I SA/Wa 2335/20

WyrokWSA w Warszawie2021-05-14

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Anna Falkiewicz-Kluj, Monika Sawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona przed 27 maja 1990 r. na budowę osiedla mieszkaniowego, na której cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, podlega zwrotowi na rzecz byłych właścicieli lub ich spadkobierców, pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2014 r. sygn. akt P 38/11, który dotyczy sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2014 r. sygn. akt P 38/11, stwierdzający niezgodność art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z Konstytucją, nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ cel wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego) nie został zrealizowany na spornej nieruchomości. W związku z tym, organy administracji prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji o zwrocie nieruchomości, ponieważ brak było podstaw do jej uchylenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej pod budowę osiedla mieszkaniowego. Po wydaniu decyzji o zwrocie nieruchomości, Prezydent miasta wystąpił o wznowienie postępowania administracyjnego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niezgodności przepisu o zbędności nieruchomości z Konstytucją. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji o zwrocie, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżące Miasto W. zarzuciło naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę Zaskarżoną decyzją Wojewody [...] z [...] sierpnia 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), dalej jako k.p.a., oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 65 z późn. zm.), dalej jako u.g.n., po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta [...] od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].12.2015 r. orzekającej o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].05.2011 r, znak: [...], w której orzeczono o zwrocie na rzecz J. K., M. K., W. M. i F. P. nieruchomości stanowiącej własność Miasta [...], położonej w [...], przy ul. [...], oznaczonej jako działka ew. nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...], dalej "nieruchomość", - utrzymano ją w mocy. Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący. Decyzją z [...] lipca 1974 r. znak: [...] Naczelnik Dzielnicy [...] orzekł o wywłaszczeniu, na rzecz Skarbu Państwa, części nieruchomości o pow. [...] m2 z ogólnej pow. [...] m2, położonej w [...] przy ul. [...] z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego "C.", zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji Nr [...], wydaną w dniu [...] lipca 1972 roku przez Wydział Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji Prezydium Rady Narodowej [...]. Ww. decyzją ustalono odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia. Przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność W. i S. małż. K. zgodnie z aktem własności ziemi Nr [...] Rep. [...] z dnia [...].11.1972r. Wywłaszczona nieruchomość oznaczona była na planie pomiarowym jako działka nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2. Pismem z [...] listopada 1990 r. J. K., spadkobierca W. K. i S. K., złożył wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Pismem z [...] listopada 2008 r. wniosek o zwrot poparły M. K., W. M. i F. P. Następstwo prawne ustalono na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] marca 1990 r., sygn. akt [...], zgodnie z którym spadek po zmarłej S. K. nabył mąż W. K. w 4/16 części spadku oraz dzieci: J. K., M. K., W. M. i F. P. po 3/16 części spadku każde z nich, natomiast spadek po zmarłym W. K. nabyły dzieci J. K., M. K., W. M. i F. P. po 1/4 części spadku każde z nich. Decyzją nr [...] z dnia [...].05.2001 r., wydaną w trybie art. 155 k.p.a., Starosta Powiatu [...] zmienił decyzję Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 16.07.1974 r. znak: [...] w ten sposób, że wywłaszczeniem na rzecz Skarbu Państwa objęta została nieruchomość o pow. [...] m2 z ogólnej pow. [...] m2 ([...] wiersz od góry). a nie, jak wskazano w decyzji z dnia [...].07.1974 r., nieruchomość o pow. [...] m2. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. Wojewoda [...] wyznaczył Starostę [...], jako organ właściwy, do rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]/[...] obejmującej m. in. aktualną działkę ew. nr [...] z obrębu [...]. Z pisma Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] znak[...] z dnia [...] września 2009 r. oraz z opracowania synchronizacyjnego sporządzonego przez geodetę uprawnionego M. S. wynika, że działka nr ew. [...] z obrębu [...] odpowiada części dawnej działki nr [...] z obrębu [...]. Z treści przywołanej powyżej decyzji wywłaszczeniowej, wynika, iż archiwalna działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha oznaczona była na mapie sporządzonej do celów wywłaszczeniowych jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Decyzją częściową Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. Starosta [...] orzekł o zwrocie, na rzecz J. K., M. K., W. M. i F. P., nieruchomości stanowiącej własność Miasta [...], położonej w [...], przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr ew. [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...]. Powyższa decyzja stała ostateczna w administracyjnym toku postępowania. Pismem z [...] kwietnia 2014 r. Prezydent [...], wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].05.2011 r. W uzasadnieniu w/wym. wniosku Prezydent [...], jako podstawę prawną żądania, podał art. 145a k.p.a. w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11. Starosta [...], postanowieniem Nr [...] z [...] maja 2014 r. wznowił postępowanie w sprawie. Decyzją [...] z dnia [...].12.2015 r. Starosta [...] orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, odwołanie złożył Prezydent [...]. Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z art. 145a k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, a skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145a k.p.a. jest trybem nadzwyczajnym. Aby można było wznowić postępowanie administracyjne na tej podstawie, muszą być spełnione łącznie dwie materialne przesłanki. Pierwszą z nich jest zakończenie sprawy decyzją ostateczną (art. 145a w związku z art. 145 § 1 k.p.a.), wydaną na podstawie aktu normatywnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP - w rozstrzyganym przypadku jest to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.06.2011 r. sygn. akt P 38/11. Drugą przesłanką jest termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, który wynosi jeden miesiąc od dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Starosta [...] uznał, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą w/wym. przesłanki i postanowieniem Nr [...] z dnia [...].05.2014 r. wznowił postępowanie. Zgodnie z treścią art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie wznawiające postępowanie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art,.145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat. Po przeanalizowaniu sprawy i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.06.2014r. sygn. akt P 38/11 Starosta [...] uznał, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...].05.2011 r. Przedmiotowe postępowanie, w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości toczyło się na podstawie art. 137 u.g.n., zgodnie z którym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. We wskazanym we wniosku o wznowienie postępowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt P 38/11 Trybunał, orzekł, że: art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z sentencją niniejszego wyroku, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Jeśli zaś w dniu złożenia wniosku o zwrot cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują ustawowe uprawnienie do żądania zwrotu, które im przysługiwało przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2003 r. Organ II instancji podzielił wywody organu I instancji, że powyższy wyrok nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż na części nieruchomości, przejętej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika [...] z dnia [...].07.1974 r. znak: [...], pod budowę osiedla mieszkaniowego C., odpowiadającej aktualnej działce ew. o nr [...] z obrębu [...], cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, gdyż nie powstały żadne inwestycje związane z realizacją osiedla mieszkaniowego. Wydział Architektury Urzędu Gminy [...], w piśmie z dnia [...] grudnia 1996 r. znak: [...] (t.-l, k.-54), poinformował, że teren obejmujący dawną działkę nr [...], której częścią jest aktualna działka nr ew. [...] został objęty decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] Nr [...] z [...] maja 1982 r. o ustaleniu miejsca i warunków inwestycji budowlanej pod urządzenie czasowych ogródków działkowych dla Wojewódzkiego Zarządu Polskiego Związku Działkowców do końca 1985 r. Treść Wytycznych Urbanistycznych (t.-l, k.-50), sporządzonych do w/wym. decyzji lokalizacyjnej wskazuje na stan zagospodarowania terenu przeznaczonego pod ogródki działkowe, który stanowił częściowo nieużytek, częściowo użytkowany był pod uprawy i łąki. Ponadto na terenie tym istniały pojedyncze zabudowania mieszkalno - gospodarcze z przydomowymi ogródkami. Jak wynika z treści w/wym. pisma, w dacie jego sporządzania tj. [...].12.1996 r., na przedmiotowym terenie nadal istniały ogródki działkowe. Podczas wizji lokalnej, która miała miejsce w dniu [...] lipca 2003 r., przedstawiciele Urzędu [...], w obecności przedstawiciela Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] oraz wnioskodawców, stwierdzili, iż archiwalna północna część archiwalnej działki nr [...] z obrębu [...], jest pusta i porośnięta krzakami oraz trawą. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] października 2006 r. stwierdzono, że działka ew. nr [...] która stanowi północną część archiwalnej działki nr [...] jest niezagospodarowana, porośnięta trawą i krzakami. [...] sierpnia 2010 r., przy kolejnych oględzinach stwierdzono, że przedmiotowa nieruchomość jest niezagospodarowana i stanowi teren zakrzaczony, nieuporządkowany. Ponadto do akt zostały dołączone zdjęcia lotnicze, przedstawiające teren przedmiotowej działki, wykonane w dniach: [...] sierpnia 1990 roku, [...] kwietnia 1995 roku, [...] maja 1997 roku i [...] maja 2005 roku, z których wynika, że teren położony pomiędzy ulicami [...], [...], [...] i projektowaną ul. [...], obejmujący działkę nr ew. [...] z obrębu [...], początkowo wykorzystywany był pod ogródki działkowe, a następnie stanowił teren porośnięty nieuporządkowaną zielenią wysoką oraz niską. W opinii organu odwoławczego opisany stan zagospodarowania działki nr ew. [...] z obrębu [...] nie wskazuje na to, aby na przedmiotowej nieruchomości powstały elementy osiedla mieszkaniowego. Wbrew twierdzeniom odwołującego się ogródki działkowe nie mogą być uznane za część infrastruktury osiedlowej, gdyż ze swej istoty nie mogłyby spełniać funkcji, które służyć miały ogółowi mieszkańców osiedla. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, iż Starosta [...] prawidłowo uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt P 38/11 nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż na dzień złożenia wniosku o zwrot oraz na dzień 22 września 2004 r., cel wywłaszczenia w postaci budowy osiedla mieszkaniowego nie został zrealizowany na przedmiotowej działce i prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].05.2011 r., orzekającej o zwrocie wywłaszczonej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodło m. [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: I. przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie sprawy przez Wojewodę [...] w sposób wszechstronny i wyczerpujący; 2. 80 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego sprawy co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż została spełniona przesłanka zwrotu nieruchomości; 3. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego wadliwe zastosowanie i błędne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, pomimo jej wadliwości. II. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 136 ust. 3 z dnia 21 sierpnia 1997 r. u.g.n. oraz art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. poprzez ich błędne zastosowanie i ustalenie, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W konkluzji wniesiono o uchylenie obu decyzji i zwrot kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), zwanej dalej "P.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Postępowanie o wznowienie jest postępowaniem nadzwyczajnym, w którym w pierwszej kolejności organ bada czy podanie o wznowienie zawiera przesłanki wskazane w art. 145 § 1 K.p.a. czy zostało wniesione w terminie o jakim mowa w art. 148 K.p.a. i czy wniosek pochodzi od uprawnionego podmiotu. Są to przesłanki dopuszczalności wznowienia. Niespełnienie któregokolwiek z warunku skutkuje odmową wszczęcia postępowania wznowieniowego bez badania merytorycznego wniosku. Po wznowieniu postępowania, tak jak to miało miejsce w tej sprawie, organ związany jest podstawą wznowienia. W niniejszej sprawie Skarżący jako podstawę uzasadniając wniosek o wznowienie wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. P 38/11 którego treść uzasadnia, zdaniem Skarżącego, przyjęcie, że nie było podstaw do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na fakt, że nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia tj. budowę osiedla C. Sąd tej koncepcji nie podziela. W wyroku tym TK uznał, że art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn w zakresie w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r. na której w dniu złożenia wniosku o zwrot a nie później niż 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, jest niezgody z art. 2 w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji R.P: Ma rację Skarżący, że w ramach postępowania wznowieniowego, po jego wznowieniu organ ma obowiązek w zakresie określonym postanowieniem o wznowieniu, orzec w sprawie na nowo. W tym wypadku polega to na ocenie czy przy uwzględnieniu treści wyroku TK – o ile miałoby wpływ na rozstrzygnięcie- zapadłaby taka sama decyzja jak poprzednio. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wywołany został pytaniem prawnym o zgodność z Konstytucją przepisów zmieniających art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), w zakresie, w jakim nakazuje stosowanie nowego brzmienia art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sytuacji, gdy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został przez jednostkę samorządu terytorialnego zrealizowany przed 22 września 2004 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, jest zgodny z art. 2 i art. 165 ust. 1 Konstytucji. Na tak postawione pytanie Trybunał Konstytucyjny udzielił odpowiedzi pozytywnej stwierdzając, że "ustawowy nakaz zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, przejętych przez jednostki samorządu terytorialnego w procesie komunalizacji, na których obecnie i w chwili żądania zwrotu zrealizowano cel wywłaszczenia, nie daje się pogodzić z konstytucyjną zasadą samodzielności jednostek samorządu terytorialnego ( art. 165 ust. 1 Konstytucji), zarówno w aspekcie finansowania, jak i wykonywania przez samorząd zadań publicznych. Ponadto wsteczne stosowanie przesłanek z art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. stawia w niekorzystnej sytuacji te jednostki samorządu terytorialnego, które dokończyły z własnych środków rozpoczęte inwestycje, w porównaniu z tymi podmiotami, które przed 1 stycznia 1998 r. sprzedały wywłaszczone nieruchomości lub ustanowiły na nich prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich. W tej sytuacji podmioty te skorzystały z możliwości odpłatnego rozporządzenia nieruchomością i nawet jeśli nie zrealizowano na niej nigdy celu wywłaszczenia, byłym właścicielom nie przysługuje roszczenie do żądania jej zwrotu (art. 229 u.g.n.)". Stan faktyczny w związku z którym orzeczono o niekonstytucyjności przepisu dotyczył nieruchomości na której zrealizowano cel wywłaszczenia w chwili żądania zwrotu. W niniejszej sprawie natomiast mamy do czynienia z sytuacją w której cel wywłaszczenia – bez względu na to kiedy wniosek o zwrot został złożony – nie został zrealizowany. Skarżący temu zaprzecza wywodząc, że przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana pod budowę osiedla C. Choć należy zgodzić się ze Skarżącym, że budowa osiedla to nie tylko budowa bloków ale i innych niezbędnych dla funkcjonowania osiedla jego elementów, w tym chodników czy tworzenie infrastruktury wypoczynkowej (tereny zieleni, place zabaw itp.), to jednak w sytuacji w której nieruchomość nie została w całości wykorzystana pod budowę osiedla i jego a infrastruktury – zwrot tej niewykorzystanej części jest zasadny. Decyzja o lokalizacji inwestycji nr [...] z [...] lipca 1972 r. nie wskazywała konkretnego przeznaczenia. Mowa była w niej ogólnie o przeznaczeniu pod budowę osiedla mieszkaniowego. Plan realizacyjny osiedla mieszkaniowego C. nie obejmował natomiast przedmiotowej nieruchomości. Skarżący w skardze ogólnie wywodzi, że cel wywłaszczenia został zrealizowany ponieważ zostało wybudowane osiedle. Organy natomiast powołując się na dowody w postaci oględzin, zdjęć lotniczych wywiodły, że teren ten pozostawał poza zainteresowaniem inwestora, był nieuporządkowany. Wcześniej był wykorzystywany pod ogródki działkowe. Powstaje zatem pytanie czy można traktować zagospodarowanie części pod ogródki działkowe jako zrealizowanie celu wywłaszczenia. Zdaniem Sądu, w tym wypadku nie ma takiej możliwości. Ogródki działkowe powstały na podstawie innej decyzji tj. decyzji nr [...] Urzędu Dzielnicowego [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej pod urządzenie czasowych ogródków działkowych dla Wojewódzkiego Zarządu Polskiego Związku Działkowców a nie dla inwestora z decyzji wywłaszczeniowej tj. Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...]. Jak wskazuje organ (za wytycznymi urbanistycznymi) teren ten przed urządzeniem na nim ogródków działkowych stanowił nieużytki i łąki z kilkoma zabudowaniami mieszkalno-gospodarczymi i przydomowymi ogródkami, Skoro na zdjęciach lotniczych z lat 1982, 1987, 1995, 1997 i obecnie stan taki jest niezmienny trudno przyjąć, że teren ten został wykorzystana na budowę osiedla C. Dokumenty te nie zostały w żaden sposób podważone przez stronę Skarżącą. Oznacza to, że na datę składania wniosku o zwrot przedmiotowa działka nr ew. [...] nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia tj budowę osiedla C. Skarżący pomimo odmiennych twierdzeń w tym zakresie o pobudowaniu osiedla nie wskazał nawet jakiego rodzaju infrastruktura i jakie czynności zostały podjęte przez inwestora na przedmiotowym gruncie. W konsekwencji oznacza to, że powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania w niniejszej sprawie ponieważ wyrok dotyczy sytuacji w której cel wywłaszczenia został zrealizowany. Odnosząc się do zarzutu nieustalenia przez organ celu wwłaszczenia w szczególności w sytuacji w której decyzja lokalizacyjna ma charakter nieprecyzyjny (budowa osiedla ) Sąd stwierdza, że skoro decyzja doprecyzująca - plan realizacyjny osiedla nie przewidywał w ogóle lokowania inwestycji na tej działce – to oczywistym jest, wbrew wywodom skargi, że organ nie mógł ustalić celu wywłaszczenia. Zresztą sam skarżący przyznaje że sporna działka położona jest na obrzeżach granicy decyzji lokalizacyjnej (str. 8 uzasadnienia skargi). Potencjalna możliwość zagospodarowania działki – to tylko możliwość a nie fakt związany z realizacją celu wywłaszczenia. Zgodnie z wyrokiem T.K. przepis art. 137 pkt 2 ugn wyżej przepis stracił moc w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. T takiej sytuacji nie mamy gdyż cel wywłaszczenie w ogóle nie został zrealizowany a nawet więcej decyzja realizacyjna nie przewidywała jego realizacji na działce o nr ew. [...]. Dlatego w ocenie Sądu organy w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i doszły do wniosku o braku podstaw do zmiany decyzji ostatecznej nie naruszają wskazanych w skardze przepisów prawa. Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (D.U. 2020, poz. 374 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło