II SA/Go 210/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-05-19
Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Michał Ruszyński, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy może odmówić zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, jeśli płatnik składek prowadzi działalność gospodarczą o kodzie PKD innym niż wskazany jako przeważający w rejestrze REGON lub KRS, ale faktycznie uzyskuje większość przychodów z działalności objętej zwolnieniem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ rentowy dokonał błędnej wykładni art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19. Organ nie powinien ograniczać się jedynie do weryfikacji kodu PKD przeważającej działalności w rejestrach REGON i KRS, ale powinien zbadać faktyczne przychody płatnika składek, aby ustalić, czy spełnia on warunki do zwolnienia z opłacania składek. Wykładnia organu narusza zasadę równości wobec prawa i cel ustawy antykryzysowej, która ma na celu realne wsparcie dla podmiotów dotkniętych skutkami pandemii.Stan faktyczny
Spółka T. sp. z o.o. wniosła o zwolnienie z opłacania składek za sierpień i wrzesień 2020 r. na podstawie ustawy o COVID-19. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zwolnienia, wskazując, że kod PKD przeważającej działalności spółki w rejestrach REGON i KRS nie uprawniał do ulgi. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes ZUS utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i nieuwzględnienie faktycznego udziału przychodów z działalności objętej zwolnieniem.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od sierpnia do września 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję.
Wnioskiem z dnia [...] października 2020 r. T. sp. z o.o. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach za miesiące sierpień 2020 r. i wrzesień 2020 r.
Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych – działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.; dalej jako ustawa o COVID-19) – odmówił wnioskodawcy zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od sierpnia 2020 r. do września 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji organ powołał treść art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19 i wyjaśnił, że wskazany we wniosku kod [...] nie jest kodem przeważającej działalności wnioskodawcy według PKD. Kodem przeważającej działalności w rejestrze REGON jest kod [...], który nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek.
W związku z tym wnioskodawcy nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek.
Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. T. sp. z o.o. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jej ocenie organ nie wziął pod uwagę oświadczeń złożonych przy składaniu wniosku, iż faktycznie przeważającą działalność stanowi działalność rozrywkowa i rekreacyjna określona w PKD nr [...]. Powołując się na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. nr 251, poz. 1885 ze zm.; dalej jako rozporządzenie PKD) i zasady budowy klasyfikacji, stanowiące załącznik do tego rozporządzenia (pkt 7), strona wskazała, że 90% dokonanej przez nią w roku 2019 sprzedaży dotyczyło usługi rozrywkowej i rekreacyjnej, a zaledwie 10% szkoleniowej. Nie sposób zatem uznać, że przeważająca działalność wnioskującej to ta prowadzona pod kodem PKD [...]. Stanowi ona bowiem tylko 10% wartości dodanej, a zarazem jedną wystawioną w skali roku fakturę, nieobejmującą działalności sklasyfikowanej jako [...]. Ponadto wśród przedmiotów swojej działalności spółka posiada kod [...] podany jako przedmiot pozostałej działalności.
W związku z tym - zdaniem strony - krzywdzące jest wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o sprawdzenie KRS czy REGON jaki kod jest wpisany jako działalność przeważająca. W oparciu o oświadczenia i raporty sprzedaży wynika, że 90% dokonanej sprzedaży pochodzi z działalności określonej w PKD pozwalającym na wydanie pozytywnej decyzji i zwolnienie z obowiązku opłacania składek. Ponadto na samej stronie ministerstwa wskazano, że nie należy zbyt często zmieniać przedmiotu działalności w KRS i CEIDG, gdyż taka sytuacja doprowadziłaby do zbędnego formalizmu.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; aktualny tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej jako k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19 – utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od sierpnia do września 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji organ ponownie powołał treść art. 31zo ust. 8 ustawy
o COVID-19 i wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalił, iż na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek za sierpień i wrzesień 2020 r., kodem PKD przeważającej działalności wnioskodawcy w KRS oraz rejestrze REGON był kod [...]. Kod ten nie uprawniał do zwolnienia z opłacania składek. Tarcza 6.0 w punkcie zwolnienia z opłacania składek za okres od lipca do września 2020 r. nie została rozszerzona o kod [...]. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż zmiana przeważającego PKD na [...] dokonana 12 grudnia 2020 r. w KRS oraz rejestrze REGON pozwala na ponowne złożenie wniosku o zwolnienie z opłacania składek za sierpień i wrzesień 2020 r. do końca stycznia 2021 r.
Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. T. sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez ich nieprawidłowe zastosowanie, pomimo złożenia przez stronę wszelkich dokumentów, a tym samym niezasadną odmowę zwolnienia
z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od sierpnia do września 2020 r.;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 31zo ust. 8 ustawy
o COVID-19, przez jego błędną wykładnię, polegającą na wadliwym przyjęciu, że skarżąca nie spełnia warunków ustawowych do zwolnienia jej z opłacania należności
z tytułu składek należnych za okres od sierpnia do września 2020 r.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację zbieżną z powołaną we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Strona wskazała, że organ nie wziął pod uwagę oświadczeń złożonych wraz z wnioskiem, wskazujących, iż faktycznie przeważającą działalność stanowi działalność rozrywkowa i rekreacyjna określona
w PKD nr [...] Zgodnie z rozporządzeniem PKD i zasadami budowy klasyfikacji, stanowiącymi załącznik do tego rozporządzenia, przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest "wartość dodana", którą rozumieć należy jako przyrost wartości dóbr w wyniku procesu produkcji lub różnicę pomiędzy utargiem przedsiębiorstwa, a kosztami zakupu materiałów i usług od innych firm. Strona wskazała, że 90% dokonanej przez nią w roku 2019 sprzedaży dotyczyło usługi rozrywkowej i rekreacyjnej, a zaledwie 10% szkoleniowej, zatem 90% wartości dodanej pochodziło z działalności oznaczonej kodem PKD [...]. Nie sposób więc uznać, że przeważająca jej działalność to ta prowadzona pod PKD [...]. Stanowi ona bowiem tylko 10% wartości dodanej. Ponadto wśród przedmiotu swojej działalności spółka posiada kod [...] podany jako przedmiot pozostałej działalności.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł
o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności
w niniejszej sprawie była decyzja wydana przez Prezesa ZUS na skutek wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą skarżącej spółce zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od sierpnia 2020 r. do września 2020 r. Sąd administracyjny uprawniony jest do kontroli tego rodzaju decyzji na podstawie art. 31zq ust. 8 zd. 2 ustawy o COVID-19. Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowił art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19 - w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia przez spółkę wniosku ( 30 października 2020r.), - zgodnie z którym na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami [...] zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] lipca 2020 r. do dnia [...] września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek, był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r. Organ stwierdził, że w przypadku skarżącej spółki kod PKD przeważającej działalności ujawniony w rejestrze REGON i KRS to kod [...], co jego zdaniem nie uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na podstawie wskazanego powyżej przepisu. Skarżąca natomiast wskazywała, że organ dokonał błędnej i zawężającej wykładni przepisu art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19 na jej niekorzyść, skupiając się na wskazanym w REGON i KRS przeważającym kodzie PKD prowadzonej działalności gospodarczej, podczas gdy w rzeczywistości prowadzi w przeważającym zakresie działalność gospodarczą o kodzie PKD [...], na co przedstawiła dowody. Mając na uwadze tak zarysowany spór w sprawie kluczowe jest wyjaśnienie pojęcia "przeważającej działalności" na gruncie przywołanego art. 31zo ust. 8 ustawy
o COVID-19, a następnie dokonanie prawidłowej wykładni tego przepisu. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko wyrażone przez WSA w Szczecinie w wyroku z dnia
18 lutego 2021 r., I SA/Sz 955/20. Klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu PKD, które zostało wydane wydane na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 443, ze zm., dalej jako u.s.p.). W tym rozporządzeniu odnośnie przeważającej działalności, w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji pkt 7, wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Ustawodawca w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 u.s.p. wskazał, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W samej u.s.p. nie ma definicji pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej", ale w art. 46 tej ustawy zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm., dalej: rozporządzenie o metodologii). Przepis § 9 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Natomiast § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia o metodologii stanowi, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. W świetle przywołanych przepisów jedynym możliwym sposobem odkodowania pojęcia "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z wyżej wymienionych przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot musi obowiązkowo podać rejestrując firmę. Zatem należy stwierdzić, że podmiot uprawiony do otrzymania ulgi, to płatnik składek prowadzący na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, przeważającą działalność według przepisów rozporządzenia PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, a jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Podkreślić należy, że ustawa o COVID-19 wchodzi w skład tzw. pakietu ustaw "Tarczy Antykryzysowej", która ma stanowić wsparcie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii koronawirusa. To pakiet rozwiązań przygotowanych przez rząd, który ma ochronić polskie państwo i obywateli przed kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także danie jej impulsu inwestycyjnego (https://www.gov.pl /web/tarczaantykryzysowa). Właściwe zdefiniowanie pojęcia przeważającej działalności oraz dokonanie wykładni art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19 ma zatem doniosłe znaczenie również
w kontekście celu "Tarczy Antykryzysowej", która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19. Jak wynika z przepisów, cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne - rzeczywiste wsparcie dla podmiotów, które skutki epidemii - COVID-19 faktycznie ponoszą (np. przez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień jako przeważającą działalność we wskazanym zakresie według podanego kodu PKD. Po takim odkodowaniu pojęcia "przeważającej działalności", niezbędne jest również odniesienie się do charakteru zapisów w KRS, a następnie rejestru REGON.. Art. 40 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 112) stanowi, że w dziale 3 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się następujące dane: przedmiot działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) – nie więcej niż dziesięć pozycji, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności na poziomie podklasy, z tym że w przypadku oddziałów przedsiębiorców zagranicznych, głównych oddziałów zagranicznych zakładów ubezpieczeń oraz głównych oddziałów zagranicznych zakładów reasekuracji przedmiot działalności i przedmiot przeważającej działalności określa się dla oddziału. Bardziej szczegółowych uregulowań tej kwestii brak. W piśmiennictwie podnosi się, że przedmiot działalności wskazany we wniosku nie może różnić się od przedmiotu działalności określonego w umowie lub statucie, nie musi jednakże stanowić jego dosłownego powtórzenia (por. A. Michnik, Komentarz do ustawy o KRS, Komentarz LEX 2013). Oznacza to tym samym, że można wybrać jeden numer na poziomie podklasy z działów wpisanych w umowie spółki. Numer na poziomie podklasy musi mieścić się w dziale z umowy, a nie np. wykraczać poza wpisany w umowie przedmiot działalności. Jednocześnie wskazać należy, że z uwagi na istotę postępowania rejestracyjnego, organ ewidencyjny, ani później podatkowy, nie badają z urzędu zgodności zadeklarowanej działalności (zgodnie z PKD) z ewentualnymi czynnościami, które w ramach tej działalności podatnik zamierza faktycznie podjąć. Takie działania organów administracji publicznej naruszałyby swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 162), podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r., VI SA/Wa 2215/05, LEX nr 257125; wyrok NSA z dnia z dnia 26 sierpnia 2014 r., II GSK 1010/13, LEX nr 1572566). W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie czy aktualizację danych do rejestru REGON, przywołać należy orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 7 stycznia 2013 r., sygn. akt II UK 142/12 oraz w wyroku z 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15 Sąd Najwyższy stwierdził że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest zatem kwestią dowodową. SN stwierdził, że sąd odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych odnośnie do rodzaju faktycznie prowadzonej w spornym okresie działalności pozbawił stronę możliwości wykazania, że nie doszło do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia społeczne. Powołane wyroki zapadły na gruncie ustawy z dnia 30 października 2002 r o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, która w art. 2 pkt 10 definiuje "rodzaj działalności według PKD" jako rodzaj przeważającej działalności zakodowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności w rejestrze REGON. Wyroki dotyczą skutków prawnych podania w formularzu ZUS IWA rzeczywistego rodzaju działalności według PKD - niepokrywającego się z rejestrem REGON. SN wskazując na charakter wpisu do rejestru i wniosku o zmianę stwierdził, że skoro kategoria ryzyka jest instytucją związaną ze stopniem zagrożeń zawodowych, to kreuje ją rzeczywisty stan rzeczy. W takim też kontekście należy interpretować art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej. Przepis ten określa sposób ustalania przynależności płatnika do określonej grupy działalności według PKD oparty również na oświadczeniu wiedzy płatnika, tyle tylko że złożonym dla potrzeb statystycznych. Wskazana na wstępie i wynikająca z ustawy funkcja, jaką pełni zróżnicowanie stóp procentowych składek na ubezpieczenie wypadkowe, nakazuje uwzględniać rzeczywiste ryzyko zagrożeń zawodowych występujące u danego płatnika. Dlatego też z treści art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej nie można wywieść wniosku, że dane w zakresie PKD ujęte w rejestrze REGON w każdym przypadku są danymi prawidłowymi, a w konsekwencji, że zawsze podanie innego rodzaju działalności według PKD niż wynikający z rejestru REGON będzie podaniem nieprawdziwej informacji w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy wypadkowej. Powyższe obszerne odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru REGON oraz KRS jest - zdaniem Sądu - istotne na gruncie właściwego odczytania art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19. Przyjęty na podstawie ww. regulacji jedyny sposobu weryfikacji – warunku prowadzenia jako przeważającej działalności gospodarczej według podanego PKD w rejestrze REGON czy w KRS w rubryce przeważającej działalności, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy o COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa. Jak już Sąd wskazywał wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii COVID-19 i jest ukierunkowane na realne/faktyczne wsparcie dla podmiotów, które poniosły rzeczywiste straty na skutek obostrzeń związanych z pandemią. Zastosowany przez organ, jako jedyny sposób (dowód) spełnienia wymogu do otrzymania ulgi - wpis w rejestrze REGON i KRS – nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur. Wpis w rejestrze REGON i KRS jak już powiedziano nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu, zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku. Jednocześnie trzeba pamiętać, iż postępowanie w sprawie ulgi jest prowadzone na zasadach określonych w przepisach k.p.a. zgodnie z art. 31zq ust. 7 i 8 ustawy o COVID-19, która nie wyłącza stosowania przepisu art. 76 § 3 k.p.a. W myśl tego przepisu możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 27 kwietnia 2021 r., I SA/Rz 214/21). Zdaniem Sądu wpis w rejestrze REGON i KRS, jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia kryterium przyznania ulgi, nie wypełnia również swojej funkcji jako "uproszczenie" procedur. Nie ulega wątpliwości, że uproszczenie procedur ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia (w tym skrócenie procedury), do czego jednak powyższy sposób weryfikacji w sprawie nie prowadzi. Wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek spełnienia wymogu, de facto wyklucza ze wsparcia podmioty, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień złożenia wniosku przeważającą działalność według podanych kodów PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły bowiem obwiązkom statystycznym). W tym miejscu przypomnieć należy, że rozporządzenie PKD wskazuje, aby uniknąć zbyt częstych zmian, stosuje się zasadę stabilności. Zgodnie z tą zasadą, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca - czyli wręcz wymaga się od przedsiębiorcy, by odczekał dwa lata zanim dokona zmiany w zakresie działalności przeważającej. Tak więc - zdaniem Sądu - przyjęty przez organ sposób wykładni art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19, a co za tym idzie sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania ulgi na gruncie ustawy o COVID- 19 jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają, co mogą wykazać w inny sposób. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia. W ocenie Sądu, przy takim rozumieniu "przeważającej działalności" na gruncie analizowanego przepisu dochodzi do naruszenia zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP. Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia (bo o takie prawo chodzi), należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD. Wprowadzenie jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium - wymogu wpisu w rejestrze REGON i KRS, w rubryce przeważającej działalności gospodarczej – doprowadziło więc do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie/rzeczywiście prowadzą na dzień złożenia wniosku jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD wymienionych w art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19 – zostały pozbawione dostępu do ulgi. Dokonana więc przez organ wykładnia art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, sprowadzająca się jedynie do sprawdzenia zapisu w rejestrze REGON i KRS, prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy. A tym samym, nie realizuje głównego celu analizowanej regulacji prawnej. Przyjęta przez organ wykładnia art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19, wywołuje więc wyłącznie negatywny wpływ na sytuację tożsamych podmiotów uprawnionych do wsparcia, ponieważ, jak już Sąd wskazywał, wpis w rejestrze REGON i KRS, w rubryce zadeklarowanej przeważającej działalności, nie uzasadnia pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot przeważającej działalności skoro istnieje możliwość wykazania spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów/dokumentów. O ile oczywiście, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, strona kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia na podstawie kodu PKD wpisanego w rubryce przeważającej działalności, wskazując jednocześnie, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie jednego ze wskazanych w art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19 kodów PKD, tj. kodu [...].
W tym miejscu przypomnieć należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 31zq ust. 7 i 8 ustawy o COVID-19 mają zastosowanie przepisy k.p.a., a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada też na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie. Ze względów wskazanych powyżej zaskarżone rozstrzygnięcie należy ocenić jako wadliwe, gdyż przedwcześnie przyjęto, że spółka podlega wyłączeniu
z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę bez odniesienia się do przedłożonej przez nią dokumentacji wskazującej, że spełnia ona kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności według jednego z kodów PKD wskazanych w art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19. Jednocześnie, zdaniem Sądu, organ dokonał nieprawidłowej wykładni treści analizowanego przepisu, gdyż z jego językowego brzmienia wynika, że ulgę należy przyznać na wniosek płatnika prowadzącego na dzień złożenia wniosku z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według PKD, jako rodzaj przeważającej działalności wymienionymi tam kodami. Wbrew stanowisku organu ustawodawca nie zastrzegł w tej regulacji, że chodzi o kod PKD wpisany jako rodzaj przeważającej działalności w odpowiednim rejestrze (REGON lub KRS). Zgodzić należy się zatem z zarzutami skargi, że takie rozumienie analizowanej regulacji jest wadliwe, nieuzasadniony sposób pomija kwestię faktycznej przeważającej działalności danego podmiotu, a przez to nie realizuje ratio legis ustawy o COVID- 19. Mając na uwadze powyższe, stwierdzając naruszenie wskazanych powyżej przepisów proceduralnych oraz art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - uchylił zaskarżoną decyzję. Rozpatrując ponownie sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko Sądu ( art. 153 p.p.s.a.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło