II SA/Gl 33/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-05-12

Skład orzekający: Andrzej Matan, Beata Kalaga - Gajewska, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki budynku mieszkalnego, wzniesionego na terenie rolniczym objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zakazującym zabudowy, jest zasadny, mimo że inwestor posiada status rolnika i planuje utworzenie gospodarstwa rolnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy budowa obiektu budowlanego jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ nadzoru budowlanego jest obowiązany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Brak zgodności z planem miejscowym uniemożliwia przeprowadzenie procedury legalizacyjnej, niezależnie od statusu inwestora czy przeznaczenia obiektu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego, który został wybudowany na działce oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako teren rolniczy (TR), gdzie obowiązuje zakaz zabudowy. Inwestorzy rozpoczęli budowę przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, argumentując, że obiekt ma służyć jako część gospodarstwa rolnego. Organy nadzoru budowlanego obu instancji uznały budowę za samowolę budowlaną i nakazały rozbiórkę, stwierdzając brak możliwości legalizacji ze względu na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię planu miejscowego oraz pominięcie ich statusu rolnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi R. S. i S. G. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. W wyniku pisma R. W. skierowanego do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w W, następnie przekazanego organowi właściwemu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta R (dalej organ pierwszej instancji) pismem z dnia 7 lipca 2020 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie zgodności z przepisami Prawa budowlanego robót budowlanych związanych z realizacją budynku mieszkalnego na działce nr 1 przy ulicy [...] w R.. Następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją nr [...] z dnia [...] r. znak: [...] organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) nakazał R. S. oraz S. G. (dalej: inwestorzy, skarżący) rozbiórkę budynku mieszkalnego o powierzchni zabudowy ok. 85m2, usytuowanego na wymienionej powyżej działce przy ulicy [...] w R. W motywach uzasadnienia organ pierwszej instancji podniósł, że w piśmie początkującym postępowanie podniesiono, iż na terenie wymienionej działki prowadzone są roboty budowlane związane z realizacją budynku mieszkalnego jednorodzinnego, pomimo że wniosek w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę tej inwestycji jest w toku rozpatrywania przez organ administracji architektoniczno- budowlanej. Dalej, w oparciu o oświadczenie skarżącego, organ ustalił, że: działka nr 1, nabyta [...] r. stanowi współwłasność skarżących, działka w dacie zakupu była niezabudowana, zaś po zakupie skarżący zwrócili się do Urzędu Miasta R. z wnioskiem o zmianę zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w zakresie możliwości zabudowy nieruchomości. Ponadto organ dodał, że w styczniu 2019 r. dokonali zakupu drewna- materiału do realizacji budynku stanowiącego przedmiot kontroli, a w listopadzie 2019 r. przystąpiono do realizacji fundamentów pod przyszły budynek mieszkalno- gospodarczy w zabudowie siedliskowej. Organ wskazał, że roboty realizowane są w oparciu o niezatwierdzoną dokumentację projektową, inwestorem niezakończonych jeszcze robót związanych z realizacją budynku mieszkalno- gospodarczego są skarżący, obiekt ma pełnić funkcję mieszkalno- gospodarczą, a wykonanie robót zlecono firmie zewnętrznej i są one prowadzone bez nadzoru osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane i przynależnej do izby samorządu zawodowego. Następnie organ zaznaczył, że za pośrednictwem rejestru wniosków, decyzji i zgłoszeń ustalono, że skarżący w dniu 6 kwietnia 2020 r. wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę inwestycji pod nazwą "budowa siedliska rolnego etap I, w skład którego wchodzi budynek jednorodzinny (mieszkalno- gospodarczy) w zabudowie zagrodowej". Organ wyjaśnił, że w wyniku kontroli inspektorzy nadzoru budowlanego ustalili, że: przedmiotowy budynek to jednokondygnacyjny, niepodpiwniczony obiekt konstrukcji drewnianej, obiekt posadowiony na fundamentach żelbetowych, na dzień kontroli przykryty dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej bez pokrycia, ściany zewnętrze zostały wykonane z bali drewnianych, obiekt realizowany jest w oparciu o niezatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę projekt budowlany. W dacie kontroli dokonano pomiarów budynku. W wyniku porównania z niezatwierdzoną dokumentacją projektową stwierdzono zgodność w zakresie: wymiarów bryły głównej (ok. 13,52m w rzucie poziomym od strony północnej x 7,01m- wymiar od strony wschodniej, wysokości obiektu -5,80m), ilości otworów okiennych/drzwiowych w poszczególnych elewacjach, stanu zaawansowania robót. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę organ pierwszej instancji, powołując się na przepisy Prawa budowlanego, stwierdził, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego. W zakresie daty realizacji przedmiotowego obiektu organ dał wiarę wyjaśnieniom skarżących i uznał, że do robót przystąpiono jesienią 2019 roku. W oparciu o projekt budowlany oraz wyjaśnienia inwestora organ za niebudzące wątpliwości organ przyjął fakt, że realizowany obiekt będzie pełnił funkcję mieszkalną. Dalej organ pierwszej instancji, odwołując się do art. 48 Prawa budowlanego, uznał za zasadne wdrożenie postępowania naprawczego. Jednocześnie stwierdził, że ustawodawca zobowiązał organy nadzoru budowlanego do uprzedniego zbadania czy budowa realizowana bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem w przypadku ustalenia, że dany obiekt narusza te przepisy, podejmowanie dalszych czynności w procedurze legalizacyjnej jest niedopuszczalne. Biorąc powyższe pod uwagę organ ustalił, że działka 1 objęta jest zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta R. nr [...] z [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. (Dz.Urz. Województwa [...] z [...] r., nr [...], poz. [...] ) i położona jest na terenach oznaczonych w planie symbolem TR- tereny rolnicze oraz częściowo na terenach o symbolu TKDX- tereny publicznych ciągów pieszo- jezdnych. Z kolei przedmiotowy budynek usytuowany jest w całości na terenach o symbolu TR. Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 14 na terenach rolniczych zabrania się budowy "wszelkiego rodzaju obiektów budowlanych, za wyjątkiem obiektów stanowiących elementy infrastruktury sieciowej". Zatem, biorąc pod uwagę, że przedmiotowy obiekt wypełnia dyspozycję budynku, tym samym jego budowa pozostaje w sprzeczności z przepisami miejscowymi. Stąd organ pierwszej instancji wydał nakaz rozbiórki. W skierowanym do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach odwołaniu skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Przyznali, że budowa budynku została rozpoczęta przed uzyskaniem prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę, jednak organ pierwszej instancji nie dokonał analizy statusu inwestora, który posiada status rolnika. Skarżący oświadczyli, że przedmiotowy obiekt oraz inne obiekty, które są i mają być na kolejnych etapach realizowane na działce nr 1 przy ulicy [...] w R. mają stanowić kompleks gospodarstwa rolnego. Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy), zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczył przepisy ustawy Prawo budowlane mające zastosowanie w sprawie. Stwierdził, że w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej w pierwszej kolejności należy podjąć próbę jej legalizacji, a dopiero brak możliwości legalizacji będzie skutkować nakazem rozbiórki. Ustawodawca zalegalizowanie nielegalnie przeprowadzonych prac budowlanych uzależnił do tego, by budowa była zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz innymi aktami prawa miejscowego, a także nie naruszała przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy podniósł, że prawidłowo organ pierwszej instancji w pierwszej kolejności sprawdził zgodność powstającego obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji powyższego organ ustalił, że przedmiotowy obiekt leży na terenach oznaczonych w obowiązującym planie symbolem TR- tereny rolnicze, gdzie nie ma możliwości stawiania obiektów budowlanych. Tym samym dokonał właściwej kwalifikacji czynu i wyczerpująco wyjaśnił to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z kolei odnosząc się do zarzutów odwołania, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za chybiony zarzut dotyczący niedokonania analizy statusu inwestora (skarżący powołał się, iż z racji posiadania stosownego areału rolnego oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego, posiada status rolnika). Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego organ przeprowadzając analizę dopuszczalności postępowania naprawczego bada jedynie czy budowa jest zgodna z regulacjami dotyczącymi zagospodarowania przestrzennego oraz innymi przepisami w zakresie warunków technicznych. Stwierdzenie przez organ negatywnej przesłanki w postaci naruszania przez budowę obiektu przepisów uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia przeprowadzenie postępowania naprawczego i prowadzi do konieczności wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, bez względu na status inwestora. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący, reprezentowani przez fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, wnieśli o uchylenie decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 48 ust. 2 oraz art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333), poprzez jego niezastosowanie polegające na niewydaniu przez organ administracji postanowienia o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych oraz niewdrożeniu procedury naprawczej pozwalającej na legalizację budowy, - § 2 ust. 5 pkt 17 oraz § 23 ust. 1 pkt 2 lit. c uchwały Rady Miasta R. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. w związku z art. 1 ust. 2 pkt 3 i pkt 7 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 293), art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1161) oraz art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez błędną wykładnię postanowień prawa miejscowego w oderwaniu od przepisów powszechnie obowiązujących, zgodnie z którymi postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinny uwzględniać m. in. wymagania ochrony środowiska, w tym ochrony gruntów rolnych i leśnych, a także nie ograniczać nadmiernie i bez wyraźnej potrzeby chronionego przez Konstytucję prawa własności, oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 ust. 3 oraz § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez rozpatrzenie i dokonanie przez organy administracji oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z wymienionych przepisów, przejawiającej się poprzez błędne określenie charakteru prowadzonej budowy, pominięcie legitymowania się przez skarżącego statusem rolnika, a także naruszenie tzw. zasady przyjaznej stronie interpretacji przepisów. W ocenie skarżących organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że realizowany obiekt będzie pełnił funkcję wyłącznie mieszkalną, podczas gdy realizowana budowa dotyczy obiektu o charakterze mieszkalno- gospodarczym, który ma wchodzić w skład planowanej budowy zagrodowej. Dalej wskazano, że zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 5 pkt 17 uchwały Rady Miasta R. nr [...] z [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podstawowym przeznaczeniem terenów oznaczonych w części graficznej literą R są tereny rolne. Jednocześnie zwrócił uwagę, że przepisy § 13 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 planu ustalają na terenach oznaczonych symbolem R zakaz zabudowy, natomiast przypisy § 5 ust. 1 pkt 15 oraz § 5 ust. 2 pkt 14 ustalają odpowiednio dopuszczalne przeznaczenie i użytkowanie jako: drogi gospodarcze, ścieżki rowerowe, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, zadrzewienia śródpolne oraz zabronione przeznaczenia i użytkowania, wśród których znalazły się m. in. wszelkiego rodzaju obiekty budowlane, za wyjątkiem obiektów stanowiących elementy infrastruktury sieciowej. Następnie powołano się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2003 r. sygn. akt SA/Wr 2243/00, zgodnie z którym "zakaz zabudowy terenu musi być wyraźny i nie można go domniemywać w drodze interpretacji przepisów ogólnych planu". Zdaniem skarżących organy obu instancji nie dokonały należytej oceny zamierzenia inwestycyjnego, bowiem prawidłowe ustalenia w tym zakresie doprowadziłyby organy do wniosku, że przedmiotowa zabudowa jest zabudową zagrodową nie naruszającą ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem organ powinien wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu zakończenia postępowania o wydanie pozwolenia na zabudowę zagrodową. Jednocześnie skarżący wskazali na wewnętrzną sprzeczność oraz niejasności planu zagospodarowania przestrzennego. Jako dodatkowy argument przemawiający za zagrodowym charakterem obiektu pełnomocnik wskazał niewielką powierzchnię całkowitą, ok 85m2 oraz użytkową 64,18m2, z czego 15,8m2 (co stanowi blisko ¼ powierzchni) przeznaczone zostanie na pomieszczenia gospodarcze związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym. W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., 2325 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że nie naruszają one ani przepisów wskazywanych w skardze, ani innych przepisów, co w konsekwencji prowadzić musiało do oddalenia skargi. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 1a tej ustawy budowa wolno stosujących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub na działkach, na których zostały zaprojektowane nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, realizacji tego typu obiektu podlega jednak obowiązkowi uprzedniego zgłoszenia w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu w dniu 26 maja 2020 r. kontroli działki nr 1 przy ulicy [...] w R. stwierdził prowadzenie na niej robót budowlanych związanych z realizacją budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego (obiektu jednokondygnacyjnego, niepodpiwniczonego konstrukcji drewnianej), pomimo, iż wniosek w sprawie udzielania pozwolenia na budowę tej inwestycji jest w roku rozpatrywania przez organ administracji architektoniczno- budowlanej. Konsekwencją tych ustaleń było wszczęcie postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego, wobec potwierdzonej samowoli budowlanej. W tym miejscu wskazać należy, że ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz innych ustaw, przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zostało zmienione. Zmieniona została treść art. 48, dodany został art. 48a oraz art. 48b. Zmienione przepisy weszły w życie w dniu 19 września 2020 r., a to wobec treści art. 39 ustawy zmieniającej - ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, które nastąpiło w dniu 18 marca 2020 r. Zgodnie jednak z treścią art. 25 ustawy zmieniającej do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Tak więc wobec wszczęcia niniejszego postępowania pismem z dnia 7 lipca 2020 r. i jego niezakończeniu do dnia wejścia w życie przepisów w nowym brzmieniu, stwierdzony przez orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego stan faktyczny sprawy uzasadniał zastosowanie wobec skarżących procedury określonej w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r. Nie jest zatem zasadny zarzut skargi, iż naruszony został przepis art. 48 Prawa budowlanego polegający na niewydaniu przez organ postanowienia o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych oraz niewdrożeniu procedury naprawczej pozwalającej na legalizację budowy. Przepis art. 48 w brzmieniu przed zmianą stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Przy czym jeżeli powyższa budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i nakłada obowiązek przedłożenia określonych dokumentów - tj. zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy. Z treści powyżej przytoczonego przepisu wynika więc, że nakaz rozbiórki obiektu budowalnego nie jest orzekany bezwzględnie. Stwierdzenie samowoli budowlanej, jak w niniejszym przypadku, nie implikuje wprost nałożenia na stronę obowiązku rozbiórki danego obiektu. Przed orzeczeniem rozbiórki organ nadzoru ma bowiem obowiązek zbadania możliwości legalizacji danego obiektu budowlanego. W tym celu w pierwszej kolejności winien ustalić czy budowa zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Takie działanie organ nadzoru obu instancji podjęły, ustając jednakże, dla terenu, na którym zlokalizowana została inwestycja obowiązuje przyjęty uchwałą Rady Miasta R. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R., w myśl którego, działka nr 1 położona jest w obszarze oznaczonym symbolem TR - tereny rolnicze oraz częściowo symbolem TKDX - tereny publicznych ciągów pieszo- jezdnych, przy czym przedmiotowy obiekt - budynek jednorodzinny położny jest w na terenach TR. Zgodnie z treścią tego planu według § 13 ust. 1 pkt 3 dla terenów oznaczonych symbolem R - terenów rolnych ustala się zakaz realizacji zabudowy. Wyjątki przewiduje § 5 ust. 1 pkt 15 wskazujący -przeznaczenie i użytkowanie dopuszczalne dla tego terenu, tzn. - drogi gospodarcze i ścieżki rowerowe, - sieci i urządzenia infrastruktury technicznej oraz - zadrzewienia śródpolne. Z kolei - jako zabronione przeznaczenie i użytkowanie - w § 5 ust. 2 pkt 14 planu - wskazano: - wszelkiego rodzaju obiekty budowlane, za wyjątkiem obiektów stanowiących element infrastruktury sieciowej, - zalesienia, - drogi o trwalej nawierzchnia, place utwardzone, parkingi, -eksploatacją surowców, - podnoszenie i obniżanie poziomu gruntów o charakterze trwałym. Mając na uwadze powyższe postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie możliwości zagospodarowania przedmiotowego terenu - działki nr 1 organy zasadnie uznały, że obowiązujący plan nie dopuszcza sytuowania na tym terenie obiektów budowlanych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy za obiekt budowlany uznaje się budynek, budowlę bądź obiekt malej architektury, z kolei z myśl pkt 2 tego przepisu budynek to taki obiekt, który jest trwale zwiany z gruntem, wydzielony za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W ocenie Sądu zasadnie orzekające w sprawie organy uznały, iż kontrolowany obiekt wypełnia powyższą dyspozycję budynku, co powoduje sprzeczność tej inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określa art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego w sposób jednoznaczny. W ramach postępowania w trybie tego przepisu organ ma obowiązek zbadać, czy przedmiotowy obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i innymi aktami prawa miejscowego oraz czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli budowa obiektu budowlanego jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, bądź narusza przepisy, w tym techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, organ orzekający jest obowiązany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Wówczas nie ma potrzeby prowadzenia dalszego postępowania legalizacyjnego. W niniejszym przypadku jak wskazano powyżej stwierdzona przez organ pierwszej instancji zabudowa na działce nr 1 jest sprzeczna z postanowieniem planu. Świadomość tego faktu musiał mieć także sam skarżący występując pismem z dnia 5 kwietnia 2019 r. do Urzędu Miasta w R. o dokonanie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wnioskując o przeznaczenie tego terenu pod zabudowę siedliskową wraz z działalnością rolniczą musiał zdawać sobie sprawę z faktu, iż bez wnioskowanej zmiany taka zabudowa na tym terenie jest niedopuszczalna. Wobec zatem ustalenia, że nie jest możliwa legalizacja stwierdzonej samowoli budowlanej, lokalizacja jakiegokolwiek obiektu budowlanego kubaturowego na przedmiotowej działce pozostaje w sprzeczności z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, prowadzenie dalszego postępowania legalizacyjnego m.in. poprzez wydanie postanowienia, o którym mowa w ust. 2 art. 48 Prawa budowlanego - m.in. nałożenia na inwestora określonych obowiązków - dostarczenia niezbędnych dokumentów - tj. zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy była zbędna. Nie można przyjąć za zasadną argumentacji strony skarżącej, iż przedmiotowy obiekt stanowi zabudowę zagrodową, czego organy orzekające w sprawie nie uwzględniły, pomijając także fakt prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego. Okoliczności te, jakkolwiek mogą utrudniać skarżącemu prowadzenie działalności rolniczej, to jednak wobec oczywistych zapisów obowiązującego planu miejscowego uniemożliwiają wznoszenie na tym terenie wszelkiej zabudowy. Inaczej mówiąc, bez wcześniejszej zmiany obecnie obowiązującego planu miejscowego, planowana przez skarżącego zabudowa na działce rolnej nr 1 nie będzie możliwa. Nie może bowiem być najmniejszych w wątpliwości, że projektowana zabudowa nie mieści się w przeznaczeniu dopuszczonym dla tego terenu określonym w § 5 ust. 1 pkt 15. Wbrew stanowisku skarżącego obowiązujący plan w sposób wyraźny stanowi zakaz zabudowy tego terenu, określając w § 5 ust. 2 pkt 14 zabronione przeznaczanie i użytkowanie tego terenu. W zakresie zarzutów skarżącego skierowanych w stosunku do postanowień wymienionego powyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sąd w tym postępowaniu nie mógł ich uwzględnić. Jest to bowiem odrębna sprawa, wymagająca odrębnego postępowania. Skoro zatem organ prawidłowo przeprowadziły postępowanie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, stwierdziły, że postępowanie legalizacyjne nie mogło być wdrożone, wobec braku zgodności przedmiotowego budynku mieszkalnego z obowiązującymi dla miejsca jego lokalizacji przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, brak było podstaw do dalszego badania - tzn. czy obiekt nie narusza przepisów techniczno- budowlanych. Należy w pełni podzielić twierdzenia organów, iż przesłanki umożliwiające wdrożenie trybu legalizacyjnego w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione. Skoro w rozpatrywanym przypadku lokalizacja jakiegokolwiek obiektu budowlanego kubaturowego na przedmiotowej działce byłaby sprzeczna z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, nie było podstaw do wszczynania procedury legalizacyjnej i zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r. powiatowy organ nadzoru zobowiązany był orzec nakaz rozbiórki. Zasadnie organ drugiej instancji utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Wskazać należy, że Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów w trybie przewidzianym w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło