I SA/Go 701/19

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-09-23

Skład orzekający: Dariusz Skupień, Jacek Niedzielski, Zbigniew Kruszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma prawo ustalić zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2017, jeśli podatnik złożył informację o nieruchomościach dopiero w 2019 roku, a organ pierwszej instancji nie doręczył decyzji ustalającej zobowiązanie po upływie 5 lat od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ podatkowy miał prawo ustalić zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2017, ponieważ podatnik złożył wymaganą informację o nieruchomościach dopiero w 2019 roku. Zastosowanie art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej oznacza, że zobowiązanie nie powstaje, jeśli decyzja ustalająca wysokość zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy. W tej sprawie przedawnienie zobowiązania za 2017 r. nastąpi z końcem roku 2022, co oznacza, że organ miał jeszcze czas na ustalenie zobowiązania.
Stan faktyczny
Skarżący J.N. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2017 w wysokości 66,00 zł. Skarżący nabył udział w prawie wieczystego użytkowania gruntu w 1992 r., jednak informację o nieruchomościach złożył dopiero w 2019 r. Skarżący zarzucał m.in. błędne ustalenia faktyczne, naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu cywilnego, a także Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2020 r. sprawy ze skargi J.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 rok oddala skargę w całości. Skarżący, J.N., wniósł skarg e na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r., utrzymującą w mocy decyzje Burmistrza Miasta z [...] czerwca 2019 r. w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2017 r. w wysokości 66,00 zł. Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Decyzją z [...] czerwca 2019 r. organ pierwszej instancji ustalił skarżącemu wysokość zobowiązania w zakresie podatku od nieruchomości za rok 2017 r. w wysokości 66,00 zł. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał m.in. art. 207 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 i § 5, art. 47 § 1 i 2, art. 63 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) oraz art. 6 ust. 7 w zw. z art. 2 ust. 1, art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 4, art. 5, art. 6 ust. 1,5,6,11a ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm.), zwaną dalej u.p.o.l. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że skarżący aktem notarialnym z [...] lipca 1992 r. nabył 1/7 udziału w prawie wieczystego użytkowania gruntu działki nr [...] wraz z lokalem mieszkalnym nr 4 położonym w budynku przy ul. [...]. Organ wyjaśnił, ze zgodnie z art. 3 ust. 1 i 3 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące użytkownikami wieczystymi gruntów. W myśl art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. W świetle powyższego skarżący był zobowiązany do płacenia podatku od nieruchomości od 1 sierpnia 1992 r. Organ pierwszej instancji podkreślił, że ustawodawca w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. nakłada na osoby fizyczne obowiązek złożenia właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzonej na formularzu wg ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości. Organ wskazał na regulacje art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą jeśli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego zobowiązanie nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy . Podkreślił, że w dniu 21 maja 2019 r. złożona została "Informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach", w której zdeklarowano do opodatkowania: budynki mieszkalne powierzchnia użytkowa 85,75 m², grunty pozostałe o powierzchni 38 m². Naliczając wysokość należnego podatku, przyjęto stawki określone w uchwale nr XII/107/15 Rady Miasta w sprawie ustalenia wysokości stawek i zwolnień z podatku od nieruchomości. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając jej błędne ustalenia faktyczne dotyczące braku złożenia przez niego deklaracji. Wskazał na Uchwałę nr XV12192 Rady Miejskiej z dnia 15 stycznia 1992 r., zgodnie z którą obowiązek poboru podatku od nieruchomości spoczął na administratorze, tj. P S.A., który cały czas, formalnie, jest administratorem zgodnie z art. 18.2a ustawy o własności lokali. Wobec tego skarżący nie miał obowiązku prawnego składania deklaracji zgodnie z art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej i art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w dniu 21 maja 2019 r., tj. z chwilą złożenia deklaracji obowiązek ten powstał. Podkreślił, że złożenie deklaracji nastąpiło na skutek celowego wprowadzenia w błąd przez pracownika samorządowego, czego ślad znajduje w wydanych decyzjach za lata 2014-2019, w których organ wskazuje, że w ramach czynności sprawdzających wezwał podatnika do złożenia informacji. Dalej stwierdza, ze cytowana Uchwała RM stwierdza, co innego a urząd informację dostał z obwieszczeniem o licytacji i zarejestrował pod sygnaturą [...]. Nie doszło więc do tzw. czynności sprawdzających a stwierdzenie obowiązku w związku z zachowaniem urzędnika, sprzeczne z ustawą. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności wydanej decyzji, jako czynności prawnej sprzecznej z ustawą mającą na celu obejście ustawy, która nie istniała w chwili powstania obowiązku i który został określony prawem miejscowym Uchwałą nr XV/2/92 Rady Miejskiej z dnia 15 stycznia 1992 r. przez P S.A., do nieustalonego przez urzędnika czasu. Organ odwoławczy decyzją z [...] lipca 2019 r. utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygniecie organ stwierdził m.in., że z niekwestionowanego przez skarżącego stanu faktycznego wynika, iż aktem notarialnym z [...] lipca 1992 r. skarżący nabył 1/7 udziału w prawie wieczystego użytkowania gruntu działki nr [...] wraz z lokalem mieszkalnym nr 4 położonym w budynku przy ul. [...]. W myśl art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Regulacja art. 6 ust. 6 ww. ustawy nakłada na osoby fizyczne obowiązek złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzonej na formularzu wg ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości. To podatnik ma obowiązek złożenia organowi podatkowemu deklarację. Podatnikiem jest skarżący jako wieczysty użytkownik. Skoro skarżący takiej deklaracji/informacji nie złożył przedawnienie następuje po upływie 5 lat od końca roku. Zatem jeśli skarżący nie złożył wymaganej informacji i nie płacił podatku od nieruchomości organ miał prawo ustalić zobowiązanie tylko za 5 lat wstecz (art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej). Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie kwestionował ustaleń faktycznych organu, tzn., iż jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...] wraz z lokalem mieszkalnym nr 4 położonym w budynku przy ul. [...]. Spór dotyczył zagadnienia prawnego, tj. istnienia obowiązku podatkowego, konieczności złożenia deklaracji przez podatnika, obowiązywania przepisów ustaw podatkowych nakładających na skarżącego obowiązek złożenia deklaracji i uiszczania podatku od nieruchomości ustalonego decyzją organu podatkowego. Jednak Kolegium nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji albowiem odpowiada ona prawu, a organ instancji instancji zgromadził materiał dowodowy, dokonał jego prawidłowej oceny. Decyzja organu odwoławczego została przez skarżącego zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący stwierdził, że ponownie powołuję się na zapis z art. 21 § 1 pkt. 2 O.p. w myśl, którego organ podatkowy i SKO ustalił powstanie obowiązku podatkowego od dnia 1 sierpnia 1992 r. natomiast Ordynacja podatkowa weszła w życie z dniem 29 sierpnia 1997 r., tj. w pięć lat po ustaleniu obowiązku podatkowego a prawo nie działa wstecz. Wobec czego nie miał obowiązku złożenia tzw. deklaracji na skutek działań organu podatkowego, który wydał Uchwałę nr. XV/2/92 Rady Miejskiej z dnia 15 stycznia 1992 r. gdzie zgodnie z § 4 obowiązek poboru podatku od nieruchomości spoczął na administratorze tj. P SA. Więc nie miałem obowiązku złożyć deklaracji. Zauważył, że obowiązek złożenia deklaracji powstał z dniem 29 sierpnia 1997r. po wejściu Ordynacji podatkowej, której przepisy art. 68 §1 i § 2 dopiero wprowadził obowiązek i związane z tym terminy przedawnienia. Wobec powyższego opierając się na zapisie art. 21 § 1 pkt. 2 O.p obowiązek podatkowy nie powstał przed wejściem ustawy a po jego wejściu oraz ustalono go na dzień 1 sierpnia 1992 r., co zgodnie z art. 68 §1 O.p cyt. " § 1. Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 dzień powstania zobowiązania podatkowego § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy." Tak, więc stosując ten zapis otrzymujemy dwie daty tj. 1 sierpnia 1995 r. oraz 29 sierpnia 2000 r., kiedy następuje przedawnienie zobowiązania podatkowego na skutek niedoręczenia decyzji o powstaniu zobowiązania podatkowego. W ocenie skarżącego twierdzenie o rażącym naruszeniu prawa jest uzasadnione i poparte stwierdzeniem faktu bezwzględnej nieważności wydanych decyzji. przez organ podatkowy zgodnie z art. 58 k.c. Ponadto zgodnie z art. 6 k.c. należy dowieść twierdzeń, z których wywodzi się skutki prawne np. niepłacenie podatków zarzucane przez organ podatkowy - brak jakichkolwiek dowodów np. wyciągu w dokumentacji, co skutkuje faktem, że mamy do czynienia z pomówieniem oraz niedopełnieniem obowiązku udokumentowania faktu stwierdzonego przez organ podatkowy. Opierając się na przepisach Ordynacji podatkowej dane odprowadzania podatku muszą być przechowywane przez ostatnie 10 lat i są dostępne dla organu podatkowego zarówno, jako właściciela spółki jak i w formie księgowania wpływów z odprowadzanego przez nią podatku. Skarżącego dziwił również fakt, że SKO nie dopatrzyło się powodu do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ podatkowy zgodnie z art. 233 §1 O.p jak również naruszeń w K.P.A w zakresie wyszczególnionych przekroczeń np. zarzutu z dnia [...]-07-2019 r. o niedopełnienie obowiązku wypływającego z art. 243 K.P.A (Dz.U.20180.2096) tj. przekazania odwołania do organu właściwego do jego rozpatrzenia w terminie do dnia 18-06-2019r. i poinformowania mnie o fakcie. Jak również przekroczenia uprawnień w zakresie składania pism wyjaśniająco - sprawozdawczych, czego ustawa nie przewiduje, jak również nie dopuszcza do przekroczenia terminu zawitego na przekazanie pisma strony skarżącej. Jaszcze bardziej dziwi skarżącego fakt, że organ podatkowy nie musi stosować się do żadnych przepisów np. k.p.a cyt. "Organ nie mógł naruszyć ww. ustawy, bowiem nie stanowiły podstawy rozstrzygania" - zauważyć należy, że organ naruszył wskazany art. 243 k.p.a oraz przekroczył swoje uprawnienia, co pozostało bez nadania biegu przez SKO. Wskazywać może to na stronniczość w rozpatrywaniu skargi lub nieznajomość obowiązujących przepisów i norm prawnych dotyczących urzędnika. Ostatecznie skarżący stwierdził, że przytoczone fakty i dowody wskazują na bezzasadność i bezprawność wydania decyzji za lata od 2014 do 2018 i jako takie powinny być uznane za nieważne. Wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. za lata od 2014 do 2018 jako wydanych z naruszeniem przepisów prawa. Nadto o wydanie zalecenia dla organu podatkowego zabraniającego wydawania decyzji po terminie określonym w art. 68 §1 O.p, czyli jeżeli decyzja ustalająca zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy - jako terminu przedawniającego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – zwaną dalej P.p.s.a., sprawę skierowano do rozpoznania w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach kontroli stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu obligującym Sąd do jej uchylenia. Na wstępie podkreślić należy, że stosownie do art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przepisy ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Tym samym zarzuty naruszenia przez organy podatkowe przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego uznać należało za całkowicie niezasadne, ponieważ organy przepisów tych z oczywistych względów w postepowaniu nie stosowały. Również z tych przyczyn na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego. Za słuszne uznać należało stanowisko organu odwoławczego, iż stan faktyczny sprawy jest niesporny. Z akt postępowania wynika bowiem, że skarżący aktem notarialnym z [...] lipca 1992 r. nabył 1/7 udziału w prawie wieczystego użytkowania gruntu działki nr [...] wraz z lokalem mieszkalnym nr 4 położonym w budynku przy ul. [...]. Informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach skarżący złożył dopiero w dniu 21 maja 2019 r. i zadeklarował do opodatkowania: budynki mieszkalne powierzchnia użytkowa 85,75 m², grunty pozostałe o powierzchni 38 m². Stosownie do art. 2 ust 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynki lub ich części. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości oraz będący użytkownikami wieczystymi gruntów. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości (art. 6 ust. 6 u.p.o.l.). Z akt postepowania wynika, na co Sąd zwrócił już uwagę, że informację o nieruchomościach skarżący złożył dopiero w dniu 21 maja 2019 r. Skarżący nie złożył zatem informacji za lata wcześniejsze. Uprawniało to organ podatkowy do wydania decyzji m.in. za rok 2017, ponieważ stosownie do art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 68 § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W rozpoznawanej sprawie przedawnienie zobowiązania podatkowego za 2017 r. nastąpi zatem z końcem roku 2022. Wtedy bowiem upłynie termin umożliwiający organom podatkowym ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego za 2017 r. Podkreślić również należy, że skarżący nie wykazał aby zapłacił wynikający z obowiązku podatkowego podatek od nieruchomości za 2017 r. Nie wykazał również aby w roku 2017 r. pobór podatku był dokonywany w formie inkasa, o którym mowa w art. 6 ust. 12 u.p.o.l. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skarge oddalił. /-/ J. Niedzielski /-/ D. Skupień /-/ Z. Kruszewski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło