II OZ 341/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 817/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B.B. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2020 r., nr 124/2020, znak: WOP.7722.0570.2020.KG w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku o przeprowadzenie kontroli wykonania ścianki działowej na klatce schodowej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi Postanowieniem z 19 lutego 2021 r., II SA/Łd 817/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę B.B. (dalej skarżąca) na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nr 124/2020, znak WOP.7722.0570.2020.KG, zapadłe w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku o przeprowadzenie kontroli wykonania ścianki działowej na klatce schodowej. W uzasadnieniu sąd I instancji wyjaśnił, że skarga podlegała odrzuceniu z uwagi na naruszenie terminu do jej wniesienia. Jak bowiem wynika z akt sprawy, zaskarżone postanowienie zostało doręczone skutecznie skarżącej w dniu 24 sierpnia 2020 r., zatem termin do wniesienia skargi na to postanowienie upłynął w dniu 23 września 2020 r. Tymczasem skarga została wniesiona za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 14 października 2020 r. Uchybienie terminowi do wniesienia tej skargi było wynikiem błędnego, bo nie mającego oparcia w prawie, a nadto wbrew wyraźnemu pouczeniu zawartemu w tym postanowieniu, przyjęcia przez skarżącą daty, w której zaczął swój bieg termin do jego zaskarżenia. A mianowicie, że termin do wniesienia tej skargi będzie biegł od daty powtórnego doręczenia skarżącej zaskarżonego postanowienia, lecz zawierającego wszystkie strony uzasadnienia. Skarżąca w piśmie z dnia 24 sierpnia 2020r. oświadczyła, że nie otrzymała strony numer 4 zaskarżonego postanowienia i zażądała ponownego przesłania kompletnego postanowienia, informując przy tym, że według Niej termin doręczenia ponownego postanowienia otworzy termin do wniesienia skargi. Analiza przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.), wbrew przekonaniu skarżącej, prowadzi jednakże do jednoznacznego wniosku, że przedłużenie terminu do wniesienia skargi do sądu jest możliwe jedynie w sytuacji zastosowania trybu określonego w art. 111 § 1 lub § 2 k.p.a. Ten zaś dotyczy uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia bądź prawa odwołania, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo też sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. W tej sprawie nie zaistniała jednak żadna z tych okoliczności. WSA nie przyjął, tak jak uczyniła to skarżąca, że przesłanie kompletnego postanowienia otwiera dopiero termin do wniesienia skargi. Organ administracji publicznej nie wydał drugiego postanowienia, a tylko doręczył skarżącej ponownie postanowienie. Stanowi to jednak czynność o charakterze technicznym nie mającą wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi. WSA jednocześnie wyjaśnił, że postanowienie to było na tyle kompletne, że skarżąca mogła zapoznać się z jego sentencją (rozstrzygnięciem), podstawą prawną, a także pouczeniem co do trybu i terminu jego zaskarżenia. Zawierało ono zasadnicze elementy, tj. rozstrzygnięcie, oznaczenie organu, datę oraz podpis upoważnionego pracownika organu. Wobec tego było ono aktem istniejącym, a do tego organ – stosownie do art. 110 § 1 k.p.a. - był nim związany od daty doręczenia skarżącej. Natomiast wskazywany brak – jak podnosi skarżąca - jednej strony uzasadnienia tego postanowienia (strony 4) nie wykluczał w żaden sposób prawa skarżącej do jego zaskarżania, stosownie do pouczenia, skargą do sądu administracyjnego i oparcia tej skargi na zarzucie niekompletności postanowienia w zakresie jego wszystkich stron i wpływu tego braku na jej prawa, w tym do poznania motywów podjętego postanowienia. Niekompletność aktu administracyjnego, a takim jest zaskarżone postanowienie, nie stanowi bowiem przeszkody do jego zaskarżenia, a co najwyżej poznania pełnej jego treści. W zażaleniu skarżąca zaskarżyła postanowienie z dnia 19 lutego 2021 r. akcentując, że zostało ono wydane w sposób dla niej krzywdzący. Skarżąca wskazała, że przysługuje jej prawo do merytorycznego rozpoznania sprawy, a w stosunku do urzędników, którzy nie doręczyli jej w prawidłowy sposób postanowienia z dnia 3 sierpnia 2020 r. powinny zostać wyciągnięte konsekwencje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawidłowe zainicjowanie postępowania przed sądem administracyjnym uzależnione zostało od doręczenia stronie postępowania aktu albo czynności z zakresu administracji publicznej, którym w rozpoznawanej sprawie było postanowienie z dnia 3 sierpnia 2020 r. Akt ten powinien zostać doręczony stronie w całości, tak aby w sposób nieskrępowany mogła zapoznać się z jego treścią, podjąć decyzję o zasadności wniesienia skargi oraz sformułowaniu konkretnych zarzutów. Doręczenie niekompletnego rozstrzygnięcia utrudnia te zadnia niezależnie od tego, czy dotyczy ono treści rozstrzygnięcia, czy też jego uzasadnienia, które stanowi obligatoryjny element postanowienia. W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne pozostawały poza sporem. Zarówno z akt administracyjnych sprawy, jak i z twierdzeń skarżącej oraz stanu faktycznego przyjętego przez WSA za podstawę zapadłego postanowienia wynikało, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącej w formie niekompletnej dnia 24 sierpnia 2020 r. Następnie czynność ta została ponowiona w dniu 14 września 2020 r. Skarżąca odebrała postanowienie w dniu 16 września 2020 r., wnosząc następnie skargę w formie pisemnej dnia 14 października 2020 r. Skarga została wobec tego wniesiona w terminie o którym stanowi art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.). Z nieskutecznym doręczeniem mamy do czynienia nie tylko w sytuacji naruszenia przepisów dotyczących technicznego sposobu doręczenia przesyłki, o których stanowią przepisy działu I rozdziału 8 k.p.a., lecz także w przypadku gdy sama przesyłka nie jest kompletna i nie zawiera pełnej treści podlegającego zaskarżeniu rozstrzygnięcia. Z powyższych względów argumentacja WSA zaprezentowana w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 lutego 2021 r. nie zasługiwała na uwzględnienie. Raz jeszcze powtórzyć należy, że strona ma prawo do zapoznania się z pełną treścią podlegającego zaskarżeniu aktu. Częściowe zapoznanie się z postanowieniem nie gwarantuje w sposób zupełny realizacji prawa do sądu na początkowym jego etapie, a mianowicie zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego. Aprobata stanowiska przyjętego przez WSA prowadziłaby także do obniżenia poziomu zaufania obywateli do działania organów władzy publicznej. W efekcie finalnym za błędy tych organów polegające na doręczaniu niekompletnych rozstrzygnięć odpowiedzialność ponosiłyby podmioty indywidualne. W niniejszej sprawie skarżąca miała prawo czuć się zaskoczona treścią postanowienia z dnia 19 lutego 2021 r. Działając w dobrej wierze wniosła ona bowiem skargę dopiero wówczas, gdy otrzymała podlegające zaskarżeniu postanowienie. Skarżąca nie miała obowiązku domyślania się jego treści. Oczekiwanie od skarżącej działania procesowego w sytuacji, gdy to po stronie organu zaistniało uchybienie, które doprowadziło do zakłócenia procesowego toku działania i wyciąganie następnie względem skarżącej negatywnych skutków braku tego rodzaju działania byłoby trudne do zaakceptowania z punktu widzenia ochrony jej praw i obowiązków tak na drodze postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił postanowienie Sądu I instancji. W świetle powyższych ustaleń, a przede wszystkim okoliczności zgodnie z którą skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w terminie liczonym od prawidłowego doręczenia zaskarżonego postanowienia, sąd I instancji powinien podjąć działanie zmierzające do jej merytorycznego rozpoznania.