I SA/Bd 243/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-05-18
Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Agnieszka Olesińska, Halina Adamczewska-Wasilewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych zasadnie odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od stycznia 2006 r. do października 2008 r. oraz naliczonych od nich odsetek, w sytuacji gdy akta sprawy są niekompletne i nie zawierają dokumentów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niekompletne zebranie materiału dowodowego. Brak w aktach sprawy kluczowych dokumentów uniemożliwił sądowi weryfikację prawidłowości ustaleń faktycznych organu i zastosowania prawa materialnego. Ponadto, organ nie wyjaśnił podstawy prawnej naliczania odsetek po upływie terminu przedawnienia, naruszając art. 107 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o umorzenie należności z tytułu składek za okres od stycznia 2006 r. do października 2008 r. oraz naliczonych od nich odsetek. ZUS decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. odmówił umorzenia, a następnie decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. utrzymał w mocy poprzednią decyzję. Organ uzasadnił odmowę brakiem wystąpienia przesłanek umorzenia określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, w tym brakiem przedawnienia należności. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i brak ustalenia przedawnienia należności oraz odsetek. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym z uwagi na stan epidemii.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2021 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Olesińska Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2021r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję
Wnioskiem z [...] września 2020 r. skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie odsetek od nieopłaconych składek, o zakwestionowanie sposobu rozpatrzenia wniosku o rozłożenie należności na raty oraz o umorzenie nieopłaconych należności za okres od stycznia 2006 r. do października 2008 r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych po przeprowadzonym postępowaniu w sprawie umorzenia decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od stycznia 2006 r. do października 2008 r. oraz naliczonych od nich odsetek.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2020 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2020 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek.
W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności stwierdził, że w oparciu o art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: "u.s.u.s.") nie upłynął jeszcze termin, w którym należności mogą być dochodzone.
Oceniając natomiast sytuację majątkową skarżącego w kontekście przesłanek umorzenia zawartych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. organ stwierdził, że przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych. Organ uznał, że przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b nie zachodzą, ponieważ nie przedłożono żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że: sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowania upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym. Zdaniem organu przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. nie zachodzi, ponieważ skarżący wprawdzie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, jednak jest współwłaścicielem nieruchomości, na których ZUS jako jedyny wierzyciel dokonał zabezpieczenia hipotecznego; ZUS nie wyczerpał okresu dochodzenia należności, żaden uprawniony do tego organ nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, nie stwierdzono braku możliwości przeniesienia odpowiedzialności na następców prawnych skarżącego. ZUS stwierdził również, że nie zachodzi przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s., ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wnosi skarżący przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. W ocenie organu także przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi, ponieważ ani naczelnik urzędu skarbowego, ani komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie zachodzi też przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., ponieważ Dyrektor Oddziału ZUS w T. nie prowadził w stosunku do skarżącego postępowania egzekucyjnego, jednak nie można jednoznacznie stwierdzić, że w przypadku jego wszczęcia nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Oceniając sytuację skarżącego w kontekście przesłanek z art. 28 ust. 3a
w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek, organ podał, że decydując się na założenie działalności gospodarczej skarżący powinien być świadomy, że dodatkowo zobowiązuje się do opłacenia należnych składek z tytułu prowadzenia działalności za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności, aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych przychodów, a nawet w przypadku poniesienia strat, czy pojawiających się w trakcie prowadzenia działalności problemów. Za ryzyko związane
z prowadzoną działalnością odpowiada podmiot prowadzący działalność. Organ podkreślił, że brak płynności finansowej nie powinien być równoważony ze środków stanowiących przychody Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Priorytetem dla przedsiębiorcy winno być gromadzenie dostatecznych środków na pokrycie kosztów działalności gospodarczej, a tym samym obowiązkowych składek.
Dalej organ stwierdził, że nie neguje stanu zdrowia rodziny skarżącego, jednak nie może być on uznany za przesłankę do umorzenia należności. Po pierwsze skarżący nie udokumentował swojego stanu zdrowia i tego, że jest trwale i całkowicie niezdolny do pracy. Ponadto skarżący jest cały czas aktywny zawodowo, zatem w ocenie organu, brak jest jakichkolwiek podstaw, by uznać, że z uwagi na swój stan zdrowia nie jest w stanie uzyskiwać dochodu. Odnosząc się do wykazanych problemów zdrowotnych partnerki skarżącego organ stwierdził, że również w tym przypadku skarżący nie udokumentował, że jest ona niezdolna do pracy. Organ zauważył, że jest ona również aktywna zawodowo, bowiem prowadzi działalność gospodarczą. Zatem, w ocenie Zakładu, również w przypadku partnerki skarżącego brak jest jakichkolwiek podstaw, by uznać, że stan zdrowia uniemożliwia jej uzyskiwanie dochodu, oraz że wymaga ona stałej, całodobowej opieki. ZUS wskazał, że podobnie sprawa wygląda w kwestii dzieci skarżącego, ponieważ również w tym przypadku brak jest podstaw, by uznać, że wymagają one stałej, całodobowej opieki, i że to uniemożliwia ich rodzicom podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. W związku z powyższym organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ciężkiej choroby dłużnika lub sprawowania opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny całkowicie uniemożliwiające uzyskiwanie dochodu.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego, iż w obecnej sytuacji nie jest w stanie spłacać całości zadłużenia w zaproponowanych przez ZUS miesięcznych kwotach Zakład stanął na stanowisku, że obecna sytuacja skarżącego wynika tylko i wyłącznie z jego biernej postawy. Niejednokrotnie rodziny posiadające czwórkę dzieci organizują w taki sposób swoje sprawy prywatne i zawodowe, by móc uzyskiwać dochód pozwalający regulować wszelkie niezbędne opłaty i należności.
Nadto, ZUS przeanalizował konto płatnika partnerki skarżącego i ustalił, że skarżący jest jedynym pracownikiem firmy F. R.-C. M. K. zatrudnionym jedynie w wymiarze czasu pracy 1/2 etatu z podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości [...] zł. Działalność partnerki skarżącego w 2019 r. wygenerowała przychód rzędu [...] zł. Organ podkreślił, że obecnie uzyskiwane przez skarżącego kwoty w wysokości minimalnego wynagrodzenia (proporcjonalnego do wymiaru czasu pracy), z uwagi na realny dochód nie podlegają egzekucji i w żaden sposób nie gwarantują odzyskania należności nawet w dłuższym okresie czasu.
Organ zwrócił też uwagę, że wraz ze swoją partnerką skarżący nabył na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] lipca 2015 r. nieruchomości o numerach księgi wieczystej [...] oraz [...].
Organ zauważył również, że w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym z [...] listopada 2020 r. skarżący oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej, co byłoby dodatkowym potwierdzeniem trudnej sytuacji.
Reasumując, Zakład Ubezpieczeń Społecznych stanął na stanowisku, że przy dołożeniu odpowiednich starań, woli i odpowiedniej organizacji skarżący jest w stanie uzyskiwać dochody pozwalające na spłatę całości zadłużenia. ZUS stwierdził, że biorąc również pod uwagę nabycie nieruchomości i pasywną postawę skarżącego nie widzi w niniejszej sprawie podstaw do umorzenia należności.
W skardze do tut. Sądu skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) powoływanie się na hipotetyczną zmianę zawodową skarżącego i jego partnerki, nie wykazując jak z wynagrodzenia w wysokości około [...] zł ma się utrzymać 6 osobowa rodzina, płacąc jednocześnie raty w wysokości [...] zł i spłacać na rzecz ZUS zaległości obecnie naliczonych w kwocie ponad [...] zł, w tym składkowych w wysokości [...] zł, pozostała kwota to odsetki i koszty;
2) niedokonanie ustalenia za jakie okresy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wygasły, co jest istotne przy odmowie umorzenia, ponieważ umorzyć można wierzytelność istniejącą, ponadto takie ustalenie jest istotne, ponieważ ma wpływ na ocenę całości zobowiązania, a tym samym zasadność umorzenia;
3) brak ustalenia za jaki okres odsetki od zaległych składek się przedawniły;
4) wskazywanie, iż nie doszło do przedawnienia w związku z zabezpieczeniem ustanowionym na hipotekach nieruchomości, co jest niezgodne z Konstytucją RP
i orzecznictwem sądów administracyjnych.
W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] grudnia 2020 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasową argumentację prezentowaną w sprawie.
W piśmie z dnia [...] maja 2021 r. skarżący podtrzymał skargę w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] maja 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku umożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza sia do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od stycznia 2006 r. do października 2008 r. oraz naliczonych od nich odsetek.
Z uwagi na to, że grę wchodzą należności składkowe za okres od stycznia 2006 r. do października 2008 r. w pierwszej kolejności należy ustalić, czy nie uległy one przedawnieniu. Tylko bowiem wobec faktycznie istniejących należności można wydać rozstrzygnięcie merytoryczne, załatwiające sprawę co do istoty, a więc poprzez umorzenie należności lub odmowę ich umorzenia. Stwierdzenie przedawnienia należności uniemożliwia prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku o ich umorzenie i powoduje konieczność umorzenia tego postępowania w całości lub w części, z uwagi na jego bezprzedmiotowość (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2020 r., I GSK 927/20).
W tym stanie rzeczy szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy mają regulacje u.s.u.s. dotyczące przedawnienia. Regulacje te ulegały szeregu zmianom. Od 1 stycznia 2003 r. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., w związku ze zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. Nr 241, poz. 2074 ze zm.), stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Po zmianie, od 1 stycznia 2012 r., przepis ten stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Jednocześnie trzeba wskazać, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy nowelizującej u.s.u.s., tj. ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378), do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zasady wynikającej z tych przepisów do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady zawiera art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r., stosownie do którego, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 czerwca 2013 r., III AUa 1656/12).
Mając na uwadze wskazane regulacje prawne stwierdzić należy, że najstarsze należności składkowe w tej sprawie (począwszy od stycznia 2006 r.) pierwotnie objęte zostały 10-letnim okresem przedawnienia, który upływał w lutym 2016 r. Z tego powodu w dniu [...] stycznia 2012 r. nie były one przedawnione. Na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. termin ich przedawnienia niezmiennie upływał (co do najstarszej składki) w lutym 2016 r.
Wobec tego istotnego znaczenia nabierają przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W zaskarżonej decyzji organ wskazał, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia:
- na podstawie art. 1 ust. 15 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia należności, o których mowa w ust. 1, 6, 10 i 12, ulega zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 13. Jak wskazał organ w dniu [...] marca 2015 r. skarżący złożył wniosek o umorzenie składek, natomiast decyzja o odmowie umorzenia należności składkowych uprawomocniła się w dniu [...] listopada 2016 r.;
- na podstawie art. 24 ust. 5f u.s.u.s., w myśl którego w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. W tym zakresie organ zauważył, że "doręczenie wszczęcia postępowania" zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek nastąpiło w dniu [...] listopada 2016 r., natomiast Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt AUa 65/18 oddalił apelację skarżącego;
- na podstawie art. 24 ust. 5a u.s.u.s., który stanowi, że bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia zawarcia umowy, o której mowa w art. 29 ust. 1a, do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty. Organ wskazał, że w dniu [...] listopada 2020 r. nastąpiło zawarcie ze skarżącym umowy ratalnej.
Jednocześnie w zaskarżonej decyzji podkreślono, że ZUS zabezpieczył spłatę należności składkowych poprzez wpis hipoteki na nieruchomościach w dniu [...] września 2017 r. W tym względzie organ przywołał art. 24 ust. 5 u.s.u.s., zgodnie z którym nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.
Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że należności składkowe nie uległy przedawnieniu.
Podkreślenia wymaga, że ustalenia faktyczne, na których Zakład oparł rozstrzygnięcie, powinny znajdować pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. W tym kontekście wskazać należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. obowiązkiem organu administracji jest podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z kolei, na podstawie art. 77 § 1 k.p.a., organ jest zobowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wyczerpujący sposób rozpatrzenia materiału dowodowego oznacza dochodzenie do wyjaśnienia zdarzeń w sposób dokładny i obiektywny. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z wynikającą z art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Ocena swobodna powinna być bowiem oparta na ocenie całości materiału dowodowego.
Tymczasem w aktach rozpatrywanej sprawy brak jest części dowodów, na których organ odwoławczy powołuje się w zaskarżonej decyzji i oparł swoje rozstrzygnięcie. W aktach nie ma bowiem dowodu dotyczącego wszczęcia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt AUa 65/18 oddalającego apelację skarżącego.
Nadto w skardze podniesiono, że decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] ZUS ponownie orzekł o podleganiu przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu w okresie od [...] stycznia 2006 r. do [...] października 2012 r. Jak twierdzi strona decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], ZUS uchylił decyzję z dnia [...] marca 2018 r. w części dotyczącej podleganiu ubezpieczeniu społecznemu w okresie od [...] stycznia 2006 r. do [...] kwietnia 2008 r. Sprawa ta zakończyła się wydaniem wyroku przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku w dniu 22 stycznia 2020 r. Zauważyć należy, że w aktach sprawy brak jest decyzji z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr 38/2018 oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w dniu 22 stycznia 2020 r., a dokumenty te mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności, że dotyczą kwestii podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu w okresie od [...] stycznia 2006 r. do [...] kwietnia 2008 r. Organ nie załączył tych dokumentów do akt sprawy i nie odniósł się do tej kwestii w odpowiedzi na skargę.
Tym samym akta przedmiotowej sprawy są niekompletne, gdyż nie zawierają dokumentów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy jest więc niezupełny. Sąd nie jest przy tym zobowiązany uzupełniać za organ akt sprawy o brakujące dokumenty. Wskazać należy, że stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. przekazane sądowi akta powinny być kompletne. W rezultacie Sąd nie mógł zweryfikować prawidłowości ustaleń faktycznych organu, a w konsekwencji skontrolować czy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. W powyższym zakresie Zakład naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Ponadto, jeżeli zdaniem organu w przedmiotowej sprawie należności składkowe nie ulegają przedawnieniu wskutek zabezpieczenia ich hipoteką, to Zakład powinien wyjaśnić na jakiej podstawie prawnej są naliczane odsetki od zaległości składkowych po upływie terminu przedawnienia. Z "Informacji o stanie należności z tytułu składek od [...].01.1999 r." sporządzonej w dniu 26 październik 2020 r. (k. 121 akt adm.) wynika, że odsetki od zaległych składek naliczono na dzień [...] września 2020 r. Tymczasem art. 24 ust. 5 u.s.u.s. stanowi, że w przypadku należności zabezpieczonych hipoteką odsetki za zwłokę są liczone do dnia przedawnienia tych należności. W tym zakresie organ naruszył art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie wyjaśnił na jakiej podstawie prawnej są naliczane odsetki po upływie terminu przedawnienia należności.
Z uwagi na popełnione uchybienia przedwczesne byłoby zajmowanie przez Sąd stanowiska co do zasadności podjętego przez organ rozstrzygnięcia z punktu widzenia przesłanek umorzenia należności składkowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. art. 145 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach nie orzeczono, ponieważ skarżący jest zwolniony z obowiązku ich ponoszenia.
s.L.Kleczkowski s.A.Olesińska s.H.Adamczewska-Wasilewicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło