II SA/Go 287/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.M. i S.P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skarg D.M. i S.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. D.M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2020 r. w przedmiocie nałożenia – w toku postępowania o wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia - na A. obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów z wykorzystaniem urządzenia przesiewającego planowanego do realizacji na działce oznaczonej nr ewid. [...] w [...] i ustalenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia ze względu na ryzyko poniesienia znacznych kosztów przez inwestora, przy założeniu że postanowienie może zostać uchylone. Podkreślono, że może dojść do takiej sytuacji, że inwestor przedłoży ocenę jeszcze przed rozstrzygnięciem skargi przez sąd, co może spowodować nieodwracalne skutki prawne w postaci uruchomienia dalszego toku procesu formalnego, zmierzającego do uzyskania przez inwestora zezwolenia na uruchomienie spornego zakładu. W skardze na to samo postanowienie (sygn. akt II SA/Go 288/21) S.P. złożyła również tożsamej treści wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. Sprawy ze wskazanych skarg zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 30 kwietnia 2021 r. pod sygnaturą akt II SA/Go 288/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia w oparciu o cytowany przepis prawny jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przez co należy rozumieć sytuację, gdy szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa) nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, CBOSA). Instytucja wstrzymania wykonania ma zastosowanie wyłącznie do takich aktów administracyjnych, które podlegają wykonaniu. Z kolei wykonanie aktu oznacza spowodowanie, sprowadzenie w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym takiego stanu, który jest zgodny z jego treścią (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze Lexis.Nexis. Warszawa 2005 r., s. 295). Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonego aktu, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, CBOIS). Dlatego też przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania o wydaniu postanowienia z naruszeniem przepisów prawa. Uwzględniając powyższe rozważania, należy zauważyć, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Postanowienie takie jest wydawane we wstępnej fazie postępowania dotyczącego zamierzenia inwestycyjnego i stanowi jedną z przesłanek warunkujących możliwość uzyskania przez inwestora kolejnych decyzji wymaganych przez prawo. Nawet wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie powodowałoby samo z siebie powstania stanu prawnego zezwalającego na realizację zamierzenia budowlanego. Tym bardziej element postępowania prowadzącego do wydania takiej decyzji, jakim jest przygotowanie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, nie jest samodzielną podstawą do jej realizacji. Przygotowana ocena oddziaływania na środowisko będzie przedmiotem oceny organu jako istotny środek dowodowy w toku postępowania o wydanie decyzji o uwarunkowaniach, jednakże samoistnie nie będzie stanowiła żadnej przesłanki, bądź przeszkody do realizacji inwestycji. Sąd zgadza się z argumentacją Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartą w postanowieniu z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], którym odmówiono D.M. i S.P. wstrzymania wykonania postanowienia Kolegium z dnia [...] grudnia 2020 r. o braku zasadności wstrzymania wykonalności zaskarżonego postanowienia, z uwagi na ochronę interesów inwestora, albowiem nie są one zbieżne z interesami obojga wnioskodawców, którzy realizacji planowanej inwestycji się sprzeciwiają. Należy również podkreślić, że inwestor A. nie zaskarżył postanowienia organu I instancji, jak i zaskarżonego postanowienia, tym samym zaakceptował potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji. Zdaniem Sądu to wnioskodawcom D.M. i S.P. – stronom postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, powinno zależeć na utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji nakładającego na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu, dzięki któremu możliwa będzie wnikliwa analiza wpływu planowanego do realizacji przedsięwzięcia na środowisko. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.