III OSK 6845/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-02-15

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Olga Żurawska – Matusiak, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina ma obowiązek zapewnić bezpłatny transport i opiekę dziecku niepełnosprawnemu do wybranej przez rodziców placówki oświatowej (przedszkola specjalnego), czy też jedynie do najbliższej placówki spełniającej kryteria określone w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji błędnie zastosował przepis dotyczący obowiązku dowozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego (art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego) w sprawie dotyczącej obowiązku dowozu do przedszkola specjalnego. Sprawa powinna być rozpatrzona w kontekście art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego, który nakłada obowiązek zapewnienia transportu do najbliższej placówki.
Stan faktyczny
Rodzice złożyli wniosek o zorganizowanie dla ich syna, posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, bezpłatnego transportu i opieki do publicznego przedszkola specjalnego, do którego uczęszczał od lat. Burmistrz odmówił, wskazując, że gmina zapewni transport do najbliższej placówki, która jest w stanie zrealizować zalecenia, a nie do wskazanej przez rodziców, która jest dalej położona. WSA uznał odmowę za bezskuteczną, opierając się na art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego, który gwarantuje wybór placówki przez rodzica. Burmistrz złożył skargę kasacyjną, zarzucając błędne zastosowanie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 maja 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 64/21 w sprawie ze skargi A. S. i P. S. na czynność Burmistrza B. z dnia 11 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy organizacji i finansowania transportu i opieki dziecka do placówki oświatowej 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, 2) odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wyrokiem z 18 maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (sygn. akt IV SA/Wr 64/21) po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. S. i P. S. na czynność Burmistrza B. z 11 grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy organizacji i finansowania transportu i opieki dziecka do placówki oświatowej: I. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, II. zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskiem z 23 listopada 2020 r. P. i A. S. zwrócili się o zorganizowanie dla ich syna A. S. bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu na rok kalendarzowy 2021 z domu do Publicznego Przedszkola Specjalnego [...] w związku z kończącą się umową określającą zasady zwrotu kosztów przejazdu syna. We wniosku skarżący wskazali, że zostało złożone orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, w którym jest wskazana aktualna placówka syna, do której uczęszcza od prawie 5 lat, a która spełnia wszystkie zalecenia rehabilitanta i inne wynikające z tego orzeczenia. W odpowiedzi Burmistrz B. pismem z 11 grudnia 2020 r. zawiadomił wnioskodawców o odmowie organizacji i finansowania przez Gminę transportu i opieki syna do wskazanej placówki oświatowej. Jak wskazał organ, po dokonaniu anonimizacji danych osobowych dziecka, zwrócił się do działającego na terenie Powiatu W. Stowarzyszenia [...], prowadzącego Ośrodek [...], z pytaniem, czy placówka ta jest w stanie zapewnić realizację zaleceń zawartych w przedłożonym przez wnioskodawców orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Zdaniem organu w świetle art. 32 ust. 6 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 910 – zwanej dalej Prawem oświatowym) obowiązkiem gminy nie jest zapewnienie bezpłatnego transportu do wskazanej przez rodziców placówki, lecz do placówki najbliższej, czyli położonej najbliżej placówki, która jest w stanie zapewnić realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a nie takiej która zapewni to w najlepszych warunkach. Udzielanie świadczeń pomocowych finansowanych ze środków publicznych ograniczone jest bowiem do świadczeń "niezbędnych" a nie "najlepszych z możliwych". Natomiast prawo do wyboru placówki edukacyjnej określone w art. 70 ust. 3 Konstytucji RP nie może być odczytywane bez uwzględnienia innych regulacji prawnych, w tym określonych w Prawie oświatowym. Organ wielokrotnie w rozmowach i w korespondencji wskazywał wnioskodawcom jako odpowiednią dla ich syna placówkę, która może realizować kształcenie zgodnie z zaleceniami, tj. znajdujący się na terenie Powiatu W. Ośrodek [...], prowadzony przez Stowarzyszenie [...], w ramach którego działa Punkt Przedszkolny [...]. W przypadku gdy wnioskodawcy zdecydują się na kształcenie syna w tej placówce, Gmina zapewni dziecku bezpłatny transport i opiekę w trakcie przewozu z domu do przedszkola i z powrotem z przedszkola do domu, gdyż posiada aktualną umowę z ww. Stowarzyszeniem. Placówka ta gwarantuje realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego i posiada wolne miejsca, a jej położenie znajduje się bliżej miejsca zamieszkania dziecka wnioskodawców niż wskazywane we wniosku. Skargę na powyższe pismo wnieśli P. i A. S., zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa poprzez nieuwzględnienie art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego dotyczącego niepełnosprawności sprzężonej, która występuje u syna. Zdaniem skarżących proponowane przez Gminę przedszkole nie ma szeregu zajęć, które syn aktualnie ma w swojej placówce, w szczególności hipoterapii. Potrzebę kontynuacji nauki w dotychczasowym przedszkolu syna jasno i wyraźnie przedstawiono w opinii Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej. Skarżący osobiście dowozili syna, a Gmina od 5 lat zwracała część kosztów tego dowozu. Jest to jednak dla nich ogromny wydatek tym bardziej, że skarżąca jest na świadczeniu pielęgnacyjnym ze względu na potrzebę całodobowej opieki nad synem i związku z tym ich możliwości finansowe są ograniczone. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, dodatkowo wskazując różnicę w wysokości kosztów ponoszonych przez Gminę na transport dziecka do obu placówek wymienianych w sprawie. Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał na wstępie, że zaskarżona czynność odmowy organizacji i transportu niepełnosprawnego dziecka do placówki oświatowej jest aktem (czynnością), o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). Podstawę prawną zaskarżonej czynności stanowiły przepisy obowiązującej od 1 września 2017 r. ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59). Wskazując na jej art. 39 ust. 4 pkt 2, Sąd uznał, że ustawodawca jednoznacznie sformułował obowiązki gminy, w pierwszej kolejności nakładając na nią obowiązek zapewnienia niepełnosprawnemu dziecku bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, rozstrzygnięcie sporu w sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy powyższy przepis gwarantuje zapewnienie bezpłatnego dowozu dziecka niepełnosprawnego do wskazanego przez rodzica ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, który znajduje się w innej, miejscowości niż miejsce jej zamieszkania i pomimo bliżej położonego innego tożsamego ośrodka. Osią sporu jest zatem sposób realizacji obowiązku, o którym mowa w art. art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego. W badanej sprawie pozostaje poza sporem fakt, że syn skarżących przez ostatnie pięć lat uczęszczał do Publicznego Przedszkola Specjalnego [...], ale w 2021 r. według organu powinien korzystać z działającego na terenie Powiatu W. Ośrodka [...], w ramach którego działa Punkt Przedszkolny [...]. W ocenie organu placówka ta zapewnia tożsamą pomoc jak dotychczasowe przedszkole, co kwestionują skarżący. W ocenie Sądu pierwszej instancji rację mają skarżący, że art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego nie formułuje warunku, aby bezpłatny transport dotyczył wyłącznie najbliższego ośrodka rewalidacyjno – wychowawczego, w przeciwieństwie do obowiązku określonego w art. 39 ust. 4 pkt 1 tej ustawy. Oznacza to, że realizacja obowiązku gminy nie jest uzależniona od odległości ośrodka do miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka. Nie musi to być ośrodek najbliższy, a wybór ośrodka nie stanowi uprawnienia gminy. W tym też zakresie Sąd wskazał, że prawo do nauki i wyboru szkoły należy do rodziców (art. 70 ust. 1 i 3 Konstytucji RP). Obowiązkiem zaś władz publicznych jest udzielanie pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Celowi konstytucyjnemu w postaci zapewnienia wsparcia rodzicom osoby niepełnosprawnej nie odpowiadałaby wykładnia ograniczająca prawa przyznane osobom niepełnosprawnym, najciężej dotkniętym przez los, a uzasadniona potrzebą ochrony majątkowych interesów gminy. Posiadanie przez gminę ośrodka nie przesądza o konieczności i wyłączności zapewnienia do nich dojazdu. Dobrem nadrzędnym jest dobro dziecka i warunki gwarantowane przez ośrodek, z którego korzysta mające realny wpływ na jego stan zdrowia. Następnie Sąd pierwszej instancji przywołał jako własny pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 13 sierpnia 2019 r. (sygn. II SA/Gl 492/19), według którego kwestia wyboru ośrodka nie została pozostawiona uznaniu administracyjnemu organu, na którym spoczywa obowiązek z art. 39 ust.4 pkt 2 Prawa oświatowego. Przepis ten obejmuje swym zakresem odbiorcę ze wszech miar wyjątkowego i szczególnego, jakim są dzieci niepełnosprawne, zarówno w zakresie ruchowym i ograniczeń intelektualnych. Sąd pierwszej instancji przywołał również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2021 r. (sygn. III OSK 2039/21), zapadły na tle nieobowiązującego art. 17 ust. 3a pkt 2 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty, który miał bardzo podobne brzmienie do art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego. Dokonując jego wykładni Sąd Najwyższy w uchwale z 17 lutego 2011 r. III CZP 133/10 (OSNC 2011/10/111) przyjął, że "gmina jest obowiązana do zapewnienia dziecku upośledzonemu w stopniu głębokim, spełniającemu obowiązek szkolny przez udział w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do odpowiedniego, wybranego przez rodziców ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. Jeżeli dowożenie i opiekę organizują rodzice, obowiązek gminy obejmuje zwrot kosztów przejazdu ucznia oraz opiekuna do wybranego ośrodka. Obowiązków tych nie uchyla zapewnienie przez gminę transportu i opieki do innego ośrodka tego samego rodzaju". W uchwale tej Sąd Najwyższy wskazał na kierunki zmian ww. przepisu. Wskazując na powyższe, za aktualne uznał Sąd pierwszej instancji stanowisko, że zgodnie z art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego zapewnienie przez gminę uczniowi upośledzonemu intelektualnie w stopniu głębokim, a także takiemu, którego upośledzenie sprzężone jest z innymi niepełnosprawnościami, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka umożliwiającego wypełnienie obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, nie musi dotyczyć ośrodka położonego najbliżej. Takie zastrzeżenie zostało wyeliminowane w wyniku ewolucji normatywnej obowiązków gminy. Wybór ośrodka nie stanowi uprawnienia gminy, lecz osób, do których należy podejmowanie decyzji w imieniu ucznia w wykonaniu konstytucyjnie gwarantowanego prawa do nauki i wyboru szkoły (art. 70 ust. 1 i 3 Konstytucji). Natomiast obawy, że wybór padnie na ośrodek położony daleko i obowiązki gminy w zakresie transportu pod opieką będą w związku z tym szczególnie uciążliwe i kosztowne, Sąd uznał za nieuzasadnione, przyjmując racjonalność postępowania rodziców. Nadto Sąd pierwszej instancji wskazał, że ze znajdującej się w aktach sprawy opinii pedagogicznej z 15 października 2020 r. wynika, że syn skarżących potrzebuje kontynuacji wprowadzonych w Publicznym Przedszkolu Specjalnym [...] działań wielospecjalistycznych. Potwierdza to sporządzona przez Poradnię Psychologiczno – Pedagogiczną opinia z 25 sierpnia 2020 r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że obowiązek Gminy zapewnienia bezpłatnego transportu synowi skarżących do placówki wybranej przez nich jest uzasadniony obowiązującymi regulacjami i okolicznościami stanu faktycznego kontrolowanej sprawy i z tego powodu na podstawie art. 146 § 1 oraz art. 200 P.p.s.a., orzekł jak na wstępie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Burmistrz B., zaskarżając go w całości i zarzucając mu: • naruszenie przepisów, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 146 § 1 P.p.s.a w związku z art. 32 ust. 6, 39 ust 4 pkt 2, art. 127 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1082) poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż przepis ten został przez WSA we Wrocławiu zastosowany w stanie faktycznym, w którym nie powinien być zastosowany, wskutek czego Sąd uchylił czynność organu uznając błędnie, że nie ma ona oparcia w przepisach prawa i jest bezskuteczna w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy uprawniał Burmistrza B. do oceny stanu faktycznego i odmowy dowozu, a wskazany przepis prawa materialnego, a mianowicie art. 39 ust. 4 i art 127 Prawa oświatowego w tym stanie faktycznym nie powinien być zastosowany, gdyż skarżący/wnioskodawcy nie wnosili o zapewnienie organizacji i bezpłatnego dowozu do ośrodka rewalidacyjnego, w związku z realizacją obowiązku szkolnego, ale do publicznego przedszkola z oddziałami integracyjnymi, zgodnie z aktualnym w dacie orzekania orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, tym samym obowiązek organu nie miał charakteru obowiązku bezwzględnego i podlegał ograniczeniom, o którym mowa w art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego, • naruszenie prawa materialnego, tj.: 2. art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji uznanie, iż nie ma on zastosowania w tym stanie faktycznym, a wybór rodziców dziecka niepełnosprawnego z niepełnosprawnością sprzężoną realizującego obowiązek przedszkolny nie podlega żadnym ograniczeniom i kontroli Gminy realizującej obowiązek organizacji i dowozu dziecka do przedszkola i jest tożsamy z obowiązkiem dowozu dziecka niepełnosprawnego realizującego obowiązek szkolny do ośrodka rewalidacyjnego, 3. art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie. Wskazując na powyższe, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie, opcjonalnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ oświadczył, że nie wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że Sąd pierwszej instancji utożsamił obowiązek dowozu wynikający z ust. 4 pkt 2 art. 39, dotyczący dzieci niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu głębokim – do ośrodka rewalidacyjnego z obowiązkiem przedszkolnym, dotyczącym jak w przypadku syna skarżących wnioskodawców, nieposiadającego niepełnosprawności intelektualnej w stopniu głębokim, lecz w znacznym i mającego zgodnie z zaleceniami realizować obowiązek przedszkolny, a nie szkolny, w przedszkolu, a nie w ośrodku rewalidacyjno – wychowawczym. Na etapie wychowania przedszkolnego dziecka z niepełnosprawnościami sprzężonymi, które uczęszcza do przedszkola lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, rodzicom przysługuje jedynie zwrot kosztów dowozu do najbliższej takiej placówki, która w pełni jest w stanie zrealizować wszystkie zalecenia z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, co wprost wynika z art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego. Inaczej natomiast kształtują się obowiązki gminy w zakresie dowozu dziecka niepełnosprawnego do ośrodka rewalidacyjno – wychowawczego po zakończeniu wychowania przedszkolnego. Dopóki jednak dziecko jest objęte wychowaniem przedszkolnym, to nie ma do niego zastosowania art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego i gmina nie ma obowiązku dowożenia dziecka do dalej położonego ośrodka. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyli skarżący, kwestionując prawidłowość stanowiska w niej przedstawionego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. Zauważyć przede wszystkim należy, że w niekwestionowanych okolicznościach niniejszej sprawy, skarżący pismem z 23 listopada 2020 r. zwrócili się do Urzędu Miejskiego w B. o zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przedwozu dla syna do publicznego przedszkola specjalnego. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz B. w piśmie z 11 grudnia 2020 r. (skarżona w sprawie czynność) odmówił skarżącym organizacji i finansowania przez Gminę transportu i opieki nad synem skarżących do wskazanej przez nich placówki oświatowej, wskazując jako podstawę art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego. Zgodnie z tym przepisem "[o]bowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego". Przepis ten odnosi się zatem do obowiązków gminy względem niepełnosprawnych dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym. W ocenie natomiast Sądu pierwszej instancji osią sporu między stronami pozostawał sposób realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego, a rozstrzygnięcie sporu w analizowanej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy przytoczony przepis gwarantuje rodzicowi wnioskującemu o zapewnienie bezpłatnego dowozu dziecka niepełnosprawnego do wskazanego przez rodzica ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, który znajduje się w innej miejscowości niż miejsce jego zamieszkania i pomimo bliżej położonego innego tożsamego ośrodka. Tak sformułowane zagadnienie w sprawie słusznie w ocenie skarżącego kasacyjnie organu odbiega od ustalonego i niespornego stanu faktycznego oraz abstrahuje od samej treści żądania sformułowanej przez skarżących w piśmie z 23 listopada 2020 r. Zgodnie z art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego "[o]bowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia". Z kolei zgodnie z art. 39 ust. 4 pkt 2, który stanowił przedmiot analizy Sądu pierwszej instancji w dalszej części uzasadnienia: "zapewnienie dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 36 ust. 17, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą: a) 24. rok życia - w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, b) 25. rok życia - w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych". Jak słusznie zauważa organ w rozpoznawanej skardze kasacyjnej, przepisy te odnoszą się jednak do obowiązków gminy w realizacji obowiązku szkolnego niepełnosprawnego uczenia, co nie było przedmiotem niniejszej sprawy. Obowiązek ten nie jest tożsamy z obowiązkami gminy przy zapewnieniu realizacji wychowania przedszkolnego, o czym świadczy odrębność regulacji Prawa oświatowego przytoczonych powyżej. Sąd pierwszej instancji nie dokonał zatem kontroli powołanej w skarżonej czynności podstawy prawnej, ale w oderwaniu od niej i stanu faktycznego wywiódł, że żądanie skarżących zapewnienia bezpłatnego transportu synowi skarżących "do placówki wybranej przez skarżących" jest usprawiedliwione. Sąd ten szeroko cytował przy tym poglądy orzecznictwa sformułowane na tle art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego, konsekwentnie pomijając jednak podstawowy dla oceny niniejszej sprawy fakt, że w sprawie nie chodzi o zapewnienie dziecku dojazdu do ośrodka rewalidacyjno – wychowawczego i w ten sposób zrealizowanie obowiązku szkolnego, jak twierdził Sąd pierwszej instancji, ale o zapewnienie dziecku dojazdu do przedszkola specjalnego i realizację obowiązku udziału w wychowaniu przedszkolnym. Zarówno bowiem placówka we Wrocławiu jak i placówka w Wołowie, których dotyczył spór między stronami w niniejszej sprawie są przedszkolami specjalnymi a nie ośrodkami rewalidacyjno – wychowawczymi. Z tego też względu zasadny okazał się być zarzut naruszenia art. 146 § 1 P.p.s.a w związku z art. 32 ust. 6, art. 39 ust. 4 pkt 2, art. 127 Prawa oświatowego, bowiem Sąd pierwszej instancji, oceniając skarżoną czynność, zastosował przepis (art. 39 ust. 4 pkt 2) nieprzystający do stanu faktycznego sprawy. Z tego też względu brak było podstaw do oceny prawidłowości wykładni i zastosowania art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego (zarzut 2), zaś przeprowadzenie wykładni art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego (zarzut 3) byłoby przedwczesne. Obowiązkiem Sądu pierwszej instancji będzie ponowna kontrola zaskarżonej czynności Burmistrza i ocena prawidłowości zastosowanej przez niego podstawy prawnej z art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego, w tym ocena która z placówek przedszkolnych spełnia przesłankę "najbliższej placówki oświatowej", o której mowa w tym przepisie oraz czy przesłanka ta zawiera w sobie jedynie kryterium odległościowe, jak przyjął w niniejszej sprawie organ. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Uznając, że w sprawie miał miejsce szczególny przypadek, o którym mowa w art. 207 § 2 P.p.s.a. w szczególności ze względu na charakter oraz jej przedmiot, odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło