest proporcjonalne do zagrożeń, jakie mogą wynikać z posiadania broni przez osobę, której stan zdrowia na to nie pozwala. Przyjęte stanowisko jest zgodne z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych wyrażonym m.in. w wyrokach NSA: z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2966/15; z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1943/13). Słusznie przyjął więc Sąd I instancji, że w odniesieniu do ostatecznego orzeczenia lekarskiego bądź psychologicznego nie jest możliwe przeprowadzenie przeciwdowodu w postępowaniu administracyjnym, gdyż orzeczenie to wydawane jest w ramach odrębnej procedury.
4.6. Skarżący niezasadnie zarzuca zatem naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 3 oraz art. 15h ust. 1 i 2 uba. Fakt negatywnego orzeczenia lekarskiego stanowił bowiem podstawę do odmowy wydania pozwolenia na broń. Z art. 15 ust. 1 uba wprost wynika, że zajście chociażby jednej z wymienionych przesłanek daje podstawę do odmowy pozytywnego rozpatrzenia wniosku.
4.7. Z uwagi na powyższe, zaskarżony wyrok nie został wydany z naruszeniem przepisów postępowania wskazanych w skardze kasacyjnej. Dysponowanie negatywnym orzeczeniem psychologicznym stanowiło oczywistą okoliczność stanu faktycznego i nie było jakiejkolwiek potrzeby dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Nie zostały więc naruszone tj. art 3 § 1 Ppsa i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 76 § 2 i 3, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Prawidłowe jest nadto stanowisko Sądu I instancji, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania i prawa materialnego , dlatego też nie było podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa.
4.8. Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są nieusprawiedliwione.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, oddalił skargę kasacyjną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 Ppsa.
Na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.), skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło