III OZ 1231/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt III SA/Po 763/21 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 7 października 2021 r., sygn. akt III SA/Po 763/21 odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej (pkt. 1) oraz zwrócił Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w P. kwotę 100,00 zł tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej (2.), w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wyrokiem z 3 sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] lutego 2021 r., nr [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu. Skarga kasacyjna nie została opatrzona podpisem pełnomocnika wnoszącego skargę kasacyjną. Wobec tego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z [...] sierpnia 2021 r. organ został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, poprzez podpisanie skargi kasacyjnej oraz jej odpisu. Wezwanie doręczono [...] sierpnia 2021 r. Postanowieniem z 24 września 2021 r., sygn. akt III SA/Po 763/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną, z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym przez Sąd terminie braków formalnych skargi kasacyjnej. Dalej Sąd podał, że Komendant Wojewódzki Policji w P. [...] września 2021 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że [...] września 2021 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w P. wpłynął odpis postanowienia tut. Sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało doręczone na elektroniczną skrzynkę podawczą (ePUAP) Komendy Wojewódzkiej Policji w P. obsługiwaną przez pracowników wydziału, którzy zajmują się przekierowaniem poczty przychodzącej – za pośrednictwem tego systemu – do właściwych adresatów, to jest innych wydziałów KWP w P. Z kolei pracownicy tych wydziałów po otrzymaniu korespondencji na tzw. "podskrzynkę" systemu ePUAP, przejmują przesyłkę i przekazują sprawę do realizacji. System takiej podskrzynki, dedykowanej dla Wydziału Prawnego KWP w P., w którym pełnomocnicy Komendanta prowadzą korespondencję z właściwymi sądami, przejmuje zatem korespondencję od skrzynki głównej ePUAP organu, ale wiadomości te – jeżeli pracownik wydziału przekierowującego sprawdzi (otworzy) jej zawartość – odznaczone są już jako "odczytane". Sytuacja ta zaistniała w przedmiotowej sprawie. Korespondencja przekazana przez Sąd – wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej – została przez pracownika Wydziału Prawnego KWP w P., obsługującego podskrzynkę ePUAP organu, potraktowana jako już odczytana, a więc przekazana do dalszej realizacji właściwemu pełnomocnikowi, co w rzeczywistości przez brak międzywydziałowego porozumienia pomiędzy pracownikami obsługującymi skrzynkę, nie nastąpiło. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie uznając, że organ nie uprawdopodobnił jednak braku winy w uchybieniu rzeczonego terminu. Podkreślił, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Z kolei zawodowy charakter działalności profesjonalnego pełnomocnika powoduje, że jego odpowiedzialność obejmuje także działania wszelkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. Zaniedbania tych osób obciążają profesjonalnego pełnomocnika, a jednocześnie nie uwalniają strony od poniesienia procesowej odpowiedzialności za takie działania bądź zaniechania Organ w zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 7 października 2021 r. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. art. 87 § 2 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu uzasadniającego przywrócenie terminu; 2. art. 74a § 10 p.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w przepisie art. 74a § 1 p.p.s.a., a zatem brak było podstaw do doręczenia tak odpisu wyroku w sprawie, i wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej oraz zaskarżonego niniejszym zażaleniem postanowienia pełnomocnikowi organu za pośrednictwem portalu ePUAP. 3. art. 65 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 74a § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji, gdy przepis art. 65 § 1 p.p.s.a. stanowi, że Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051, 1495 i 2005), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a. Dlatego Sąd powinien doręczyć tak odpis wyroku w sprawie, jak i wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej i dalej - zaskarżane niniejszym zażaleniem postanowienie poprzez operatora pocztowego na adres podany przez pełnomocnika, czyli Komendy Wojewódzkiej Policji w . [...] P., ul. [...], ponieważ zgodnie z art. 74a § 1 pkt 3 p.p.s.a. doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła między innymi jeden z warunków, czyli wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny. W tej sprawie pełnomocnik organu nie wyraził takiej zgody na doręczanie pism za pomocą tych środków, natomiast jako adres elektroniczny wskazał adres odmienny od adresu ePUAP organu, tj.: [...] Mając powyższe na uwadze organ wniósł o: 1) przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 sierpnia 2021 r. ze skargi R. S. (sygn. akt. III SA/Po 76321), 2) uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, bądź uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm, dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Z powyższego unormowania wynika, że brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, iż strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie Sąd pierwszej instancji ocenił w zaskarżonym postanowieniu, że organ nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminu. Stosownie do art. 74a § 10 p.p.s.a. w przypadku pism doręczanych uczestniczącym w postępowaniu przed sądem prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Rzecznikowi Praw Dziecka oraz organowi, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, sąd przesyła pismo bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za urzędowym poświadczeniem odbioru. Sąd pierwszej instancji zatem zobowiązany był przepisami prawa dokonywać doręczenia pism organowi administracji za pośrednictwem Platformy ePUAP. Skoro zatem w postępowaniu przed sądem administracyjnym organowi nie przysługuje możliwość wyboru sposobu doręczania mu pism, to Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że gdy pełnomocnik jako adres do korespondencji wskazuje adres organu, to doręczanie korespondencji sądowej takiemu pełnomocnikowi podlegać będzie rygorom określonym dla pism doręczanych organowi, w tym obowiązkowi doręczania pism na adres elektronicznej skrzynki podawczej. Wobec powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w formie elektronicznej do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego wskazanego przez profesjonalnego pełnomocnika organu, jako adres do korespondencji, uznać należy za odpowiadające wymogom prawa i co za tym idzie skutecznie otwierające bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wobec tego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zostało uprawdopodobnione, że termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przekroczono bez winy pełnomocnika, a więc i samej strony. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z przepisami obowiązującego prawa. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.