VIII SA/Wa 385/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne uchyla zaskarżoną decyzję. Syg. akt VIII SA/Wa 385/21 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2021 roku Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działając na podstawie art. 31zq ust.7 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych( DZ.U z 2020 roku, poz. 1842 ze zm. dalej ustawa COVID) w związku z art. 31zy ust.1 ustawy COVID i § 10 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 roku w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID – 19( DZ.U z 2021 roku, poz. 152) oraz w związku z art. 83 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych( DZ.U z 2020 roku, poz. 266 ze zm. dalej rozporządzenie) odmówił M. S. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 grudnia 2020 roku do 31 stycznia 2021 roku. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. Zgodnie z § 10 ust.1 rozporządzenia, płatnika prowadzącego na dzień 30 listopada 2020 roku działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności(PKD) jako rodzaj przeważającej działalności kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z,55.10.Z,55.30.Z,56.10.A,56.10.B,59.11.Z,59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.12.Z, 79.90.Z, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z 28 lipca 2005 roku o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B,93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z z którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek z dniem [...] listopada 2020 roku, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 grudnia 2020 roku do dnia 31 stycznia 2021 roku wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres. Zgodnie z § 11 pkt 2 rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za grudzień 2020 roku i styczeń 2021 roku, nie później niż do 28 lutego 2021 roku, chyba, że płatnik został zwolniony z obowiązku ich składania. We wniosku z 9 lutego 2021 roku zwolnienie z opłacania składek za grudzień 2020 roku i styczeń 2021 roku skarżący wskazał, że przeważającym kodem działalności na 30 listopada 2020 roku był kod 56.10.A – restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne. Z Centralnej Ewidencji i Informacji Gospodarczej wynika, że skarżący dokonał zmiany kodu przeważającej działalności gospodarczej PKD na 56.10.A 20 grudnia 2020 roku. Przed zmianą przeważającego kodu, kodem przeważającym był 47.54.Z – sprzedaż detaliczna elektrycznego sprzętu gospodarstwa domowego prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach. Zdaniem organu z wnioskiem o zwolnienie obowiązku opłacania składek za grudzień 2020 roku i styczeń 2021 roku mogą występować przedsiębiorcy, którzy na dzień 30 listopada 2020 roku prowadzili przeważającą działalność z określonymi w rozporządzeniu kodami. Kod 47.54.Z jaki obowiązywał skarżącego na 30 listopada 2020 roku nie uprawnia go do zwolnienia z opłacania składek. W związku z powyższym organ nie uwzględnił przedmiotowego wniosku. Skargę na decyzję organu złożył M. S.. W uzasadnieniu skargi podnosił, iż kod PKD.56.10.A jest przeważającym kodem jego prowadzonej przez niego działalności o czym mogą świadczyć dokumenty finansowe z trzech ostatnich lat. Główny przychód z jego działalności pochodził z prowadzonej restauracji. Osoby, które zatrudniał to również w większości pracownicy restauracji. Dokumenty w rejestrze zostały skorygowane zgodnie ze stanem faktycznym. Działalność o kodzie 47.71.Z również ucierpiał na skutek pandemii. Z uwagi na powyższe wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji), zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, sąd każdorazowo obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy postępowanie administracyjne zostało prawidłowo przeprowadzone w sprawie przez właściwe organy administracji publicznej. Obowiązany jest przy tym ocenić, czy w sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, czy stronie skarżącej organy zapewniły możliwość uczestniczenia w postępowaniu, a także czy organy dokonały prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów materialnoprawnych. Należy zauważyć, że postępowanie administracyjne jest zorganizowanym procesem stosowania prawa, który obejmuje następujące etapy: a) ustalenie, jak norma obowiązuje w znaczeniu dostatecznie określonym na potrzeby rozstrzygnięcia; b) uznanie za udowodniony fakt na podstawie określonych materiałów i w oparciu o przyjętą teorię dowodów; c) subsumpcja faktu uznanego za udowodniony, pod stosowaną normę prawną; d)wiążące ustalenie konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę wyżej przedstawione kryteria należy uznać, iż przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie. Z mocy art. 8 kpa organy administracji publicznej winny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Chodzi tutaj nie tylko o zaufanie do pojedynczego organu prowadzącego konkretne postępowanie w indywidualnej sprawie ale przede wszystkim o budowanie zaufania obywateli do organów władzy państwowej in gremio. Zdaniem Sądu nie ma możliwości zadośćuczynienia tej zasadzie w oderwaniu od krajowego kontekstu społecznego. Jeśli bowiem państwo wprowadza w stosunku do obywateli szereg instrumentów prawnych( ograniczeń, zakazów, nakazów) inny organ tej władzy kształtując indywidualną sytuację obywatela, dla pełnej realizacji tej zasady powinien wziąć pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych i prawnych, a przy wykładni przepisów obowiązujących winien dbać o spójność przekazu jaki władza kieruje do obywateli. Oznacza to, że organ powinien uwzględniać przy wykładni przepisów szerszy kontekst społeczny, w jakim przepisy te były wprowadzane, a także dokonać ich wykładni w taki sposób aby obywatel, którego przepisy dotyczą, po ostatecznym ukształtowaniu jego sytuacji prawnej przez organ władzy publicznej mógł mieć w dalszym ciągu racjonalne przekonanie, że nie został pokrzywdzony na skutek działań organów państwa. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż przepis art. 31 zo ust.10 ustawy o COVID wskazuje, że zwolnieniem z opłacania składek zostali objęci prowadzący w przepisie rodzaje działalności wg. stanu na 30 września 2020 roku. Istotne jest zatem ustalenie jaką przedsiębiorca prowadził faktycznie działalność, a nie jaki rodzaj działalności jako przeważający figurował w rejestrze REGON. Wprawdzie w myśl art. 31 zo ust.11 ustawy o COVID oceny spełniania warunku z ust.10 powołanej ustawy w zakresie oznaczania prowadzonej działalności gospodarczej dokonuje się na podstawie PKD w brzmieniu na 30 września 2020 roku, lecz w sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością należy ustalić stan rzeczywisty. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 5 ust.1 pkt 8 ustawy z dnia 6 września 2018 roku o Centralnej Ewidencji, Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorców( DZ.U z 2020 r, poz. 2296 dalej ustawa o CEIDG) wpisowi do ewidencji podlegają dane o przedmiocie wykonywanej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności( PKD) na poziomie podklasy, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności. Zgodnie z § 9 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 roku w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzoru wniosków, ankiet i zaświadczeń ( DZ.U z 2015 roku, poz. 2009 ze zm. dalej rozporządzenie w sprawie rejestru) – rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio – na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub jeżeli nie jest to możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących wykonujących poszczególne rodzaje działalności. W sytuacji gdy następuje zmiana danych określonych w ustawie o CEIDG między innymi w zakresie przedmiotu przeważającego rodzaju działalności, przedsiębiorca w terminie 7 dni winien złożyć wniosek o ich aktualizację. Tak więc regulacje prawne wyżej powołane wskazują, że o rodzaju przeważającej działalności gospodarczej de facto decyduje procentowy udział w wartości przychodów ze sprzedaży bądź udziału pracujących w poszczególnych rodzajach prowadzonej działalności. W tej sytuacji to przedsiębiorca nie dokonał w przewidzianym terminie zmiany, to winien w tym postepowaniu zaoferować dowody, które jednoznacznie wskażą, iż w tej dacie wykonywał inny rodzaj przeważającej działalności niż wynika z wypisu rejestru REGON. W sytuacji pandemii gdzie byt i dalsza działalność gospodarcza może zależeć od skorzystania przez przedsiębiorcę ze zwolnienia z opłacania składek, szczególnie gdy została zgłoszona sygnalizacja o rozbieżności pomiędzy wpisem a prowadzoną działalnością winno być przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w tym przedmiocie. Formalne uchybienie w postaci braku zmiany wpisu do rejestru nie może rozstrzygać o braku przyznania pomocy dla przedsiębiorcy. Organ ponownie rozpoznając sprawę winien zobowiązać skarżącego do przedłożenia dowodów obrazujących i wskazujących na rzeczywisty, przeważający rodzaj działalności, który prowadził na datę 30 września 2020 roku. Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.