III SA/Lu 8/21
WyrokWSA w Lublinie2021-02-25
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jerzy Drwal, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy projekt złożony przez spółkę, która jest powiązana z inną spółką składającą wniosek w tym samym konkursie, może zostać oceniony negatywnie z powodu sztucznego podziału jednej inwestycji na dwa odrębne projekty w celu uzyskania niedozwolonej wielokrotności pomocy publicznej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił projekt negatywnie. Powiązania między spółkami, wspólna realizacja inwestycji na tej samej działce, podobne terminy realizacji oraz powiązania finansowe i osobowe świadczą o sztucznym podziale jednej inwestycji na dwa projekty w celu obejścia przepisów o pomocy publicznej. Taka sytuacja jest sprzeczna z celem konkursu i przepisami o pomocy publicznej, co uzasadnia negatywną ocenę projektu.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu, który otrzymał negatywną ocenę merytoryczną z powodu niespełnienia kryterium zgodności z przepisami prawa, w szczególności w zakresie powiązań z innym przedsiębiorcą. Organ uznał, że projekt skarżącej oraz projekt innej spółki, z którą skarżąca była powiązana osobowo i finansowo, stanowiły jeden większy projekt, sztucznie podzielony na dwa w celu uzyskania wyższego dofinansowania. Protest spółki został nieuwzględniony. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Ewa Ibrom po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na rozstrzygnięcie protestu L. A. W. P. w L. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu oddala skargę.
W piśmie z dnia [...] października 2020 r. L. A. W. P. (dalej jako: "LAWP", "organ"), poinformowała P. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. (dalej jako: "wnioskodawca", "skarżąca", "Spółka"), że wniosek o dofinansowanie projektu pt. "[...]", złożony w konkursie nr [...] w ramach Osi Priorytetowej 4 Energia przyjazna środowisku, Działania 4.2 [...], po dokonaniu oceny merytorycznej, otrzymał ocenę negatywną.
Uzasadniając informację o negatywnej ocenie projektu organ wskazał, że projekt nie spełnia kryterium merytorycznego technicznego: "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa" w zakresie pytania cząstkowego "Czy w przypadku występowania relacji o charakterze powiązań lub partnerstwa wnioskodawcy z innym przedsiębiorcą/grupą przedsiębiorstw (w rozumieniu Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu) Wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania, w szczególności czy wnioskodawca wpisuje się w typ beneficjenta danego Działania zgodnie ze "Szczegółowym opisem osi priorytetowych RPO 2014-2020" zatwierdzonym w dniu [...] listopada 2019 r. oraz z Regulaminem konkursu?" oraz "Czy wnioskodawca i projekt spełniają wszystkie wymogi wynikające z obowiązujących przepisów prawa?"
Od negatywnej oceny projektu wnioskodawca złożył protest. Rozstrzygnięciem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] A. W. P. nie uwzględniła wniesionego protestu.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, że zgłoszony projekt nie spełniał powyższego kryterium merytorycznego technicznego. Organ zauważył, że w przypadku, gdy kilka podmiotów pozostających w relacjach, o których mowa w załączniku I do Rozporządzenia nr 651/2014, wchodzących w skład grupy przedsiębiorstw, złoży wnioski do jednego konkursu, wówczas projekty te weryfikowane pod kątem zgodności z zasadami udzielenia pomocy publicznej (np. czy projekty złożone w ramach grupy nie są ze sobą powiązane, tzn. nie stanowią jednego większego projektu). Jeżeli projekty złożone przez grupę przedsiębiorstw w ramach danego konkursu są ze sobą powiązane i powoduje to niezgodność z zasadami udzielania pomocy publicznej, wówczas wszystkie projekty otrzymują negatywną ocenę. Dalej organ argumentował, że do KOP LAWP należało zbadanie - w świetle definicji pojęcia operacja w rozumieniu art. 2 pkt 9 Rozporządzenia nr 1303/2013 - czy dane przedsięwzięcie nie zostało sztucznie podzielone celem obejścia zasad udzielenia pomocy lub celem stworzenia sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie wsparcia.
Organ wyjaśnił, że analiza relacji (powiązań) pomiędzy Wnioskodawcą i [...] Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością wskazuje, że projekty obu Wnioskodawców dotyczące budowy farm fotowoltaicznych są powiązane ze sobą i stanowią jeden większy projekt, który został formalnie podzielony na dwa samodzielne projekty w celu uzyskania przez skarżącą Spółkę dofinansowania o wartości wyższej niż dopuszczalna.
Występowanie powiazań pomiędzy wymienionymi przedsiębiorstwami nie jest okolicznością sporną wobec oświadczenia, złożonego w dokumentacji aplikacyjnej (tab. A.1.2. części opisowej Biznes Planu). [...]AWP wskazała ponadto, że zgodnie z danymi ujawnionymi w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) K. S., będący wspólnikiem (wraz z P. K.), a także pełniący rolę Prezesa Zarządu w Spółce [...] Sp. z o. o. posiada 30% udziałów w [...] Sp. z o.o. Zarówno K. S. i P. K. są także wspólnikami Spółki [...] Sp. z o.o., której Prezesem Zarządu jest P. K.-współudziałowiec [...] Sp. z o. o. W obu projektach [...] Sp. z o. o. i [...] Sp. z o. o. została wskazana ta sama osoba upoważniona do kontaktu w związku ze złożoną dokumentacją – P. K.. Z dokumentacji projektowej przedstawionej przez [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wynika, że [...] Sp. z o. o, jak również [...] Sp. z o. o. będą realizowały inwestycję na terenie dzierżawionym od D. K. i M. K., właścicieli nieruchomości położonej w miejscowości K. K., gmina W. o nr ewidencyjnym [...], która na potrzeby realizacji projektów została nieformalnie podzielona na część "[...]" i [...]". Obie Spółki zaplanowały rozpoczęcie realizacji projektu na dzień [...] lipca 2021 r., a termin rzeczowego zakończenia realizacji projektu na dzień [...] grudnia 2021 r.. Projekty budowlane przedłożone w ramach dokumentacji aplikacyjnej przez Spółki wykonane zostały przez ten sam podmiot – P. U. F. F. B..
Organ stwierdził, że biorąc pod uwagę zależności o charakterze techniczno-organizacyjnym, pomiędzy skarżącą a [...] Sp. z o. o. KOP LAWP zasadnie oceniła wskazane zależności jako świadczące o sztucznym podziałem jednej inwestycji na formalnie dwa projekty.
Organ argumentował, że planowane koszty w projekcie i wnioskowany poziom wsparcia wynoszący [...] zł (maksymalna potencjalna kwota pomocy publicznej) jest tożsamy z Biznes Planem część finansowa – inwestycja referencyjna przedstawionym przez [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
KOP LAWP słusznie też zwróciła uwagę na powiązania finansowe pomiędzy spółką [...] Sp. z o. o. i [...] Sp. z o. o. W ramach załącznika nr 8g do wniosku o dofinansowanie "Dokumenty finansowe" skarżąca przedstawiła umowę pożyczki z dnia [...] lutego 2020 r., zawartą w formie aktu notarialnego, pomiędzy K. S. – Prezes Zarządu [...], a P. K., działającym w imieniu [...] Sp. z o. o. i będący jednocześnie Prezesem Zarządu w [...] Sp. z o. o. K. S. udzielił [...] Sp. z o. o. pożyczki w wysokości [...] zł a P. K. ją przyjął w imieniu tej Spółki. K. S. i P. K. są to osoby zaangażowane w podmioty aplikujące w konkursie (są wspólnikami w obu Spółkach).
Organ wyjaśnił, że Spółka [...] również dołączyła jako załącznik nr 8g umowę pożyczki, zawartą w dniu [...] lutego 2020 r. pomiędzy pożyczkodawcą D. K. (wspólnikiem Spółki [...]), a P. K., który jako Prezes Zarządu Spółki [...] przyjął pożyczkę.
Okoliczności powyższe potwierdzają ocenę KOP LAWP o sztucznym podziale inwestycji na dwa formalnie samodzielne projekty. Zgodnie z Regulaminem konkursu Rozdział V Zasady finansowania projektu pkt 5.1.6, jak również Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych RPO WL na lata 2014-2020 maksymalna dopuszczalna kwota dofinansowania projektu dla przedsiębiorstw z sektora MŚP wynosi [...] zł. Zatem oceniający słusznie wskazali, że łączna kwota dofinansowania, o którą ubiegają się [...] Sp. z o. o. i [...] Sp. z o. o. wynosi [...] zł, co świadczy o tym, że doszło do sztucznego podziału jednej inwestycji na dwa odrębne projekty celem uzyskania wielokrotności pomocy publicznej. Ustalenie, że dwa lub więcej projektów wchodzą w skład grupy, są ze sobą powiązane i w istocie stanowią jeden większy projekt formalnie podzielony celem uzyskania dofinansowania wyższego niż dopuszczalny powoduje konieczność dokonania negatywnej oceny takich projektów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółka wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu przez [...]AWP została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
1) art. 45 ust. 4 ustawy wdrożeniowej poprzez niepełne uzasadnienie negatywnej oceny projektu, które przejawia się w braku odwołania do konkretnej normy prawnej, z której wynika niezgodność Projektu z przepisami regulującymi zasady udzielania pomocy publicznej, co w konsekwencji uniemożliwiło stronie dokonanie oceny, czy organ dokonał prawidłowej wykładni i subsumpcji stosowanej normy prawa;
2) art. 41 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy wdrożeniowej poprzez dokonanie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie na podstawie kryterium odwołującego się do definicji pojęcia "operacja" zawartego w art. 2 pkt 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 320 z późn. zm. – dalej "rozporządzenie 1303/2013"), która nie została zawarta w Regulaminie konkursu i która nie została wyjaśniona ani w Regulaminie konkursu;
3) art. 37 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 41 ust. 1 i ust. 3 ustawy wdrożeniowej poprzez przyjęcie, że projekty skarżącej oraz projekt spółki [...] sp. z o. o. stanowią dwa przedsięwzięcia powiązane ze sobą pod względem ekonomicznym i strategicznym wyłącznie na podstawie stwierdzenia istnienia powiązań osobowych pomiędzy tymi podmiotami;
4) art. 37 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 41 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 9 rozporządzenia 1303/2013 oraz art. 2 pkt 18 ustawy wdrożeniowej poprzez przyjęcie przez organ, że projekty skarżącej oraz projekt spółki [...] sp. z o. o. stanowią dwa przedsięwzięcia powiązane ze sobą pod względem ekonomicznym i strategicznym i zostały sztucznie podzielone z zamiarem uzyskania dofinansowania w przedmiotowym konkursie, podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie wynika, iż obie Spółki stanowiące odrębne od siebie podmioty gospodarcze (niezależne od siebie pod względem gospodarczym, strukturalnym i strategicznym), zaplanowały nie powiązane ze sobą inwestycje na działce o nr ew. [...], o czym świadczy, w szczególności odrębne i niezależne od siebie zaprojektowanie obu farm przed datą ogłoszenia naboru w przedmiotowym konkursie, uzyskanie odrębnych decyzji administracyjnych dla obu farm niezależnie przez każdą ze spółek, oddzielne przyłącze do sieci dystrybucyjnej, niezależne działanie każdej z farm oraz brak oddziaływania jednej inwestycji na drugą;
5) art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej, polegające na zaakceptowaniu nieprawidłowej i niepełnej oceny kryterium merytorycznego technicznego: "[...]", przyjmującej za podstawę negatywnej oceny projektu skarżącego okoliczności, które są prawnie nieistotne w kontekście zasad opisanych w tym kryterium, w szczególności okoliczność udzielenia pożyczki skarżącej przez udziałowca skarżącego (K. S.) oraz udzielenia pożyczki [...] [...] sp. z o.o. przez jej udziałowca (D. K.);
6) art. 57 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez niestaranne i nieprzejrzyste rozpatrzenie protestu, w związku z brakiem wszechstronnego odniesienia się do podniesionych zarzutów, brakiem samodzielnej oceny projektu oraz istotne braki w jego uzasadnieniu, utrudniające a nawet uniemożliwiające weryfikację prawidłowości oceny projektu;
7) art. 37 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 3 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 187, str. 1 z późn. zm. - dalej: rozporządzenie 651/2014) poprzez brak rzetelnej oceny wniosku skarżącego, polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca oraz spółka [...] sp. z o. o. stanowią grupę przedsiębiorstw, a w konsekwencji uznanie przez organ, że wniosek nie spełnia kryterium "[...]", podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, powiązania pomiędzy [...] sp. z o. o. oraz [...] sp. z o. o. nie mogą wykluczać tych podmiotów z możliwości uzyskania dofinansowania, zatem wniosek powinien otrzymać ocenę pozytywną;
8) art. 41 ust. 1 i ust. 3 ustawy wdrożeniowej oraz art. 125 ust. 3 rozporządzenia 1303/2013 poprzez zaakceptowanie dokonania oceny projektu w sposób dowolny oraz sprzeczny z zasadą równego dostępu do pomocy, poprzez niezapewnienie projektowi warunków oceny porównywalnych do innych wniosków, które zawierały analogiczne informacje jak projekt skarżącego, jednakże zostały rekomendowane do dofinansowania, w sytuacji, w której brak było podstaw do zróżnicowania sytuacji prawnej podmiotów znajdujących się w takim samym położeniu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.; zwanej "ustawą o covid"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz.1829) począwszy od [...] października 2020 r. miasto na prawach powiatu [...], będące siedzibą Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. Powyższe oznacza, że na mocy zarządzenia nr [...] Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] października 2020 r., odpowiednie zastosowanie ma zarządzenie nr [...] Prezesa NSA z dnia [...] października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2.
Mając na uwadze powyższą regulację, a także brak technicznych możliwości przeprowadzenia zdalnie rozprawy z udziałem stron oraz konieczność rozpoznania wniesionej w tej sprawie skargi – Sąd rozpoznał ją na posiedzeniu niejawnym w trybie przywołanego na wstępie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy o covid.
W myśl art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Ustawą szczególną w tym przypadku jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm., dalej jako "u.z.r.p."). Stosownie do art. 53 ust. 1 u.z.r.p. wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów. W proteście wnioskodawca jest obowiązany wskazać między innymi kryteria wyboru projektów, z których oceną się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem (art. 54 ust. 2 pkt 4 u.z.r.p.). Protest jest rozpatrywany przez instytucję: 1) zarządzającą albo 2) pośredniczącą - jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie na podstawie porozumienia albo umowy, o których mowa w art. 10 ust. 1 (art. 55 u.z.p.r.). Właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 (art. 57 u.z.r.p.).
W myśl art. 61 ust. 1 u.z.r.p. w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 61 ust. 8 u.z.r.p. w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
W myśl art. 64 u.z.r.p. w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.
Zgodnie z powyższym, sądy administracyjne przeprowadzają kontrolę w sprawach o dofinansowanie projektów na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 i uwzględniają kryterium legalności działania właściwej władzy publicznej. Sposób oceny projektu (na danym etapie) podlega zatem sądowej weryfikacji z punktu widzenia tego, czy wyjaśniono istotne okoliczności sprawy, nie popełniono błędów logicznych, uwzględniono wszystkie elementy wniosku, jakie powinny zostać w sprawie zbadane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. II GSK 1783/12).
Z treści art. 37 ust. 1 u.z.r.p. wynika obowiązek przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 37 ust. 2).
Podstawę przeprowadzenia konkursu stanowi regulamin (art. 41 ust. 1 u.z.r.p.), w którym właściwa instytucja określa między innymi przedmiot konkursu, w tym typy projektów podlegających dofinansowaniu (art. 41 ust. 2 pkt 2 u.z.r.p.) oraz kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 u.z.r.p.). Regulamin konkursu oraz jego zmiany właściwa instytucja podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej oraz na portalu (art. 41 ust. 5 u.z.r.p.).
System realizacji programu operacyjnego zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje (art. 6 ust. 1 u.z.r.p). Podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne horyzontalne oraz wytyczne, o których mowa w art. 7, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji (ust. 2).
Ocena projektów dokonywana jest w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego oraz o dokumentację konkursową, a w szczególności o zasady zamieszczone w Regulaminie konkursu. W związku z tym dokumentacja konkursowa stanowi podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej oceny projektu.
Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego konkursu, rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek.
Uczestnik konkursu obowiązany jest bezwzględnie podporządkować się regulaminowi postępowania konkursowego i musi posługiwać się nomenklaturą konkursową w nim zawartą. Do uczestnika konkursu należy bowiem obowiązek skonstruowania takiego projektu i dostosowania się do zasad postępowania konkursowego w oparciu o aparaturę zdefiniowaną na potrzeby konkursu, aby była spójna i zachowała jednolite standardy podlegające ocenie konkursowej w oparciu o zasadę równości kryteriów oceny (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2884/16).
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy w pierwszym rzędzie wskazać, że w postępowaniu konkursowym skarżąca Spółka miała obowiązek złożyć wniosek odpowiadający zapisom Regulaminu konkursu nr [...] Oś priorytetowa 4 [...] Konkurs został zorganizowany w oparciu o powołane w Regulaminie podstawy prawnego Programu Operacyjnego Województwa L. na lata 2014-2020.
Stosownie do punktu 3.3 Regulaminu konkursu zatytułowanym "Cel konkursu", głównym celem Działania 4.2 jest realizacja zadań przyczyniających się do wypełnienia zobowiązań wynikających z tzw. Pakietu energetyczno-klimatycznego Unii Europejskiej oraz Strategii Europa 2020. Działanie ukierunkowane jest na stworzenie konkurencyjnego rynku energii odnawialnej, który stać się ma jednym z elementów zrównoważonego rozwoju regionu oraz zaspokojenia rosnących potrzeb energetycznych lokalnej gospodarki. Wspierane działania mają zapewnić dywersyfikacje dostaw energii, oraz zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne regionu, przy wykorzystaniu jego naturalnych uwarunkowań i potencjałów, zgodnie z programem wojewódzkim dotyczącym wsparcia OZE, realizującym założenia Strategii Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko.
Zgodnie z pkt 4.1. Regulaminu konkursu i według określonych w nim wymagań, podmiotami uprawnionymi do ubiegania się o dofinansowanie są:
- spółki prawa handlowego, w których większość udziałów lub akcji posiadają jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki;
- mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (zgodnie z definicją zawartą w Rozporządzeniu 651/2014).
Regulamin określa rodzaje przedsiębiorstw brane pod uwagę przy obliczaniu liczby personelu i kwot finansowych (pkt 4.1.1.) i przewiduje, że przedsiębiorstwo samodzielne to każde przedsiębiorstwo, które nie jest zakwalifikowane jako przedsiębiorstwo partnerskie w rozumieniu pkt 2., ani jako przedsiębiorstwo powiązane w rozumieniu pkt 3. Przedsiębiorstwa partnerskie to wszystkie przedsiębiorstwa, które nie zostały zakwalifikowane jako przedsiębiorstwa powiązane w rozumieniu pkt 3 i między którymi istnieją następujące związki: przedsiębiorstwo (przedsiębiorstwo wyższego szczebla) posiada, samodzielnie lub wspólnie z co najmniej jednym przedsiębiorstwem powiązanym w rozumieniu pkt 3, co najmniej 25 % kapitału innego przedsiębiorstwa (przedsiębiorstwa niższego szczebla) lub praw głosu w takim przedsiębiorstwie.
Przedsiębiorstwo można jednak zakwalifikować jako samodzielne i w związku z tym niemające żadnych przedsiębiorstw partnerskich, nawet jeśli niżej wymienieni inwestorzy osiągnęli lub przekroczyli pułap 25 %, pod warunkiem że nie są oni powiązani w rozumieniu pkt 3, indywidualnie ani wspólnie, z danym przedsiębiorstwem:
a) publiczne korporacje inwestycyjne, spółki venture capital, osoby fizyczne lub grupy osób fizycznych prowadzące regularną działalność inwestycyjną w oparciu o venture capital, które inwestują w firmy nienotowane na giełdzie (tzw. anioły biznesu), pod warunkiem że całkowita kwota inwestycji tych aniołów biznesu w jedno przedsiębiorstwo wynosi mniej niż 1 250 000 EUR;
b) uczelnie wyższe lub ośrodki badawcze nienastawione na zysk;
c) inwestorzy instytucjonalni, w tym fundusze rozwoju regionalnego;
d) niezależne władze lokalne z rocznym budżetem poniżej 10 milionów EUR oraz liczbą mieszkańców poniżej 5 000;
Regulamin konkursu określa w pkt 4.3, że przedsiębiorstwa powiązane oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków:
a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka;
b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa;
c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na podstawie umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem lub postanowień w jego statucie lub umowie spółki;
d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie.
Zakłada się, że wpływ dominujący nie istnieje, jeżeli inwestorzy wymienieni w pkt 2. akapit drugi nie angażują się bezpośrednio lub pośrednio w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, bez uszczerbku dla ich praw jako udziałowców/akcjonariuszy.
Przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym ze związków opisanych w akapicie pierwszym za pośrednictwem co najmniej jednego przedsiębiorstwa, lub jednego z inwestorów, o których mowa w pkt 2., również uznaje się za powiązane.
Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających wspólnie również uznaje się za przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą one swoją działalność lub część działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych.
Za rynek pokrewny uważa się rynek dla danego produktu lub usługi znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do rynku właściwego.
Znaczenie mają tu tylko takie relacje, które dotyczą powiązań za pośrednictwem osób fizycznych (mających decydujący wpływ na zarządzanie/podejmowanie decyzji w danych przedsiębiorstwach lub posiadających większościowy pakiet udziałów/akcji) z innymi podmiotami, które działają na tym samym rynku lub rynkach pokrewnych, przy czym rynek pokrewny to rynek bezpośrednio sąsiedni w łańcuchu produkcyjnym (np. produkcja energii-dystrybucja energii). Wnioskodawca musi zdecydować czy wpływ danej osoby fizycznej na inne przedsiębiorstwo ma cechy relacji opisanych w art. 3 ust. 3 Załącznika I do Rozporządzenia 651/2014. Jeśli np. dana osoba jest prezesem przedsiębiorstwa, a jednocześnie np. zasiada w zarządzie innego podmiotu lub jest jego właścicielem, to uznaje się, że poprzez tę osobę podmioty te są powiązane, jeśli wywiera ona dominujący wpływ na działalność tych przedsiębiorstw.
W Regulaminie podkreśla się, że osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą są traktowane jak przedsiębiorstwa, a nie jako osoby fizyczne, o których mowa powyżej. Oznacza to, że rynki działalności gospodarczych podmiotów powiązanych za pośrednictwem osób fizycznych prowadzących działalności gospodarcze nie są brane pod uwagę przy ustalaniu powiązań.
Poza przypadkami określonymi w pkt 2. akapit drugi przedsiębiorstwa nie można uznać za małe lub średnie przedsiębiorstwo, jeżeli 25% lub więcej kapitału lub praw głosu kontroluje bezpośrednio lub pośrednio, wspólnie lub indywidualnie, co najmniej jeden organ publiczny (pkt 4.4 Regulaminu konkursu).
Według pkt 4.5 Regulaminu konkursu, przedsiębiorstwa mogą złożyć oświadczenie o swoim statusie prawnym przedsiębiorstwa samodzielnego, przedsiębiorstwa partnerskiego lub przedsiębiorstwa powiązanego, załączając dane dotyczące pułapów zatrudnienia oraz pułapów finansowych określających kategorie przedsiębiorstw (MŚP). Oświadczenie można złożyć nawet wtedy, gdy kapitał jest rozdrobniony w stopniu uniemożliwiającym określenie właściciela, w którym to przypadku przedsiębiorstwo w dobrej wierze oświadcza, że w sposób prawnie uzasadniony może przyjąć, iż 25% lub więcej jego kapitału nie jest w posiadaniu innego przedsiębiorstwa ani we wspólnym posiadaniu większej liczby powiązanych przedsiębiorstw. Oświadczenia takie nie wykluczają kontroli i postępowań wyjaśniających przewidzianych w przepisach krajowych lub unijnych.
Jak wynika z treści wniosku o dofinansowanie projektu (str. 14 wniosku), Wnioskodawca złożył szereg oświadczeń wskazujących m.in., że zapoznał się z Regulaminem konkursu, że akceptuje jego zasady oraz że zgłoszony projekt jest zgodny z właściwymi przepisami prawa unijnego i krajowego, a w szczególności dotyczącymi zamówień publicznych oraz pomocy publicznej.
Maksymalna i dopuszczalna kwota dofinansowania projektu dla przedsiębiorstw z sektora MŚP wynosi [...] zł (pkt 5.1.6. Regulaminu konkursu).
Zgodnie z pkt 6.1.4 Regulaminu konkursu zatytułowanym "Ocena merytoryczna" ocena merytoryczna każdego projektu dokonywana jest przez członków KOP na zasadzie "dwóch par oczu", w oparciu o kryteria wyboru projektów zatwierdzone przez KM RPO, określone w załączniku nr 6 do Regulaminu (ppkt 2).
Na etapie oceny merytorycznej (na podstawie informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie, załącznikach do wniosku np. Biznes Plan, umowy, sprawozdania finansowe itp. oraz na podstawie ogólnodostępnych informacji zawartych w np. w KRS/CEIDG lub informacji zawartych na stronach internetowych przedsiębiorstw, jak również w oparciu o dostępny w LAWP System LEX z modułem IPG - Informator Prawno – Gospodarczy) członkowie KOP oceniający dany projekt weryfikują czy w przypadku wnioskodawcy występują relacje określone w Rozporządzeniu 651/2014, które mają wpływ na status MŚP wnioskodawcy. W przypadku, gdy występujące pomiędzy wnioskodawcą a innymi podmiotami relacje powodują, że wnioskodawca nie posiada statusu MŚP (zweryfikowano, że wnioskodawca jest dużym przedsiębiorstwem) wówczas projekt zostaje negatywnie oceniony. W przypadku negatywnej oceny do wnioskodawcy jest przesyłana pisemna informacja wraz z uzasadnieniem (pkt 6.1.4.8. Regulaminu konkursu).
Na etapie oceny merytorycznej (na podstawie informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie, załącznikach do wniosku np. Biznes Plan, umowy, sprawozdania finansowe itp. oraz na podstawie ogólnodostępnych informacji zawartych w np. w KRS/CEIDG lub informacji zawartych na stronach internetowych przedsiębiorstw, jak również w oparciu o dostępny w LAWP System LEX z modułem IPG - Informator Prawno – Gospodarczy) członkowie KOP oceniający dany projekt weryfikują czy w przypadku wnioskodawcy występują relacje określone w załączniku I do Rozporządzenia 651/2014. W przypadku, gdy kilka podmiotów pozostających w relacjach, o których mowa w Załączniku I do Rozporządzenia 651/2014, wchodzących w skład grupy przedsiębiorstw, złoży wnioski do jednego konkursu, wówczas projekty te weryfikowane są pod kątem zgodności z zasadami udzielenia pomocy publicznej (np. czy projekty złożone w ramach grupy nie są ze sobą powiązane, tzn. nie stanowią jednego większego projektu). Jeżeli projekty złożone przez grupę przedsiębiorstw w ramach danego konkursu są ze sobą powiązane i powoduje to niezgodność z zasadami udzielania pomocy publicznej, wówczas wszystkie projekty otrzymują negatywną ocenę (pkt 6.1.4.9. Regulaminu konkursu).
Załącznik nr 6 do Regulaminu konkursu wprowadza w zakresie oceny merytorycznej (pkt II), C. Kryteria techniczne, pkt 5 (str. 13-16 tegoż załącznika) obligatoryjne kryterium - "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa" oraz pytania cząstkowe "Czy w przypadku występowania relacji o charakterze powiązań lub partnerstwa wnioskodawcy z innym przedsiębiorcą/grupą przedsiębiorstw (w rozumieniu Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu) wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania, w szczególności czy wnioskodawca wpisuje się w typ beneficjenta danego Działania zgodnie ze "szczegółowym opisem osi priorytetowych RPO 2014-2020" zatwierdzonym w dniu 19 listopada 2019 r. oraz z Regulaminem konkursu?" oraz "Czy wnioskodawca i projekt spełniają wszystkie wymogi wynikające z obowiązujących przepisów prawa?"
Organ stwierdził, że odpowiedź na powyższe pytania cząstkowe jest negatywna i w tej sytuacji Wnioskodawca nie kwalifikuje się do uzyskania wsparcia.
W rozpatrywanej sprawie powstały spór odnoszący się do ustalenia przez LAWP po pierwsze, że [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. oraz [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. są podmiotami powiązanymi, a po drugie, że oba zgłoszone przez te podmioty projekty stanowią w istocie jeden większy projekt, który został formalnie podzielony na dwa projekty celem uzyskania dofinansowania o wyższej wartości niż dopuszczalna – nie może być rozstrzygnięty na korzyść skarżącej Spółki z poniższych względów.
Bezsporną jest okoliczność, że obie wspomniane Spółki są podmiotami powiązanym w świetle postanowień Regulamin konkursu (jego pkt 4.3). W dokumentacji aplikacyjnej (tab. A.1.2. części opisowej Biznes Planu) skarżąca wskazuje, że jest ona powiązana z [...] Sp. z o. o. W treści protestu z dnia [...] października 2020 r. jednoznacznie wskazano, że obie Spółki są podmiotami powiązanymi. Również w skardze (str. 18) strona przyznała, że skarżąca oraz [...] sp. z o.o. są ze sobą powiązane osobowo w rozumieniu rozporządzenia nr 651/2014.
Spółka podnosi, że powiązanie to nie ma jednak żadnego wpływu na przyznanie pomocy na jej niezależną inwestycję.
Stanowisko to jest oczywiście nieuzasadnione bowiem w przypadku występowania relacji o charakterze powiązań lub partnerstwa wnioskodawcy z innym przedsiębiorcą/grupą przedsiębiorstw - w rozumieniu Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu) – rzeczą instytucji organizującej konkurs i udzielającej wsparcia było zbadać, czy Wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania, w szczególności czy wnioskodawca wpisuje się w typ beneficjenta danego Działania zgodnie ze Szczegółowym opisem osi priorytetowych RPO 2014-2020" zatwierdzonym w dniu [...] listopada 2019 r. oraz z Regulaminem konkursu. Zasady zawarte w Regulaminie konkursu, znajdują swoje odzwierciedlenie w Tabeli z instrukcjami do formularza przygotowania biznes planu - części opisowej. Po pierwsze, wnioskodawca obowiązany jest określić swój status na dzień składania wniosku zgodnie z warunkami w załączniku I rozporządzenia 651/2014 r. z dnia 17 czerwca 2014 r. Informacje zawarte m.in. w tej sekcji będą wykorzystane do oceny spełnienia przez projekt kryterium A.1 w zakresie określenia, czy wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania ze względu na posiadany status w zakresie czy wnioskodawca posiada status mikroprzedsiębiorstwa. Ocena projektu dokonywana jest w oparciu o całość dokumentacji aplikacyjnej (pkt 1). Należy udzielić odpowiedzi TAK lub NIE mając na uwadze treść art. 3 załącznika I do rozporządzenia 651/2014. W przypadku wyboru opcji NIE należy wypełnić tabelę A.1.2., podając dane podmiotu będącego w relacjach partnerskich/powiązanych z wnioskodawcą (pkt 5). Wnioskodawca, który zadeklarował, że nie jest samodzielnym podmiotem musi uwzględnić zarówno własne dane jak również dane podmiotów powiązanych/partnerskich (w kontekście m.in. obliczania progów finansowych określających status przedsiębiorstwa) (pkt 11). Należy wskazać procentowy udział w kapitale lub prawach głosu drugiego podmiotu (pkt 9). Wnioskodawca korzystając ze zdefiniowanego słownika oświadcza, że na dzień składania wniosku jest mikro-, małym- lub średnim przedsiębiorcą spełniającym warunki określone w rozporządzeniu 651/2014 (pkt 12). Należy nadto wskazać miejsce realizacji projektu i uzasadnić jego wybór (pkt 19). Należy opisać posiadanie odpowiedniej struktury organizacyjnej (pkt 21), należy wskazać potencjał kadrowy wnioskodawcy zaangażowany do realizacji projektu oraz utrzymania efektów realizacji projektu w okresie jego trwałości (pkt 23). Zgodnie z pkt 31 Instrukcji do formularza przygotowania biznes planu- części opisowej, informacje zawarte w punkcie C.5. będą wykorzystane przy analizie czy w przypadku występowania relacji o charakterze powiązań lub partnerstwa wnioskodawcy z innym przedsiębiorcą/grupą przedsiębiorstw (w rozumieniu rozporządzenia 651/2014) wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania, w szczególności czy wnioskodawca wpisuje się w typ beneficjenta.
Zaistnienie powiązań pomiędzy obu Spółkami zobowiązywało LAWP do oceny kwestii, czy Wnioskodawca "wpisuje się w typ beneficjenta" uprawnionego do uzyskania pomocy finansowej niezbędnej do realizacji projektu. Konieczną czynnością ze strony LAWP była całościowa analiza projektu.
W ocenie Sądu, wyrażone przez organ stanowisko w przedmiocie znaczenia wyżej wskazanego kryterium merytorycznego i technicznego wynikającego z warunków konkursu, jest usprawiedliwione. W przeprowadzonym postępowaniu organ zastosował się do wymagań określonych w art. 37 ust.1 u.z.r.p i prawidłowo dokonał oceny projektu z zachowaniem zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności. Skarżącej zapewniono równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z art. 45 ust 4 u.z.r.p. organ przekazał skarżącej Spółce pisemną informację z dnia [...] października 2020 r. o zakończeniu oceny projektu i jej wyniku wraz z logicznym uzasadnieniem stanowiska, że projekty obu Spółek stanowią jedno przedsięwzięcie inwestycyjne dotyczące sfinansowania kosztów kwalifikowanych określonych w dwóch wnioskach o dofinansowanie, a powiązania ekonomiczne, finansowe, strategiczne, funkcjonalne i geograficzne dwóch projektów świadczą o sztucznym podziale jednej inwestycji na dwa odrębne projekty, w celu uzyskania niedozwolonej wielokrotności pomocy ze środków publicznych pochodzących z RPO WL na lata 2014-2020.
Organ w sposób właściwy rozpoznał protest, podtrzymał w całości stanowisko o braku podstaw do udzielenia wsparcia w świetle wymagań konkursowych oraz wyjaśnił w odpowiedzi na obszerną argumentację dotyczącą procesu wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, że zagadnienie to nie ma związku z negatywną oceną projektu.
Wymaga podkreślenia, że przywoływana przez Spółkę okoliczność, że U. R. E. nie kwestionuje faktu, że instalacje i farmy w większych kompleksach są samodzielnymi bytami technicznymi i prawnymi, nie nakładała na LAWP obowiązku bliższego odniesienia się do "rynku energii" i zagadnienia aukcji na sprzedaż energii elektrycznej z OZE. Zgodnie bowiem z art. 57 ustawy wdrożeniowej, rozpatrywanie protestu polega na weryfikacji prawidłowości oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5, a zatem odniesienia się do na etapie procedury odwoławczej do kryteriów wyboru projektu, z których oceną wnioskodawca się nie zgodził (art. 54 ust. 2 pkt 4) oraz do odpowiedzi na zarzuty o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny (art. 54 ust. 2 pkt 5). Rozpatrzenie protestu związane jest z konkretną i indywidualną sprawą, co oznacza, że rzeczą LAWP nie było wyjaśnienie z jakiego powodu inne podmioty powiązane uzyskały dofinansowanie.
Stąd też nieskuteczny jest zarzut skargi o naruszeniu art. 45 ust. 4 ustawy wdrożeniowej poprzez niepełne uzasadnienie negatywnej oceny projektu. Podobnie trzeba ocenić zarzut, że naruszono przepis art. 41 ust. 1 ustawy przewidujący, że właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu oraz naruszono wyrażony w art. 41 ust. 3 ustawy zakaz nierównego traktowania wnioskodawców.
Przystępując do konkursu Wnioskodawca zgodził się na wymagania konkursowe i warunki określone systemem realizacji programu operacyjnego. Warunki i wymagania konkursu, podane do wiadomości wszystkim potencjalnym wnioskodawcom, nie są sprzeczne z aktami normatywnymi wyższego stopnia, w tym przede wszystkim z regulacjami prawa unijnego oraz ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020.
Zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut o naruszeniu przepisów art. 57 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 37 ust. 1 u.z.r.p., co w ocenie skarżącej Spółki polegało na niestarannym i nieprzejrzystym rozpatrzeniu protestu, w związku z brakiem wszechstronnego odniesienia się do podniesionych zarzutów, brakiem samodzielnej oceny projektu oraz istotnymi brakami w jego uzasadnieniu, które utrudniło a nawet uniemożliwiło weryfikację prawidłowości oceny projektu.
Rozstrzygając protest organ podtrzymał argumentację wyrażoną we wcześniejszej negatywnej ocenie projektu, zaś w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia znajduje się szczegółowa analiza podstaw negatywnej oceny z odniesieniem się do zarzutów protestu. Ponadto organ prawidłowo wyjaśnił w realiach rozpoznawanej sprawy okoliczności, które legły u podstaw negatywnej odpowiedzi na pytanie "Czy w przypadku występowania relacji o charakterze powiązań lub partnerstwa wnioskodawcy z innym przedsiębiorcą/grupą przedsiębiorstw wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania, w szczególności czy wnioskodawca wpisuje się w typ beneficjenta danego Działania zgodnie z Regulaminem konkursu?".
Zatem zaskarżone rozstrzygnięcie – wbrew temu co twierdzi skarżąca Spółka - nie jest oparte wyłącznie na ustaleniu, że Wnioskodawca jest podmiotem powiązanym z innym przedsiębiorcą
Jak wcześniej wykazano – w świetle pkt 6.1.4.9. Regulaminu konkursu - projekty weryfikowane są pod kątem zgodności z zasadami udzielenia pomocy publicznej (np. czy projekty złożone w ramach grupy nie są ze sobą powiązane, tzn. nie stanowią jednego większego projektu).
Dokonując oceny wniosku organ stwierdził, że projekt nie spełnia kryteriów konkursowych. Zaznaczyć należy, że rozstrzygnięcie protestu w sposób wyczerpujący odnosi się do pytania cząstkowego w ramach obligatoryjnego kryterium "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa", tj. "Czy w przypadku występowania relacji o charakterze powiązań lub partnerstwa wnioskodawcy z innym przedsiębiorcą/grupą przedsiębiorstw wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania, w szczególności czy wnioskodawca wpisuje się w typ beneficjenta danego Działania zgodnie z Regulaminem konkursu?".
Motywy, które legły u podstaw negatywnej odpowiedzi na powyższe pytanie zostały jednoznacznie wyartykułowane przez LAWP. Organ w pierwszej kolejności wskazał na główny cel Działania ukierunkowanego na stworzenie konkurencyjnego rynku energii odnawialnej (pkt 3.3 Regulaminu konkursu). Wskazał również na porównywalny poziom wsparcia zawnioskowany prze obie Spółki oraz powiązania między tymi podmiotami. Z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynikało, że pełniący funkcję Prezesa Zarządu w [...] Sp. z o. o. K. S., będący wspólnikiem tej Spółki (razem z P. K.) posiada 30 % udziałów w Spółce [...]. Zarówno K. S. i P. K. są również wspólnikami Spółki P. 2 Sp. z o. o., w której funkcję Prezesa Zarządu pełni P. K. – wspólnik [...] Sp. z o. o. Okoliczność występowania powiązań potwierdził wnioskodawca w dokumentacji aplikacyjnej, gdyż w tabeli A.1.2. Dane podmiotu będącego w relacjach partnerskich/powiązanych z wnioskodawcą części opisowej Biznes planu skarżąca określiła % udziału w kapitale lub prawach głosu w stosunku do podmiotów powiązanych na poziomie 60%. W obu projektach P. K. został wskazany a tabeli A.2 formularza wniosku o dofinansowanie "Dane osoby upoważnionej przez wnioskodawcę do kontaktów jako osoba upoważniona do kontaktu w związku ze złożoną aplikacją konkursową.
Ponadto organ zwrócił uwagę na powiązania finansowe tych spółek. W załączniku nr 8g do wniosku o dofinansowanie Dokumenty finansowe - umowa pożyczki [...] Sp. z o.o. przedłożyła umowę pożyczki z dnia [...] lutego 2020 r., zawartą w formie aktu notarialnego, pomiędzy K. S. - Prezes Zarządu [...] Sp. z o. o., a P. K., działającym w imieniu [...] [...] Sp. z o.o., będącym jednocześnie Prezesem Zarządu w [...] Sp. z o.o. Zgodnie z umową K. S. udzielił Spółce [...] pożyczki w wysokości [...] zł. Zarówno K. S. jak i P. K. są wspólnikami Spółki [...]. Organ zauważył, że z dokumentacji aplikacyjnej złożonej przez Spółkę [...], wynika, że Spółka ta również dołączyła jako załącznik nr 8g umowę pożyczki, zawartą przed notariuszem dniu [...] lutego 2020 r., pomiędzy D. K. (wspólnikiem Spółki [...] 2), a P. K..
Organ podniósł, że z dokumentacji aplikacyjnej skarżącej Spółki wynika, że zarówno skarżąca, jak i [...] Sp. z o. o. będą realizowały inwestycję na terenie dzierżawionym od D. K. (posiadającego udziały w [...] Sp. z o. o.) i M. K., którzy są właścicielami nieruchomości, położnej w miejscowości K. K., gmina W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Z mapek dołączonych do umów dzierżawy wynika, że na potrzeby realizacji projektów Spółek działka została nieformalnie podzielona na dwie części "[...]". Skarżąca zamierza realizować projekt na części oznaczonej literą "[...]", a Spółka [...] – na części oznaczonej literą "[...]".
Organ zwrócił uwagę, że oba projekty będą realizowane w tożsamym czasie. Skarżąca zaplanowała rozpoczęcie realizacji projektu w dniu [...] lipca 2021 r., natomiast termin rzeczowego i finansowego zakończenia to [...] grudnia 2021 r. Te same daty podała [...] Sp. z o. o.
Okoliczności te musiały budzić obiektywne wątpliwości, co do zgodności projektu z podstawowym konkursowym kryterium, o którym mowa w załączniku nr 6 do Regulaminu konkursu - "[...]". Organ rozstrzygnął, że projekty złożone przez obie Spółki stanowią jedno przedsięwzięcie inwestycyjne i dofinansowanie projektu skarżącej byłoby niezgodne z regulacjami dotyczącym pomocy publicznej i taki wniosek znajduje oparcie w poglądach wyrażanych w judykaturze (wyrokach WSA w Lublinie z dnia 22 marca 2018 r. III SA/Lu 98/18 i III SA/Lu 99/18) odnoszących się do podobnych, ale nie identycznych spraw, w których organ uznał aplikujące spółki za powiązane ze sobą, wchodzące w skład grupy i tworzące jeden projekt formalnie podzielony na klika odrębnych projektów celem otrzymania zwiększonej kwoty dofinansowania.
Wskazane w skardze różnice jakie wystąpiły pomiędzy rozpoznawaną sprawą a sprawami objętym w powyższych wyrokach nie podważają legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, o którym nie sposób powiedzieć, że organ pominął prawną i techniczną samodzielność projektu (i jego kompletność) zakładającego realizację fabryki energii na podstawie prawa budowlanego i energetycznego. W tym zakresie argumentacja podniesiona w skardze z powołaniem się na wydane oddzielne decyzje administracyjne (w tym decyzję środowiskową, decyzję o warunkach zabudowy, decyzję zezwalającą na budowę farmy oraz decyzję Prezesa URE dopuszczającej projekt farmy do aukcji energii), czy też na odrębność technologiczną obu elektrowni, czego wyrazem jest oddzielne miejsce przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, świadczy o prowadzeniu nieskutecznej polemiki z prawidłowym zapatrywaniem organu.
Z uwagi na charakter sporu prowadzonego w sprawie należy zwrócić uwagę na znaczenie przepisu art. 3 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014 definiującego pojęcie przedsiębiorstw powiązanych oraz rynku pokrewnego (Regulamin konkursu w pkt. 4.3 powiela te definicje) jakie wynika z wyroku TSUE z dnia 27 lutego 2014 r., C-110/13, dotyczącego art. 3 ust. 3 załącznika do zalecenia 2003/361/WE (o analogicznej treści do art. 3 ust. 3 Załącznika I rozporządzenia nr 651/2014). TSUE wyjaśnił, że z motywów 9 i 12 tego zalecenia wynika, że definicja przedsiębiorstw powiązanych ma na celu lepsze zrozumienie rzeczywistej pozycji ekonomicznej MŚP oraz wyeliminowanie z tej kategorii grup przedsiębiorstw, których siła ekonomiczna może przekraczać siłę prawdziwych MŚP, w celu zapewnienia, że tylko przedsiębiorstwa, które naprawdę potrzebują przywilejów wynikających dla MŚP z różnych przepisów lub środków zastosowanych dla ich korzyści faktycznie z nich skorzystają. Motywy te stanowią również, że w celu ograniczenia rozpatrywania relacji istniejących między przedsiębiorstwami za pośrednictwem osób fizycznych do niezbędnego minimum, uwzględnienie takich relacji zostało ograniczone do wypadków, w których owe przedsiębiorstwa prowadzą działalność na tym samym rynku właściwym lub na rynkach sąsiednich. W celu uwzględnienia jedynie przedsiębiorstw stanowiących w rzeczywistości samodzielne MŚP należy zbadać strukturę MŚP tworzących grupę gospodarczą, której potencjał przewyższa rzeczywisty potencjał takiego przedsiębiorstwa, oraz należy zapewnić, by definicja MŚP nie była obchodzona z powodów czysto formalnych (por. również wyrok TS z 29 kwietnia 20014 r., C-91/01).
TSUE stwierdził, że art. 3 ust. 3 akapit 4 załącznika do zalecenia w sprawie MŚP należy zatem interpretować w świetle tego celu w ten sposób, że przedsiębiorstwa, które formalnie nie pozostają w jednej z relacji wskazanych w pkt 28 niniejszego wyroku (wymienionych wprost w art. 3 ust. 3 akapit 1 lit. a-d), ale które ze względu na rolę osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających wspólnie stanowią jeden podmiot gospodarczy, również powinny być uznane za przedsiębiorstwa powiązane w rozumieniu tego przepisu, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część swojej działalności na tym samym rynku właściwym lub na rynkach sąsiednich. Warunek, zgodnie z którym osoby fizyczne działają łącznie jest spełniony również wtedy, gdy osoby te porozumiewają się w celu wywierania wpływu na decyzje handlowe danych przedsiębiorstw, co wyklucza, aby te przedsiębiorstwa mogły być uważane za niezależne gospodarczo od siebie.
W ocenie Sądu, powyższa interpretacja dokonana przez TSUE potwierdza nie tylko słuszność stanowiska organu w kontekście skutków prawnych wynikających z faktu zaistnienia powiazań pomiędzy podmiotami (Wnioskodawcami) zmierzającymi do realizacji jednej inwestycji (sztucznie podzielonej), ale również w aspekcie celu Działania 4.2 ukierunkowanego na stworzenie konkurencyjnego rynku energii odnawialnej. Uzasadnionym jest pogląd, że tworzenie konkurencyjnego rynku energii zakłada dywersyfikację jej od różnych podmiotów.
Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego tworzenie wielu podmiotów prawa krajowego przez tą samą osobę lub grupę osób fizycznych i prawnych oraz jednoczesne ubieganie się o przyznanie płatności w ramach poszczególnych jednostek zarządzanych przez ten sam podmiot, jest postrzegane jako stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celem wsparcia (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt II GSK 1324/16; wyrok NSA z dnia 27 luty 2018 r., sygn. akt II GSK 1281/16).
Skarżąca bezpodstawnie podniosła, że przedstawione projekty są w pełni samodzielne i niezależne od siebie. Odnosząc się do tych zarzutów i argumentacji mającej uzasadniać słuszność stanowiska Spółki należy stwierdzić, że dysponuje ona częścią [...]" działki nr [...], wydzierżawionej od D. K. i M. K. (część [...] działki wydzierżawiona została [...] Sp. z o. o.). Podział tejże nieruchomości na cześć [...] oraz [...] nie dowodzi samodzielności obu projektów. Wręcz przeciwnie z § 2 ust. 1 umowy dzierżawy z dnia [...] stycznia 2020 r. przewidującego, że wydzierżawiający zagwarantował sobie prawo do dodatkowego podziału nieruchomości w celu wydzielenia na niej drogi dojazdowej do drugiej [...] wynika, że oba projekty nie są samodzielne. O braku samodzielności spornego projektu świadczy ponadto fakt, że współwłaściciel wydzierżawionej działki posiada udziały [...] Sp. z o. o. Prowadzi to do wniosku, że obie Spółki zmierzały do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego i chciały zrealizować jedną inwestycję polegające na budowie farm fotowoltaicznych położonych na jednej działce gruntu. Powyższe uzasadnia stwierdzenie, że Spółki należy traktować w kategoriach podmiotów powiązanych planujących inwestycję w ramach projektów stanowiących łącznie integralną całość w postaci kompleksowego przedsięwzięcia (powiązanego pod względem ekonomicznym, strategicznym i funkcjonalnym). Fakt powiązań osobowych i gospodarczych pomiędzy skarżącą i [...] Sp. z o.o. potwierdza ponadto okoliczność, że obie Spółki posiadają ten sam adres (siedzibę) - ul. [...] lok. [...], [...].
W nawiązaniu do zarzutu, że obowiązkiem organu było dokonanie oceny (weryfikacji na płaszczyźnie zapisów Rozdziału 6.1.3. Ocena merytoryczna pkt 13 Regulaminu konkursu – str. 10 skargi), trzeba wyjaśnić, że pkt 6.1.3. Regulaminu konkursu dotyczy oceny formalnej projektów (str. 51. Regulaminu konkursu). W niniejszej sprawie negatywnej oceny projektu dokonano nie na etapie oceny formalnej , ale merytorycznej, o której mowa w pkt 6.1.4 Regulaminu konkursu.
Rzeczą organu było zbadanie, czy nie dojdzie do naruszenia zasad udzielania wsparcia finansowego poprzez stworzenie sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie wsparcia. Instytucja przeprowadzająca konkurs musi przestrzegać tych kryteriów wyboru, które zostały ustanowione w regionalnym programie operacyjnym. Określony limit w zakresie wysokości wydatków kwalifikowalnych nakładał na tę instytucję obowiązek zadbania o to, aby nie doszło do obejścia obowiązujących regulacji w zakresie rozdziału środków pomocowych. się do realizacji celów priorytetu lub priorytetów, do których się odnoszą.
Mając na uwadze łączące powiązania obu Spółek oraz charakter zgłoszonych projektów, Wnioskodawca nie był beneficjentem uprawnionym do wsparcia.
Rozstrzygnięcie LAWP w sprawie oceny projektu Spółki nie narusza art. 41 ust. 1 oraz ust. 2 u.z.r.p. w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 6 u.z.r.p. Dokonana weryfikacja wniosku o dofinansowanie opiera się na kryterium wynikającym z postanowień Regulaminu konkursu, zaś żaden z obowiązujących przepisów prawa nie nakładał na LAWP obowiązku definiowania pojęcia grupy podmiotów dla potrzeb postępowania konkursowego.
Z załącznika nr 6 do Regulaminu konkursu wynika, że rzeczą LAWP było ocenić w ramach kryteriów wyboru projektów w ramach Działania 4.2 Produkcja energii z OZE w przedsiębiorstwach "Czy w przypadku występowania relacji o charakterze powiązań lub partnerstwa wnioskodawcy z innym przedsiębiorcą/grupą przedsiębiorstw wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania wsparcia w ramach Działania, w szczególności czy wnioskodawca wpisuje się w typ beneficjenta danego Działania zgodnie z Regulaminem konkursu? Jest to kryterium zerojedynkowe. Jego ocena spełnienia polega na przyznaniu wartości logicznych "TAK", "NIE". Zgodnie z Regulaminem konkursu jest to kryterium obligatoryjne, a jego spełnienie jest niezbędne do przyznania dofinansowania. Kryterium uznaje się za spełnione, jeżeli odpowiedź na wszystkie cząstkowe pytania będzie pozytywna.
Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że odpowiedź na pytanie konkursowe, czy wnioskodawca wpisuje się w typ beneficjenta danego Działania zgodnie z Regulaminem konkursu, musiała być negatywna, bowiem przedstawione w dwóch wnioskach o dofinansowanie powiązania (ekonomiczne, strategiczne, funkcjonalne) projektów wskazywały na sztuczny podział jednej inwestycji na dwa odrębne projekty, celem uzyskania niedozwolonej wielokrotności pomocy ze środków publicznych. Udzieleniu takiej pomocy sprzeciwiają się przepisy rozporządzenia Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Rozporządzenie to zalicza się do otwartego katalogu przepisów określających wymogi jakie wnioskodawca i projekt muszą spełnić. Stosownie do art. 4 ust. 3 cyt. rozporządzenia nr 2988/95, działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Przepis ten wprowadza generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 1462/17).
W tym stanie rzeczy pozostałe zarzuty i wnioski skargi należało uznać za nieusprawiedliwione. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło