II SA/Kr 438/18
WyrokWSA w Krakowie2018-05-15
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Tadeusz Kiełkowski, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania zbiornika magazynowego, w którym magazynowano odpady niebezpieczne, polega na jego całkowitym opróżnieniu, w sytuacji gdy pierwotne przeznaczenie obiektu było inne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły zmianę sposobu użytkowania zbiornika magazynowego z przeznaczonego na trociny lub inne materiały niebezpieczne na magazynowanie odpadów niebezpiecznych (kod 16 07 08*). Zmiana ta, ze względu na potencjalne zagrożenia dla bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowia, higieniczno-sanitarne oraz środowiska, stanowi kwalifikowaną zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu Prawa budowlanego. W związku z tym, że zmiana ta nie została zgłoszona, a zbiornik był nadal użytkowany, organ nadzoru budowlanego miał obowiązek nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania poprzez jego całkowite opróżnienie, co pozwoli na weryfikację stanu zgodnego z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej C. Sp. z o.o. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania żelbetowego zbiornika magazynowego poprzez jego całkowite opróżnienie. Zbiornik, pierwotnie przeznaczony do magazynowania trocin lub innych materiałów niebezpiecznych, był użytkowany do przechowywania odpadów niebezpiecznych o kodzie 16 07 08*. Organy nadzoru budowlanego uznały tę zmianę za kwalifikowaną i samowolną, nakazując przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania. Spółka C. Sp. z o.o. kwestionowała zasadność tych decyzji, podnosząc m.in. brak ustaleń co do rodzaju odpadów i wpływu zmiany na bezpieczeństwo oraz zarzucając, że opróżnienie zbiornika nie jest przywróceniem poprzedniego sposobu użytkowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w S. na decyzję Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania skargę oddala.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 stycznia 2018 r. (znak: [...]), na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.)
- art. 71a ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 z poźn. zm. – dalej jako: u.p.b.),
po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej jako: C. Sp. z o.o.), działającą przez profesjonalnego pełnomocnika, od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. nr [...] z dnia 23 listopada 2017 r. (znak: [...]), którą na podstawie art. 71a ust. 4 u.p.b. w związku z dalszym użytkowaniem żelbetowego zbiornika magazynowego (nr [...]) zlokalizowanego na dz. nr [...] w m. S., gm. S., pomimo jego wstrzymania postanowieniem nr [...] z dnia 28 września 2017 r. (znak: [...]), nakazano C. Sp. z o.o. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania żelbetowego zbiornika magazynowego (nr [...]) zlokalizowanego na dz. nr [...] w m. S., gm. S., poprzez jego całkowite opróżnienie,
utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 4 września 2017 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...], asesor Prokuratury Rejonowej w K wniósł o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania żelbetowego zbiornika oznaczonego nr [...] z przeznaczeniem na trociny, zlokalizowanego na dz. nr [...] w S., stanowiącej własność C. Sp. z o.o., co do którego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. wydał decyzję nr [...] z dnia 12 sierpnia 2015 r. (znak: [...]) o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, a następnie decyzję nr [...] z dnia 15 października 2015 r. (znak: [...]) o pozwoleniu na użytkowanie.
Prokurator uzasadniając swój wniosek wskazał, że zalegalizowany obiekt budowlany określany, jako zbiornik żelbetowy nr 1 z przeznaczeniem na trociny jest użytkowany w sposób niezgodny z decyzją legalizacyjną opartą na przedłożonym przez inwestora projekcie budowlanym. Zaznaczono bowiem, że z projektu tego wynikało wprost, iż jest to zbiornik magazynowy na trociny, względnie inne substancje niebędące substancjami niebezpiecznymi. Tymczasem, jak wskazał prokurator, w trakcie kontroli przeprowadzonej z polecenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska ujawniono, że w zbiorniku tym przechowywane są odpady niebezpieczne oznaczone kodem 16 07 08*, czyli odpady zawierające ropę naftową lub jej produkty. W ocenie prokuratora, przechowywanie w tym zbiorniku odpadów niebezpiecznych stanowi samowolną zmianę sposobu użytkowania, gdyż stanowi działalność zmieniającą warunki bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotne, higieniczno sanitarne oraz ochrony środowiska.
Mając na uwadze powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie, o które wnioskował, sygnalizował Asesor Prokuratury Rejonowej. W pierwszej kolejności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia 28 września 2017 r. zobowiązał C. Sp. z o.o. do wstrzymania użytkowania przedmiotowego zbiornika poprzez jego całkowite opróżnienie oraz do dostarczenia w terminie do dnia 31 grudnia 2017 r. wskazanych w postanowieniu dokumentów.
Jako, że C. Sp. z o.o. nie wykonała nałożonych na nią obowiązków, a to użytkowała w dalszym ciągu zbiornik w zmieniony sposób, to w dniu 23 listopada 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą C. Sp. z o.o. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego żelbetowego zbiornika magazynowego, poprzez jego całkowite opróżnienie.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji przypomniał historię/etapy powstawania/budowy przedmiotowego zbiornika z punktu widzenia procesu inwestycyjnego wynikającego z przepisów prawa budowlanego. Organ wskazał, że w dniu 13 stycznia 2015 r. inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przeprowadzili oględziny na terenie dz. nr [...] w S., podczas których stwierdzono wykonywanie na terenie przedmiotowej nieruchomości robót budowlanych związanych z budową obiektu budowlanego, scharakteryzowanego jako zbiornik o konstrukcji żelbetowej. Dodano, że właściciel obiektu i inwestor przedmiotowej budowy zbiornika żelbetowego nie uzyskał pozwolenia na budowę, do czego był zobowiązany zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.b. Dlatego też, z uwagi na realizację inwestycji bez wymaganego pozwolenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie przedmiotowego zbiornika oraz nałożył na Spółkę C. Sp. z o.o. obowiązek dostarczenia projektu budowlanego. Wymagane dokumenty zostały dostarczone wraz z zaświadczeniem Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 4 maja 2015 r. o zgodności realizowanej inwestycji pn.: "Żelbetowy zbiornik magazynowy (na trociny) zlokalizowany na działce nr [...] położonej w S." z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta S.. W części konstrukcyjnej projektu, w opisie technicznym wskazano, że "przedmiotem opracowania jest projekt budowlany branży konstrukcyjnej żelbetowego zbiornika na trociny, zlokalizowanego na dz. nr [...], przy ul. [...] w S.". Z uwagi na to, że w zbiorniku miały być magazynowane trociny, projektant nie przewidział żadnej ochrony betonu przed działaniem związków chemicznych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zatwierdził projekt budowlany "Żelbetowego zbiornika magazynowego (nr 1), zlokalizowanego na terenie dz. nr [...] w m. S., gm. S." oraz udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Organ I instancji przytoczył również rozstrzygnięcia związane z kwestią przechowywania odpadów w przedmiotowym zbiorniku. Wskazał, że dniu 31 maja 2016 r. inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przeprowadzili oględziny, w trakcie których stwierdzono, że zbiornik wypełniono odpadami, a na ścianie budynku umieszczono tabliczkę z oznaczeniem: 16 07 08*. W tym kontekście organ przypomniał, że Starosta [...] decyzją z dnia 13 lutego 2015 r. (znak: [...]) zezwolił na zbieranie odpadów przez C. Sp. z o.o., zaś z treści tej decyzji wynikało, że odpady niebezpieczne o kodzie: 16 07 08* "Odpady zawierające ropą naftową lub jej produkty", mają być przechowywane w "szczelnym zamykanym zbiorniku betonowym na zewnątrz hali". Organ zauważył, że również w trakcie kontroli przeprowadzonej w toku postępowania prowadzonego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K., stwierdzono, że odpad o kodzie 16 07 08* zmagazynowano m.in. w betonowym zbiorniku nr 1 w ilości ok. 150 Mg.
Uzasadniając podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia, organ I instancji wskazał na treść art. 71 ust. 1 pkt 2 u.p.b. W ocenie organu I instancji, wykorzystanie zbiornika na trociny do magazynowania odpadów niebezpiecznych (kod: 16 07 08*) niewątpliwie stanowiło zmianę sposobu użytkowania tego obiektu, a podjęte działanie zmieniało warunki: bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska oraz wielkość i układ obciążeń.
Organ I instancji wskazał, że po ustaleniu, że C. Sp. z o.o. nie dokonała zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego zbiornika do organu architektoniczno-budowlanego, organ postanowił umożliwić inwestorowi przedłożenie dokumentacji spełniającej wymogi określone przepisami celem zalegalizowania dokonanej zmiany sposobu użytkowania. Jednocześnie zobowiązał inwestora do wstrzymania użytkowania przedmiotowego zbiornika. W dniu 26 października 2017 r., w trakcie kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego ustalono, że zbiornik nadal jest wypełniony odpadami. Organ I instancji podniósł, że wobec faktu, iż zobowiązany nie zastosował się do obowiązku wstrzymania użytkowania przedmiotowego zbiornika, nie można było kontynuować podjętej procedury legalizacyjnej i ustalić, czy w tym konkretnym wypadku samowola budowlana kwalifikuje się do zalegalizowania. Organ I instancji stwierdził, że wobec dalszego użytkowania obiektu budowlanego pomimo jego wstrzymania, jest zobligowany do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła C. Sp. z o.o., zarzucając: naruszenie art. 71a ust. 1 u.p.b. w zw. z art. 142 k.p.a., poprzez błędne i nieoparte w materiale dowodowym ustalenie, iż nastąpiła nieuprawniona zmiana sposobu użytkowania zbiornika nr 1; naruszenie art. 71a ust. 4 u.p.b., poprzez uznanie, iż przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania żelbetowego zbiornika polega na jego całkowitym opróżnieniu; naruszenie art. 7 k.p.a., 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia wymaganego postępowania wyjaśniającego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, niedostateczne przedstawienie motywów rozstrzygnięcia w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu strony.
Uzasadniając swoje stanowisko strona odwołująca się wskazała, że już samo postanowienie o wstrzymaniu użytkowania przedmiotowego zbiornika było nieprawidłowe, a zatem nie można było zastosować wobec inwestora rygoru wynikające z art. 71a ust. 4 u.p.b. Z ostrożności odwołująca się podała, że nawet gdyby art. 71a ust. 4 u.p.b. miał zastosowanie w przedmiotowej sprawie, to organ I instancji nie ustalił, że poprzednie użytkowanie przedmiotowego zbiornika polegało na braku jego użytkowania. Tym samym, nakazanie przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie mogło – zdaniem odwołującej się – stanowić nakazania opróżnienia zbiornika. Podniesiono bowiem, że opróżnienie zbiornika jest nakazem zaprzestania użytkowania obiektu, a nie nakazem przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Decyzją z dnia 29 stycznia 2018 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że ponownie przeprowadził merytoryczne rozpoznanie przedmiotowej sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz zbadał prawidłowość zaskarżonej decyzji. Przytoczył następnie treść materialnoprawnej podstawy wydania rzeczonej decyzji, tj. art. 71a ust. 4 u.p.b.
Organ II instancji podkreślił, że do stwierdzenia, iż w konkretnym stanie faktycznym nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części konieczne jest wcześniejsze ustalenie ostatniego, znanego legalnego sposobu jego użytkowania. Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie kluczowym było określenie, czy dokonano zmiany sposobu użytkowania zbiornika wymagającej zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Organ odwoławczy podniósł, że w tym celu konieczne było wcześniejsze ustalenie ostatniego, znanego legalnego sposobu jego użytkowania. Organ II instancji wskazał także, że z projektu budowlanego dotyczącego przedmiotowego zbiornika wynikało, iż będzie on pełnił funkcję magazynową trocin, bądź ewentualnie materiałów innych niż będące materiałami niebezpiecznymi. Ponadto w opisie technicznym wskazano, iż przedmiotowy zbiornik nie miał negatywnego wpływu, ani nie stwarzał żadnego zagrożenia dla otoczenia i środowiska, ani że nie będą w nim magazynowane substancje niebezpieczne pożarowo. Organ II instancji podniósł, że również do wniosku o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie nie dołączono żadnych dokumentów, w których wskazane byłoby inne przeznaczenie przedmiotowego zbiornika, niż wskazane w zatwierdzonym projekcie budowlanym.
W ocenie organu II instancji bezsprzeczne było to, że w odniesieniu do wyniku przeprowadzonych w dniu 31 maja 2016 r. oględzin zmieniono sposób użytkowania zbiornika nr 1 z przeznaczonego na magazynowanie trocin bądź ewentualnie materiałów innych niż będące materiałami niebezpiecznymi na zbiornik magazynujący odpady niebezpieczne (m.in. pożarowo), co spowodowało zmianę warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych i bezpieczeństwa pożarowego, o których mowa w art. 71 ust. 1 u.p.b. Organ II instancji podzielił przedstawioną przez organ I instancji argumentację, iż przedmiotowy zbiornik zaprojektowany został przy uwzględnieniu innego układu obciążeń i użytych materiałów determinujących zachowanie jego trwałości i szczelności. W ocenie organu odwoławczego, fakt zmiany sposobu użytkowania mógł prowadzić do korozji betonu i zbrojenia, a w efekcie do jego rozszczelnienia mogącego spowodować zagrożenie ekologiczne.
Ponadto odnosząc się do zarzutów z odwołania, wskazano, iż zarzut dotyczący błędnej kwalifikacji przez organ I instancji przedmiotowego zbiornika, jako budowli należało uznać za bezzasadny. Organ II instancji wskazał, iż wobec prowadzonego postępowania legalizacyjnego dotyczącego przedmiotowego zbiornika jednoznacznie wykazano, iż przedmiotowy zbiornik stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 u.p.b. Tym samym, organ I instancji prawidłowo wstrzymał użytkowanie przedmiotowego zbiornika żelbetowego, wskazując iż należy go opróżnić, co wynikało m.in. z faktu przechowywania w nim niebezpiecznych odpadów.
Organ II Instancji przypomniał, że wydanie decyzji w oparciu o art. 71a ust. 4 u.p.b. jest obowiązkiem organu nadzoru budowlanego w przypadku wystąpienia wymienionych w nim przesłanek. W ocenie organu odwoławczego, całkowite opróżnienie przedmiotowego zbiornika ze składowanych w nim opadów niebezpiecznych pozwoli organowi I instancji stwierdzić, że nie jest on już użytkowany w dotychczasowy sposób, stwarzający zagrożenie dla środowiska oraz umożliwi inwestorowi użytkowanie go w sposób zgodny z wskazanym w projekcie budowlanym, tj. jako zbiornik na trociny bądź inne materiały nie będące materiałami niebezpiecznymi.
Skargę na ww. decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, strona skarżąca – C. sp. z o.o., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie:
1. art. 71a ust. 1 u.p.b. w zw. z art. 71 ust. 1 u.p.b. poprzez błędne i nieoparte w materiale dowodowym ustalenie, iż nastąpiła kwalifikowana zmiana sposobu użytkowania zbiornika,
2. art. 71a ust. 4 u.p.b. poprzez uznanie, iż przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania zbiornika polega na jego całkowitym opróżnieniu;
a także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie:
3. art. 7 k.p.a., 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia wymaganego postępowania wyjaśniającego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, niedostateczne przedstawienie motywów rozstrzygnięcia w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu strony.
Mając na uwadze powyższe uchybienia, strona skarżąca domagała się uchylenia decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Nadto strona skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadniając swoje stanowisko strona skarżąca wskazała, że ani organ I instancji, ani też organ odwoławczy nie ustaliły, jakiego rodzaju odpady, z zakresu których inwestor jest uprawniony do ich przyjmowania, gromadzenia i przetwarzania na mocy odrębnych decyzji, przetrzymywane były w zbiorniku nr 1 na terenie zakładu inwestora. W jej ocenie, samo powołanie się na oznaczenie na ścianie budynku nad zbiornikiem nie jest wystarczające. W efekcie skarżąca stwierdziła, że organy orzekające w sprawie w sposób jednoznaczny nie ustaliły, iż doszło do zmiany sposobu użytkowania.
Strona skarżąca podniosła, że organy administracji nie ustaliły również tego, w jaki sposób ewentualna zmiana sposobu użytkowania obiektu wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego zmienionego sposobu użytkowania. Strona skarżąca wskazała, że w świetle art. 71 ust. 1 u.p.b. nie każda zmiana ma znaczenie, a jedynie zmiana kwalifikowana, tj. dotycząca zagrożeń wymienionych w tym przepisie.
Kolejną kwestią, którą podniosła strona skarżąca uzasadniając przedstawione zarzuty, było to, że organ I instancji w kwestionowanym postanowieniu nr [...] nakazał inwestorowi wstrzymanie użytkowania zbiornika nr 1 poprzez jego całkowite opróżnienie, co stanowiło odniesienie do sposobu wykorzystywania zbiornika nr [...] w dniu "10.14.2015"(sic.) roku, czyli do braku jego wykorzystywania w ogóle, a nie do uprawnionego sposobu wykorzystywania zbiornika nr [...]. W ocenie strony skarżącej, nie jest prawidłowe ustalenie, iż poprzednim uprawnionym sposobem użytkowania obiektu budowlanego przez skarżącą było jego nieużytkowanie w ogóle. Tym samym – nakazanie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego w omawianej sprawie nie może stanowić nakazania opróżnienia zbiornika nr 1. Jak wskazała strona skarżąca opróżnienie zbiornika jest bowiem nakazem zaprzestania użytkowania obiektu, a nie nakazem przywrócenie poprzedniego (uprawnionego) sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Strona skarżąca podniosła, że dokonując wykładni art. 71a ust. 2 u.p.b. należy wyważyć interesy związane z ochroną wartości wskazanych w art. 5 ust. 1 u.p.b. z interesem właściciela obiektu budowlanego, w którym ma nastąpić zmiana sposobu użytkowania. Powołała się w tym zakresie na jedno z orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego treści wynika, iż wyważenie tych interesów jest szczególnie konieczne w sprawach, w których nie można uznać, iż zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego w sposób oczywisty może zagrażać wartościom chronionym przez prawo budowlane.
Podsumowując strona skarżąca wskazała, że postępowanie, w którym wydano postanowienie nr [...] oraz zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2017 r., nr [...] jest bezprzedmiotowe, jako że nie doszło do kwalifikowanej zmiany sposobu użytkowania. W jej ocenie jako bezprzedmiotowe, postępowanie to powinno zostać umorzone, na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wskazać w tym miejscu należy, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu(tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia(art. 135 p.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla je, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części(art. 151 p.p.s.a.)
Skarga jest w całości niezasadna w świetle obiektywnego porządku prawnego i jako taka podlegała oddaleniu z powodów wskazanych poniżej.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 stycznia 2018 r., wydana po rozpatrzeniu odwołania C. sp. z o.o. i utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. nr [...] z dnia 23 listopada 2017 r. - którą organ ten na podstawie art. 71a ust. 4 u.p.b. w związku z dalszym użytkowaniem żelbetowego zbiornika magazynowego (nr 1) zlokalizowanym na dz. nr [...] w m. S., pomimo jego wstrzymania postanowieniem nr [...] z dn. 28.09.2017r. – nakazał C. Sp. z o.o. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania żelbetowego zbiornika magazynowego (nr 1), przez jego całkowite opróżnienie.
Bezsprzeczne w przedmiotowej sprawie jest to, że C. Sp. z o.o. użytkowała przedmiotowy zbiornik magazynowy wybudowany na dz. Nr [...] w m S.. Kwestią sporną jest to, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania oraz, czy była to zmiana kwalifikowana w rozumieniu art. 71 ust. 1 u.p.b., a nadto przy założeniu, że była to zmiana kwalifikowana, to czy organ nadzoru budowlanego mógł orzec o przywróceniu poprzedniego stanu użytkowania przez nakazanie opróżnienia zbiornika.
Użytkowanie obiektu budowlanego jest kwestią nierozerwalnie związaną z jego istnieniem. Z tego też powodu, już projektując obiekt budowlany należy spełnić szereg wymogów m.in. z zakresu bezpieczeństwa pożarowego, a także higieny, zdrowia i środowiska (art. 5 u.p.b.). Zmiana zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części traktowana jest jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego (art. 36a ust. 5 u.p.b.). Samo użytkowanie obiektu ma następować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska (art. 5 ust. 2 u.p.b.). Zasada ta doprecyzowana jest w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.b., który nakłada w tym zakresie obowiązki na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Zmiana sposobu użytkowania musi być zgłoszona organowi administracji architektoniczno-budowlanej przed jej dokonaniem (art. 71 ust. 2 i ust 4 u.p.b.). Organowi administracji architektoniczno-budowlanej przysługuje sprzeciw m.in. wówczas gdy zmiana może spowodować niedopuszczalne: zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia; pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków; pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych; wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich(art. 71 ust. 5 pkt. 3 u.p.b). Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń (art. 71 ust. 1 u.p.b.). Wskazać należy, że użyty w tym przepisie zwrot ,,w szczególności", świadczy, że literalnie wymienione okoliczności związane ze zmianą warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń, nie są jedynymi przypadkami kiedy można stwierdzić, iż doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2007r. sygn. akt II OSK 1664/06, wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 stycznia 2016r. sygn. akt II SA/Kr 1494/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Trafnie podnosi się w doktrynie, że zmiana sposobu użytkowania powinna być pojęciem powszechnie rozpoznawanym i z tego względu ustawodawca nie zdecydował się na definicję legalną, a jedynie zawarł przykładowy katalog okoliczności stanowiących taką zmianę(por. C. Woźniak komentarz do art. 71 [w:] Prawo budowlane z umowami w działalności inwestycyjnej. Komentarz, wyd. II red. H. Kisielowska). Zdaniem Sądu, podzielić należy trafny pogląd, iż zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego trzeba oceniać w porównaniu ze sposobem użytkowania tego obiektu określonym w pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu, ewentualnie w porównaniu ze sposobem użytkowania wskazanego w późniejszych zezwoleniach na zmianę sposobu użytkowania (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r., II OSK 306/06, CBOSA, www.nsa.gov.pl). Tylko w takim przypadku punktem odniesienia będzie pewny, legalny stan użytkowania, a więc stan postulowany przez ustawodawcę, do którego zaistnienia dążyć winny organy nadzoru budowlanego wykorzystując przyznane im kompetencje.
Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia: wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, które powinny były zostać załączone do zgłoszenia (art. 71a ust. 1 u.p.b.). W przypadku niewykonania w terminie obowiązku przedstawienia dokumentów albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części(art. 71a ust. 4 u.p.b.). Kompetencja do wydania takiej decyzji jest zarówno uprawnieniem jak i obowiązkiem organu.
W pierwszej kolejności należy rozważyć i ocenić, czy organy I i II instancji trafnie ustaliły, że doszło do zmiany sposobu użytkowania zbiornika i czy swoje stanowisko w tej sprawie wyraziły w uzasadnieniach rozstrzygnięcia, w taki sposób, że poddaje się ono kontroli Sądu. Przede wszystkim wskazać należy, że w ocenie Sądu, kontrolowane obecnie organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły punkt odniesienia tj. stan rzeczy, w stosunku do którego oceniać należy zaistnienie zmiany. Stan ten został określony w projekcie budowlanym dotyczącym przedmiotowego zbiornika, a stanowiącym integralną część decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 sierpnia 2015r. nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlanym i udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W opisie technicznym projektu stwierdzono, że przeznaczeniem zbiornika magazynowego będzie przechowywanie materiałów w postaci trocin oraz materiałów innych niż niebezpieczne. Wedle projektantów inwestycja nie miała mieć negatywnego wpływu ani żadnego zagrożenia dla środowiska oraz otoczenie. Zaznaczono, że w zbiorniku będą magazynowane materiały łatwopalne np. trociny oraz inne niż niebezpieczne materiały palne, ale nie będą magazynowane substancje niebezpieczne pożarowo. Przewidywaną gęstość obciążenia ogniowego obliczono z odniesieniem się do gęstości obciążenia ogniowego w przypadku trocin. W części konstrukcyjno-budowlanej inwestycję określono wprost jako zbiornik na trociny. Również zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 04 maja 2015 r. o zgodności realizowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta S. odnosiło się do zbiornika magazynowego na trociny.
W rzeczywistości, jak trafnie to ustaliły i wywiodły, w ocenie Sądu, kontrolowane organy i co znajduje odpowiednie i wystarczające potwierdzenie w aktach kontrolowanej sprawy, przedmiotowy zbiornik był użytkowany w inny sposób aniżeli określony we wskazanym powyżej pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Świadczą o tym w sposób logicznie sprzężony: zarówno odzwierciedlone w treści opisanych protokołów wyniki czynności kontrolnych wykonywanych przez organ nadzoru budowlanego jak i treść dokumentów i stanowisk pochodzących od organów stosujących przepisy związane z prawem ochrony środowiska i gospodarką odpadami. W dniu 13 lutego 2015r. Starosta [...] zezwolił na zbieranie odpadów przez C. sp. z o.o., a z treści tej decyzji wynika, że odpady niebezpieczne o kodzie 16 07 08* (odpady zawierające ropę naftową lub jej produkty), mają być przechowywane przez adresata decyzji w szczelnym zamykanym zbiorniku na zewnątrz hali. W dniu 27 października 2015r. w toku kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w obecności A. N. –Prokurenta C. Sp. z o.o. dokonano oględzin m.in. przedmiotowego zbiornika (K. 54 - K 51 akt organu I instancji - czarny segregator). W protokole kontroli cyt.: "Ponadto ustalono, że w zbiorniku betonowym nr [...] zlokalizowanym po północnej stronie hali magazynowej zebrano odpad o kodzie 16 07 08 * w ilości 150 MG, który zgodnie z udzieloną informacja został przeniesiony z hali magazynowej do niniejszego zbiornika".
W dniu 31 maja 2016 r. inspektorzy PINB przeprowadzili oględziny na działce nr [...] w S., podczas których stwierdzono, że zbiornik nr 1 wypełniony jest odpadami, a na ścianie budynku przylegającej do zbiornika umieszczono tabliczkę z oznaczeniem 160708* (K 15 do K 20 akt administracyjnych organu I instancji – czarny segregator). Przed wydaniem kwestionowanej obecnie przez spółkę decyzji dokonano w dniu 26 października 2017r oględzin przedmiotowego zbiornika (K.132- K. 142 akt organu I instancji – czarny segregator). W protokole stwierdzono, że zbiornik nadal jest wypełniony odpadami jak wyżej. Oględziny zostały przeprowadzone m.in. przy uczestnictwie pełnomocnika skarżącej oraz prokurenta C. Sp. z o.o., a w protokole nie zawarto żadnych zastrzeżeń uprawnionych podmiotów co do zapisanych przez inspektorów naocznych obserwacji w tym także, co istotne, dotyczących oznaczenia zawartości przedmiotowego zbiornika. Oznaczenie odpadów jest jednoznaczne i wszystko wskazuje na to, że oznaczenia tego dokonał przedsiębiorca, skoro oznaczenie dotyczy odpadów usytuowanych w zbiorniku znajdującym się na terenie, na którym przedsiębiorca/skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą. Nadto z materiału zdjęciowego stanowiącego załącznik do protokołu jednoznacznie wynika, że w zbiorniku nie znajdują się trociny, zaś jednoznaczne oznaczenie odpadów na ścianie graniczącej ze zbiornikiem, a znajdujących się w zbiorniku, wespół z towarzyszącymi okolicznościami wskazanymi powyżej, z których wynika, że spółka ma prawny i faktyczny dostęp do odpadów o kodzie 16 07 08* pozwala na uzasadnione stwierdzenie, że nadal znajduje się w nim substancja określona kodem 16 07 08*. Oględziny stanowiły powtórzenie obserwacji dokonanych w dniu 31.05.2016r., (K.15- K.20 akt organu administracji), co istotne jeden z inspektorów brał udział zarówno w pierwszych jak i drugich oględzinach, miał on zatem możliwość porównania tego jak wykorzystywany był przedmiotowy zbiornik w maju 2016r. oraz w październiku 2017r. W trakcie oględzin żadnych zmian w tym zakresie, w przedmiocie oznaczenia a zatem i rodzaju określonej kodem 16 07 08* substancji znajdującej się w przedmiotowym zbiorniku, nie ujawniono, co koresponduje także odpowiednio z zobiektywizowanym zamiarem i faktem prowadzenia przez skarżącą spółkę działalności polegającej na gromadzeniu odpadów opatrzonych kodem 16 07 08*. Zamiar ten można było odczytać na podstawie zobiektywizowanego i bezsprzecznego starania się przez skarżącą spółkę o określone pozwolenia, jak i późniejszego kwestionowania rozstrzygnięć administracyjnych zmierzających do pozbawienia spółki tych zezwoleń. Jedynie na marginesie należy wskazać, że w toku procedur przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska oraz Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska, C. Sp. z o.o. nie kwestionowała ustaleń związanych z tym jaka substancja przechowywana jest w przedmiotowym zbiorniku.
W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że Starosta [...] decyzją z dnia 13.02.2015r. znak [...] zezwolił na zbieranie odpadów przez C. Sp. z o.o. Z treści powyższej decyzji wynika, że odpady niebezpieczne o kodzie: 16 07 08* "Odpady zawierające ropą naftową lub jej produkty", mają być przechowywane w szczelnym zamykanym zbiorniku betonowym na zewnątrz hali.
Z kolei, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K. w piśmie z dn. 11.07.2016r. znak [...] wskazał, że cyt.: "Magazynowanie odpadów zgodnie z ustawą o odpadach z dn. 14.12.2012r. (Dz. U. z 2013r. poz. 21 z późn. zm.) jest prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny. Odpady, z wyjątkiem przeznaczonych do składowania, mogą być magazynowane, jeżeli konieczność magazynowania wynika z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych zastosowaniem tych procesów, nie dłużej jednak niż 3 lata. Natomiast odpady przeznaczone do składowania mogą być magazynowane wyłącznie w celu zbierania odpowiedniej ilości tych odpadów do transportu na składowisko odpadów, nie dłużej jednak niż-przez rok " (...) Firma C. Sp. z o.o. w S. zamierza w tej lokalizacji produkować paliwa alternatywne na bazie odpadów oraz prowadzić stanowisko odzysku odpadów (odzysk ziemi z odpadów o kodach 170503* i 170505*). W trakcie kontroli nie stwierdzono, żeby Spółka [...] prowadziła przetwarzanie odpadów. Tego rodzaju przedsięwzięcia zgodnie z § 2.1. pkt 41 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 201 Or. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2010 nr 213 poz. 1397 z późn. zm.) są kwalifikowane jako mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Ich realizacja jest dopuszczalna po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (tzw. decyzji środowiskowej), o której mowa w art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2013r. poz. 1235, z późn. zm.). W związku z powyższym pismem z dn. 12.08.2015r. Spółka C. przedłożyła w Urzędzie Miasta i Gminy S. raport oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn. " Instalacje do produkcji paliw alternatywnych na bazie odpadów oraz stanowisko odzysku odpadów poza instalacjami", celem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która obecnie jest procedowana. (...) Obecnie działalność Spółki C., polega na transporcie oraz magazynowaniu odpadów."
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K. decyzją z dnia 29.01.2016r. znak [...] wstrzymał z dniem 01.05.2016r. użytkowanie hali magazynowej oraz przedmiotowych zbiorników magazynowych.
Jak czytamy w protokole kontroli nr [...] cyt.: "Odpad o kodzie 16 07 08* Odpady zawierające ropę naftową lub jej produkty zmagazynowano m.in. w betonowym zbiorniku nr 1 w ilości ok. 150 Mg".
Mając na uwadze powyższe argumenty, organ administracji publicznej, stosując art. 80 k.p.a., mógł w ocenie Sądu, na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego poczynić prawidłowo i wystarczająco udowodnione ustalenie, że doszło do zmiany sposobu użytkowania zbiornika przez umieszczenie w nim odpadów o kodzie 16 07 08*. W tym zakresie, zdaniem Sądu, wystarczające były ze strony kontrolowanych organów obserwacje organoleptyczne upoważnionych pracowników odzwierciedlone w protokole kontroli nie kwestionowanym przez przedstawicieli skarżącej spółki, połączone z systemową analizą całokształtu okoliczności towarzyszących przeprowadzonym kontrolom a potem trafne wnioski dowodowe uprawnionych organów oparte o spójnie i logicznie przeprowadzoną ocenę zgromadzonych dowodów. W skontrolowanych przez Sąd stanie faktycznym wyłaniającym się z akt sprawy - nie była niezbędna ekspercka analiza próbek substancji magazynowanej w przedmiotowym zbiorniku. Działające w sprawie organy nadzoru budowalnego dokonały trafnej i systemowej oceny stanu faktycznego i prawidłowo następnie zastosowały prawo. Skarżąca spółka nie przedstawiła jednocześnie żadnych dowodów wskazujących na to, że znajdujące się zbiorniku odpady nie posiadają atrybutów odpadów niebezpiecznych i nie stanowią odpadów o kodzie 16 07 08* .
W drugiej kolejności należało rozważyć, czy zmiana sposobu użytkowania z planowanego przechowywania, na przechowywanie tam substancji niebezpiecznych będących odpadami zawierającymi ropę naftową lub jej pochodne, jest zmianą mającą znaczenie w świetle art. 71 ust. 1 u.p.b. W ocenie Sądu, organy zarówno I jak i II instancji trafnie i zgodnie z prawem stwierdziły, że jest to taka zmiana i należycie uzasadniły swoje stanowisko w tym zakresie. Wbrew temu co twierdzi strona skarżąca, organ I instancji prawidłowo wskazał, których warunków dotyczy zarzucana zmiana. W jego uzasadnionej ocenie ma ona wpływ na bezpieczeństwo pożarowe, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska oraz wielkość i układ obciążeń. Uszczegóławiając tą ostatnią kwestię, organ wskazał, że planowany zbiornik został zaprojektowany przy uwzględnieniu innego układu obciążeń i nie jest dostosowany do przechowywania w nim agresywnych środków chemicznych wywołujących korozję betonu i zbrojenia, wskazując na zagrożenie, którym może być rozszczelnienie zbiornika. Z kolei organ II instancji dodatkowo zwrócił uwagę na to, że skoro pierwotnie miały tam być przechowywane materiały bezpieczne takie jak trociny, to zmiana użytkowania na przechowywanie materiałów niebezpiecznych, na co wskazuje oznaczenie zbiornika niekwestionowane przez uprawniane podmioty w trakcie kontroli, w tym niebezpiecznych pożarowo jest zmianą warunków m.in. związanych z bezpieczeństwem pożarowym. Sąd podziela w tej kwestii stanowisko ocen zarówno organu I jak i II instancji uznając je za swoje. Posiłkować się w tej kwestii należy definicją odpadów niebezpiecznych zawartą w ustawie z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz.U.2018.992 t.j., dalej jako: ustawa o odpadach). Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o odpadach, odpady niebezpieczne oznaczają odpady wykazujące co najmniej jedną spośród właściwości niebezpiecznych. Właściwości powodujące, że odpady są odpadami niebezpiecznymi, oraz warunki uznania odpadów za niebezpieczne określone są w przepisach unijnych. Właściwościami tymi są m.in. łatwopalność, wybuchowość, utlenianie (por. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1357/2014 z dnia 18 grudnia 2014 r). Odpady zawierające ropę naftową lub jej produkty są uważane za substancje niebezpiecznie. Mając na uwadze właściwości ropy naftowej, które przesądzają o tym, że odpady które ją zawierają są traktowane jako niebezpieczne, nie sposób zaprzeczyć by nie miały one wpływu na warunki o których mowa w art. 71 ust. 1 u.p.b. Jest rzeczą powszechnie wiadomą, a więc nie wymagającą wiedzy specjalistycznej, że ropa naftowa jest substancją łatwopalną i wybuchową. A zatem już co najmniej z tego względu jest to zmiana związana z warunkami bezpieczeństwa pożarowego, które wymienione są wprost w art. 71 ust. 1 pkt 2 u.p.b.. Nadto przepis art. 71 ust. 1 u.p.b. należy wykładać systemowo. Wykładania ta prowadzi do wniosku, że zmiana o której mowa w art. 71 ust. 1 u.p.b. jest powiązana z kompetencjami organu administracji architektoniczno budowlanej związanymi z kwestią wnoszenia sprzeciwu. Przypomnieć raz jeszcze należy, że organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części może spowodować niedopuszczalne: zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia; pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków; pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych; wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich(art. 71 ust. 5 pkt 3 u.p.b.). Innymi słowy niewątpliwe jest, że w zakres pojęcia zmiany sposobu użytkowania o której mowa w art. 71 ust. 1 u.p.b. będą wchodziły takie sytuacje, które rodzą potrzebę dokonania oceny z punktu widzenia wzorców określonych w art. 71 ust. 5 pkt 3 u.p.b. W ocenie Sądu jest jednoznaczne, że skoro pierwotnie w zbiorniku miały być przechowywane trociny, a nawet idąc dalej jakiekolwiek substancje nieszkodliwe, to przechowywanie w nim odpadów niebezpiecznych, które to odpady tak zostały bezsprzecznie oznaczone na terenie skarżącej spółki , i co nie było kwestionowane w trakcie kontroli przez uprawnione podmioty, wymaga analizy z punktu widzenia zagrożeń określonych w art. 71 ust. 5 pkt. 3 u.p.b. Już na marginesie podnieść należy, że skoro nie miałoby żadnego znaczenia projektowego to, czy będą tam przechowywane substancje bezpieczne, czy niebezpieczne, to nie byłoby żadnego celu by rozróżnienia takiego dokonywać w projekcie budowlanym. Rozróżnienie takie zostało jednak zgodnie z prawem dokonane.
Podsumowując powyższe wskazać należy, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że doszło do zmiany sposobu użytkowania o której mowa w art. 71 ust. 1 u.p.b., a jako, że zmiana ta nie została zgłoszona – co organowi było wiadome z urzędu – zasadnie wstrzymał użytkowanie przedmiotowego zbiornika i nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów. Prawidłowe było również ustalenie, że zbiornik jest w dalszym ciągu użytkowany, a zatem organ I instancji miał bezwzględnie wiążący obowiązek zastosować art. 71a ust. 4 u.p.b.
Ostatnią kwestią wymagającą rozważenia było to, czy organ mógł nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego zbiornika w ten sposób, że nakazał jego opróżnienie. Wskazać należy tutaj w tym przypadku na dwa aspekty. Przede wszystkim na cel, który ma być osiągnięty poprzez decyzję wydawaną na podstawie art. 71a ust. 4 u.p.b. Celem tym jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, jako że niezgłoszona zmiana sposobu użytkowania stanowi samowolę budowlaną. Po drugie, przedmiotowa sprawa ma specyficzny charakter bowiem zarówno pierwotny jak i kwestionowany sposób używania polega na zapełnieniu/napełnieniu zbiornika. Aby zatem, w ocenie Sądu, właściwy organ miał możliwość oceny, czy doszło do przywrócenia stanu zgodnego z prawem powinien w pierwszej kolejności mieć możliwość weryfikacji, czy zbiornik został opróżniony z odpadów, które aktualnie się tam teraz znajdują. Co więcej, nałożenie na stronę postępowania obowiązku napełnienia zbiornika, byłoby nakazem nieproporcjonalnym wobec skarżącej spółki w świetle istoty prawa własności. Mając zatem na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że organ I instancji prawidłowo zastosował ww. normy prawne wydając kontrolowaną decyzję, a zatem organ II instancji zgodnie z prawem decyzję tą utrzymał w mocy. Zarzuty skarżącej spółki okazały się nietrafne i nieuzasadnione w świetle zastosowanego przez organy prawa i prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, a Sąd nie dopatrzył się z urzędu naruszeń, które dawałyby podstawę do uchylenia kontrolowanych decyzji.
W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd stwierdza, że kontrolowane organy nie naruszyły art. 7 k.p.a., 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., przez brak przeprowadzenia wymaganego postępowania wyjaśniającego. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej organy wyjaśniły wszystkie okoliczności relewantne dla sprawy, a także dostateczne przedstawiły motywy rozstrzygnięcia w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonych decyzji a także zgodnie z prawem załatwiły sprawę rozważając słuszny interes strony w postaci prawa do samorealizacji i konfrontując go z dobrem ogółu/interesem publicznym, w którym bezsprzecznie mieści się ochrona środowiska.
Kontrolowane organy nie naruszyły także art. 71a ust. 1 u.p.b. w zw. z art. 71 ust. 1 u.p.b., gdyż prawidłowo i w sposób oparty na uzasadnionych materiałem dowodowym ustaleniach, skonstatowały, iż w sprawie nastąpiła kwalifikowana zmiana sposobu użytkowania zbiornika. Organy nie naruszyły także z przyczyń wskazanych powyżej, art. 71a ust. 4 u.p.b. przez uznanie, iż przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania zbiornika polega na jego całkowitym opróżnieniu. Wobec powyższych stwierdzeń nie jest uzasadniony także zarzut, że kontrolowane postępowanie jest bezprzedmiotowe, i że postępowanie to powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Z tego też względu, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło