IV SA/Wr 108/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-03-27

Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone osobie uprawnionej w okresie, gdy jednocześnie otrzymywała ona bieżące alimenty od dłużnika, stanowią świadczenia nienależnie pobrane w rozumieniu art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów?
Ratio decidendi
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone osobie uprawnionej w okresie, gdy jednocześnie otrzymywała ona bieżące alimenty od dłużnika, stanowią świadczenia nienależnie pobrane. Dzieje się tak, ponieważ otrzymanie alimentów od dłużnika w tym okresie następuje niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 ustawy, która priorytetowo traktuje spłatę należności z funduszu alimentacyjnego. Osoba uprawniona jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o uznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane i zobowiązaniu do ich zwrotu. Skarżąca otrzymywała świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dwoje dzieci, a jednocześnie otrzymywała bieżące alimenty od ojca dzieci. Organy uznały, że otrzymanie alimentów od dłużnika w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego stanowiło pobranie świadczeń nienależnie, zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ze względu na naruszenie kolejności zaspokajania należności określonej w art. 28 tej ustawy. Skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, argumentując niską kwotę otrzymywanych alimentów od dłużnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant: Asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi L. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane i zobowiązania do ich zwrotu oddala skargę w całości. Decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2016r., nr [...] przyznano na wniosek L. H. : 1. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na K. H., na okres od 1 października 2016 r. do 30 września 2017 r. w wysokości 500,00 zł miesięcznie. 2. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na J. H., na okres od 1 października 2016 r. do 30 września 2017r. w wysokości 500,00 zł miesięcznie. Pismem z dnia 29 września 2017r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz obowiązku jego zwrotu za okres od 1 lipca 2017r. do 30 września 2017r., a wypłaconych na podstawie w/w decyzji z dnia [...] września 2016 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2017r., nr [...] powołując się na przepis art. 2 pkt 2, pkt 4-5, pkt 7, pkt10-12, art. 9, art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1 i ust. 2, art. 15 ust. 1, art. 18, art. 23 ust. 1-7, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017r. poz.1257, ze zm.), organ I instancji orzekł o: I. Uznaniu n/w świadczeń z funduszu alimentacyjnego – w łącznej kwocie 3.000 zł za świadczenia nienależnie pobrane: 1. świadczenie na J. H. otrzymane w okresie od 1 lipca 2017r. do 30 września 2017r. w wysokości po 500,00 zł miesięcznie, 2. świadczenie na K. H. otrzymane w okresie od 1 lipca 2017 r. do 30 września 2017 r. w wysokości po 500,00 zł miesięcznie, II. Obowiązku zwrotu w/w nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał m.innymi, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że dłużnik alimentacyjny A. H. zobowiązany nakazem alimentacyjnym Sądu Okręgowego w D. z dnia [...] marca 2010 r. do płatności alimentów w wysokości 100 euro tygodniowo na rzecz każdego dziecka, dokonuje regularnych wpłat alimentów na K. H. i J. H. poczynając od 2010 roku. Pismem z dnia 13 września 2016 r. Prezes Sądu Okręgowego w L. zaświadczył, że L. H. w dniu 13 września 2016 r. wystąpiła do Sądu z wnioskiem wraz z wymaganymi dokumentami o dochodzenie roszczeń alimentacyjnych za granicą. W dniu 9 maja 2017r. Sąd Okręgowy w L. [...] Wydział Wizytacyjny zobowiązał wierzycielkę do wskazania aktualnego adresu dłużnika, aby mógł dalej procedować przedmiotową sprawę. [...] organ egzekucyjny poinformował, iż otrzymany adres rodziców dłużnika nie jest ważnym adresem i nakazał sprecyzowanie dokładnego adresu ojca dłużnika. Organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, że L. H. co miesiąc równocześnie z pobieranym świadczeniem z funduszu alimentacyjnego, otrzymuje alimenty od dłużnika w łącznej wysokości 1000 zł na dwoje dzieci. Będąc stroną w postępowaniu, pouczona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 233 § 1 kk) stosownie do art. 75 § 2 Kpa, L. H. oświadczyła w dniu 14 marca 2017r. i 14 kwietnia 2017r., że otrzymała alimenty od dłużnika na rzecz osób uprawnionych w okresie marzec 2017r. w wysokości 1000 zł, kwiecień 2017r. w wysokości 1000 zł. Organ podkreślił, że alimenty jakie wpłaca dłużnik stanowią obecnie równowartość wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca zaś składając wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego została zapoznana z warunkami uprawniającymi do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz konieczności powiadamiania o zmianach w swojej sytuacji, która ma wpływ na prawo do świadczeń. Wnioskodawczyni potwierdziła to własnoręcznie złożonym podpisem. Zdaniem organu wyegzekwowana kwota powinna być przekazana w pierwszej kolejności na spłatę należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, a dopiero później wierzycielowi. Organ wskazał, że podstawowym celem ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest zapewnienie przede wszystkim środków osobom, którym na podstawie orzeczenia sądu przysługują alimenty. W przypadku gdy egzekucja świadczeń od zobowiązanego jest nieskuteczna, to państwo poprzez stworzony fundusz alimentacyjny przejmuje w pewnym zakresie obowiązek łożenia na rzecz osoby uprawnionej. Jednocześnie organ wskazał, iż warunkami niezbędnymi do uzyskania wsparcia w postaci świadczeń z funduszu alimentacyjnego określonymi przez ustawodawcę, są warunek bezskuteczności egzekucji i spełnienie kryterium dochodowego. Ustawodawca zastrzegł również, że osoba korzystająca z pomocy państwa jakim jest przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, nie może pobierać jednocześnie alimentów od dłużnika - wynika to z art. 2 pkt 7 lit. d. Zatem świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone za okres od 1 lipca 2017r. do 30 września 2017r. w łącznej wysokości 3000 zł, stanowi świadczenie nienależnie pobrane, tj. świadczenie wypłacone w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie jego pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. W ocenie organu skarżąca posiadała pełną świadomość dotyczącą świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w szczególności w zakresie definicji świadczenia nienależnie pobranego, a świadczy o tym fakt, że została pouczona o tym we wniosku o ustalenie prawa do owych świadczeń. Podobne pouczenie zawiera decyzja ustalająca prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, którą strona otrzymała 12 października 2016r. Zdaniem organu, spełnione zostały przesłanki art. 2 pkt 7 lit. d w/w ustawy, pozwalające na ustalenie stronie nienależnie pobranych świadczeń i zobowiązania jej do ich zwrotu. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z odsetkami za opóźnienie. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że nie zgadza się z przedmiotową decyzją, uważając, iż świadczenia z funduszu alimentacyjnego za miesiące lipiec, sierpień i wrzesień 2017 r. należą się jej dzieciom albowiem alimenty w wysokości 4000 zł są zasądzone prawomocnym wyrokiem. Wpłaty ojca dzieci w wysokości 1000 zł miesięcznie, które skarżąca zgłasza w ośrodku, stanowią 0,25% z całości zasądzonych alimentów, co zdaniem strony nie daje nawet minimum socjalnego dla Jej rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. po rozpoznaniu odwołania stwierdziło, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2017 r. poz. 489) – dalej ustawa. Przywołano treść art. 2 pkt 7, art. 23 i 28 ustawy. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] września 2016 r. skarżącej zostało przyznane świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2016 r. do 30 września 2017 r. w kwocie 1000 zł miesięcznie na dwoje dzieci. Kolegium stwierdziło, że kwestią bezsporną jest fakt, iż strona w okresie od 1 lipca 2017r. do 30 września 2017r. równocześnie z pobieranym świadczeniem z funduszu alimentacyjnego otrzymywała przekazem pocztowym, bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego, alimenty w wysokości 1.000,00 zł miesięcznie. Skarżąca nie kwestionuje w złożonym odwołaniu tego faktu. Co więcej, ze zgromadzonych akt wynika, że strona każdorazowo informowała organ o fakcie otrzymania alimentów od zobowiązanego. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest prawna kwalifikacja okoliczności równoczesnego pobierania alimentów od dłużnika oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Kluczowa dla rozstrzygnięcia przedmiotowej kwestii jest treść art. 2 pkt 7 lit. d ustawy, który określa jedną z konfiguracji faktycznych, w której wypłacone z funduszu świadczenia uznaje się za nienależnie pobrane. Zgodnie z treścią tegoż przepisu, nienależnie pobranym świadczeniem są świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Odnosząc powyższy przepis do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, Kolegium stwierdziło, że: 1) skarżąca była osobą uprawnioną do otrzymania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie decyzji z dnia 27 września 2016 r.; 2) w okresie od 1 lipca 2017r. do 30 września 2017r. skarżącej wypłacano comiesięcznie świadczenia z funduszu w łącznej wysokości 1.000,00 zł, na dwoje dzieci; 3) w okresie od 1 lipca 2017r. do 30 września 2017r. skarżąca otrzymała od dłużnika alimentacyjnego świadczenia pieniężne na poczet alimentów w łącznej wysokości 3.000,00 zł (1.000,00 zł miesięcznie); 4) alimenty, o których mowa w pkt. 3 skarżąca otrzymała niezgodnie z kolejnością, o której mowa w art. 28 ustawy. Kolegium podkreśliło, że w orzecznictwie zwraca się uwagę na ogólną zasadę systemową, że osoba uprawniona do świadczeń z funduszu, nie może otrzymywać jednocześnie świadczeń od dłużnika alimentacyjnego. Ideą funduszu alimentacyjnego jest wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów od osób zobowiązanych do ich płacenia. W przeciwnym wypadku, jeżeli nie ma problemów z otrzymaniem świadczeń od dłużnika alimentacyjnego, pomoc państwa osobie uprawnionej do alimentów staje się niepotrzebna i bezprzedmiotowa. Stąd też nie jest prawnie dopuszczalne powielanie się świadczeń alimentacyjnych, a więc otrzymywanie ich jednocześnie z funduszu oraz od dłużnika alimentacyjnego, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Obowiązujące w tym zakresie reguły zostały jednoznacznie określone w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Świadczenia osobie uprawnionej wypłaca Fundusz (art. 20 ustawy). Dłużnik alimentacyjny ma obowiązek zwrócić organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie (art. 27 ust. 1 ustawy). Jeżeli dłużnik alimentacyjny nie zwraca tych należności, prowadzone jest wobec niego postępowanie egzekucyjne. Uzyskane w jego toku kwoty rozdysponowuje się w ściśle przez prawo określonej kolejności, przy czym w pierwszej kolejności zawsze spłaca się należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia. Należności wierzyciela alimentacyjnego, a więc skarżącej, mogą być zaspokojone w trzeciej kolejności. Oznacza to tym samym, że jeżeli skarżąca ma wobec dłużnika alimentacyjnego roszczenie o zaległe alimenty, które powstało jeszcze przed uzyskaniem uprawnień do świadczenia z funduszu, to w okresie wypłaty świadczeń z funduszu, roszczenie to nie może zostać zaspokojone z pierwszeństwem wobec należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 ustawy. Pobranie w takiej sytuacji jakichkolwiek kwot od dłużnika alimentacyjnego i zaliczenie ich na poczet zaległych lub bieżących alimentów, będzie skutkowało tym, że otrzymane w tym okresie świadczenia z funduszu alimentacyjnego zostaną zakwalifikowane jako nienależnie pobrane świadczenie. Mając na uwadze powyższe, Kolegium uznało, że organ I instancji zasadnie orzekł o uznaniu przedmiotowych świadczeń jako nienależnie pobranych i ich zwrocie wraz z ustawowymi odsetkami. Skarżąca przyjmując bowiem od dłużnika alimenty przekazane niezgodnie z kolejnością wyznaczoną art. 28 ust. 1 ustawy, wypełniła wskazaną w art. 2 pkt 7 lit. d przesłankę uzasadniającą podjęcie decyzji o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Kolegium wskazało przy tym, że w aktach znajduje się podpisany przez skarżącą wniosek, w którym została pouczona, iż zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d ustawy, nienależnie pobranym świadczeniem alimentacyjnym jest świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie jego pobierania otrzymała alimenty (zaległe lub bieżące) niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 ustawy, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Tożsame pouczenie zawierała decyzja z dnia [...] października i [...] listopada 2016 r. przyznająca stronie świadczenie z funduszu alimentacyjnego. W tym stanie faktycznym i prawnym zasadnym stało się w ocenie Kolegium orzeczenie jak w osnowie. W skardze na powyższą decyzję, L. H. ponawiając zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wniosła o jej uchylenie. Zdaniem skarżącej wypłacone Jej przedmiotowe świadczenia są należne, gdyż ojciec dzieci nie wpłaca kwoty minimalnej, tzn. 50% zasądzonych alimentów. Wpłaca jedynie kwotę 1000 zł, czyli 0,25 % kwoty 4.000 zł należnych alimentów. Nadto skarżąca podkreśliła, że "jest samotną matką, nie ma żadnej pomocy znikąd, ograniczone możliwości co do pracy, od której nigdy się nie migała". Sytuacja Jej rodziny zmusiła do złożenia wniosku do funduszu alimentacyjnego, a do którego ma pełne prawo. Jest uczciwym człowiekiem, nigdy nie posiadała nic do ukrycia. Skarżąca wniosła o przychylenie się do Jej skargi i pozytywny wyrok, który pozwoli Jej rodzinie normalnie żyć i funkcjonować. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1366 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Oznacza to między innymi, że Sąd nie może w ocenie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem ograniczyć się do zarzutów sformułowanych w skardze ale także wadliwość kontrolowanego aktu podnosi z urzędu. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji , jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Wskazać należy, że przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji wydanej przez organ administracji publicznej w sprawie uznania pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego za świadczenie nienależnie pobrane oraz zobowiązania do zwrotu ww. świadczenia wraz z odsetkami, a konkretnie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. - utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] listopada 2017r. , którą uznano, że łączna kwota 3.000 zł wypłacona skarżącej na jej dwoje dzieci w okresie od 1 lipca 2017 r. do 30 września 2017r., stanowi kwotę nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, orzekając równocześnie o jej zwrocie wraz z odsetkami. Materialno-prawną podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji (Dz. U. z 2017 r., poz. 489), zwanej dalej ustawą, której cel wprost wyrażony w preambule stanowi, iż obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci wyprzedza wszelką pomoc ze strony Skarbu Państwa na ich rzecz. Kluczową zatem kwestią jest udzielenie odpowiedzi, czy organy zasadnie przyjęły i orzekły o uznaniu pobranych w określonym wyżej przedziale czasowym przez skarżącą przedmiotowych świadczeń alimentacyjnych za świadczenia nienależnie pobrane, orzekając równocześnie o ich zwrocie wraz z odsetkami. Odwołać się tu zatem należy do definicji "nienależnie pobranego świadczenia", zawartej w art. 2 pkt 7 lit. d omawianej ustawy, zgodnie z którym oznacza ono świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. W niniejszej sprawie istotny jest także przepis art. 23 ust. 1 i 1a w/w ustawy, zgodnie z którym osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami Ponieważ w niniejszej sprawie spór sprowadza się do zastosowania przez organ cyt. wyżej art. 2 pkt 7 lit. d, wskazać przy tym należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy, w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności: należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia, należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia, należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia, należności likwidatora funduszu alimentacyjnego (...).. Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie jest sporne w sprawie, że skarżącej jako osobie uprawnionej do otrzymania świadczeń z Funduszu na podstawie opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] września 2016r. - wypłacano comiesięcznie w okresie od 1 marca 2017r. do 30 kwietnia 2017r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej wysokości 2.000 złotych na dwoje dzieci. Z akt sprawy niewątpliwie także wynika, że w powyższym okresie skarżąca otrzymała bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego świadczenia pieniężne na poczet alimentów zasądzonych nakazem alimentacyjnym z dnia [...] marca 2010 r. Sądu [...] D. w łącznej wysokości 3.000 zł. W oparciu o powyższe ustalenia, zgodzić się należy z organami, że przedmiotowe alimenty otrzymane przez skarżąca bezpośrednio od ojca Jej dzieci - dłużnika alimentacyjnego, otrzymane zostały niezgodnie z kolejnością, o której mowa w cyt. wyżej art. 28 ust.1 ustawy. Z tego też względu, Sąd nie podziela twierdzeń skarżącej, że skoro powyższe wpłaty zostały dokonane przez ojca dzieci bezpośrednio na Jej rzecz, to tym samym mogła Ona dokonać swobodnego wyboru na poczet którego z wymagalnych długów zalicza przyjęte świadczenie. Powyższe stanowisko skarżącej nie znajduje potwierdzenia w omawianej ustawie, zwłaszcza, że z treści cyt. wyżej przepisu art. 2 pkt 7 lit. d ustawy – niewątpliwie wynika, iż nienależnie pobranym świadczeniem jest świadczenie wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Przepis art. 28 ust.1 ustawy w sposób jednoznaczny ustala, że w pierwszej kolejności zaspokajane są należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (pkt 1) oraz z tytułu zaliczek alimentacyjnych (pkt 2), zaś dopiero w dalszej kolejności - należności wierzyciela alimentacyjnego (pkt 3). Powyższa regulacja oznacza, że uzyskane w toku postępowania egzekucyjnego kwoty rozdysponowuje się w ściśle przez prawo określonej kolejności, przy czym w pierwszej kolejności zawsze spłaca się należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia. Należności wierzyciela alimentacyjnego, a więc skarżącej, zaspakajane są dopiero, w trzeciej kolejności. Oznacza to tym samym, że jeżeli skarżąca ma wobec dłużnika alimentacyjnego roszczenie o zaległe alimenty, a które powstało jeszcze przed uzyskaniem uprawnień do świadczeń z Funduszu, to w okresie wypłaty świadczeń z tegoż Funduszu, roszczenie to nie może zostać zaspokojone z pierwszeństwem wobec należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy - "należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia". Pobranie w takiej sytuacji jakichkolwiek kwot od dłużnika alimentacyjnego i zaliczenie ich na poczet zaległych alimentów, skutkuje tym, że otrzymane w tym okresie świadczenia z Funduszu zostają zakwalifikowane jako nienależnie pobrane. Wprawdzie cyt. wyżej art. 2 pkt 7d w/w ustawy powołuje się na art. 28 jedynie co do określonej w nim kolejności zaspokajania zaległych należności, tym niemniej wynika z niego generalna zasada, że osoba pobierająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego ma obowiązek powstrzymywania się od bezpośredniego pobierania alimentów od dłużnika alimentacyjnego, a w razie zaistnienia takiego przypadku winna otrzymaną kwotę przekazać komornikowi sądowemu lub organowi właściwemu wierzyciela, w tym przypadku MOPS w L., o czym zresztą skarżąca była pouczana w decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Wypełniona została tym samym przesłanka niezbędna do uznania, że pobrane w powyższym okresie przez skarżącą przedmiotowe świadczenie miało charakter nienależny - w rozumieniu art. 2 pkt 7 lit. d ustawy, co oznacza, że organ także zasadnie orzekł o ich zwrocie , powołując się w tym względzie na przepis art.23 ust.1 i 1a omawianej ustawy. W konsekwencji powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, nie wykazała - wbrew zarzutom skargi, by zaskarżona decyzja, jak poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że podnoszone przez skarżącą okoliczności związane tak ze stanem zdrowia dzieci, jak i sytuacją materialną, aczkolwiek bardzo istotne z Jej punktu widzenia, nie mogły być uwzględnione przez Sąd z tej to przede wszystkim przyczyny, iż względy społeczne, czy też sprawiedliwości społecznej Sąd ten nie może brać pod uwagę, jako, że dotyczą one sfery pozaprawnej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak wyżej. H.B.25.04.2018 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło