I GZ 129/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt I SPP/Rz 158/20 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi W. na decyzję D. z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 22 stycznia 2021 r., sygn. akt I SPP/Po 158/20 odrzucił zażalenie W. na postanowienie tego Sądu z 24 listopada 2020 r., którym utrzymano w mocy zarządzenie referendarza sądowego w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że zarządzeniem z 7 października 2020 r., referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Na skutek wniesionego sprzeciwu Sąd postanowieniem z 24 listopada 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie, zaś Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie. Uzasadniając odrzucenie zażalenie WSA podkreślił, że wniesiony środek odwoławczy jest niedopuszczalny. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd – o czym mowa już w art. 260 § 2 zd. 2 p.p.s.a. – orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zdaniem Sądu, od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przysługuje zażalenie, ani jakikolwiek inny środek zaskarżenia, ponieważ nie przewidują tego przepisy p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 194 § 1 p.p.s.a. na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego zażalenie przysługuje w przypadkach przewidzianych w ustawie, albo w przypadkach wymienionych w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. W tym katalogu nie mieści się postanowienie wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu, a zatem wniesione zażalenie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na to postanowienie, domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na treść zażalenia wyjaśnienia wymaga, że na obecnym etapie postępowania obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyłącznie ocena zgodności z prawem postanowienia WSA z 22 stycznia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w zaskarżonym postanowieniu WSA zgodnie z prawem uznał, że zażalenie Skarżącej na postanowienie tego Sądu z 24 listopada 2020 r. było niedopuszczalne. Podkreślić należy, że nie wszystkie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego podlegają zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez złożenie środka odwoławczego (skargi kasacyjnej lub zażalenia). Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Zażalenie przysługuje, zatem wyłącznie wtedy, gdy przewiduje to przepis ustawowy. Trafne jest stanowisko WSA, że żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na podstawie art. 260 p.p.s.a., utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z art. 260 § 1 p.p.s.a. wynika, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznania prawa pomocy, wojewódzki sąd administracyjny wydaje postanowienie, w którym zmienia albo utrzymuje w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego. W art. 260 § 2 zd. 2 p.p.s.a. ustawodawca określił, że w takim postępowaniu wojewódzki sąd administracyjny orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W rozpoznawanej sprawie, wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania przez referendarza sądowego zgodnie z art. 257 p.p.s.a. Skarżąca nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem, składając od niego sprzeciw. Sprzeciw ten został następnie rozpoznany przez WSA, który wydając postanowienie z 24 listopada 2020 r. orzekał, jako sąd drugiej instancji. Ustawodawca nie przewidział w takiej sytuacji uprawnienia do złożenia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, o czym Skarżąca została poinformowana (k. 20 akt). Zatem WSA prawidłowo uznał, że zażalenie Skarżącej było niedopuszczalne i z tego powodu podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika, bowiem, że wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek odrzucenia na posiedzeniu niejawnym zażalenia wniesionego po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnego, jak również zażalenia, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.