II OSK 2161/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 111/21 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót remontowo-budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 2 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 111/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót remontowo-budowlanych samowolnie wykonanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym nr [...] przy ul. [...] w K. – do stanu zgodnego z prawem, oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w K., zaskarżając go w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót remontowo-budowlanych do stanu zgodnego z prawem, pomimo że skarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego oraz wydana z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót remontowo-budowlanych do stanu zgodnego z prawem pomimo, że skarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 80 k.p.a. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że przedmiotowe roboty budowlane są niezgodne z przepisami – lokal nr [...] został utworzony z części wspólnych na poddaszu użytkowym w budynku zabytkowym, który konstrukcyjne miał mieć jedynie 9 lokali. Organ pierwszej instancji nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie tego, czy lokal nr [...] spełnia warunki do tego, aby mógł funkcjonować na poddaszu budynku przy ul. [...]. Nie sprawdzono czy strop pod lokalem nr [...] spełnia warunki do tego, aby na nim był położony lokal "mieszkalny", nie sprawdzono też, czy istnieje obecność izolacji połaci dachowej. Skarżąca kasacyjnie podniosła ponadto, że nigdy nie wyrażała zgody na prace budowlane na poddaszu budynku. W piśmie z [...] września 2021 r., uczestniczka postępowania A. L. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Przy piśmie procesowym z [...] grudnia 2021 r. dołączyła "nowe dowody" w postaci wyroków: Sądu Okręgowego w Olsztynie Wydział I Cywilny z 10 lutego 2021 r. sygn. akt I C 430,20 i Sądu Apelacyjnego w Białymstoku Wydział I Cywilny z 29 października 2021 r. sygn. akt I Ca 462/21. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie. Na wstępie wskazać należy, że konstrukcja zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. jest nieprawidłowa bowiem przepisy te wykluczają się wzajemnie, określają one kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Pierwszy z nich stanowi kiedy sąd uwzględnia skargę, drugi kiedy ją oddala. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na decyzję organu nadzoru budowlanego. Strona wnosząca skargę kasacyjną, winna więc postawić sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., z uwagi na jego zastosowanie, w sytuacji, gdy nie było podstaw do oddalenia skargi, bądź wskazać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., wiążące się z jego niezastosowaniem, w każdym zaś przypadku powinna powiązać ich naruszenie, z odpowiednimi przepisami procedury administracyjnej (lit. c) art.145 § 1 pkt 1), bądź przepisami prawa materialnego (lit. a) 145 § 1 pkt 1). Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 80 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. W sprawie niniejszej organy administracji wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy w związku z tym należycie ustaliły stan faktyczny, który prawidłowo został zaakceptowany przez sąd wojewódzki. Przypomnieć należy, co chyba umknęło skarżącej kasacyjnie Wspólnocie, że przedmiotem postepowania nie jest kwestia wyodrębnienia samodzielnego lokalu mieszkalnego, a wykonanie samowolnie, w lokalu mieszkalnym nr [...] w zabytkowym budynku wielorodzinnym nr [...] przy ul. [...] w K. robót budowlanych. Nie jest kwestionowane, że roboty te polegały na wydzieleniu łazienki z pomieszczenia kuchni przez montaż ścianki działowej z drzwiami, przerobieniu instalacji wodno-kanalizacyjnej i elektrycznej; wykonaniu w miejscu przedpokoju pomieszczenia kuchennego przez zamontowanie kuchenki elektrycznej i zlewozmywaka; wydzieleniu w obrębie istniejących dwóch pokoi trzech mniejszych, garderoby i przedpokoju przez montaż ścianek działowych z karton gipsu oraz czterech skrzydeł drzwiowych; poszerzeniu o 45 cm (w ścianie konstrukcyjnej) otworu drzwiowego do przedpokoju. Do tak wykonanych robót mają zastosowanie przepisy dotyczące postępowania naprawczego uregulowane w art. 50 – 51 prawa budowlanego. Bezsporne jest również, że w sprawie została złożona ekspertyza techniczna z października 2017 r. wykonana przez mgr inż. A. P., który posiadał stosowne uprawnienia budowlane. Przedmiotem opracowania jest prawidłowość wykonania i stan techniczny użytkowania wykonanych robót w postaci ścian działowych i nadproża w ścianie nośnej w lokalu nr [...]. Została także załączona ocena techniczna wykonanej instalacji elektrycznej i protokoły pomiarów tej instalacji w ww. lokalu z [...] września 2017 r. sporządzona również przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, a także ocena techniczna instalacji wodno-kanalizacyjnej w przedmiotowym lokalu z [...] września 2017 r., uzupełniona [...] marca 2018 r. Autor ekspertyzy technicznej stwierdził "na podstawie wizji lokalnej rozpatrywanych elementów", że istniejący stan robót spełnia warunki techniczne oraz nadaje się do bezpiecznego użytkowania. Natomiast w ocenie technicznej wykonanej instalacji elektrycznej stwierdzono, że ta instalacja w lokalu nr [...] jest wykonana zgodnie z warunkami technicznymi oraz obowiązującymi normami i sztuka budowlaną. Jest ona bezpieczna, nie zagraża pożarem i porażeniem prądem elektrycznym i można ją użytkować. Odnośnie zaś stanu technicznego instalacji wodnej i kanalizacyjnej uznano, że została ona wykonana prawidłowo, zgodnie ze sztuką budowlaną, § 122 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. oraz Polską Normą PN-EN 12056-2:2002 - jest bezpieczna i nadaje się do użytku. Zauważyć należy, że skarżąca kasacyjnie Wspólnota nie kwestionuje wyżej wymienionych dokumentów ani prawidłowości ocen w nich wyrażonych. Dlatego ma rację sąd I instancji i organy nadzoru budowlanego, że wykonane sporne roboty budowlane są zgodne z przepisami i w konsekwencji brak było podstawy do nałożenia na inwestorkę obowiązku wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia ww. robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. W sprawie zasadnie oceniono również, że wykonane roboty nie ingerują w części wspólne w sposób wymagający zgody Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w K. Wykonanie odcinka instalacji elektrycznej na poziomie lokalu nr [...], poszerzenie w tym lokalu otworu drzwiowego i przerobienie instalacji wodno-kanalizacyjnej w mieszkaniu nie naruszyło praw osób trzecich i nie stanowi przeszkody w korzystaniu z ich własności. Tym samym zarzut naruszenia prawa materialnego, wskazany błędnie jako zarzut naruszenia przepisów postępowania jest również niezasadny. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) – orzekł jak w wyroku. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.