I FSK 2089/21

P O S T A N O W E N I E Dnia 25 czerwca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Łd 227/21 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 30 listopada 2020 r. nr 1001-IOA.4105.19.2020.7.BN.U10 w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2016 r. postanawia: 1. podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne, 2. znieść postępowanie kasacyjne przeprowadzone od 8 września 2023 r., 3. umorzyć postępowanie kasacyjne. Wyrokiem z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 227/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej skarżąca, spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 30 listopada 2020 r. w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2016 r. Od powyższego wyroku spółka wywiodła skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. I FSK 2089/21, Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie kasacyjne na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.). W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca nie posiada organu uprawnionego do jej reprezentacji, bowiem jej zarząd pozostaje nieobsadzony. Następnie pismem z dnia 19 lutego 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 31 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. wezwał dotychczasowego pełnomocnika spółki do usunięcia braków w składzie organów lub osób uprawnionych do działania w jej imieniu, poprzez przedłożenie dokumentu, z którego będzie wynikało, że: brak w składzie organu reprezentującego wskazaną spółkę został uzupełniony lub ustanowiony został kurator dla spółki – w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia wezwania pod rygorem zniesienia postępowania kasacyjnego w zakresie dotkniętym brakami. Wezwanie doręczono prawidłowo pełnomocnikowi skarżącej z dniem 21 lutego 2024 r., a zatem wyznaczony w wezwaniu termin upłynął dnia 21 maja 2024 r. Pomimo upływu terminu pełnomocnik nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Również z treści odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej według stanu na 20 czerwca 2024 r. (nr KRS [...]) nie wynika, aby w skarżącej spółce został powołany zarząd. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżąca jest osobą prawną – spółką z ograniczoną odpowiedzialności. Stosownie do art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kompetencje organu uprawnionego do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania posiada zarząd, zgodnie z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2024 r., poz. 18 ze zm., dalej k.s.h.). Jak wynika z treści odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców spółki, do jej reprezentowania, składania oświadczeń i podpisywania w jej imieniu uprawnieni są każdy członek zarządu oraz prokurent samodzielnie w pełnym zakresie. Funkcje członków zarządu do dnia 8 września 2023 r. pełnili: M. W. (jako prezes zarządu) oraz J. G. W. (jako wiceprezes zarządu). Skarżąca nie miała ustanowionego prokurenta. Stosownie do art. 31 § 1 p.p.s.a., jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W myśl art. 31 § 3 p.p.s.a., jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami. Nie budzi wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zniesienie postępowania, w formie w jakiej ustawodawca powołał się w art. 31 p.p.s.a. oznacza uznanie tego postępowania za niebyłe w całości lub części, zarówno w zakresie czynności procesowych stron, jak i czynności sądu. W przypadku zaistnienia przesłanek z art. 31 § 3 p.p.s.a. może ponadto zaistnieć potrzeba wydania przez sąd – alternatywnie – postanowienia o odrzuceniu skargi (art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.), o umorzeniu postępowania (art. 161 § 1 pkt 2 lub 3 p.p.s.a.) lub o zawieszeniu postępowania (przykładowo postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2024 r., sygn. I FSK 1602/21 – niepubl.). Ponieważ braki w składzie organów osoby prawnej mają charakter usuwalny, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 31 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. wyznaczył pełnomocnikowi spółki termin do ich uzupełnienia przez powołanie zarządu lub ustanowienie kuratora. Wezwanie, doręczone dnia 21 lutego 2024 r. pozostało jednakże bez odpowiedzi, a termin w nim zakreślony upłynął bezskutecznie 21 maja 2024 r. Skoro postępowanie kasacyjne nie może się toczyć, gdy będąca jego stroną skarżąca spółka nie ma właściwej reprezentacji i nie może w związku z tym działać w tym postępowaniu, konieczne było zniesienie postępowania kasacyjnego w zakresie, w jakim toczyło się ono po zdarzeniu powodującym utratę przez skarżącą możliwości działania w tym postępowaniu, co miało miejsce dnia 8 września 2023 r. tj. w dniu wykreślenia M. W. i J. G. W. z funkcji odpowiednio prezesa zarządu i wiceprezesa zarządu skarżącej. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Ponieważ w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak w składzie organu powołanego do reprezentacji spółki zaistniał już po skutecznym zainicjowaniu postępowania kasacyjnego, należy przyjąć, że skarga kasacyjna została skutecznie wniesiona i brak jest podstaw do jej odrzucenia. Jednak powstała sytuacja, która uniemożliwia kontynuowanie postępowania kasacyjnego i jego merytoryczne zakończenie. W takim przypadku konieczne stało się umorzenie postępowania kasacyjnego jako bezprzedmiotowego. Z tej przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 128 § 1, art. 31 § 3 i art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., podjął zawieszone postępowanie, zniósł postępowanie zainicjowane skargą kasacyjną skarżącej oraz umorzył postępowanie kasacyjne.