II SAB/Kr 83/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. w przedmiocie prowadzonych robót budowlanych postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu J. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu. Pismem z 23 marca 2021 r. skarżący J. K. wniósł (za pośrednictwem systemu ePUAP) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. w przedmiocie sprawy o sygnaturze: [...] dotyczącej "robót budowlanych dotyczących budynku gospodarczego (stodoły) na nieruchomości w miejscowości K., gm. K. – dz. nr ewid. gr. [...] Skarżący domagał się: 1) stwierdzenia przez Sąd, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) zobowiązania organu do załatwienia jego sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; 3) przyznania od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie [...]zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325, dalej: p.p.s.a.); 4) zasądzenia od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ winien był załatwić sprawę niezwłocznie, tj. w ciągu miesiąca od daty wszczęcia postępowania, a w sprawach skomplikowanych – w termie 2 miesięcy. Tymczasem skarżący – mimo ponaglenia organu, oczekuje na rozstrzygnięcie już ponad 2 lata. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. przedstawił czynności podjęte w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnił, że w sprawie szereg czynności zmierzających do pozyskania niezbędnych do załatwienia sprawy informacji i dowodów, w szczególności, w tym zwracał się do innych organów o przekazanie dokumentów z akt innych postępowań administracyjnych, przesłuchiwał świadków, gromadził materiał dowodowy, rozpatrywał wnioski skarżącego. Organ wyjaśnił również, że na wydłużenie okresu załatwienia sprawy miały wpływ: wprowadzenie stanu zagrożenia epidemicznego na terytorium RP i związane z tym zmiany w zakresie funkcjonowania administracji publicznej; szerokie zmiany i niedobory kadrowe; znaczna ilość spraw prowadzonych o charakterze interwencyjnym - związanych z koniecznością bezzwłocznej (jak najszybszej) eliminacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, które załatwiane są priorytetowo; intensyfikacja (wzmożenie) działań inwestorów związanych z realizacja zamierzeń inwestycyjnych i powiązane z tym przydzielanie pracownikom organu do prowadzenia i bezzwłocznego załatwienia bieżących spraw z zakresu zawiadomień o zakończeniu budowy i wniosków o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 2167 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Jak stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3) 4) jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a) 5) w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b) 6) w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2). W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, stosownie do art. 151 p.p.s.a. Pojęcie bezczynności zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256, dalej k.p.a.) jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy. A zatem organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie wyznaczonym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. W tym kontekście wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął 22 czerwca 2020 r. uchwałę w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19 (orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia uchwały NSA wynika m.in., że skarga na bezczynność nie może być wnoszona po zakończeniu postępowania administracyjnego. Zasadniczym bowiem celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Wprawdzie wyrażone w uchwale stanowisko odnosi się bezpośrednio do zakończenia postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej, jednak należy mieć na względzie, że zarzut bezczynności lub przewlekłości ocenia się przez pryzmat sposobu realizacji kompetencji określonego organu. Jeśli zarzut bezczynności dotyczy organu rozpatrującego sprawę w pierwszej instancji, to momentem granicznym, z perspektywy ww. uchwały, będzie wydanie decyzji kończącej postępowanie przez ten organ. Ta zaś decyzja nie ma w momencie jej wydania przymiotu ostateczności, skoro przysługuje od niej odwołanie (vide: art. 16 § 1 k.p.a.). Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy Sąd wskazuje, że J. K. wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. w dniu 23 marca 2021 r., w którym to dniu organ decyzją umorzył postępowanie w sprawie robót budowlanych dotyczących budynku gospodarczego (stodoły) na nieruchomości w miejscowości K., gm. K. na działce nr ewid.[...], z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W ocenie Sądu w takiej sytuacji, w której w tym samym dniu wydana została decyzja kończąca postępowanie w danej instancji oraz wniesiona została skarga na bezczynność, odpada cel skargi na bezczynność, a w konsekwencji zachodzi przeszkoda do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez sąd administracyjny, o której stanowi ww. uchwała. Wobec powyższego Sąd uznał, że wniesiona skarga na bezczynność nie mogła odnieść skutku i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż podane w punktach 1-5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Na tej podstawie Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji postanowienia. W przedmiocie zwrotu wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie 2 sentencji postanowienia.