I SA/Gd 138/21

WyrokWSA w Gdańsku2021-06-08

Skład orzekający: Alicja Stępień, Sławomir Kozik, Krzysztof Przasnyski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia braków formalnych jest prawidłowe, jeśli wezwanie do uzupełnienia zostało doręczone w sposób wadliwy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania zostało doręczone w sposób wadliwy. Doręczenie dokonane osobie nieupoważnionej, niebędącej domownikiem, sąsiadem, zarządcą domu ani dozorcą, narusza przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące prawidłowego doręczania pism. W konsekwencji, pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia z powodu uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych, które nie zostało prawidłowo wezwane, jest niezasadne.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję w sprawie podatku VAT. Podatnik wniósł odwołanie, które nie zostało podpisane. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wezwał podatnika do uzupełnienia braku formalnego, doręczając wezwanie osobie, która nie była do tego upoważniona. Po bezskutecznym terminie na uzupełnienie, Dyrektor pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, podatnik zaskarżył postanowienie do WSA, zarzucając wadliwe doręczenie wezwania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 4 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 29 lipca 2020 r. wydał decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług należnego od M.S. za lipiec 2015 r.. Decyzję doręczono stronie w dniu 3 sierpnia 2020 r.. W dniu 17 sierpnia 2020 r. podatnik wniósł odwołanie od w/w decyzji organu pierwszej instancji. Przedmiotowe odwołanie nie zostało jednak opatrzone podpisem wnoszącego, wobec czego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 168 § 3 w/w ustawy, pismem z dnia 10 września 2020 r. wezwał wnoszącego odwołanie do usunięcia braku formalnego poprzez podpisanie przedmiotowego odwołania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie doręczono w dniu 14 września 2020 r.. Strona nadała przesyłkę zawierającą odwołanie opatrzone odręcznym podpisem w dniu 22 września 2020 r. W związku z tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w dniu 6 października 2020 r. wydał postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia ze względu na uchybienie terminowi do uzupełnienia braku formalnego odwołania - termin bowiem upłynął 21 września 2020 r.. W dniu 19 października 2020 r. wpłynęło do organu zażalenie M.S. na ww. postanowienie. Wskazując na naruszenie przepisów art. 148 § 1, art. 148 § 2 pkt 2, art. 148 § 3, art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, podatnik podniósł, iż wezwanie z dnia 10 września 2020 r. zostało doręczone w sposób wadliwy. W związku z tym wniósł o uchylenie postanowienia z dnia 6 października 2020 r. oraz ponowne doręczenie wezwania w sposób zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej. W dniu 4 grudnia 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie z dnia 6 października 2020 r. o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że doręczenie wezwania z dnia 10 września 2020 r. było prawidłowe, albowiem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika właściwy adres doręczenia i odbiór przez upoważnioną osobę. Strona nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nr [...] z dnia 4 grudnia 2020 r. wydane w wyniku rozpatrzenia zażalenia na postanowienie organu nr [...] z dnia 6 października 2020 r.. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie: a) art. 148 § 1 art. 148 § 2 pkt 2, art. 148 § 3, art. 149, art. 150 § 1 pkt 1, art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej; b) art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez wskazanie, że K.M. jest pełnoletnim domownikiem M.S., co nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, co w konsekwencji stanowi również naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej, ponieważ stan faktyczny nie został dokładnie wyjaśniony; c) naruszenie art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 229 Ordynacji podatkowej, przejawiające się tym, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, co stanowi również naruszenie art. 122 ustawy, ponieważ organ podatkowy nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ podatkowy mimo zaistniałych wątpliwości co do sposobu doręczenia wezwania nie podjął dalszych kroków w celu ich wyjaśnienia, w szczególności nie wezwał z urzędu osób mających wiedzę o sposobie doręczenia wezwania - podatnika oraz doręczyciela. Tym samym nie zebrał całego materiału dowodowego, przez co dokonał rozpatrzenia sprawy podatnika w oparciu o niepełny materiał dowodowy; d) naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, natomiast w przedmiotowej sprawie doręczenie pisma odbyło się z całkowitym pominięciem przepisów prawa (nieodpowiedniej osobie, pod złym adresem, w oparciu o argumenty nie mające potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym); e) naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż prowadzone przez organ podatkowy postępowanie, z uwagi na opisane w niniejszej skardze naruszenia przepisów w/w ustawy, nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W związku z powyższym skarżący wniósł o: uchylenie w całości postanowienia z dnia 4 grudnia 2020 r. nr [...] oraz poprzedzającego go postanowienia z 6 października 2020 r. nr [...] oraz o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów wedle norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art 148 § 1, § 2 pkt 2, § 3 O.p.: § 1. Pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. § 2 pkt 2. Pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji; § 3. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Stosownie do treści art. 149 O.p., w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń. Zgodnie natomiast z art 150 § 1 pkt 1 i § 2 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art 148 § 1 lub art 149, operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2 O.p.). Przechodząc do sprawy Sąd zauważa, że nie ulega wątpliwości, że K.M. w momencie doręczenia wezwania z 10 września 2020r. nie był pracownikiem podatnika, osobą upoważnioną przez podatnika do odbioru korespondencji, domownikiem lub sąsiadem podatnika, czy też zarządcą domu lub dozorcą domu podatnika. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że naruszony został art. 148 § 2 pkt 2 O.p. poprzez doręczenie innej osobie niż adresatowi (podatnikowi) oraz osobie niebędącej osobą upoważnioną przez podatnika do odbioru korespondencji. Na uwadze należy mieć również art. 148 § 3 O.p., zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w art. 148 § 1 i 2 O.p., a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Skoro więc nie było możliwości, aby doręczyć wezwanie podatnikowi w sposób określony w art. 148 § 1 i 2 O.p., to zgodnie z art. 148 § 3 O.p., należało podjąć próbę ustalenia miejsca gdzie podatnik przebywa w celu doręczenia mu wezwania. Czynności takie nie zostały jednak podjęte. Zamiast nich wezwanie zostało doręczone osobie, która nie była do tego upoważniona przez podatnika (nie była pracownikiem podatnika). Należy zwrócić uwagę, że jeżeli w dniu 14 września 2020 r. - podatnika nie było w miejscu zamieszkania (pod adresem do doręczeń w kraju) wezwanie, zgodnie z art. 149 O.p., powinno zostać doręczone za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domy lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń. Jak jednak wynika z akt sprawy, przedmiotowe wezwanie nie zostało jednak doręczone pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy. Mając więc na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie naruszony został także art. 150 § 1 pkt 1 § 2 O.p., ponieważ jeżeli nie było możliwości doręczenia wezwania: podatnikowi w miejscu jego zamieszkania lub w miejscu wykonywania przez niego działalności lub pełnoletniemu domownikowi podatnika, sąsiadowi podatnika, zarządcy domu lub dozorcy domu podatnika, wezwanie powinno zostać przechowywane przez operatora pocztowego przez okres 14 dni w placówce pocztowej. Operator pocztowy, zgodnie z art 150 § 2 O.p., powinien również pozostawić zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to powinno zostać umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Jak wynika z przedstawionego wyżej opisu stanu faktycznego, operator pocztowy nie pozostawił zawiadomienia, o którym mowa w art. 150 § 2 O.p. w powyższych miejscach, tym samym naruszony został wskazany przepis. Mając więc to na uwadze należy stwierdzić, że rację ma skarżący , iż przedmiotowe wezwanie zostało doręczone podatnikowi w sposób wadliwy. Powyższe oznacza, że wydane w niniejszej sprawie postanowienie narusza wskazane przepisy i powinno zostać uchylone. W tej sytuacji orzeczono w myśl art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło