I FPS 1/21

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2021-05-20

Skład orzekający: Jan Rudowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, której statut przewiduje wspieranie podatników dotkniętych niejasnością przepisów, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu przed NSA dotyczącym rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego związanego z przedawnieniem zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed NSA w charakterze uczestnika zasługuje na uwzględnienie, jeśli statut tej organizacji przewiduje wspieranie podatników dotkniętych niejasnością przepisów, a przedmiot postępowania dotyczy zakresu jej statutowej działalności oraz realizuje interes społeczny. W takim przypadku stosuje się przepisy PPSA dotyczące udziału organizacji społecznych w postępowaniu.
Stan faktyczny
Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców skierował do NSA wniosek o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego dotyczącego granic kontroli sądowej decyzji podatkowej w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego i jego wpływu na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Fundacja F. złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w tym postępowaniu w charakterze uczestnika, powołując się na swój statutowy cel wspierania podatników dotkniętych niejasnością przepisów. NSA rozpoznał wniosek Fundacji.
Rozstrzygnięcie
Dopuszczono F. [...] z siedzibą w W. do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku F. [...] z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w sprawie z wniosku Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców o podjęcie przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 264 § 2 w związku z art. 15 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych postanawia dopuścić F. [...] z siedzibą w W. do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika. Pismem z 18 grudnia 2020 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców skierował do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego: "Czy w świetle art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 134 § 1 (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", ocena wszczęcia postępowania karnego skarbowego z punktu widzenia wywołania wyłącznie skutku w postaci wydłużenia postępowania podatkowego poprzedzającego wydanie decyzji podatkowej i w celu nierozpoczęcia albo zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w rozumieniu art. 70 § 6 pkt 1 oraz art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325) mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji?". W dniu 19 maja 2021 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek F. [...] o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu I FPS 1/21, oparty na art. 33 § 2 w zw. z art. 25 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek Fundacji zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepis art. 25 § 4 p.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. O tym, że sprawa dotyczy zakresu statutowej działalności organizacji społecznej można mówić wówczas, gdy przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Fundacje, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 2016 r., poz. 40); powoływanej dalej jako: "u.o.f.", mogą być ustanowione dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami. Cele te określa ustalony przez fundatora statut (art. 5 ust. 1 u.o.f.). W statucie Fundacji zostało przewidziane, że jej celem jest wspieranie działań na rzecz ochrony podatników, zaś sposobem realizacji tego celu jest między innymi wspieranie podatników dotkniętych niejasnością obowiązujących przepisów i ich stosowaniem, a ponadto występowanie w sprawach podatników w charakterze uczestnika postępowania na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 25 § 4 p.p.s.a. Odnosząc powyższą argumentację do stanowiska Fundacji wyrażonego we wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Porównanie zakresu całokształtu działalności Fundacji z przedmiotem rozstrzyganej sprawy prowadzi do wniosku, że dotyczy ona wskazanego powyżej zakresu statutowej działalności Fundacji, a udział w tym postępowaniu realizuje interes społeczny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło