II SA/Po 611/20

WyrokWSA w Poznaniu2021-05-14

Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Wiesława Batorowicz, Arkadiusz Skomra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy operat szacunkowy, stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania za szkody powstałe na nieruchomości oraz zmniejszenie jej wartości w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, został sporządzony prawidłowo i czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły ten dowód?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że operat szacunkowy, będący podstawą ustalenia odszkodowania, został sporządzony zgodnie z przepisami prawa, zawierał wszystkie wymagane elementy i został prawidłowo oceniony przez organy administracji. Zarzuty skarżącego dotyczące wadliwości operatu, doboru nieruchomości podobnych oraz sposobu ustalenia odszkodowania nie znalazły potwierdzenia. W związku z tym skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie za szkody powstałe na nieruchomości oraz zmniejszenie jej wartości w związku z przebudową linii elektroenergetycznej. Skarżąca spółka E. O. sp. z o.o. kwestionowała prawidłowość operatu szacunkowego, na podstawie którego ustalono odszkodowanie, zarzucając błędy w wycenie, doborze nieruchomości podobnych oraz sposobie określenia szkody. Właściciele nieruchomości domagali się utrzymania decyzji w mocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2021 r. sprawy ze skargi E. O. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2020 roku Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za szkody powstałe na nieruchomości oddala skargę Przedmiotem sprawy jest decyzja Wojewody z [...] lipca 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za szkody powstałe na nieruchomości oraz zmniejszenie wartości nieruchomości. Do wydania w/w decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Starosta [...] decyzją z [...] lipca 2014 r. nr [...], ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb P. P., położoną w gminie W., w celu zezwolenia E. na przebudowę napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 KV relacji W. – M. i założenie oraz przeprowadzenie jej urządzeń i przewodów. Nieruchomość stanowi współwłasność łączną M. i M. P.. W wyniku wykonania decyzji dokonano demontażu istniejącego słupa nr [...], który w przeważającej części znajduje się na sąsiedniej działce nr [...], a także przewodów linii oraz budowy nowego słupa i zawieszenia nowych przewodów. Zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy W. z 1999 r. nieruchomość miała wyznaczony kierunek rozwoju jako w części – teren zabudowy mieszkaniowej, a w części zalesienie. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego z 2014 r. Miasta i Gminy W. działka była przeznaczona w znacznej części pod tereny zabudowy mieszkaniowej oraz we fragmencie pod tereny zalesień. W rejestrze gruntów przeznaczenie działki określono jako grunty orne i pastwiska. Decyzją Starosty [...] z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymaną w mocy przez Wojewodę decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] ustalono na rzecz M. P. i M. P. odszkodowanie za szkody powstałe na przedmiotowej nieruchomości oraz z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości. Wyrokiem z dnia [...] września 2018 r. wydanym w sprawie IV SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd zauważył, iż skarżący zakwestionował prawidłowość szacunku dokonanego przez biegłego w zakresie kosztów rekultywacji biologiczno-chemicznej podnosząc, że podczas prac na jego działce został zanieczyszczony humus i zaistniały podstawy do jego wymiany. Skarżący wskazywał, że fakt ten mogą udokumentować zdjęcia oraz zeznania świadków. Tymczasem zdaniem Sądu z treści operatu szacunkowego nie wynika, aby szacując koszty rekultywacji biologiczno-chemicznej uwzględniono też koszty związane z uzupełnieniem humusu. Sąd zaznaczył, że organy obu instancji nie przeprowadziły żadnych ustaleń faktycznych w zakresie szkód poniesionych w związku z ewentualnym zmieszaniem i zanieczyszczeniem humusu pomimo, że konieczność dowiezienia pięciu wywrotek humusu została stwierdzona w protokole z wizji lokalnej. Sąd wskazał, aby ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy ocenił rzetelnie zgromadzony materiał dowodowy i dopiero wtedy wydał rozstrzygnięcie, ustosunkowując się do ustaleń przyjętych przez rzeczoznawcę majątkowego oraz do stanowiska skarżących i przedstawionych przez nich dowodów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu odwoławczego będzie wyjaśnienie kwestii fotografii, które skarżący przekazał drogą elektroniczną organowi, a która nie została przekazana Sądowi. Następnie fotografie powinny zostać przez organ ocenione, w kontekście zasadności zarzutów dotyczących wadliwych ustaleń faktycznych, co do zakresu szkód wyrządzonych ciężkim sprzętem. Wojewoda ponownie rozpoznając sprawę uzupełnił akta o fotografie znajdujące się w aktach sprawy zakończonej decyzją Wojewody z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] tj. zdjęcia przesłane [...] marca 2014 r. drogą elektroniczną przez byłego pełnomocnika skarżących oraz przekazane przez wykonawcę inwestorowi dnia [...] lutego 2015 r. (k. 311 - 321). Organ pozyskał również potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego sporządzonego [...] października 2017 r. oraz stanowisko biegłego co do zarzutów zawartych w odwołaniu M. i M. P.. Decyzją z [...] marca 2019 r. Wojewoda uchylił decyzję Starosty z [...] lutego 2018 r. i przekazał ją do ponownego rozpatrzenia. Od powyższej decyzji nie został wniesiony sprzeciw. W dniu [...] listopada 2019 r. został sporządzony trzeci operat szacunkowy w sprawie (k. 355). W dniu [...] stycznia 2020 r. organ przeprowadził rozprawę, w trakcie której omówiono dokumenty znajdujące się w aktach w szczególności operat szacunkowy. M. P. nie wniósł do niego zastrzeżeń oświadczając, że zgadza się z wyceną zawartą w operacie, natomiast pełnomocnik E. stwierdził, że nie zgadza się ze szczegółami wyceny i że wniesie do niej pisemne zastrzeżenia. W piśmie z [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik E. Sp. z o.o. zgłosił zastrzeżenia do operatu wskazując, że został sporządzony wadliwie w aspekcie przeznaczenia nieruchomości, określenia jej wartości oraz że został przeszacowany co do wartości szkód rolniczych. Rzeczoznawca majątkowy odniósł się do ww. zastrzeżeń pełnomocnika E. w piśmie z [...] lutego 2020 r. Decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...] Starosta [...] ustalił odszkodowanie za szkody powstałe na nieruchomości oraz zmniejszenie wartości nieruchomości w wysokości [...] zł na rzecz M. i M. P.. Zdaniem organu I instancji operat szacunkowy należy uznać jako wystarczający dowód do ustalenia wysokości odszkodowania. Organ podzielił stanowisko rzeczoznawcy wyrażone w wyjaśnieniach do zarzutów pełnomocnika E. . Organ uznał, iż w zakresie w jakim uprawniony jest do dokonania oceny operatu szacunkowego nie budzi on zastrzeżeń pod względem zgodności z przepisami prawa oraz standardami zawodowymi określającymi treść i zasady sporządzenia tego opracowania. Decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewoda poddał analizie aktualny operat szacunkowy z listopada 2019 r., który zdaniem organu zawiera elementy formalne, które pozwalają przyjąć jego przydatność dla celów dowodowych. Zdaniem Wojewody operat nie zawiera również omyłek, nieścisłości oraz błędów mogących rzutować na prawidłowość wyceny. W ocenie organu II instancji żaden z zarzutów strony odwołującej się nie zasługiwał na uwzględnienie uznając wyjaśnienia biegłej, które organ uznał za spójne i wyczerpujące. Skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. sp. z o.o. zaskarżył decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wnosząc o ich uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie art. 124 i 128 – 130 z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2020. Poz. 65 z późn. zm. zwanej dalej u.g.n.) oraz naruszenie przepisów art. 6, 7, 7a i 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 zwanej dalej K.p.a.). Skarżący wskazał, że prace związane z przebudową były wykonywane na istniejącej od kilkudziesięciu lat linii i polegały jedynie na wymianie jej elementów, co nie stworzyło nowego stanu rzeczy i nie pogorszyło warunków korzystania z nieruchomości. Skarżący przyznał, że w trakcie prac doszło do zniszczenia okolic linii, w związku z czym właścicielom nieruchomości należy się odszkodowanie za poniesione straty. Niezależnie od powyższego zdaniem skarżącego organy wydały swoje decyzje w oparciu o operat szacunkowy zawierający rażące błędy i sprzeczności z obowiązującymi przepisami w zakresie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, na które to błędy skarżący wskazywał w trakcie postępowania administracyjnego. W szczególności skarżący wskazał, że przebudowywana linia została posadowiona na działce w latach siedemdziesiątych, będącej wówczas gruntem rolnym. W studium działka ta znajduje się częściowo na terenie przewidzianym pod budownictwo mieszkaniowe, a częściowo pod zalesienie i nieużytki – ze względu na znikomą wartość gruntów. Linia jest zlokalizowana na obszarze zalesień. Objęcie działki wskazaniami studium nie spowodowało zmiany sposobu użytkowania gruntu zajętego pod istniejącą linię. Powierzchnia pasa ograniczonego jest użytkowana jako grunt rolny i nie może być traktowana jako grunt przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe, a zatem zmniejszenie wartości nieruchomości dotyczy gruntu rolnego/leśnego. Nadto skarżący zarzucił, że zastosowanie metody dla budowanych nowych linii na gruntach przeznaczonych pod zainwestowanie jest wadą, która dyskwalifikuje cały operat. Określenie zmniejszenia wartości działki nr [...] w pasie ograniczonego korzystania powinno dotyczyć gruntu użytkowanego jako rolny, przy uwzględnieniu współczynnika zmniejszenia wartości "Sz". W przypadku przedmiotowej linii czynniki 1,2,3, są zerowe i w związku z tym współczynnik "Sz" jest równy czynnikowi w p.4, który jest niewymierny i ustalany w wysokości [...]%. Dalej wskazano również, że działka jest wąska i ma wydłużony kształt, o pow. [...] ha, a w operacie na str. 21 jest zamieszczonych [...] transakcji działek o pow. od [...] m2 do [...] m2, a także brak jest nr ewidencyjnych działek oraz informacji o przeznaczeniu działek. Zdaniem skarżącego nie zostało również wyjaśnione w jaki sposób została uwzględniona szkoda lokalizacyjna przy określeniu wartości [...]m2 działki nr [...], a ustalenie współczynnika SL = 0 jest rażącym błędem. Skarżący zarzucił także, iż wartość szkody z powodu braku możliwości uprawy roli w jednym sezonie agrotechnicznym została określona niewłaściwie, gdyż linia zlokalizowana jest na części działki o słabszej bonitacji, przeznaczonej pod zalesienie, a w operacie przyjęto koszyk stosowany dla gruntów rolnych o dobrej i bardzo dobrej bonitacji. W przypadku budowy linii zniszczeniu ulega tylko uprawa szerokości drogi dojazdowej oraz powierzchni zajętej pod budowę słupa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Uczestnicy postępowania M. i M. P., w piśmie z [...] lutego 2021 r., wnieśli o utrzymanie w mocy decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie odsetek od dnia zdarzenia tj. od daty zakończenia robót na terenie oraz zwrotu kosztów postępowania. Uczestnicy zaprzeczyli zarzutom skarżącego wskazując, że nie uczestniczył w wizji lokalnej i oględzinach z udziałem rzeczoznawców, a zatem nie mógł twierdzić, że przedmiotowy teren przeznaczony jest pod zalesienie, co nie ma znaczenia w kontekście faktycznego użytkowania terenu. Zdaniem uczestników pełnomocnik E. myli działki zajęte pod budowę linii i ma na celu przedłużenie postępowania. Zaznaczyli przy tym, że pierwsza opinia wydana w sprawie jest zbliżona do wykonanej obecnie trzeciej opinii. W piśmie z [...] marca 2021 r. skarżący podtrzymał wnioski i argumentację wskazaną w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. dalej P.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - art. 135 P.p.s.a. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące: koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 P.p.s.a. skargę oddala. W niniejszej sprawie skarżący zakwestionował decyzję Wojewody z [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za szkody powstałe na nieruchomości oraz zmniejszenie wartości nieruchomości. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy u.g.n. (Dz. U. jak wyżej). Stosownie do art. 128 ust. 1 i 4 u.g.n. wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego, do których należy zaliczyć także ograniczenie tych praw, następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej, odpowiadającym wartości ograniczenia tych praw. Odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 -124-126 u.g.n. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Na wstępie należy stwierdzić, że organ zastosował się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z [...] września 2018 r. wydanego w sprawie IV SA/Po [...]. Wojewoda przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadził bowiem dowód z fotografii przedłożonych przez skarżącego, jak również przeprowadził dowód z kolejnego operatu szacunkowego z 2019 r., tak że wycena dokonana w trzecim wykonanym operacie w niniejszej sprawie nie była już kwestionowana przez współwłaścicieli nieruchomości. Operat ten natomiast został zakwestionowany przez E. sp. z o.o., co stanowiło podstawę zarzutów skargi w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 134 ust.1 i 2 u.g.n., podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości, w tym wypadku, jej zmniejszenie. Przy określaniu tej wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, stan zagospodarowania, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami. Szczegółowe zasady określania wartości poniesionych szkód na nieruchomości oraz zmniejszenia wartości nieruchomości, o których mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n. zawarte są w § 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2004 r. Nr 207 poz. 2109) dalej: "rozporządzenie". Stosownie do § 43 ust.1 pkt 1 rozporządzenia, przy określaniu wartości poniesionych szkód na nieruchomości, o których mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, uwzględnia się w szczególności: stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji odpowiednio o wywłaszczeniu, ograniczeniu sposobu korzystania albo zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości oraz stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu, przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, uwzględnia się: zmianę warunków korzystania z nieruchomości, zmianę przydatności użytkowej nieruchomości, trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości oraz skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy. Według art. 152 ust.1 u.g.n., sposoby określania wartości nieruchomości są uzależnione od przyjętych rodzajów czynników wpływających na wartość nieruchomości. Zgodnie z art. 154 ust. 1 u.g.n. wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach i cechach nieruchomości podobnych. Z powyższego wynika, że podstawowym dowodem w sprawie dotyczącym ustalenia odszkodowania za zmniejszenie wartości wynikłe z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest operat szacunkowy. W niniejszej sprawie podstawą ustalenia wysokości odszkodowania był operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego K. M. z [...] listopada 2019 r. Zgodnie z § 56 ust. 1 pkt 1-9 rozporządzenia, w operacie szacunkowym przedstawia się sposób dokonania wyceny nieruchomości, w tym: określenie przedmiotu i zakresu wyceny, określenie celu wyceny, podstawę formalną wyceny nieruchomości oraz źródła danych o nieruchomości, ustalenie dat istotnych dla określenia wartości nieruchomości, opis stanu nieruchomości, wskazanie przeznaczenia wycenianej nieruchomości, analizę i charakterystykę rynku nieruchomości w zakresie dotyczącym celu i sposobu wyceny, wskazanie rodzaju określanej wartości, wyboru podejścia, metody i techniki szacowania i przedstawienie obliczeń wartości nieruchomości oraz wyniku wyceny wraz z uzasadnieniem. W ocenie Sądu, przedmiotowy operat szacunkowy zawiera wszystkie powyżej wymienione elementy i pod względem jego formy, jak też metody i techniki szacowania, sporządzony został zgodnie z przepisami prawa. Dokument jest zupełny i logicznie wskazuje poszczególne etapy wyceny nieruchomości. Zastosowanie przyjętego podejścia wyceny i jej metody zostało jasno i przekonywująco uzasadnione. Treść uzasadnienia decyzji organu I instancji wskazuje jednoznacznie na to, że organ dokonał szczegółowej analizy wspomnianego operatu, wyjaśniając z jakich względów zarzuty Skarżącego dotyczące wskazywanych nieprawidłowości uważa za niezasadne, opierając się na szczegółowych wyjaśnieniach rzeczoznawcy majątkowego odnoszących się do zarzutów Enea, które zostały powielone w zarzutach skargi. Stosowną analizę przeprowadził także organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu I instancji co do tego, że operat czyni zadość wszystkim przepisom prawa i jest wystarczającym dowodem pozwalającym na ustalenie wysokości odszkodowania w niniejszej sprawie. Sąd nie podziela zatem zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi, przytaczanych już w toku postępowania administracyjnego wskazać należy, że w ocenie skarżącego objęcie terenu działki z przeznaczeniem rolnym w studium nie spowodowało zmiany sposobu użytkowania gruntu zajętego pod istniejącą linię elektroenergetyczną, natomiast spowodowało wzrost wartości gruntu na pozostałej części działki przewidzianej częściowo pod budownictwo mieszkaniowe. Pełnomocnik E. Sp. z o.o. wniósł także uwagi dotyczące zastosowanej metodyki. Jak wskazał zastosowanie metodyki określania zmniejszenia wartości nieruchomości stosowanej dla lokalizowanych i budowanych nowych linii elektroenergetycznych na gruntach przeznaczonych pod zainwestowanie jest wadą, która powinna dyskwalifikować cały operat. Podał, iż w przypadku istniejącej linii elektroenergetycznej wybudowanej w latach siedemdziesiątych i przebudowywanej w 2019 roku nie występuje obniżenie wartości nieruchomości na skutek lokalizacji linii 110 kV, która nastąpiła kilkadziesiąt lat temu na gruncie rolnym. W związku z uchwaleniem studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wartość rynkowa działki wzrosła na skutek prognozowanego sposobu korzystania z części działki poza linią 110 kV, przewidzianej częściowo pod teren zabudowy mieszkaniowej. W konsekwencji, zmniejszenie wartości działki nr [...] w pasie ograniczonego korzystania o powierzchni [...] m2, powinno dotyczyć jedynie gruntu użytkowanego jako grunt rolny z uwzględnieniem współczynnika zmniejszenia wartości "Sz". Współczynnik powinien być określony ściśle na podstawie 4 czynników wymienionych w § 43 ust. 3 pkt 1, 2, 3, 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego. Rzeczoznawca majątkowy odniósł się do powyższego wskazując, że nie można uznać, że przeprowadzenie przez teren nieruchomości linii, dla której części wyznaczono kierunek zagospodarowania jako tereny zabudowy mieszkaniowej, wpływa na jakiejkolwiek części korzystnie na nieruchomość, co jest logicznym rozumowaniem. Nie można bowiem stwierdzić, że w części działki doszło do wzrostu jej wartości, a w części do spadku, gdyż szacowanie nieruchomości odnosi się do całej działki. Rzeczoznawca majątkowy wyjaśnił, iż w związku z tym, że przedmiotowa sprawa dotyczy demontażu starych przewodów istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV i w ich miejsce montażu nowych przewodów, nie można mówić o niewystępowaniu obniżenia wartości nieruchomości na skutek lokalizacji urządzenia. Ponadto przy określeniu współczynnika Sz dla działki nr [...], rzeczoznawca majątkowy zastosował analogię do działki sąsiedniej obciążonej tą sama linią elektroenergetyczną, tj. działki nr [...], na której także dokonano demontażu starych przewodów i w ich miejsce montaż nowych przewodów. Rzeczoznawca nie mógł stwierdzić, że nowa linia posiada te same parametry co linia wybudowana w latach siedemdziesiątych XX wieku. Zgodnie z powyższym zastosowano współczynnik Sz w wysokości 0,1. W przypadku przedmiotowej linii elektroenergetycznej 110 kV, czynniki 1, 2, 3 nie występują i mają wartości "zerowe", a sam współczynnik Sz jest równy czynnikowi p. 4, który jest niewymierny i praktycznie ustalany jest w wysokości [...]% (0,1). Taka wielkość współczynnika jest ustalona w operacie szacunkowym. Poza tym należy podkreślić, że ani sam przebieg nad tymi działkami przedmiotowej linii (ze względu na wysokość linii nad ziemią), ani oddziaływanie linii polem elektromagnetycznym, nie wpłynie na możliwość wykorzystywania tych działek w pasie technologicznym i tym bardziej poza tym pasem, zgodnie z dotychczasowym ich przeznaczeniem, czyli jako działek rolnych. Kolejne zarzuty skargi dotyczyły niewłaściwego doboru nieruchomości podobnych. Uwagi skarżącego dotyczą braku nr ewidencyjnych działek, które przyjęto do porównania, co uniemożliwia sprawdzenie ich położenia i kształtu. Poza tym brak jest informacji o przeznaczeniu tych działek, czy są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy, czy też są objęte studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy W.. Rzeczoznawca wskazał, że działka nr [...] stanowiła teren niezabudowany, wykorzystywany rolniczo, jej kształt jest regularny i wydłużony. Z operatu wynika, że bezpośrednie otoczenie nieruchomości, ograniczające sposób korzystania z nieruchomości stanowiły tereny zabudowane budynkami przemysłowymi oraz mieszkalnymi jednorodzinnymi, jak również tereny rolne i zalew Wrzesiński. Odnośnie zarzutu dotyczącego doboru nieruchomości rzeczoznawca majątkowy wyjaśniła, że nieruchomości przyjęte do porównań to nieruchomości gruntowe niezabudowane, stanowiące przedmiot prawa własności, przeznaczone pod obszary o przeznaczeniu niejednorodnym mieszkaniowo - rolnym na terenie gminy W. o powierzchni poniżej 1 ha. Wszystkie nieruchomości przyjęte do porównań, tak jak nieruchomość wyceniana, objęte były studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego gminy W.. Wszystkie cechy przedmiotowej nieruchomości zostały uwzględnione podczas oceny atrybutów w procesie wyceny nieruchomości. Wskazać przy tym należy, że samo kryterium powierzchni nieruchomości nie świadczy o braku podobieństwa nieruchomości porównawczych, a określenie konkretnych numerów działek przyjętych do porównań nie jest obowiązkiem rzeczoznawcy majątkowego. Zarzut niewłaściwego doboru nieruchomości podobnych, zdaniem Sądu nie zasługuje zatem na uwzględnienie bowiem rzeczoznawca przyjął do porównania także nieruchomości gruntowe niezabudowane, o przeznaczeniu niejednorodnym mieszkaniowo – rolnym, przy czym biegła, jak wskazała w operacie była ograniczona ilością nieruchomości możliwych do porównania. Pełnomocnik E. Sp. z o.o. wskazał również, iż ustalenie współczynnika SL = 0 dyskwalifikuje cały operat szacunkowy. SL to współczynnik obniżenia wartości nieruchomości w strefie oddziaływania na skutek lokalizacji urządzenia w dokumentacji planistycznej. Rzeczoznawca majątkowy wyjaśnił, że szkoda lokalizacyjna została uwzględniona przy ocenie atrybutu "Możliwości zagospodarowania, uciążliwości i ograniczenia" - ocena "słabe". Pełnomocnik E. Sp. z o.o. w swoim piśmie podniósł także, iż wartość szkody z powodu braku możliwości uprawy roli w jednym sezonie agrotechnicznym została określona niewłaściwie, gdyż linia elektroenergetyczna jest zlokalizowana na części działki o słabszej bonitacji, przeznaczonej pod zalesienie, a w operacie rzeczoznawca przyjął koszyk upraw stosowany dla gruntów rolnych o dobrej i bardzo dobrej bonitacji. Opisana rekultywacja gruntu oraz obniżenia plonowania są stosowane w przypadku budowy urządzeń podziemnych z głębokimi wykopami. W przypadku budowy linii elektroenergetycznej zniszczeniu ulega tylko uprawa na szerokości drogi dojazdowej. Rzeczoznawca majątkowy odnosząc się do tego zarzutu poinformował, że koszyk upraw "określono w oparciu o średnią nadwyżkę bezpośrednią dla uprawy warzyw prowadzonego na terenie powierzchni, na której prowadzone były prace budowlane związane z przebudową linii wysokiego napięcia, na poziomie zgodnym z poziomem średniej nadwyżki bezpośredniej dla upraw warzyw określonym w oparciu o dane uzyskane w W. Ośrodku Doradztwa Rolniczego". Wysokość odszkodowania z tytułu rekultywacji gruntu została określona na poziomie rekultywacji sezonowej, nie zaś pełnej i dotyczy właśnie tego typu przypadków. Istotne jest również to, że zniszczeniu uległy również uprawy na powierzchni przedmiotowej działki wykorzystywanej do montażu nowego słupa kratowego (na sąsiedniej działce), co nie zostało zakwestionowane przez pełnomocnika inwestora (w protokole z wizji lokalnej sporządzonym [...] października 2019 roku figuruje podpis Pana B. ). Reasumując wskazać również należy, że w postępowaniu administracyjnym doszło do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. W sprawie wydane zostały trzy operaty szacunkowe, w których przyjęte wartości są podobne. Zdaniem Sądu organy zasadnie uznały, że zebrany materiał dowodowy w sprawie jest wystarczający dla rozstrzygnięcia. Nie doszło przy tym do przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 80 k.p.a. Przy tym wskazać należy, że zgodnie z art. 157 ust. 1 u.g.n. oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Przeprowadzenie takiej oceny może zostać zainicjowane przez stronę postępowania (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2012 r., I OSK 1434/11, pub. CBOSA). Skarżący nie złożył wniosku o przeprowadzenie tego dowodu. Co więcej uzyskał dodatkowe wyjaśnienia od rzeczoznawcy majątkowego, który szczegółowo ustosunkował się w sposób wyczerpujący do wszelkich zarzutów strony skarżącej. Tymczasem skarżący nie przedstawił własnego, odmiennego od spornego operatu, wyliczenia odszkodowania. Wobec niepotwierdzenia zarzutów skargi należało ją oddalić w oparciu o art. 151 P.p.s.a. albowiem ustalenie odszkodowania objętego zaskarżoną decyzją nastąpiło bez naruszenia przepisów prawa materialnego i po przeprowadzeniu w sposób prawidłowy postępowania administracyjnego. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II, wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem [...], innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło