III SAB/Kr 23/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego postanawia: odrzucić skargę Skarżący K. J. pismem z 23 stycznia 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1032/08. Skarga nawiązuje do wniosku skarżącego z 11 grudnia 2020 r. skierowanego do Komendanta Wojewódzkiego Policji, w którym skarżący wniósł o "(...) dokonanie czynności materialno – technicznej, polegającej na wyliczeniu i wypłaceniu ze środków budżetowych należności publicznoprawnych, w zestawieniach miesięcznych świadczeń równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, bez podstawy prawnej wstrzymanego mojej osobie od dnia 1 maja 20215 r. (...)". Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie, wskazując, że sprawa skarżącego dotycząca równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego została zakończona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1018/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie, podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 84). W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 23 stycznia 2021 r. skarżący złożył skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Z akt sprawy wynika, że do 30 kwietnia 2005 roku był on funkcjonariuszem Policji. W związku z rozwiązaniem stosunku służbowego, z uwagi na przejście na emeryturę, decyzją nr [...] z dnia 14 lipca 2005 roku wygaszono decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia 2 listopada 1999 roku o przyznaniu wymienionemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Powyższa decyzja została następnie - z przyczyn formalnych - uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji. Decyzja ta została przez K. J. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który następnie skargę oddalił. W tym samym czasie Komendant Powiatowy Policji wydał ponowną decyzję nr [...] dotyczącą wygaśnięcia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Następnie w dniu 7 grudnia 2007 roku K. J. wniósł, w związku z brakiem złożenia w przysługującym terminie odwołania, wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. [...] Komendant Wojewódzki Policji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]. Powyższą decyzję utrzymał również Komendant Główny Policji. Następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 stycznia 2009 r. obie powyższe decyzje organów dotyczące stwierdzenia nieważności zostały uchylone (sygn. akt II SA/Wa 1032/08). Analiza wspomnianego wyroku wskazuje, że w orzeczeniu tym uznano, że uchylenie przepisu stanowiącego podstawę prawną wydawanych decyzji nie stanowi przesłanki do stwierdzenia jej wygaśnięcia oraz uznania jej za bezprzedmiotową. Bezprzedmiotowość decyzji z powodu zmiany w stanie prawnym następuje wyłącznie w przypadku, gdy zmienione przepisy przewidują taki skutek. Sąd nie rozstrzygnął natomiast kwestii istnienia uprawnienia skarżącego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W wyniku powyższego orzeczenia [...] Komendant Wojewódzki Policji wydał w dniu 21 maja 2009 roku decyzję nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia 6 września 2005 roku. W związku z powyższym Komendant Powiatowy Policji ponownie wydał decyzję nr [...] z dnia 14 lipca 2009 roku w sprawie przyznania K. J. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Ostatecznie sprawa skarżącego dotycząca równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego została zakończona: - decyzją nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z 26 sierpnia 2009 roku (wydaną w wyniku odwołania skarżącego od decyzji Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia 14 lipca 2009 roku), która m.in. wygasiła z dniem 1 maja 2005 roku decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia 2 listopada 1999 roku o przyznaniu skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej policjantom posiadającym rodzinę oraz - prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 kwietnia 2011 roku, sygn. akt III SA/Kr 1018/09. We wskazanym wyroku Sąd dokonał całościowej analizy i badania sprawy równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, utrzymując w mocy powyższą decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji. Mając na uwadze powyższe należało przyjąć, że skarga na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego została wniesiona przez skarżącego po zakończeniu postępowania administracyjnego, a nawet po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd NSA wyrażony w ww. uchwale. W konsekwencji powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawi art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.