I SA/Wa 1974/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Przemysław Żmich WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Polskich [...][...] [...] w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...] Minister Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w [...] od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2020 r., nr [...] , utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Minister wskazał, że Wojewoda [...] , działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1311 ze zm.), decyzją z [...] marca 2020 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] października 2000 r. przez [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...], obręb [...], obejmującego działki: nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m², objętego księgą wieczystą nr [...]. Odwołanie od decyzji Wojewody złożyły [...] S.A. w [...] podnosząc, że organ I instancji błędnie uznał, że przedmiotowa nieruchomość 5 grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Ponadto, organ I instancji nie odniósł się do pozostałych przesłanek stwierdzenia nabycia ex lege prawa użytkowania wieczystego wskazanych w art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. Po rozpatrzeniu odwołania oraz zbadaniu sprawy Minister Rozwoju wskazał, że zgodnie z art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu [...] grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Nabycie nie może naruszać praw osób trzecich. Minister zaznaczył, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, iż podstawową przesłanką wynikającą z art. 34 ustawy komercjalizacyjnej jest to, że nieruchomość, która 5 grudnia 1990 r. znajdowała się w posiadaniu [...] stanowiła własność Skarbu Państwa. Tylko bowiem pod tym warunkiem mogła, z mocy prawa, stać się z dniem wejścia w życie ustawy przedmiotem prawa użytkowania wieczystego [...]. Organ podkreślił, że aby [...] mogły uzyskać prawo wieczystego użytkowania grunt musi stanowić własność Skarbu Państwa (por. wyroki NSA: z 18 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1711/12; z 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2860/12). Minister wskazał, że Wojewoda [...] ostateczną decyzją z [...] marca 2013 r., nr [...] stwierdził, na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 17a ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności nieruchomości państwowej, położonej w [...], oznaczonej jako działki nr : [...] o pow. [...] m², i nr [...] o pow. [...] m². Decyzja stała się ostateczna [...] kwietnia 2013 r. Zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] prawo własności przedmiotowych działek wpisane jest na rzecz Gminy [...], na podstawie decyzji z [...] marca 2013 r. Z powyższych przyczyn Minister stwierdził, że zarówno [...] grudnia 1990 r., jak i [...] października 2000 r. przedmiotowe działki nie stanowiły własności Skarbu Państwa. Tym samym w stosunku do spornej nieruchomości nie została spełniona przesłanka własności państwowej. Minister zaznaczył, że kwestia ewentualnego pozostawania przedmiotowego gruntu w posiadaniu [...] S.A. według stanu na [...] grudnia 1990 r. pozostaje bez znaczenia, skoro działki nr [...] i nr [...], nie stanowiły własności Skarbu Państwa zarówno na [...] grudnia 1990 r., jak i na [...] października 2000 r. Skargę na decyzję Ministra Rozwoju z [...] czerwca 2020 r. złożyły [...] SA w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 kpa oraz art. 8 kpa, poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, b) art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z 8 września 2000 r., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że [...] S.A. nie nabyły 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, ze względu na nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa prawa własności [...] grudnia 1990 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] w całości, rozpatrzenie sprawy ponownie i stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem [...] października 2000 r. przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, a gdyby nie było to możliwe przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 23 kwietnia 2021 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020 r., poz. 347 ze zm.) sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym strony postępowania zostały powiadomione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", którego treść organ przytoczył. Z art. 34 ust. 1 ustawy wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby [...] mogły zostać uwłaszczone: - grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa, - grunt ten [...] grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu [...], - do przedmiotowego gruntu [...] nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymują się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Treść art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji PKP stanowi, że uwłaszczeniu z mocy prawa podlegają grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu [...] grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co oznacza, że oprócz posiadania przez [...], także [...] grudnia 1990 r. grunt musiał być własnością Skarbu Państwa. Za niedopuszczalne należałoby bowiem uznać usankcjonowanie z mocą wsteczną posiadania [...] poprzez uwłaszczenie w dniu wejścia w życie ustawy, na gruntach innych niż będących własnością Skarbu Państwa, zwłaszcza, że uwłaszczenie odbywa się nieodpłatnie (ust. 2 i ust. 3) oraz nie może naruszać praw osób trzecich (ust. 4). Podkreślić przy tym należy, że wymienione w powyższym przepisie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. W rozpatrywanej sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek wynikających z art. 34 powołanej ustawy, bowiem nieruchomość w dacie istotnej dla uwłaszczenia, tj. [...] grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Wojewoda [...] ostateczną decyzją z [...] marca 2013 r. stwierdził, na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa, z dniem [...] maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Decyzja komunalizacyjna jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym. Podkreślić należy, że decyzja komunalizacyjna wydawana na podstawie art. 5 ust.1 ustawy z 10 maja 1990 r. ma charakter deklaratoryjny. Potwierdza ona stan jaki, z dniem 27 maja 1990 r., zaistniał z mocy samego prawa. Natomiast określone w art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. przesłanki uwłaszczenia dotyczyły gruntów, które 5 grudnia 1990 r. były własnością Skarbu Państwa. Jak wyżej zaznaczono w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek wynikających z art. 34 powołanej ustawy. W tej sytuacji brak było prawnych możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki, niezależnie od ewentualnego spełnienia pozostałych przesłanek określonych w powołanym przepisie. Dopóki w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie przez Gminę [...], z mocy prawa, z dniem [...] maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności przedmiotowej nieruchomości, dopóty brak jest możliwości skutecznego skorzystania przez skarżącą spółkę w stosunku do tej nieruchomości z przepisów art. 34 ustawy z 8 września 2000 r., bowiem nieruchomość w dacie istotnej dla uwłaszczenia [...] nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Jak wynika z odpisu z księgi wieczystej Gmina [...] została ujawniona w dziale II księgi wieczystej na podstawie decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] marca 2013 r. Wskazać należy, że nie ma znaczenia, że [...][...] grudnia 1990 r. posiadały nieruchomość, gdyż jak wyżej zaznaczono niespełnienie jednej z przesłanek przy spełnieniu pozostałych nie pozwala na stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków i urządzeń posadowionych na tym gruncie. Z przyczyn wyżej podanych prawidłowo organy uznały, mając na uwadze treść art. 34 ustawy, że brak jest podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku [...] S.A. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowych działek. Nie doszło więc, wbrew zarzutom skargi, do naruszenia tego przepisu. Organ przeprowadził postępowanie, stosując się do zasad wynikających z przepisów art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 80 kpa oraz dokonał trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi z art. 107 § 3 kpa. Skarżący zarzucając naruszenie przepisów postępowania, poza powołaniem ich treści, nie wskazuje na czym naruszenia te miałyby polegać, w tym jakie inne dowody organ miałby przeprowadzić i jakie czynności podjąć. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 Ppsa.