I SA/Wa 2614/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) po rozpoznaniu 13 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej także jako organ/kolegium) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania A. S. (dalej także jako skarżący) zasiłku celowego w kwocie [...] złotych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm., dalej jako ustawa). Zgodnie z art. 7 ustawy świadczeń z pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom m.in. z uwagi na ubóstwo i bezrobocie. W sprawie ustalono, że A. S. nie pracuje, jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, nie osiąga żadnego dochodu. Uzasadnia to przyznanie skarżącemu świadczeń z pomocy społecznej. Jednocześnie jednak organ zauważył, że ustawa nie określa wysokości przyznawanych z pomocy społecznej świadczeń. W tym zakresie ustawodawca pozostawił organowi swobodę w ramach uznania administracyjnego. W ocenie organu o wysokości przyznanego zasiłku decyduje zatem każdorazowo organ, stosownie do możliwości jakie posiada oraz potrzeb osób znajdujących się w zasięgu jego działania. Konkludując organ podniósł, że przyznana kwota zasiłku jest niższa niż wnioskowana przez skarżącego, jest on jednak osobą w wieku produkcyjnym, bez zdiagnozowanych niepełnosprawności, który mógłby samodzielnie zaspokajać swoje potrzeby, jeżeli nie w całości to przynajmniej częściowo, a ponadto objęty jest innymi formami pomocy społecznej, zaś organ w ramach uznania administracyjnego ma prawo do oceny hierarchii potrzeb zgłaszanych przez osoby ubiegające się o świadczenia, w kontekście ogólnej liczby tych osób i wysokości posiadanych środków, a samo spełnienie ustawowych kryteriów przyznania zasiłku celowego nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i to w kwocie zgodnej z jej oczekiwaniami. W skardze na powyższą decyzję A. S. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020r., poz. 256) i wniósł o uchylenie ww. decyzji w całości a także o uchylenie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wysokość przyznanego świadczenia jest zbyt niska i nie wystarcza na zaspokojenie jego potrzeb a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest schematyczne, ogólnikowe i powielone z innych decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W niniejszej sprawie skarżący domagał się przyznania zasiłku celowego w kwocie [...] złote. Zgodnie z art. 39 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z treści tego przepisu wynika, że organ wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o tym, czy w sprawie indywidualnej wystąpił przypadek, uzasadniający przyznanie tej formy świadczenia z pomocy społecznej. Na taki charakter wydawanej w sprawie decyzji (decyzja uznaniowa) wskazuje użyty w tym przepisie zwrot "zasiłek może być przyznany". Rozstrzygnięcie o przyznaniu zasiłku celowego ma zatem charakter fakultatywny, co oznacza, że organ może lecz nie musi go przyznać nawet w przypadku ustalenia, że w sprawie występują przesłanki ustawowe. Tym samym trudna sytuacja materialna oraz bezrobocie skarżącego, które nie były w sprawie kwestionowane, nie muszą skutkować przyznaniem świadczenia w formie zasiłku celowego a samo spełnienie przesłanek ustawowych nie powoduje powstania po stronie skarżącego roszczenia o przyznanie tego świadczenia. Jak trafnie wskazały organy obu instancji, organ pomocowy działa w granicach przyznanych środków finansowych, których wysokość jest ograniczona i w tak wyznaczonych granicach realizuje cele pomocy społecznej. Z uwagi na ograniczone środki organy pomocy społecznej nie są w stanie zaspokoić wszystkich, choćby najbardziej uzasadnionych potrzeb osób ubiegających się o pomoc, są zatem upoważnione do rozdzielania posiadanych funduszy pomiędzy osoby zwracające się o wsparcie, w ramach uznania administracyjnego. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy, celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb i umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej. Celem pomocy społecznej nie jest natomiast zaspokajanie wszelkich potrzeb zgłoszonych przez osobę ubiegającą się o przyznanie pomocy. W ocenie Sądu organy nie przekroczyły w niniejszej sprawie granic uznania administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że skarżący jest objęty pomocą społeczną i regularnie otrzymuje świadczenia w formie zasiłków okresowych oraz celowych. Tym samym należy uznać, że organy rozstrzygając w ramach uznania administracyjnego wystarczająco uzasadniły wysokość przyznanego zasiłku celowego, po rozważeniu przedstawionych przez skarżącego potrzeb oraz możliwości finansowych organu, mając na uwadze kwoty świadczeń z pomocy społecznej które skarżący dotychczas otrzymał i nadal otrzymuje oraz cele pomocy społecznej określone w ustawie. Rozstrzygnięcie to nie nosi cech dowolności. Natomiast należy się zgodzić ze skarżącym, ze uzasadnienie decyzji zarówno organu I jak i II instancji jest lakoniczne – pozostaje to jednak bez wpływu na wynik sprawy. W decyzjach w sposób dostateczny wykazano, że wszystkie okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonej decyzji argumentacja nakazuje uznać, że jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. Zawiera ono bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł oraz uzasadnienie prawne, a więc wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Podsumowując Sąd uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej, nie naruszyły też przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy, zaś wydając zaskarżone decyzje nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Trzeba też podkreślić, że skarżący podniósł w skardze szereg okoliczności odnoszących się do swojego stanu psychofizycznego oraz działania organów państwa i samorządu terytorialnego, które jednak nie dotyczą niniejszej sprawy. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli była wyłącznie decyzja z [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania A. S. zasiłku celowego w kwocie [...] złotych. Za bezprzedmiotowe wobec tego Sąd uznał odnoszenie się do zarzutów niezwiązanych z przedmiotem sprawy. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).