III OW 39/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędzia del. WSA Sławomir Pauter, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy [...] z [...] września 2020 r. znak [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy [...] a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim przez wskazanie organu właściwego w sprawie rozpatrzenia wniosku dotyczącego usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody postanawia: wskazać Wójta Gminy [...] jako organ właściwy w sprawie. Wnioskiem z 23 września 2020 r. Wójt Gminy [...] wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku dotyczącego usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody. W uzasadnieniu wniosku Wójt Gminy [...] wyjaśnił, że z wnioskiem o wszczęcie postępowania wystąpili [...] (dalej: wnioskodawcy), powołując się na art. 234 ust. 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.). Wnioskodawcy powołali się jednocześnie na nieprawidłowości w zakresie odprowadzenia wód z dachów budynków zabudowy szeregowej przy ul. [...]. Zarzuty sformułowane we wniosku dotyczą zatem stanu technicznego obiektów budowlanych, zagospodarowania terenu wokół nich oraz nieprawidłowości wykonanych robót budowlanych. Wskazuje to na związek między inwestycją budowlaną i wystąpieniem podtopień na działce wnioskodawców. W ocenie Wójta Gminy [...], nieprawidłowości nie dotyczą zmiany stanu wody na gruncie negatywnie oddziałującej na grunty sąsiednie, lecz wypełniają normy § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2019 r., poz,1065 ze zm.). Jak wynika z treści art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333), do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. W odpowiedzi na wniosek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim wniósł o wskazanie Wójta Gminy [...] jako organu właściwego w sprawie. Organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że po przeprowadzeniu analizy pisma wnioskodawców poinformował Wójta Gminy [...], że podejmie działania wynikające z zadań i kompetencji nadzoru budowlanego, określonych w ustawie Prawo budowlane. Natomiast nawiezienie ziemi i podwyższenie terenu nie stanowią robót budowlanych, ponieważ w wyniku tych prac nie powstaje obiekt budowlany i wykonanie tych robót nie polega na użyciu wyrobów budowlanych. Z tego względu postępowanie w sprawie podwyższenia terenu nie może toczyć się przed organami nadzoru budowlanego. Przedmiotowe budynki mieszkalne zostały oddane do użytkowania w 2015 r., a załączona inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza oraz oświadczenie kierownika budowy nie wskazywały na zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie podwyższenia terenu działki. Wnioskodawcy również wskazali, że do zalewania ich działki dochodzi obecnie, a wcześniej problem nie występował. Oznacza to, że do zalewania nieruchomości wnioskodawców zaczęło dochodzić na skutek działań właścicieli gruntów sąsiednich kilka lat po odbiorze budynków. Zastosowanie znajdzie zatem art. 234 Prawa wodnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko ta strona określa przedmiot swego żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1632/96, LEX nr 47890), a tym samym i przedmiot postępowania, przy czym w razie wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47). Organy powinny mieć więc przede wszystkim na uwadze stanowisko wnioskodawców, który jednoznacznie powołali się na art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, zgodnie z którym, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Oznacza to, że organem właściwym do rozpoznania wniosku wnioskodawców złożonego w trybie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, jest właściwy miejscowo wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a więc w tej sprawie Wójt Gminy [...]. To zatem na tym organie ciąży obowiązek podjęcia stosowanych czynności w sprawie, co oczywiście nie przesądza na tym etapie postępowania czy organ ten będzie miał podstawy do nałożenia obowiązków, o których stanowi art. 234 ust. 3 Prawa wodnego. Natomiast jak wynika z akt sprawy, w tym odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, kwestia ewentualnego naruszenia przepisów prawa budowlanego zostanie odrębnie rozstrzygnięta przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim. Z tych względów i na podstawie na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.