III SA/Kr 1262/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami skargę oddala. Starosta decyzją z dnia [...] 2020 r. nr [...] orzekł o cofnięciu skarżącemu T. D. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, B+E potwierdzonego prawem jazdy kategorii B, B+E, nr [...] wydanym w dniu 20 października 2010 r. na druku L 1073367 do czasu dostarczenia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 12 czerwca 2020 r. wpłynęło z Instytutu Medycyny Pracy orzeczenie lekarskie nr [...] wydane w dniu 5 czerwca 2020 r. stwierdzające u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, C1, C1 +E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E. Terminu następnego badania nie wyznaczono. Zdaniem organu w sprawie zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 103 ust. 1 pkt 1a ustawy o kierujących pojazdami. W odwołaniu T. D. wskazał, iż dostarczył zaświadczenie lekarskie od "lekarza prowadzącego", według którego jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych, "pomimo zdiagnozowania u mnie SM". Jego zdaniem przedmiotowa decyzja jest niesprawiedliwa. Skarżący podkreślił, że nie ma problemów z poruszaniem się, które prowadziłoby do braku możliwości prowadzenia samochodu. Ponadto opisał stan swojego zdrowia i podniósł, iż nigdy nie miał wypadku, czy choćby stłuczki, a korzystanie przez niego z samochodu jest konieczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 września 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że w nin. sprawie biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy spełniona została przesłanka z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Ostatecznym orzeczeniem lekarskim nr [...] wydanym w dniu 5 czerwca 2020 r. przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców z Instytutu Medycyny Pracy, stwierdzono bowiem u skarżącego istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy wymienionych wyżej kategorii. Terminu następnego badania nie wyznaczono. Kolegium wyjaśniło następnie, że orzeczenia lekarskie, wydane w określonym trybie nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są niewątpliwie związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Przedmiotowe orzeczenia lekarskie są wydawane przez uprawnionych lekarzy po przeprowadzeniu stosownych dla danego schorzenia badań lekarskich, posiadanej dokumentacji medycznej, ewentualnych badań specjalistycznych i pomocniczych, jeżeli ich przeprowadzenie lekarz uzna za niezbędne. Zdaniem Kolegium, badania lekarskie w niniejszej sprawie zostały wykonane w przewidzianym przez przepisy ośrodku i podstawą wydania decyzji jest ostateczne orzeczenie lekarskie. SKO podkreśliło, że znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie dr. n. med. M. M., specjalisty neurologa z dnia 23 sierpnia 2019 r. nie zostało wydane przez żaden z podmiotów, o jakich mowa w § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu, że skarżący nigdy nie miał wypadku, czy choćby stłuczki, Kolegium wskazało, iż okoliczności te nie mogą mieć znaczenia wobec treści art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T. D. zarzucił: - naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 138 k. p. a., a w związku z tym utrzymanie w mocy decyzji o cofnięciu mu uprawnienia do kierowania pojazdami pomimo wykazywanego w toku postępowania przed SKO, jak też przed Starostą braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami; - niepełne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a w związku z tym wydanie decyzji z pominięciem treści zaświadczenia z dnia 23 sierpnia 2019 r. wydanego przez dr n. med. M. M. - na okoliczności przez niego wskazane, tj. braku istnienia po jego stronie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi, nieprawidłowego wydania przez Instytut Medycyny Pracy orzeczenia lekarskiego z dnia 5 czerwca 2020 r. Mając powyższe skarżący wniósł o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji, decyzji z dnia [...] 2020 r. oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania. Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu znajdującego się w aktach SKO, tj. zaświadczenia o stanie jego zdrowia z dnia 23 sierpnia 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Kontrolując zatem legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem oceny jest decyzja SKO z dnia 15 września 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2020 r. nr [...] orzekającą o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1268 ). Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Użyte w ww. przepisie sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Podkreślić należy, że celem tego przepisu jest wykluczenie z ruchu drogowego osób, które nie powinny kierować pojazdami z uwagi na brak predyspozycji zdrowotnych. Dobrem chronionym jest w tym przypadku bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego, które ma zdecydowanie większe znaczenie dla interesu publicznego niż zaspokajanie potrzeb komunikacyjnych osoby niezdolnej do prowadzenia pojazdu. Ze względu na zarzuty skargi należy wskazać, że tryb postępowania w sprawach wydawania orzeczeń lekarskich, o których mowa w przytoczonym wyżej przepisie, regulują przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2019 r., poz. 1659). Zgodnie z § 10 tego rozporządzenia jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań lekarskich: 1) osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy, są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej; 2) osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy, są jednostki organizacyjne służby medycyny pracy, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1175). Jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania ponownego badania lekarskiego, o którym mowa w art. 79 ust. 4 i 5 ustawy, są w przypadku orzeczenia lekarskiego wydanego przez: 1) uprawnionego lekarza - wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, a w przypadku kandydatów, uczniów lub słuchaczy, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy - wojewódzkie ośrodki medycyny pracy; 2) uprawnionego lekarza zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy: a) Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej w Warszawie, b) Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr. med. Jerzego Nofera w Łodzi, c) Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie, d) Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni, e) Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w Warszawie (§ 11 rozporządzenia). Sąd zauważa, iż procedura oceny stanu zdrowia kierowcy wynikająca z obowiązujących przepisów ma charakter szczególny i odrębny od procedury administracyjnej, a zatem nie mają do niej zastosowania ogólne zasady postępowania administracyjnego. Prawidłowe jest wobec tego stanowisko organów orzekających, że orzeczenia lekarskie wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy (lub kandydata na kierowcę), jest prowadzona przez uprawnione jednostki posiadające szczególne uprawnienia w tym zakresie. Wyjaśnić przy tym należy, że orzeczenie lekarskie wydawane w tym szczególnym trybie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. Oznacza to, że przedmiotowe orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Ostateczne orzeczenia lekarskie wydane w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia nie podlegają merytorycznej weryfikacji przez organy administracyjne w prowadzonych przez nie postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Kontrola merytoryczna orzeczenia lekarskiego jest zatem możliwa wyłącznie w ramach postępowania odwoławczego prowadzonego przez ww. uprawnione jednostki orzecznicze. W odniesieniu do skarżącego zostało wydane ostateczne orzeczenie lekarskie z dnia 5 czerwca 2020 r. nr [...], stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowi do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, C1, C1 +E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E. W związku z tym, organy orzekające zobligowane były do zastosowania art. 103 ust.1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Odnosząc się w tym miejscu do oświadczenia dr n. med. M. M., specjalisty neurologa z dnia 23 sierpnia 2019 r., na które powołuje się skarżący w toku postępowania, wyjaśnić należy, że oświadczenie to nie zostało wydane przez podmiot, o jakim mowa w § 11 rozporządzenia, tym samym nie miało ono znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie stanowi ono zatem skutecznego przeciwdowodu w odniesieniu do ostatecznego orzeczenia lekarza uprawionego do badań lekarskich osób ubiegający się o uzyskanie uprawień do kierowania pojazdami i kierowców z dnia 5 czerwca 2020 r. Bez wpływu pozostaje również podnoszona przez skarżącego okoliczność, że nigdy nie uczestniczył w wypadku samochodowym, czy w stłuczce. Reasumując, zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekające w sprawie organy obu instancji przeprowadziły bowiem postępowanie zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 oraz 107 § 3 k.p.a. Materiał dowodowy został przez organy zgromadzony w sposób kompletny, rozpatrzony i oceniony w sposób prawidłowy i wyczerpujący, a poczynione przez organ ustalenia faktyczne znajdują w nim odzwierciedlenie, czemu organy dały stosowny wyraz w uzasadnieniu swych rozstrzygnięć. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374 ze zm.), skargę oddalił.