II SA/Kr 505/20

WyrokWSA w Krakowie2020-06-18

Skład orzekający: SWSA Małgorzata Łoboz, WSA Tadeusz Kiełkowski, WSA Beata Łomnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość stanowiąca drogę dojazdową do budynków mieszkalnych, infrastrukturę techniczną i ciągi komunikacji pieszej, dla której prowadzone są odrębne księgi wieczyste, może zostać przekształcona w prawo własności na podstawie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, mimo braku zabudowy budynkiem mieszkalnym na tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że nieruchomość stanowiąca drogę dojazdową, infrastrukturę techniczną i ciągi komunikacji pieszej, dla której prowadzone są odrębne księgi wieczyste, nie podlega przekształceniu w prawo własności na podstawie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, jeśli nie jest zabudowana budynkiem mieszkalnym. Kluczowe jest, aby obiekty i urządzenia budowlane znajdowały się na tym samym gruncie co budynki mieszkalne, a nie stanowiły odrębnej nieruchomości.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła skargę na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta odmawiające wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej w prawo własności. Prezydent uznał, że nieruchomość nie spełnia warunków ustawy, ponieważ znajdują się na niej jedynie drogi dojazdowe, sieci przesyłowe i ciągi komunikacji pieszej, a nie budynki mieszkalne. Spółdzielnia zarzuciła błędną wykładnię przepisów ustawy i Konstytucji, naruszenie przepisów postępowania oraz brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Beata Łomnicka po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2020r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2020r. [...] w sprawie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia 16 października 2019r. [...] Prezydent Miasta K. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (DZ.U. z 2019, poz.916) odmówił wydania zaświadczenia o przekształceniu z dniem 1 stycznia 2019r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr[...] położonej przy ul. [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] w prawo własności. W ocenie Prezydenta, nieruchomość nie spełnia warunków wskazanych w przepisach ustawy. Po złożeniu zażalenia Wojewoda skarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta. Wojewoda wskazał, że na nieruchomościach objętych wnioskiem znajdują się drogi dojazdowe do budynków mieszkalnych oraz sieci przesyłowe infrastruktury technicznej, ciągi komunikacji pieszej. Wojewoda wskazał, że skoro nieruchomość nie jest w ogóle zabudowana budynkiem mieszkalnym, to nie mogła ulegać przekształceniu, nawet jeśli znajdują się na niej obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, które umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w K. złożyła skargę, zarzucając: a) rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni art. 1 ust. l i ust. 2 pkt 3 ustaw z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych i cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 139 z późn. zm.) w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 1997 poz. 483 polegającej na uznaniu, że działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...] z obrębu [...], dla których urządzona została księga wieczysta nr [...] nie stanowią gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w rozumieniu powołanych przepisów pomimo tego, że dokonując wykładni funkcjonalnej w/w przepisów opisane działki uznać należy za grunty zabudowane na cele mieszkaniowe jako, że:działka [...] zabudowana jest drogą dojazdową i siecią elektryczną (a na działce [...] znajduje się parking), służące obsłudze komunikacyjnej działki [...], i elektryczną), służącymi obsłudze komunikacyjnej działki [...] oraz zapewniające dostawę mediów do mieszkań znajdujących się na działce [...],działka [...] zabudowana jest drogą dojazdową i sieciami, służącymi obsłudze komunikacyjnej' działki [...] oraz zapewniające dostawę mediów do mieszkań znajdujących się na działce [...], na działkach: [...], [...], [...], [...] znajdują się ciągi komunikacji pieszej, zapewniające mieszkańcom działki [...] bezpieczne przejście do ulicy [...] (na drodze [...] nie ma chodników). b) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na utrzymaniu w mocy przez Organ Drugiej Instancji postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 16 października 2019 r. podczas gdy powinno ono zostać uchylone w związku z błędną wykładnią art. 1 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 1997 poz. 483), tym samym naruszone zostały przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. 2020 r. poz. 256 z późn. zm), c) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 218 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości położonej w K., przy ulicy [...], oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako: działka [...] zabudowana jest drogą dojazdową i siecią elektryczną (a na działce [...] znajduje się parking), służące obsłudze komunikacyjnej działki [...], działka [...] zabudowana jest drogą dojazdową i sieciami (wodociągową, kanalizacyjną i elektryczną), służącymi obsłudze komunikacyjnej działki [...] oraz zapewniające dostawę mediów do mieszkań znajdujących się na działce [...], działka [...] zabudowana jest drogą dojazdową i sieciami, służącymi obsłudze komunikacyjnej działki [...] oraz zapewniające dostawę mediów do mieszkań znajdujących się na działce [...], na działkach: [...], [...], [...], [...] znajdują się ciągi komunikacji pieszej, zapewniające mieszkańcom działki [...] bezpieczne przejście do ulicy [...] (na drodze [...] nie ma chodników) w sytuacji, gdy wyżej opisane grunty stanowią grunty zabudowane na cele mieszkaniowe w rozumieniu 1 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. d) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa i 107 kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznej sprawy, nierozpatrzenie w sposób wszechstronny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a co za tym idzie dokonanie nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, polegające na - pominięciu dowodów powołanych przez Stronę w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 16 października 2019 r. znak: [...], z których wynika, że przekształcenie gruntów opisanych w pkt c) następuje wraz przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu, tj. działki nr [...] (księga wieczysta [...]) na znajduje się trzydzieści sześć lokali mieszkalnych oraz piętnaście lokali użytkowych (garaże), z których wobec 5 zostały zawarte umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokali i przeniesienia prawa własności. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna. Nie zachodzą wskazane w niej naruszenia prawa materialnego i procesowego. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Powodem, dla którego organy odmówiły wydania wnioskowanego zaświadczenia było uznanie, że z uwagi na brak usytuowania budynków mieszkalnych na działkach oznaczonych numerami ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], nieruchomość ta nie podlega przepisom ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 916), zwanej dalej "ustawą". Powyższe stanowisko kwestionuje skarżąca podnosząc, że choć przedmiotowa nieruchomość rzeczywiście nie jest zabudowana jakimikolwiek budynkami, to znajdują się na niej drogi dojazdowe do budynków mieszkalnych oraz sieci przesyłowe infrastruktury technicznej, a także ciągi komunikacji pieszej. Po analizie akt sprawy Sąd podzielił ocenę organów, że przedmiotowa nieruchomość złożona z w/w działek nie podlega przekształceniu w trybie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. W myśl art. 1 ust. 1 ustawy, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Pojęcie "grunty zabudowane na cele mieszkaniowe" zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 2 ustawy. Zgodnie z tą definicją, przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: mieszkalnymi jednorodzinnymi lub mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub zabudowane na cele mieszkaniowe budynkami jedno lub wielorodzinnymi wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. W ocenie Sądu, treść powołanych przepisów jest jasna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Z przepisów tych wynika, że wymienione w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy obiekty i urządzenia budowlane - aby podlegać regulacji ustawy z 20 lipca 2018 r. - muszą znajdować się na tym samym gruncie co budynki mieszkalne. Takie rozumienie powołanych przepisów potwierdza również brzmienie art. 1 ust. 5 ustawy, który wprost stanowi, że obiekty i urządzenia budowlane, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy, z dniem przekształcenia stają się częścią składową gruntu, na którym znajdują się budynki mieszkalne. Stąd wniosek, że jeżeli obiekty i urządzenia budowlane stanowią odrębną nieruchomość od budynków mieszkalnych, dla których urządzone są odrębne księgi wieczyste, to nawet gdy umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych, nie będą podlegać regulacji ustawy. Nie dzielą one bowiem w takiej sytuacji losu prawnego budynku mieszkalnego. Intencja ustawodawcy objęcia przekształceniem gruntów zabudowanych obiektami i urządzeniami budowlanymi pod warunkiem, że tego rodzaju infrastruktura znajduje się na gruntach zabudowanych budynkami mieszkalnymi, wynika również z treści uzasadnienia do projektu ustawy z 20 lipca 2018 r. (por. strona 9 uzasadnienia, druk nr 2673, www.sejm.gov.pl). W niniejszej sprawie nie jest sporne, że objęta wnioskiem o wydanie zaświadczenia nieruchomość nie jest zabudowana jakimikolwiek budynkami, a stanowi drogę, która umożliwia dojazd do budynków mieszkalnych położonych na innych nieruchomościach, znajdują się na niej infrastruktury techniczne dla tych budynków czy doprowadzające do nich ciągi piesze. Nieruchomość ta nie znajduje się zatem na tej samej nieruchomości, co budynek mieszkalny, a w konsekwencji nie dzieli losu prawnego tej ostatniej nieruchomości. W tej sytuacji prawidłowo uznały organy, że przedmiotowa nieruchomość nie spełnia warunku przekształcenia wskazanego w przepisach ustawy, wobec czego należało odmówić wydania wnioskowanego zaświadczenia. Na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mogła mieć wpływu zawarta w skardze argumentacja, że przedmiotowa nieruchomość umożliwia racjonalne i prawidłowe korzystanie z budynków mieszkalnych, gdyż stanowi drogę, do której te budynki mają dostęp, czy zawiera sieci techniczne biegnące do budynków. Jak już wskazano powyżej, decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma wyłącznie okoliczność czy objęta wnioskiem o wydanie zaświadczenia nieruchomość jest zabudowana budynkiem mieszkalnym. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Co do wykładni funkcjonalnej, to Sąd nie podziela opinii wyrażonej w skardze, jakoby taka wykładnia prowadziła do innych wniosków niż językowa. Istotą omawianego uwłaszczenia jest uzyskanie prawa własności nieruchomości zabudowanych budynkami z lokalami mieszkalnymi, a nie ujednolicanie stosunków własnościowych na danym terenie. Gdyby było inaczej, ustawodawca wprowadziłby kompleksowe przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Tymczasem w tym przypadku beneficjentami są właściciele gruntów zabudowanych budynkami mieszkaniowymi. Z tych względów na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło