II OZ 478/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Kr. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gd 44/21 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K. L. na bezczynność Starosty Nowodworskiego w sprawie wniosku dotyczącego pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie. K. L., reprezentowany przez adwokata P. P., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Starosty Nowodworskiego w sprawie wniosku dotyczącego pozwolenia na budowę. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 8 kwietnia 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL oraz wezwano do uiszczenia wpisu od skargi – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto, wezwano o udzielenie informacji, czy przed wniesieniem skargi skarżący zwracał się z ponagleniem do organu. Wezwania doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 16 kwietnia 2021 r. (vide: k. 18 akt), zatem 7-dniowy termin do usunięcia braków skargi oraz udzielenia odpowiedzi w kwestii ponaglenia upłynął w dniu 23 kwietnia 2021 r. W odpowiedzi na wezwanie w dniu 19 kwietnia 2021 r. uiszczono wpis sądowy od skargi, a ponadto pełnomocnik skarżącego wskazał numer PESEL skarżącego, jednakże nie ustosunkował się do kwestii złożenia ponaglenia. Postanowieniem z dnia 18 maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę. Sąd wskazał, że pełnomocnik skarżącego otrzymał w dniu 16 kwietnia 2021 r. wezwanie sądu do wskazania, czy w sprawie wniesiono ponaglenie. Pomimo usunięcia innych braków formalnych od tego czasu ani pełnomocnik skarżącego ani sam skarżący nie przedstawili dowodu w postaci pisma stanowiącego ponaglenie w rozumieniu art. 37 K.p.a., co stanowi warunek formalny dopuszczalności skargi na bezczynność organu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Zarzucił naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albowiem strona w niniejszej sprawie nie musiała przedstawiać dowodu w postaci pisma stanowiącego ponaglenie w rozumieniu art. 37 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Z kolei przepis art. 53 § 2b P.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2020 r.; sygn. akt I OZ 774/20; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania środków zaskarżenia i umożliwia stronie skuteczne wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zaznaczyć jednak trzeba, że jego złożenie nie jest warunkiem formalnym skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, do którego uzupełnienia strona może zostać wezwana (art. 49 § 1 P.p.s.a.), ale jest warunkiem dopuszczalności tejże skargi. Warunki formalne skargi do Sądu, a więc także skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wskazane są enumeratywnie w art. 46 P.p.s.a. (wymagania formalne dla każdego pisma strony) oraz w art. 57 § 1 P.p.s.a. (dodatkowe wymagania dla pisma będącego skargą). Żaden z tych przepisów nie wskazuje wymogu dołączenia do skargi dowodu wyczerpania środków zaskarżenia. Powyższe pozwala wyprowadzić wniosek, że czym innym są warunki formalne pisma będącego skargą, które o ile nie zostaną spełnione, skarżący winien być w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. wezwany do ich uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – art. 49 § 1 i 2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., a czym innym kwestia dopuszczalności skargi. Przesłanką dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia o których mowa w art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., a w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – uprzednie wniesienie ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b P.p.s.a.). Jeżeli więc okazałoby się, że w aktach administracyjnych przekazanych do Sądu brak jest wcześniej złożonego do organu ponaglenia, Sąd mógłby zażądać od skarżącego wyjaśnień w tej kwestii. W żadnym przypadku nie byłoby to jednak wezwanie do usunięcia barków formalnych skargi w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. obwarowane rygorem z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Gdyby okazało się, że ponaglenie takie nie zostało przed wniesieniem skargi złożone obowiązkiem Sądu byłoby wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W konsekwencji, błędnie zastosowany został art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który stanowił podstawę zaskarżonego postanowienia, bowiem niewykazanie przez pełnomocnika skarżącego, że strona spełniła wymóg wniesienia ponaglenia, nie mogło być potraktowane jako brak formalny skargi. Jak już wyżej sygnalizowano ewentualne niedopełnienie wskazanego warunku dopuszczalności skargi, stanowi podstawę do jej odrzucenia w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. a zakwestionowanie oceny Sądu pierwszej instancji w tym względzie może nastąpić wyłącznie w drodze skargi kasacyjnej, a więc innego środka odwoławczego niż zażalenie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.