I SA/Kr 321/21

WyrokWSA w Krakowie2021-05-13

Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, Piotr Głowacki, Inga Gołowska, Stanisław Grzeszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca, który złożył wniosek o zmianę kodu PKD z datą wsteczną, może uzyskać zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i inne fundusze na podstawie przepisów COVID-19, jeśli dane w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r. nie potwierdzają prowadzenia działalności objętej zwolnieniem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Kluczowe znaczenie ma przepis art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, który nakazuje ocenę spełnienia warunku dotyczącego przeważającej działalności gospodarczej na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r. Późniejsza zmiana wpisu w CEIDG z mocą wsteczną nie może stanowić podstawy do udzielenia ulgi, a przedsiębiorca nie przedstawił dowodów obalających domniemanie wynikające z danych w rejestrze REGON.
Stan faktyczny
Przedsiębiorca J. K. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i inne fundusze za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania zwolnienia, wskazując, że według danych z rejestru REGON na dzień 30 września 2020 r. przeważającą działalnością przedsiębiorcy był kod PKD 14.19.Z (produkcja pozostałej odzieży i dodatków do odzieży), który nie był objęty katalogiem uprawniającym do zwolnienia. Przedsiębiorca zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że złożył wniosek o zmianę kodu PKD na 56.10.A (restauracje) z datą wsteczną od 20 lipca 2020 r., co powinno być uwzględnione.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2021r. sygnatura sprawy [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r. skargę oddala. I. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 stycznia 2021r. sygnatura sprawy [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U poz. 1842, ze zm.) w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2020r. poz. 266 ze zm.) - odmówił J. K. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r. W pisemnych motywach decyzji wskazano, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, płatnikowi składek prowadzącemu, na dzień 30 września 2020r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. Organ wskazał, że we wniosku [...] z dnia 21 stycznia 2021r. J. K. podał kod PKD 56.10 A restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne. Organ ustalił w GUS, że na dzień 30 września 2020r. strona prowadziła działalność oznaczoną PKD 2007 jako rodzaj przeważającej działalności kodem 14.19.Z-produkcja pozostałej odzieży i dodatków do odzieży. Kod PKD 14.19.Z wykazany w REGON nie jest wymieniony w art. 31zo ust. 10 ustawy o Covid i nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek. W związku z powyższym nie przysługuje stronie prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r. II. W skardze do Sądu na powyższą decyzję J. K. zarzucił naruszenie: 1.przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: a. art. 7 w zw z art. 75§1 w zw z art. 77§1 K.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów zawartych w Rejestrze REGON w postaci druku CEIDG-1 wniosku o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej, który to dowód bezsprzecznie przyczynił się do wyjaśnienia sprawy i ustalenia, ze na dzień 30 września 2020r. Skarżący miał wpisaną jako przeważającą działalność kod PKD 56.10.A, b. art. 7 w zw z art. 75§1 w zw z art. 77§1 w zw z art. 80 w zw z art. 107§3 K.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że Skarżący prowadził na dzień 30 września 2020r. działalność przeważającą oznaczoną wg PKD 14.19.Z podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że Skarżący złożył wniosek w dniu 30 grudnia 2020r. o zmianę wpisu PKD w CEIDG z datą wsteczną to jest z dniem 20 lipca 2020r. i od tego momentu działalnością przeważającą było 56.10.A., 2. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego błędne niezastosowanie art. 31 zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020r. poz. 374 ze zm.) i przyjęcie, że nie przysługuje Skarżącemu prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r., podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że w dniu 30 grudnia 2020r. został złożony przez Skarżącego wniosek o zmianę PKD z datą wsteczną to jest z dniem 20 lipca 2020r. i od tego momentu działalnością przeważającą było 56.10.A. Na podstawie art. 106§3 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie dowodu z: 1.dokumentu druku CEIDG-1 wniosku o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej, 2. oświadczenia Skarżącego z dnia 24 lutego 2021r., Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i przyznanie Skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r., na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw art. 205§2 w zw z art. 210§1 p.p.s.a. wniesiono o zwrot na rzecz Skarżącego od organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Uzasadniając skargę jej autor podkreślił, że zmiana wpisu kodu działalności PKD ma charakter deklaratoryjny i należało przyjąć, że rodzaj działalności przeważającej odpowiada jednemu z kodów wymienionych w art. 31 zo ust. 10 ustawy Covid. Odpowiadając na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie. III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r. poz. 374 ze zm., zwanej dalej ustawą o COVID) w zw. z §1 pkt 1 i 2 zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2020r. nr 61/2020 w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Wskazane zarządzenie Prezesa WSA w Krakowie zostało wydane w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem miasta na prawach powiatu Kraków, będącego siedzibą tut. Sądu, obszarem czerwonym, o którym mowa w §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020r. poz. 1758 ze zm.). Na mocy ww. przepisów zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dniem 17 października 2020r. odwołano rozprawy, utrzymując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych. Zgodnie z ww. art. 15zzs? ust. 3 ustawy o COVID, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i odpowiedź na nią. Odnośnie kwestii możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej z jednoczesnym bezpośrednim przekazem dźwięku i obrazu zgodnie z art. 15zzs? ust. 2 i 3 ustawy z dnia 3 marca 2020r. wyjaśnić należy, że przeprowadzenie takiej rozprawy nie jest możliwe, gdyż tut. Sąd nie dysponuje odpowiednim zapleczem technicznym umożliwiającymi przeprowadzenie rozprawy w formie "on line". W dalszej kolejności należy przypomnieć, iż stosownie do brzmienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021r., poz. 137) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3§2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a-c ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145§1 pkt 2 w/w ustawy). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134§1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. W rozpoznawanej sprawie oceniając pod tym kątem zaskarżoną przez Skarżących decyzję organu odwoławczego, Sąd nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. Ocena stanu faktycznego ustalonego przez organ: należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję wydano na podstawie przepisów zawartych w ustawie z 2 marca 2020r. Jej przepisy art. 31zo ust. 10 i ust. 11 zostały dodane do ustawy z 2 marca 2020r. na mocy ustawy z dnia 9 grudnia 2020r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2255), a weszły w życie 30 grudnia 2020r. Kwestia zwolnienia przedsiębiorcy z tych składek w związku z zaistniałą pandemią choroby Covid- 19 została uregulowana w przepisie art. 31 zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19 , innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U z 2020r. poz. 1842). Przewiduje on, że na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2l.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. Przepis ten wprowadził dwa materialnoprawne przesłanki udzielenia ulgi. Po pierwsze prowadzenie jako działalności przeważającej o określonym kodzie wymienionym w tym przepisie ( albo wskazanej w nim działalności ) i po drugie utratę przychodu w listopadzie 2020r. o co najmniej 40 % w odniesieniu do listopada 2019r. Jednocześnie ustawodawca zastrzegł szczególną formę dowodową dla ustalenia rodzaju działalności gospodarczej będącej działalnością przeważającą, stwierdzając w treści przepisu art. 31 zo ust.11 tej ustawy, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020r. Zdaniem Sądu wprowadzenie tego przepisu do ustawy jako szczególnego środka dowodowego, będącego jedynym dopuszczonym przez ustawodawcę środkiem do stwierdzenia spełniania przez przedsiębiorcę przesłanki pierwszej z przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy covidowej prowadzi do sytuacji, że w żaden inny sposób okoliczność ta nie może zostać stwierdzona. Dopuszczenie innych dowodów jako pozwalających na ustalanie okoliczności przeważającej działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę byłoby orzekaniem wbrew ustawie. Skoro ustawodawca wprost określił środek dowodowy do ustalenia pewnej okoliczności mającej znaczenie prawne, to nie można w tym zakresie korzystać z innych środków dowodowych. Gdyby ustawodawca dopuścił stosowanie w tym zakresie innych środków dowodowych, przewidzianych przez przepisy procesowe kodeksu postępowania administracyjnego, to umieszczenie zapisu art. 31zo ust.11 byłoby zbędne. Dowody przewidziane w rozdziale 4 działu II kpa miały by zastosowanie przy braku omawianej regulacji. Wówczas organ rozpatrujący wniosek przedsiębiorcy o udzielenie ulgi byłby zobowiązany w oparciu o wszelkie możliwe do zgromadzenia dowody ustalić czy przedsiębiorca prowadzi przeważająca działalność gospodarczą w ramach kodu objętego zwolnieniem. Tak jednak nie jest, gdyż stosowanie ogólnych reguł dowodowych z przepisów art. 75-86 K.p.a. zostało decyzją ustawodawcy wyłączone. Organ ma wskazany środek dowodowy i musi go stosować. W tym zakresie należy jeszcze wskazać, że przepisy o udzielaniu ulg, ustanawiające zakres i zasady udzielania ulg maja charakter przepisów wyjątkowych. Stanowią wyjątek od zasady powszechności ponoszenia danin publicznych w postaci podatków, składek lub innych należności publicznoprawnych przez zobowiązane na podstawie ustawy właściwe podmioty. Przepisy dotyczące wyjątków od zasady powszechności ponoszenia danin publicznych muszą być interpretowane ściśle, w tym znaczeniu, że upoważnionymi do ulgi będą tylko te podmioty, które spełniają wprost przesłanki jej udzielenia, wykazane w sposób wymagany przez ustawodawcę ( o ile oczywiście zakreślił on sposoby wykazania pożądanych okoliczności ). Rozszerzanie metod ustalania i przesłanek udzielenia ulg określonych przez ustawodawcę jest działaniem niezgodnym z prawem. Nie są więc zasadne argumenty skarżącego, że powinna zostać mu udzielona ulga, gdyż w rzeczywistości prowadził on jako przeważająca działalność określoną kodem podlegającym zwolnieniu z opłacania należnych, wyżej wymienionych składek. Późniejsza zmiana zapisów przeważającej działalności według kodów PKD nie może stanowić podstawy do udzielenia ulgi. Co ważne, przedsiębiorcy mają obowiązek w myśl art. 5 ust.1 pkt 8 ustawy z dnia ustawy z dnia 6 marca 2018r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (tekst jedn. Dz.U z 2020r. poz. 2296) we wniosku o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej wskazać przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie podklasy, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności. Dane w tym zakresie podlegają wpisowi z mocy prawa. Z kolei przepis art. 15 ust.1 pkt 1 lit.a tej ustawy stanowi, że przedsiębiorca jest zobowiązany do złożenia wniosku o zmianę wpisu w terminie 7-miu dni od wystąpienia zmiany danych podlegających wpisowi. Każdy więc przedsiębiorca, który nie realizuje tego obowiązku postępuje w sposób niezgodny z prawem. Należy przy tym dodać, że dane wynikające z dokonanego do CEIDG podlegają domniemaniu prawdziwości, zaś przedsiębiorca odpowiada za szkodę wynikła z braku aktualnych danych w tym rejestrze (art. 16 ustawy). Zapisy te wprowadzają jednoznaczny obowiązek dla przedsiębiorcy do aktualizacji zapisów co do rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. Brak aktualizacji, błędne zadeklarowanie tej działalności obciąża przedsiębiorcę, który w ten sposób nie wykonuje swoich obowiązków. Brak jest w ocenie Sądu podstaw aksjologicznych do szczególnego traktowania takich przedsiębiorców (nie realizujących swoich obowiązków ewidencyjnych, bądź realizujących je w sposób nieprawidłowy) poprzez dokonanie wykładni przepisów prawa w zakresie sposobu ustalania przesłanek do ulgi z pominięciem treści przepisu art. 31 zo ust.11 ustawy covidowej lub też wbrew jej literalnemu brzmieniu. To przedsiębiorca ponosi konsekwencje swojego działania w zakresie występujących obowiązków rejestracyjnych. Nie sposób zatem uznać by organ administracji miał orzekać wbrew treści obowiązujących przepisów prawa, które w sposób jednoznaczny nakazywały organom oceniać wniosek płatnika składek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek co do spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10 art. 31zo, w zakresie oznaczenia rodzaju prowadzonej przeważającej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 - na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020r. Takiej oceny nakazywała ustawowa regulacja. Skoro zatem w dacie orzekania przez organ w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania składek obowiązywały wyżej przytoczone przepisy ustawy COVID-19, to obowiązkiem organu było ich zastosowanie w dacie orzekania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 marca 2016r. sygn. akt: I OSK 1632/14, odnosząc się do danych wpisanych w CEiDG, wskazał, że: "Istnieje domniemanie, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Jeżeli do CEIDG wpisano dane niezgodnie z wnioskiem lub bez tego wniosku, osoba wpisana do CEIDG nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej, działającej w dobrej wierze, zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli po powzięciu informacji o tym wpisie zaniedbała wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o jego sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie. W związku z powyższym organy orzekające w sprawie są związane treścią wpisu skarżącego do CEIDG i nie mogą poczynić własnych ustaleń, odmiennych niż dane w nim zawarte.". Stanowisko to jest nadal aktualne w obowiązującym porządku prawnym i znajduje analogiczne zastosowanie do zgłoszenia zmian w innych rejestrach czy ewidencjach, np. REGON. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona bezwzględnie od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy jednak do strony inicjującej postępowanie administracyjne. W świetle powyższego należy uznać, że pomoc, o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy z 2 marca 2020r., nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważająca. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejsze sprawy stwierdzić należy, że organ, bazując na informacjach w rejestrze REGON, w sposób prawidłowy stwierdził, kierując się domniemaniem z art. 31 zo ust. 11 ustawy z 2 marca 2020r., że brak było podstaw do przyjęcia, iż z uwagi na przeważający rodzaj prowadzonej działalności Skarżący był uprawniony do uzyskania wnioskowanego przez siebie zwolnienia z opłacania składek. Skarżący również nie zaprzeczył, że wpis w rejestrze REGON, aktualny na dzień 30 września 2020r., nie uprawniał go do uzyskania pomocy, zaznaczył jednak, iż dokonał w grudniu 2020r. zmiany wpisu z mocą wsteczna od lipca 2020r. W tym zakresie nie przedstawił jednak żadnych dowodów, potwierdzających tego rodzaju okoliczności, w oparciu o które można by było obalić domniemanie z art. 31 zo ust. 11 ustawy z 2 marca 2020r. Pomimo więc tego, że domniemanie na które powołuje się ZUS jest domniemaniem, które może być obalone na podstawie innych dowodów, to jednak w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zostały one przedstawione. Tymczasem jak to już wyżej stwierdzono, to podmiot domagający się przyznania mu zwolnienia, winien wykazać się w tym zakresie przynajmniej minimalną inicjatywą, wskazującą na zaistnienie okoliczności uzasadniających jego twierdzenia, a co za tym idzie zasadność wniosku o udzielenie mu zwolnienia. Dopiero wówczas można oczekiwać od organu poczynienia w tej kwestii adekwatnych i pełnych ustaleń. W niniejszym przypadku, choć ZUS poprzestał jedynie na samym domniemaniu z art. 31 zo ust. 11 ustawy z 2 marca 2020r., to jednak, z uwagi na niewskazanie przez skarżącego jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, że rzeczywisty przedmiot jego działalności uprawniał go do otrzymania wnioskowanego wsparcia, uznać należy za wystarczające. Organ administracji nie ma bowiem obowiązku poszukiwania z własnej inicjatywy dowodów, świadczących przeciwko domniemaniom, wynikającym z przepisów ustawy. Odnosząc się do złożonego w skardze wniosku dowodowego, Sąd stwierdza, iż podlega on oddaleniu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwość prowadzenia dowodów jest wyjątkowa, bo obejmuje tylko dowód z dokumentów i tylko o tyle, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Przepis art. 106§3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106§3 p.p.s.a., nie jest ustalenie stanu faktycznego danej sprawy, lecz ocena, czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To zaś oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania jej stanu faktycznego. Tego rodzaju wniosek dowodowy Skarżący powinien złożyć we właściwym, merytorycznym postępowaniu przed organem, który ma obowiązek go rozpatrzyć. Sąd administracyjny takich kompetencji nie posiada, gdyż kontroluje działania organu w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Z tych też powodów Sąd stwierdził, że zarzuty skargi co do naruszenia przepisów postępowania przez brak zgromadzenia i analizy materiału dowodowego przez Organ, czyli podjęcia działań z urzędu w celu ustalenia faktycznie prowadzonej przez Skarżącego dominującej (przeważającej) działalności gospodarczej, w szczególności w spornym okresie (na dzień 30 września 2020r.) i weryfikacji w tym zakresie złożonego przez Skarżącego wniosku o zwolnienie ze składek - są nieuprawnione. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznego rozstrzygania sporu zaistniałego między stroną a organem. Władny jest jedynie do badania legalności wydanego rozstrzygnięcia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych sprawy i oceny prawidłowości zastosowanych do nich norm prawnych wobec czego nie był uprawniony do przyznania Skarżącemu wnioskowanego zwolnienia. Skarżący zatem nie wykazał by zaskarżona decyzja naruszała prawo, a tym samym za bezpodstawne Sąd uznał zarzuty skargi co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa. Z uwagi więc na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło