II SA/Gl 165/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-05-20
Skład orzekający: Renata Siudyka, Tomasz Dziuk, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu wznowionym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organizacja ekologiczna może zostać dopuszczona do udziału na prawach strony na podstawie art. 31 K.p.a., czy też wyłącznie na podstawie art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w postępowaniach, w których wymagany jest udział społeczeństwa, a w szczególności w postępowaniach dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, zastosowanie znajduje przepis szczególny – art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Przepis ten stanowi lex specialis wobec art. 31 K.p.a. W związku z tym, organizacja ekologiczna może uczestniczyć w takim postępowaniu na prawach strony, jeśli spełni wymogi określone w art. 44 ustawy, a nie na podstawie ogólnych zasad wynikających z art. 31 K.p.a. Skoro postępowanie dotyczyło oceny oddziaływania na środowisko, SKO błędnie uchyliło postanowienie organu I instancji, które odmówiło dopuszczenia organizacji do udziału na podstawie art. 31 K.p.a., nie badając przesłanek z art. 44 ustawy.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "B" zwróciło się do organu I instancji o dopuszczenie go na prawach strony do wznowionego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji. Organ I instancji odmówił, uznając, że Stowarzyszenie nie spełnia wymogu 12 miesięcy prowadzenia działalności statutowej przed dniem wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło to postanowienie, wskazując, że organ I instancji błędnie zastosował art. 44 ustawy, a wniosek powinien być rozpatrzony na podstawie art. 31 K.p.a. Spółka "A", będąca stroną postępowania, zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów prawa i błędne uchylenie postanowienia organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi A sp. z o. o. w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału na prawach strony we wznowionym postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 8 września 2020 r. Stowarzyszenie "B" z siedzibą w B. (Stowarzyszenie) zwróciło się do Wójta Gminy L. o dopuszczenie na prawach strony do wznowionego przez ten organ postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą "Zabudowa instalacji do wytwarzania mieszanek asfaltowo-bitumicznych na terenie żwirowni w B. przy ul. [...]". W uzasadnieniu powołało się na interes prawny i społeczny Stowarzyszenia, które w swoich celach ma ekologię i ochronę środowiska. Wyjaśniło, że na obszarze planowanej inwestycji występują trasy przelotów ptaków chronionych oraz występuje żaba moczarowa, gatunek ściśle chroniony.
Postanowieniem z dnia [...] r., organ I instancji odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału we wznowionym postępowaniu. Wskazał, iż zgodnie z art. 31 § 1 K.p.a. dopuszcza się do udziału w postępowaniu organizację społeczną jaką jest Stowarzyszanie, w sprawie dotyczącej innej osoby jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Stwierdził, że z dołączonego do wniosku regulaminu Stowarzyszenia wynika, iż pierwszymi w kolejności jego celami są ochrona środowiska, ekologia i ochrona zwierząt oraz dziedzictwa przyrodniczego (pkt 6 regulaminu). Wyjaśnił, że art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020r. poz. 283 z późn. zm. – dalej "ustawa") stanowi lex specialis wobec przepisu art. 31 K.p.a. Zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. W art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy ustawodawca wyjaśnił, że poprzez organizację ekologiczną rozumie się organizację społeczną, której statutowym celem jest ochrona środowiska. Organ I instancji uznał, że Stowarzyszenie jest organizacją ekologiczną, która na podstawie art. 31 ust. 1 K.p.a. oraz art. 44 ust. 1 ustawy mogłaby zostać dopuszczona do postępowania na prawach strony. Jednakże z dokumentów przedłożonych przez Stowarzyszenie wynika, że wpis do rejestru stowarzyszeń został dokonany przez Starostę [...] w dniu [...] r., a więc nie został dochowany warunek wynikający z art. 44 ust. 1 ustawy, gdyż Stowarzyszenie prowadzi działalność statutową w zakresie ochrony środowiska w krótszym okresie niż 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania wznowieniowego.
W zażaleniu na postanowienie organu I instancji Stowarzyszenie podkreśliło, że jest organizacją społeczną w rozumieniu art. 31 § K.p.a. i w świetle tego przepisu spełnia warunki dopuszczenia w postępowaniu administracyjnym. Ponadto za udziałem Stowarzyszenia w postępowaniu przemawia ważny interes społeczny. Stwierdziło, że warunki już wydanej decyzji środowiskowej wzajemnie się wykluczają.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia, uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem SKO argumentacja organu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wydając zaskarżone postanowienie w oparciu art. 44 ust. 1 ustawy, orzekł on niezgodnie z wnioskiem Stowarzyszenia zawartym w piśmie z dnia 8 września 2020 r. Po pierwsze stwierdziło, że Stowarzyszenie uzasadniając chęć uczestniczenia w sprawie jako podmiot na prawach strony wskazało, że powyższe działanie jest uzasadnione celami statutowymi organizacji i przemawia za tym interes społeczny. Po wtóre SKO wyjaśniło organowi I instancji, że przepis art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz przepisy art. 44 ust. 1 ustawy to dwa odrębne tryby postępowania. Zauważyło, że możliwość udziału organizacji w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 31 K.p.a. ma charakter uniwersalny. Z kolei art. 44 ustawy przyznaje taką możliwość wyłącznie organizacjom ekologicznym i dotyczy wyłącznie postępowań administracyjnych wymagających udziału społeczeństwa. SKO wskazało, że ponownie prowadząc postępowanie w sprawie organ I instancji winien jeszcze raz dokonać analizy wniosku i w zależności od dokonanych ustaleń wydać rozstrzygniecie w sprawie mając na względzie treść art. 31 K.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach "A’ Sp. z o.o. z siedzibą w R. (skarżąca) zarzuciło postanowieniu SKO naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 141 K.p.a., art. 144 K.p.a. w związku z art. 44 ust. 1, ust. 4 , art. 3 ust. 1 pkt 10 oraz art. 79 ust.1 art. 71 ust. 2 pkt 2 , art., 61 ust. 1 ustawy, poprzez brak zastosowania wskazanych przepisów prawa; art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 31 § 1 K.p.a. poprzez ich zastosowanie; art. 7 K.p.a. , art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 15 K.p.a. w związku z art.140 K.p.a., art. 44 ust. 1 ustawy oraz art. 31 § 1 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego: art. 6 K.pa. poprzez jego niezastosowanie i bezpodstawne uchylenie postanowienia organu I instancji; art. 10 § 1 K.p.a. w związku z art. 74 § 2 K.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania; art. 8 § 1 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a. poprzez brak zastosowania zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej; art. 7 oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, nie znajdującego oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Wniosła na podstawie art. 106 § 2 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów dołączonych do skargi, uchylenie zaskarżonego postanowienia, zobowiązanie przez Sąd SKO do wydania postanowienia utrzymującego w mocy postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych w tym również opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu wyjaśniła, że postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Zabudowa instalacji do wytwarzania mieszanek asfaltowo-bitumicznych na terenie żwirowni w B. przy ul. [...]". Wskazała, że ma mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] r. decyzja z dnia [...] r. została przeniesiona na skarżącą. Natomiast zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wznowienie postępowania dotyczy postępowania zakończonego decyzją ostateczną, które było prowadzone na gruncie ustawy.
Skarżąca podkreśliła, że art. 44 ust. 1 ustawy stanowi lex specialis wobec art. 31 K.p.a. Tym samym w tych kategoriach spraw, w których ustawodawca przewidział możliwość udziału społeczeństwa może uczestniczyć tylko ta grupa organizacji społecznych, które spełniają wymogi określone w art. 44 ust 1 ustawy. Zauważyła, że Stowarzyszenie zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Starostę [...], pod numerem [...] z dniem [...] r., natomiast postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w sprawie decyzji środowiskowych zostało wznowione na mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...]r. Stowarzyszenie nie spełnia zatem wymogu przewidzianego w art. 44 ust. 1 ustawy w postaci minimalnego okresu prowadzenia działalności w określonym obszarze. Zdaniem skarżącej Stowarzyszenie powstało ad hoc – na potrzeby wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji środowiskowej lub co najmniej wywołania przewlekłości postępowania co jest niekorzystne w świetle celów inwestycyjnych skarżącej. Wobec powyższego brak jest podstaw do tego, aby Stowarzyszenie uczestniczyło we wznowionym postępowaniu na prawach strony, albowiem będzie to pozostawało w sprzeczności z art. 44 ust. 1 ustawy.
W piśmie procesowym z dnia 4 stycznia 2021 r. skarżąca przekazała skany postanowień organu I instancji
Odpowiadając na skargę SKO o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko.
W piśmie procesowym z dnia 6 maja 2021 r. (przesłanym w formie elektronicznej i papierowej) skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonych do pisma skanów dokumentów. Oświadczyła, że podtrzymuje wnioski, oświadczenia i twierdzenia, jakie dotychczas zostały złożone. Podkreśliła, że wniosek Stowarzyszenia nie jest jedynym pismem, które wpłynęło do organu I instancji celem podważenia ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] r. Opisała szeroko próby różnych podmiotów zmierzające do uniemożliwienia skarżącej prowadzenia planowanej inwestycji. W ocenie skarżącej stanowisko SKO nie znajduje potwierdzenia w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga ma uzasadnione podstawy i to niezależnie od podniesionych w niej motywów.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a.
Sąd za nieuzasadniony uznał wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodów załączonych do skargi i do pisma z dnia 6 maja 2021 r. Wyjaśnić należy, że w drodze wyjątku określonego w art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, ale w ściśle określonych granicach (dowody z dokumentów) i pod sprecyzowanymi w tym przepisie warunkami (jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie). Z powyższego wynika, że w postępowaniu sądowym nie każdy dowód może zostać dopuszczony, ale tylko taki, który odnosi się do "istotnych wątpliwości" związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Dokumenty przedłożone przez skarżącą w nie mają znaczenia w niniejszym postępowaniu, które dotyczy jedynie postanowienia SKO w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału we wznowionym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, nie istnieją istotne wątpliwości, co do okoliczności faktycznych dotyczących przedmiotu postępowania.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO z dnia [...] r. uchylające postanowienie organu I instancji o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony do wznowionego przez organ I instancji postępowania zakończonego decyzja ostateczną z dnia [...] r. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą "Zabudowa instalacji do wytwarzania mieszanek asfaltowo-bitumicznych na terenie żwirowni w B. przy ul. [...]".
Wskazane orzeczenie zapadło w związku z wnioskiem Stowarzyszenia, które w piśmie z dnia 8 września 2020 r. zwróciło się do organu I instancji o dopuszczenie go do wznowionego postępowania w sprawie wydanej ostatecznej decyzji środowiskowej. Powołało się przy tym na interes prawny i społeczny Stowarzyszenia, które w swoich celach ma ekologię i ochronę środowiska. Nie jest przy tym sporne, że postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w sprawie decyzji środowiskowej zostało wznowione na mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...] r.
Zdaniem SKO wniosek Stowarzyszenia winien być rozpatrzony przez organ I instancji w trybie art. 31 K.p.a.
Skarżąca natomiast twierdzi, że postępowanie wznowieniowe dotyczy postępowania, w ramach którego przeprowadzana była ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i wymagany był udział społeczeństwa. Zdaniem skarżącej organ I instancji zasadnie rozpatrzył wniosek Stowarzyszenia w trybie określonym w art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020r. poz. 283 z późn. zm. – dalej, jak dotychczas "ustawa").
Prawdą jest, że we wniosku z dnia 8 września 2020 r. wskazywano na interes prawny i społeczny Stowarzyszenia, które w swoich celach ma ekologię i ochronę środowiska. Jednak zdaniem Sądu, błędne jest stanowisko SKO, że organ administracji w realiach rozpatrywanej sprawy związany jest żądaniem wniosku. Nie ulega wątpliwości, że ocena zasadności żądania dopuszczenia do udziału w postępowaniu należy do uznania organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Treść wniosku nie zwalnia organów od jego właściwego odczytania.
Słusznie SKO zauważyło, że przepis art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz przepisy art. 44 ust. 1 ustawy to dwa odrębne tryby postępowania. Ogólne przesłanki uwzględnienia wniosku organizacji społecznej o wszczęcie postępowania administracyjnego lub dopuszczenie jej do udziału w tym postępowaniu zostały sformułowane w art. 31 § 1 K.p.a. Wydaje się jednak oczywiste, że udział organizacji ekologicznej w postępowaniach w tym trybie powinien być rozważany w wyjątkowych przypadkach, skoro istnieje ustawa szczególna, która te kwestie rozwiązuje w sposób zapewniający odpowiedni udział społeczeństwa w procesie inwestycyjnym.
Wskazać należy, że art. 44 ust. 1 i 2 ustawy przewiduje odrębne przesłanki w zakresie dopuszczania organizacji ekologicznych do udziału w postępowaniach środowiskowych wymagających udziału społeczeństwa oraz zasad zaskarżania decyzji wydawanych w tego rodzaju postępowaniach. Przepis ten przewiduje, że organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w powyższym postępowaniu, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Ustawodawca dodaje zarazem, że w takim przypadku art. 31 § 4 K.p.a. nie znajduje zastosowania. Jak wynika przy tym z art. 44 ust. 2 ustawy organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ I instancji. Z przepisów tych jasno wynika, że ich zastosowanie uwarunkowane jest przede wszystkim tym, by w określonym postępowaniu, w ramach którego przeprowadzana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymagany był udział społeczeństwa. Ocena taka jest przeprowadzana - stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy - w ramach: 1) postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; 2) postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w przypadku, o którym mowa w art. 88 ust. 1.
Nie ulega wątpliwości, że jeśli dostęp społeczeństwa do udziału w postępowaniu dotyczącym ochrony środowiska jest wynikającym nie tylko z Konstytucji ( art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP ), ale również z implementowanych do polskiego porządku prawnego aktów prawa unijnego, formą realizacji obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego i ochrony środowiska, powinien zostać rozumiany możliwie szeroko. Wspomniany art. 44 ustawy stanowi lex specialis względem art. 31 K.p.a. Jeżeli zatem we wznowionym postępowaniu przeprowadzana była ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i wymagany był udział społeczeństwa to art. 31 K.p.a. nie znajduje w ogóle zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Stowarzyszenie nie musiało zatem dysponować interesem prawnym w sprawie ani nawet uzasadniać swojego udziału w postępowaniu interesem społecznym, skoro ustawa nie stawia takich wymogów organizacjom ekologicznym. Na mocy art. 44 ustawy organizacje ekologiczne dysponują uprawnieniem do uczestniczenia na prawach strony w każdym postępowaniu administracyjnym, w którym wymagany jest udział społeczeństwa, po spełnieniu wymogu polegającego na zgłoszeniu chęci uczestniczenia w postępowaniu, uzasadnionego celami statutowymi. Muszą jednakże spełnić warunek prowadzenia działalności statutowej organizacji ekologicznej w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania.
Należy podkreślić, że ustawa nie reguluje kwestii udziału organizacji ekologicznych w postępowaniach, w których udział społeczeństwa nie jest wymagany, ani też nie wyłącza udziału takich organizacji. Trzeba zatem przyjąć, że w postępowaniach, w których udział społeczeństwa nie jest wymagany, organizacje ekologiczne będą mogły uczestniczyć na ogólnych zasadach, a zatem po spełnieniu wymagań wynikających z art. 31 § 1 K.p.a., czyli gdy cel statutowy organizacji jest zgodny z przedmiotem postępowania oraz za udziałem organizacji w postępowaniu przemawia interes społeczny (tak też Krzysztof Gruszecki "Komentarz do art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko"). Tylko w przypadku, gdy organ administracji ustali, że dane postępowanie na podstawie przepisów ustawy nie wymaga udziału społeczeństwa, a pojawia się kwestia uczestnictwa w tym postępowaniu organizacji ekologicznej, to powinien zbadać, czy zachodzą przesłanki z art. 31 § 1 K.p.a., a więc czy cele statutowe organizacji uzasadniają jej udział oraz czy za jej udziałem przemawia interes społeczny. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy udział organizacji ekologicznej jest konieczny jedynie wtedy, gdy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wydawana po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. SKO pominęło tę kwestię w zaskarżonym postanowieniu, zatem doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, gdyż brak pełnej oceny stanu faktycznego w konsekwencji skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego, a to art. 44 ust. 1 ustawy oraz art. 31 § 1 K.p.a.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a należało uchylić zaskarżone postanowienie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt.1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U z 2018 r. poz. 265). Jest to kwota 100 złotych wpisu od skargi, 480 zł zastępstwa procesowego radcy prawnego i 17 opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło