IV SAB/Po 56/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 08 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej H. N. kwotę [...]zł ([...] złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. H. N. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wójta Gminy. Do pisma z dnia [...] marca 2021 r. – załączono skargę oraz trzy załączniki, w tym opisany jako "U. , SKARGA DO WSA W POZNANIU, DNIA [...].03.2021r.pdf". Pismem z dnia [...] marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przekazał według właściwości Urzędowi Gminy L. skargę H. N. wraz z załącznikami (k. 19 akt sąd.). Przeprowadzona przez Sąd weryfikacja wykazała, że załącznik opisany jako "U. , SKARGA DO WSA W POZNANIU, DNIA [...].03.2021r.pdf" nie został opatrzony podpisem elektronicznym (k.28 akt sąd.). Wobec powyższego na zarządzenie Sądu, H. N. pouczono, że zgodnie z art. 46 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.").w przypadku, gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ono zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Co jednak istotne z perspektywy niniejszej sprawy, w myśl art. 46 § 2b p.p.s.a. "zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego". Skarżącej wyjaśniono, że mając na uwadze fakt, że skargi na bezczynność Wójta Gminy z dnia [...] marca 2021 r. nie podpisano, Sąd wzywa ją na podstawie art. 46 § 2b p.p.s.a. do uzupełnienia braków formalnych skargi na bezczynność Wójta Gminy, w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej poprzez podpisanie elektronicznego dokumentu skargi stosownie do tego przepisu (podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym), względnie do nadesłania egzemplarza papierowego skargi podpisanego podpisem tradycyjnym. Wezwanie nakazano wykonać w terminie 7 dni od jego doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ubocznie Skarżącą pouczono, że osoba posiadająca profil zaufany może opatrzyć podpisem elektronicznym (przez profil zaufany) każdy dokument za pośrednictwem dostępnego nieodpłatnie serwisu rządowego pod następującym adresem https://www.gov.pl/web/gov/podpisz-dokument-elektronicznie-wykorzystaj-podpis-zaufany. Podpisaną w powyższym serwisie skargę należy dołączyć do wiadomości ePUAP.(k. 59 akt sąd.) Powyższe wezwanie wraz z pouczeniem zostało Skarżącej doręczone [...] kwietnia 2021 r. (k.63 akt sąd.). Zważając, że H. N. odpowiedziała w terminie zakreślonym w zarządzeniu z dnia [...] kwietnia 2021 r. (k. 61 akt sądowych), przesyłając do akt sprawy o sygn. IV SAB/Po 42/21 odpowiedź dotyczącą m.in. skargi w niniejszej sprawie (wydruk pisma Skarżącej z ezdpo.nsa.gov.pl – k. 66 akt sąd.), a więc zareagowała na wezwanie, oraz mając na uwadze, że kwestia uwarunkowań elektronicznej korespondencji sądowej jest stosunkowo skomplikowana, Sąd zarządził, aby skierować drogą elektroniczną za pośrednictwem ePUAP do skarżącej H. N. wyjaśnienie i wezwanie, odnosząc się do stanowiska, które przesłała Skarżąca w piśmie przy wiadomości ePUAP z dnia [...] kwietnia 2021 r. Sąd – zważając, aby prawo Skarżącej do sądu nie doznało uszczerbku – uznał za konieczne przedstawienie dodatkowego wyjaśnienia w oparciu o art. 6 p.p.s.a. Sąd zaznaczył, że wziął pod uwagę wszystkie kwestie podniesione w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r. oraz całej znajdującej się w aktach sprawy korespondencji Skarżącej z Sądem oraz z organem. Wyjaśniono, że w przypadku złożenia skargi do sądu administracyjnego przez Elektroniczną Platformę Usług Administracji Publicznej (ePUAP) należy treść skargi (wniosków i oświadczeń) włączyć do pisma wysyłanego i podpisywanego integralnie w ramach ePUAP. Podkreślono też, że jeżeli strona treści skargi do treści pisma w systemie ePUAP nie wprowadziła, a załącza ją do tej wiadomości (co jest dopuszczalne), to powinna zadośćuczynić obowiązkowi z art. 46 § 2b P.p.s.a., który stanowi, że "zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego". Innymi słowy, jeżeli skarżący zdecydował się uczynić skargę odrębnym, autonomicznym załącznikiem pisma ePUAP, to zgodnie z wymogami określonymi w art. 46 § 2b P.p.s.a. załącznik taki powinien być podpisany. Skoro załącznikiem jest skarga, a więc jest ona "pismem strony", to podpis elektroniczny należy uczynić integralnym elementem pliku pdf. skargi. Ponownie wskazano, że w aktach elektronicznych sprawy znajduje się skarga w formie dokumentu elektronicznego – pliku pdf (U. , SKARGA DO WSA W POZNANIU, DNIA [...].03.2021r.pdf). Plik stanowiący skargę stanowi niewątpliwie "pismo strony" ("Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym" – art. 57 § 1 P.p.s.a.), co oznacza, że powinna zawierać podpis elektroniczny pod zawartymi w dokumencie elektronicznym wnioskami i oświadczeniami. Sąd wyjaśnił, że wbrew stanowisku Skarżącej, jej skarga w formacie dokumentu elektronicznego – pliku pdf. (U. , SKARGA DO WSA W POZNANIU, DNIA [...].03.2021r.pdf) pozostaje niepodpisana. Sąd zaakcentował, że dostrzega argumentację wszystkich nadesłanych przez Skarżącą pism, w tym zastrzeżenia o odrębnym podpisaniu załączników, jednak weryfikacja tych pism wskazuje, że dotąd załączonego do pisma przewodniego, pliku skargi U. , SKARGA DO WSA W POZNANIU, DNIA [...].03.2021r.pdf nie podpisano. Ubocznie Sąd nadmienił, że tzw. "podpisywarka" dostępna na stronach gov.pl pozwala podpisywać formaty tekstowe i inne, co nie oznacza, że każdy z nich może być "pismem strony" w rozumieniu p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia Sąd po raz drugi wezwał Skarżącą do podpisania kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym i zwrotnego nadesłania w terminie 7 dni załączonego pliku skargi U. , SKARGA DO WSA W POZNANIU, DNIA [...].03.2021r.pdf. Skarżącą pouczono, że nie wykonanie wezwania w zakreślonym terminie spowoduje, że Sąd odrzuci skargę na podstawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. 4. Do adresowanej do Skarżacej przesyłki ePUAP wraz z wezwaniem z punktu 3 dołączono plik skargi U. , SKARGA DO WSA W POZNANIU, DNIA [...].03.2021r.pdf.(k.67 akt sąd.). Powyższe wezwanie wraz z pouczeniem – oraz załącznikiem o podpisanie którego wzywał Skarżącą Sąd - zostało Skarżącej doręczone [...] maja 2021 r. (k.69 akt sąd.). W odpowiedzi na to wezwanie H. N. pismem z dnia [...] maja 2021 r. poinformowała, ze "skarga i załączniki do niej zostały wysłane i podpisane podpisem zaufanym. Sąd odebrał dokumentację, a odbiór pokwitował Urzędowym Poświadczeniem Odbioru (UPO)". Skarżąca dodała też, że "nic nie będzie robione drugi raz" (k. 71 akt sąd.). Do pisma zostały załączone trzy załączniki, przy czym żaden nie zawierał skargi i żaden z nich nie został podpisanym podpisem elektronicznym (k. 75, k. 77, k. 79 akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325 – dalej jako: "P.p.s.a."), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie – przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, o czym stanowi art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2a P.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W świetle art. 46 § 2b P.p.s.a., zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Z art. 49 § 1 P.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Stosownie do jego treści, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie H. N. wniosła skargę drogą elektroniczną, przy czym skarga ta stanowiła załącznik do pisma przewodniego, zaś podpis elektroniczny został złożony - wyłącznie - pod tym pismem przewodnim. Sąd - dwukrotnie - wzywał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Mając na uwadze, że kwestia uwarunkowań elektronicznej korespondencji sądowej jest stosunkowo skomplikowana oraz zważając, aby prawo Skarżącej do sądu nie doznało uszczerbku Sąd w oparciu o art. 6 P.p.s.a. bardzo szczegółowo poinstruował Skarżącą, jakie kolejno kroki trzeba podjąć aby skutecznie wnieść drogą elektroniczną skargę stanowiącą załącznik do pisma przewodniego. Skarżąca została przez Sąd pouczona, że w tym celu należy skorzystać z narzędzia (tzw. Podpisywarka) i wskazano jej gdzie konkretnie narzędzie to jest dostępne. Pomimo to, w zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła poprawnie braku formalnego skargi, gdyż podpisem zaufanym podpisała jedynie pismo przewodnie kierowane do Sądu, natomiast nie podpisała skargi, stanowiącej załącznik do tego pisma. Ustawodawca w art. 46 P.p.s.a. rozróżnił podpisywanie dwóch elementów korespondencji elektronicznej: podpisywanie pisma wnoszonego w formie dokumentu elektronicznego (§ 2a) oraz podpisywanie załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (§ 2b), których dotyczą zasady podpisywania przewidziane w art. 46 § 2a P.p.s.a. Podkreślić trzeba, że sprawa H. N. – o tożsamym stanie faktycznym – była już rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 11 grudnia 2020 r. sygn. I OZ 966/20 oddalił zażalenie H. N., na postanowienie sądu I instancji odrzucające jej skargę. Oddalając zażalenie H. N. NSA wskazał, że opatrzenie pisma przewodniego zaufanym podpisem elektronicznym nie skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego, w tym skargi stanowiącej załącznik do dokumentu (por. również postanowienia NSA z dnia: 29 października 2020 r., sygn. akt I OZ 814/20, 13 listopada 2020 r., sygn. akt I OZ 884/20 oraz 26 listopada 2020 r., sygn. akt: I OZ 938/20, I OZ 939/20, I OZ 940/20 i I OZ 987/20). Reasumując, Skarżąca pomimo dwukrotnego wezwania jej do uzupełnienia braku formalnego skargi, nie wykonała prawidłowo zobowiązania i nie nadesłała prawidłowo podpisanego załącznika jakim jest faktyczna treść skargi, tj. nie nadesłała skargi opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, jak i nie podpisała złożonej skargi osobiście. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 57 § 1 i art. 46 § 2a i 2 b p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w pkt 2, w myśl art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Orzekając w sprawie zwrotu wpisu od skargi w kwocie [...]zł Sąd uwzględnił, że w sprawie o sygn. IV SAB/Po 56/21 wpis od skargi uiszczono - zgodnie ze wskazaniem w tytule przelewu - w dwóch sprawach, jednym przelewem w wysokości [...] zł (dwa wpisy, od dwóch skarg, po [...] zł każdy). Zarejestrowaną pod nr [...] opłatą w wysokości [...] zł opłacono - zgodnie ze wskazaniem w tytule przelewu - wpisy od dwóch skarg, tj. w sprawie o sygn. IV SAB/Po 56/21 (gm. L. ) oraz IV SAB/Po 55/21 (gm. K. ). Dlatego też Sąd w pkt 2 niniejszego postanowienia zwrócił Skarżącej kwotę [...]zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi na bezczynność Wójta Gminy. Sądowi wiadomym jest z urzędu, że wpis od skargi na bezczynność Burmistrza Gminy K. w sprawie o sygn. IV SAB/Po 55/21 również został już Skarżącej zwrócony postanowieniem z dnia 11 maja 2021 r. o sygn. IV SAB/Po 55/21. Nie zarejestrowano natomiast żadnej innej wpłaty do sprawy o sygn. IV SAB/Po 56/21 (k. 86 i 87 akt sąd.).