II SA/Gl 1325/19
WyrokWSA w Gliwicach2020-07-24
Skład orzekający: Artur Żurawik, Tomasz Dziuk, Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie komina, możliwe jest wydanie nakazu wykonania określonych robót w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, czy też konieczne jest orzeczenie rozbiórki?Ratio decidendi
W przypadku samowolnie wykonanych robót budowlanych, jeśli istnieje możliwość doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego powinien wydać nakaz w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nakaz rozbiórki (art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego) jest właściwy jedynie wtedy, gdy wady wykonanych robót są tak poważne, że nie można ich doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych związanych z przebudową i nadbudową komina na sąsiedniej posesji. Skarżąca podnosiła, że komin został wykonany nieprawidłowo, negatywnie oddziałuje na jej budynek (powodując pęknięcia ścian) i stwarza zagrożenie. Organy nadzoru budowlanego, po wieloletnim postępowaniu i wydaniu szeregu decyzji, nakazały współwłaścicielom budynku wykonanie określonych robót w celu doprowadzenia komina do stanu zgodnego z prawem, odmawiając jednocześnie nakazania rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2020 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę
Pismem z dnia [...]r. skarżąca S.D. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. o zbadanie legalności komina znajdującego się na sąsiedniej posesji przy ul. [...] w C..
W dniu [...] r. przeprowadzono oględziny, podczas których ustalono, że według S.K. około 4 lata temu komin został wyremontowany i nadbudowany z cegły klinkierowej na starym kominie ponad połać dachową budynku skarżącej. Do komina jest aktualnie podłączony piec c.o. na paliwo stałe.
Do akt sprawy załączona została opinia nr [...] z dnia [...] r. mistrza kominiarskiego K.K., z której wynika, że w budynku brak jest wentylacji pomieszczenia kuchni na parterze, łazienki na parterze oraz kotłowni w piwnicy. Wskazano, że w w/w pomieszczeniach należy wykonać wentylację nawiewno-wywiewną.
Postanowieniem z dnia [...] r. powiatowy organ nadzoru budowlanego nakazał J.K. przedłożenie opinii technicznej dotyczącej stanu technicznego i bezpieczeństwa konstrukcji komina mieszkalnego wraz z określeniem sposobu ewentualnego przywrócenia należytego stanu technicznego – w terminie miesiąca od otrzymania tegoż postanowienia.
Do akt sprawy załączono protokół sprawozdawczo-opiniodawczy nr [...] z dnia [...] r. sporządzony przez mistrza kominiarskiego J.M., w którym nie odnotowano nieprawidłowości. Ponadto przedłożone zostało oświadczenie Inżyniera Budownictwa Lądowego W.G., w którym wskazał on, iż "(...) komin dymowy z drugim przewodem wentylacyjnym został wyremontowany zgodnie z zasadą współczesnej wiedzy budowlanej i z materiałów właściwych do tego celu, tj. z cegły klinkierowej oraz spoiwa marki Cerezit CT do murowania kominów. Dodatkowo między rozebraną, a nowo wymurowaną częścią komina w trakcie jego murowania zamontowano 4 sztuki prętów zbrojeniowych średnicy 12mm ze stali 34GS dla właściwego jego usztywnienia. Fundament pod komin w dobrym stanie technicznym. Komin nie stwarza zagrożenia dla mieszkańców budynku".
Do akt sprawy została załączona także opinia techniczna, dotycząca stanu konstrukcji komina, datowana na dzień [...]r., sporządzona na zlecenie skarżącej przez S.S. posiadającego uprawnienia budowlane do kierowania robotami oraz sporządzania projektów. W przedmiotowej opinii stwierdzono, iż niewłaściwie wykonany komin spowodował uszkodzenia w budynku sąsiednim w postaci pęknięć ścian nośnych wewnątrz oraz ubytków elewacji wewnętrznej.
W dniu [...] r. w siedzibie organu powiatowego przeprowadzona została rozprawa administracyjna. Podczas rozprawy ustalono, że "jej autor podtrzymuje stanowisko zajęte w opinii technicznej pomimo wyjaśnień złożonych przez mistrza kominiarskiego K.K.. W.G. podtrzymuje stanowisko zajęte w sporządzonej przez niego opinii, A.S. jako właściciel – oświadcza, że komin na budynku, jest kominem wolnostojącym nie związanym ze ścianą budynku skarżącej. Właścicielka budynku zobowiązała się do dostarczenia niezależnej opinii technicznej przedmiotowego komina w terminie 30 dni od dn. rozprawy. Skarżąca potwierdziła opinie W.G. o dobrym stanie fundamentów pod kominem, ponieważ budując swój dom wykonała głębokie ściany w piwnicach o grubości 1m, lecz kwestionuje dotychczas wykonane opinie przez kominiarzy i uprawnionego W.G. (...)".
Decyzją z dnia [...] r. PINB, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane, nakazał A.K., A.K. i A.S. jako współwłaścicielom budynku wykonać otwór kontrolny w kominie ponad połacią dachową budynku mieszkalnego w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] r., uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Postanowieniem z dnia [...]r. PINB nakazał dostarczenie uzupełnienia opinii technicznej z dnia [...]r., opracowanej przez inż. W.G., dotyczącej stanu technicznego i bezpieczeństwa konstrukcji komina, o opracowanie dotyczące ewentualnego wpływu – oddziaływania tegoż komina na konstrukcję ściany budynku mieszkalnego na posesji skarżącej.
W dniu [...]r. przedłożona została opinia techniczna dotycząca oddziaływania komina murowanego na ścianę budynku sąsiedniego, sporządzona przez mgr inż. G.S., datowana na miesiąc [...] r. Z w/w opinii wynika, że komin nie ma wpływu na powstanie zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz bezpiecznego użytkowania budynku. Zalecono wykonanie przetarć tynków w miejscach pęknięć, likwidując powstałe zarysowania, przy jednoczesnym zespojeniu zaprawami PCC.
W dniu [...]r. organ powiatowy przesłuchał w charakterze świadka W.G., który zeznał, że podtrzymuje swoje stanowisko zajęte w opinii z dnia [...]r. Natomiast A.S. podtrzymał stanowisko zawarte w opinii z [...]r. Wspólnie ustalono na podstawie opinii technicznych zgromadzonych w przedmiotowym postępowaniu, iż; - brak jest wystarczającej dylatacji pomiędzy kominem, a ścianą budynku na posesji skarżącej, - rysy pionowe w pomieszczeniu mieszkalnym w tym budynku prawdopodobnie powstały w wyniku termicznego oddziaływania komina, - konstrukcja komina jest stabilna i nie zagraża budynkom sąsiednim ani budynkowi, który jest przezeń obsługiwany.
Powiatowy organ nadzoru budowlanego, w dniu [...]r., przeprowadził oględziny komina. Podczas oględzin dokonano pomiarów w miejscach odkuć tynku na budynku skarżącej.
Do akt sprawy załączona została opinia techniczna dotycząca uszkodzeń ścian w budynku mieszkalnym skarżącej, sporządzona na jej zlecenie przez mgr inż. A.S. w [...]r., w której stwierdzono, że zarysowanie ścian wewnętrznych budynku jest spowodowane oddziaływaniem przewodu kominowego z kotłowni centralnego ogrzewania, a uszkodzenia ściany zewnętrznej na piętrze i poddaszu są spowodowane przez nieprawidłowo wykonany komin kotłowni c.o. sąsiedniego budynku.
Decyzją z dnia [...] r. PINB, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane, nakazał współwłaścicielom budynku wykonać dylatację pomiędzy trzonem komina obsługującego budynek, a ścianą budynku zlokalizowanego na posesji skarżącej.
ŚWINB decyzją z [...]r. uchylił decyzję organu powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ. W uzasadnieniu wskazano, iż "w przedmiotowej sprawie ustalono, iż został przemurowany komin, w którym zmieniono wymiary jednego z kanałów (z 14x14 cm na 18x22 cm). Ponadto komin został nadmurowany o 30 cm. Pierwotnie przedmiotowy komin obsługiwał piec kaflowy i kuchnię węglową, natomiast obecnie podłączony został kocioł c.o. Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że przedmiotowe postępowanie winno dotyczyć nie tylko komina, ale całości dokonanej przebudowy polegającej na wymianie instalacji z uwzględnieniem spornego komina. Zatem ponownie prowadząc postępowanie organ winien rozszerzyć jego przedmiot i poinformować o tym fakcie strony. Podniesienia wymaga, że w trakcie przedmiotowego postępowania organ pozyskał w ramach zbierania materiału dowodowego kilka ocen technicznych. Jednakże żadna z tychże ocen, ani przede wszystkim ustalenia organu powiatowego dokonywane podczas oględzin, nie odnosiły się do zgodności inwestycji z warunkami technicznymi oraz przywołanymi w tych warunkach Polskimi Normami".
Zawiadomieniem z dnia [...] r. PINB poinformował o wyznaczeniu na dzień [...]r. terminu czynności kontrolnych w niniejszej sprawie.
Z protokołu ww. czynności wynika, iż w pomieszczeniu kuchennym kuchnia węglowa została zastąpiona piecem kuchennym zasilanym gazem propan – butan z butli. Kanał dymowy służący wcześniej do odprowadzania dymu z usuniętego pieca kaflowego w pokoju aktualnie służy jako wentylacyjny, poprowadzony w kominie murowanym. Do tego samego kanału wpięta jest wentylacja kuchni. Wentylacja piwnicy, w której zamontowano kocioł c.o. oraz wentylacja łazienki wyprowadzone są kominkami stalowymi na ścianie szczytowej budynku od strony północnej.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 81c ust. 2 i 4 Prawa budowlanego nakazano współwłaścicielom budynku dostarczenie opinii technicznej w przedmiocie prawidłowości wykonania oraz zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi instalacji c.o. w budynku mieszkalnym jw. w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania postanowienia.
W dniu [...] r. organ wezwał zobowiązanych do przedłożenia ww. opinii technicznej do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu w dniu [...]r.
W odpowiedzi z dnia [...] r. współwłaściciele wyjaśnili organowi powiatowemu, iż aktualnie toczy się postępowanie spadkowe przez Sądem Rejonowym w C. w związku ze śmiercią A.K..
Postanowieniem z dnia [...] r. ([...]) Sąd Rejonowy w C. stwierdził, że spadek po W.K. nabyli na podstawie ustawy: C.W., T.K. i P.W... Ponadto postanowieniem z dnia [...]r. ([...]) Sąd Rejonowy w C. stwierdził, że spadek po J.K. na podstawie ustawy nabyli I.K. i T.K. oraz W.K.. Postanowieniem z dnia [...] r. ([...]) Sąd Rejonowy w C. stwierdził, że spadek po A.K. na podstawie ustawy nabyli W.K., J. K. oraz W. K. i T. K..
Następnie współwłaściciele złożyli opinię techniczną dotyczącą poprawności wykonania instalacji c.o. w budynku mieszkalnym jednorodzinnym autorstwa mgr inż. S.G. i mgr inż. W.N., z której treści wynika, iż do pełnej zgodności przedmiotowej instalacji z normą PN-87-B-02411 oraz z przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, należałoby wykonać odrębną rurę bezpieczeństwa o odpowiedniej średnicy łączącej przewód zasilający instalację centralnego ogrzewania wychodzący z kotła z naczyniem wzbiorczym.
Z protokołu kontroli, przeprowadzonej [...]r. wynika, iż między kominem na posesji przy ul. [...], a ścianą budynku sąsiedniego nie ma prześwitu – dylatacji. Między kominem, a ścianą sąsiedniego budynku zalegają resztki zaprawy wyciekłej z pomiędzy cegieł w trakcie murowania. Między sąsiadującymi budynkami również nie ma dylatacji.
Następnie decyzją z dnia [...] r. organ powiatowy na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał współwłaścicielom wykonać w terminie trzech miesięcy od daty, z którą decyzja stanie się ostateczna, dylatację pomiędzy trzonem komina, a ścianą budynku skarżącej, wykonać zalecenia zawarte w pkt IV Wnioski i zalecenia, opinii technicznej sporządzonej w [...] r. przez "A".
Odwołanie od ww. decyzji złożyła skarżąca, wskazując iż żąda wydania nakazu rozbiórki nadbudowanej części komina i przywrócenia go do stanu poprzedniego tj. przed [...] r.
Decyzją z dnia [...]. organ odwoławczy uchylił na podstawie art. 138 § 2 kpa ww. rozstrzygnięcie, wskazując m.in., iż organ powiatowy orzekł o przedmiotowym nakazie wykonania określonych robót, opierając się m.in. na ostatniej z przedłożonych opinii, autorstwa mgr inż. W.N. ([...]r.). Tymczasem Śl.WINB zauważył, że w punkcie IV Wnioski i zalecenie, autor ww. opinii wskazał, iż (cyt. oryg.) "do pełnej zgodności przedmiotowej instalacji z normą PN-87-B-02411 oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie należałoby wykonać odrębną rurę bezpieczeństwa o odpowiedniej średnicy łączącej przewód zasilający instalację centralnego ogrzewania wychodzący z kotła z naczyniem wzbiorczym". Tak sformułowane zalecenie autora uznać należy za co najmniej nieokreślone, a także nieprecyzyjne. Nie wskazano bowiem ile ma wynosić wspomniana "odpowiednia średnica" łącząca przewód, ani też do zgodności z jakimi konkretnie przepisami techniczno-budowlanymi ma doprowadzić tenże nakaz. Śl.WINB wskazał też, że wspomniana przez autora Polska Norma dotyczy wymagań odnośnie kotłowni wbudowanych na paliwo stałe. Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy, przedmiotową inwestycję należałoby także rozpatrywać w kontekście zgodności z inna Polską Normą, tj. PN-B-10425:1989 Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły – wymagania techniczne i badania przy odbiorze, zgodnie z którą m.in. przy usytuowaniu kominów obok przeszkody, przy dachach wgłębionych dla prawidłowego działania ich wyloty powinny znajdować się ponad płaszczyzną wyprowadzoną pod kątem 12 st. w dół od poziomu przeszkody dla kominów usytuowanych w odległości od 3,0 do 10,0 m od tej przeszkody (...). W toku postępowania ponownego, organ zalecił przeprowadzenie przez organ podatkowy rozprawy administracyjnej, zgodnie z zasadami określonymi w kpa, przy udziale autorów opinii znajdujących się w aktach sprawy, w tym szczególnie ostatniej opinii, celem zweryfikowania ich stanowisk i wypracowania prawidłowego nakazu, którzy rzeczywiście doprowadzili obiekt do stanu zgodnego z przepisami prawa, w tym warunków technicznych oraz Polskich Norm. Przed przeprowadzeniem rozprawy PINB winien też rozważyć konieczność przeprowadzenia ewentualnych oględzin przy udziale ww. autorów opinii, celem zweryfikowania ich twierdzeń bezpośrednio na miejscu kontroli.
Następnie postanowieniem z dnia [...]r. PINB na podstawie art. 123 § 1 kpa, oraz art. 81c ust. 2 i 4 Prawa budowlanego nakazał współwłaścicielom nieruchomości, dostarczyć uzupełnienie opinii technicznej z [...]r. opracowanej przez uprawnionego mgr inż. W.N., dotyczącej poprawności wykonania instalacji c.o. w przedmiotowym budynku mieszkalnym o opracowanie dotyczące zgodności komina obsługującego ww. budynek z Polską Normą PN-B-10425:1989 Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły – wymagania techniczne i badania.
Pismem z dnia [...]r. autor opinii podał, że do pełnej zgodności przedmiotowej instalacji z normą PN-87-B-02411, PN-91-B-02413 oraz przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, należy wykonać odrębną rurę bezpieczeństwa o średnicy dn 25 łączącej przewód zasilający centralnego ogrzewania wychodzący z kotła z naczyniem wzbiorczym.
W dniu [...]r. przeprowadzono kontrolę w sprawie legalności przebudowy komina oraz prawidłowości wykonania instalacji c.o. w budynku mieszkalnym. Sporządzono szkice sytuacyjne. Autor opinii podtrzymał stanowisko zajęte w opinii technicznej.
Następnie PINB decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał współwłaścicielom wykonać w terminie trzech miesięcy od daty, z którą decyzja stanie się ostateczną, zalecenia zawarte w pkt IV Wnioski i zalecenia, opinii technicznej sporządzonej w [...] r. przez "A".
Decyzją z [...]. organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił ww. rozstrzygnięcie organu powiatowego. W uzasadnieniu wskazano m.in., iż w toku postępowania ponownego organ zalecił zlecenie współwłaścicielom nieruchomości bezwzględnego uzupełnienia opinii technicznej we wskazanym wyżej zakresie i wypracowania tym samym prawidłowego nakazu, którzy rzeczywiście doprowadzili obiekt do stanu zgodnego z przepisami prawa, w tym warunkami technicznymi oraz Polskimi Normami. Jeżeli zaś z materiału dowodowego będzie wynikało, iż inwestycja odpowiada przepisom prawa w kontekście zgodności z PN-B-89-10425, ale stwierdzi się inne nieprawidłowości, to organ nadzoru budowlanego winien sformułować precyzyjnie i nie budzący żadnych wątpliwości interpretacyjnych nakaz.
W toku postępowania ponownego postanowieniem z dnia [...]r. organ powiatowy nakazał na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego przedłożenie w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia, opinii kominiarskiej dotyczącej zgodności komina z Polską Normą PN-B-10425:1989, Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły – wymagania techniczne i badania.
W dniu [...] r. wpłynęło pismo – opinia Nr [...] z dnia [...]r., autorstwa mistrza kominiarskiego K.K., z której wynika, iż przedmiotowe przewody kominowe murowane, tj. dymowy i wentylacja kuchni wyprowadzone są ponad dach posesji nr [...] zgodnie z Polską Normą PN-89/B-10425. Ponadto autor opinii wskazał, że wentylację pomieszczenia kotłowni piwnicy i łazienki wyprowadzić ponad dach budynku dwu płaszczem ocieplonym lub kształtkami ceramicznymi. W przewodzie kominowym dymowym wymienić drzwiczki rewizyjne ponad dachem budynku. Na przewodzie kominowym wentylacyjnym pomieszczenia kuchni zamontować metalową nasadę kominową.
Następnie decyzją z dnia [...] r. PINB nałożył na współwłaścicieli budynku obowiązek wykonania określonych robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 kpa.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r., utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy w całości.
Jednakże prawomocnym wyrokiem z 23 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 403/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił obie w/w decyzje organów nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu sąd wskazał, że organ odwoławczy nie dokonał de facto oceny zgromadzonego materiału wyjaśniającego, a ponadto, skarżąca przedłożyła również opinię techniczną, sporządzoną przez inż. Z.T., dotyczącą wpływu wybudowania przewodu kominowego na dachu na stan techniczny jej budynku, która w ocenie sądu musi zostać wzięta pod uwagę przy ponownym rozstrzyganiu sprawy.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...]r. organ pierwszej instancji nakazał współwłaścicielom budynku wykonanie zaleceń zawartych w pkt IV Wnioski i zalecenia, opinii technicznej sporządzonej w [...]r. przez "A", tj.:
- zamontować odrębną rurę bezpieczeństwa o średnicy dn 25, łączącą przewód zasilający centralnego ogrzewania wychodzący z kotła z naczyniem wzbiorczym celem doprowadzenia przedmiotowej instalacji do zgodności z PN-87-B-02411, PN-91-B-02413,
- wykonać zalecenia opinii kominiarskiej nr [...] z dn. [...]r. sporządzonej przez mistrza kominiarskiego K.K. nr uprawnień [...] tj.
- wentylację pomieszczenia kotłowni piwnica i łazienki wyprowadzić ponad dach budynku dwupłaszczem ocieplonym lub kształtkami ceramicznymi,
- w przewodzie kominowym dymowym wymienić drzwiczki rewizyjne ponad dachem budynku,
- na przewodzie kominowym wentylacyjnym pomieszczenia kuchni zamontować metalową nasadę kominową.
Prace budowlane należy wykonać, zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami BHP, w terminie trzech miesięcy od daty z którą niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
O wykonaniu nakazu należy powiadomić Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C., przedkładając zdawczo-odbiorczy protokół kominiarski.
Po zrelacjonowaniu przebiegu postępowania organ ustalił, że przedmiotowy komin zlokalizowany jest przy budynku posiadającym dach płaski o nachyleniu ok. 12°. Ukształtowanie dachu oraz brak jakichkolwiek urządzeń przeszkód w rozumieniu normy PN-B-10425:1989.
Pomiary wysokości przedmiotowego komina przeprowadzone w trakcie oględzin wykazały wysokość wylotu przewodu dymowego – 1.20 m nad połacią dachową, wysokość wylotu przewodu wentylacyjnego nad połacią dachową wynosi ok. 0,36 – 0,45m. Przewyższenie wylotu przewodu dymowego ponad kalenicę budynku wynosi ok. 0,75m.
Powyższe parametry pozwalają potwierdzić zgodność przedmiotowego komina z Polską Normą PN-B-10425:1989 Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły, co w połączeniu z opiniami kominiarskimi potwierdzającymi zarówno drożność jak i wymagany ciąg w przewodach przedmiotowego komina, przesądza o jego zgodności z § 140 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wyjaśniono, że błąd w wymiarowaniu szkicu komina w protokole z dnia [...]r. karta akt 189 wyniknął z korekty dokonywanej w utrudnionych warunkach komunikacji głosowej wynikłych z faktu niewpuszczenia kontrolujących na dach budynku należącego do skarżącej.
Odnosząc się do kwestii oddziaływania przedmiotowego komina na ścianę sąsiedniego budynku, w dotychczas prowadzonym postępowaniu opierano się na ustaleniach poczynionych w opinii technicznej sporządzonej przez A.S., w której opiniodawca jako przyczynę pęknięcia ściany (rysa widoczna po stronie wewnętrznej) podał wymurowanie górnej części komina częściowo na ścianie sąsiedniego budynku powodując jej mimośrodowe obciążenie które doprowadziło do jej pęknięcia. Teza ta została obalona. W związku z powyższym w trakcie przesłuchania świadków – protokół z dn. [...]r. (karta akt nr 117) podniesiono sprawę niewystarczającej dylatacji pomiędzy kominem, a ściana sąsiedniego budynku, co w połączeniu z oddziaływaniem termicznym komina mogło być przyczyną powstania rysy po wewnętrznej stronie ściany.
Organ przystępując do ponownego rozpoznania zgromadzonego materiału dowodowego uwzględnił również jako istotne, uwagi wniesione przez P.|G. pismem z dn. [...]r. punkty 1-9, zestawienie których z dotychczas zgromadzonym materiałem dowodowym pozwoliło ustalić n/w fakty:
- budynek piętrowy skarżącej został wybudowany w roku 1974 (karta akt nr 18) w granicy z działką sąsiednią, poprzez dostawienie go do wcześniej istniejącego na sąsiedniej posesji budynku parterowego,
- pomiędzy budynkami nie wykonano dylatacji (dokumentacja fotograficzna),
- inwestor E.D. dostawiając się wyższym budynkiem do niższego miał obowiązek nadbudować komin niższego budynku w sposób zapewniający jego prawidłowe działanie,
- komin został nadbudowany bez dylatacji (dok. fot.), na co wskazuje pozostawiona stara otynkowana część trzonu komina, na której nadbudowany został komin klinkierowy będący przedmiotem niniejszego postępowania.
W świetle argumentacji zawartej w pkt 7 i 8 w w/w piśmie P.G., organ powziął wątpliwości co do faktycznej przyczyny powstania rysy na ścianie przylegającej do komina. Organ uznał, iż faktem jest, że powyższa rysa jest jedną z wielu istniejących i widocznych na całej elewacji budynku. Rysa o której mowa od początku postępowania nie wykazała tendencji do powiększenia rozwartości, która stale wynosi ok. 2mm. Kolejnym faktem jest, że rysa ta o dł. 1,5m ma przebieg pionowy od sufitu pomieszczenia na piętrze bez kontynuacji czy występowania rys na niższej kondygnacji. Lokalizacja rysy na wysokości górnej części komina w której temperatura spalin jest dużo niższa niż w dolnej przy wylocie spalin z kotła c.o. wskazywać może na inną przyczynę niż termiczne oddziaływanie komina. W przypadkach ekstremalnego podniesienia temperatury w kominie wbudowanym w ścianę np. zapalenie sadzy, zazwyczaj pojawia się większa ilość rys mających przebieg ukośny z tendencją do poziomego w stosunku do osi przewodu dymowego komina.
Przedmiotowy komin zlokalizowany jest na zewnątrz, nie jest wbudowany z ścianę i jest chłodzony z przynajmniej trzech stron swojego obwodu. Przedmiotowy komin nie przylega swoim trzonem do ściany sąsiedniego budynku, jego średnia odległość od ściany wynosi 2,0 – 2,5 cm pomniejszona o wycieki zaprawy murarskiej powstałe w trakcie jego murowania. Zatem przestrzeń między ścianą, a kominem również jest w jakimś stopniu wentylowana.
W związku z powyższym, aspekt dotyczący oddziaływań termicznych przedmiotowego komina na ścianę sąsiedniego budynku należało wykluczyć z dalszych rozważań jako nie mający podstaw faktycznych.
Faktem natomiast jest istnienie wielu rys widocznych na elewacji znacznie oddalonych od komina na ok. 2,4m mających pionowy przebieg na całej widocznej wysokości elewacji od połaci dachowej budynku wyższego do dachu budynku niższego. Rysy poziome pod samą połacią dachową wskazują na prawdopodobny brak wykonania zwieńczenia ściany, powstałe raczej w wyniku pracy połaci dachowej. Wobec powyższego organ skłaniał się do wniosku, iż rysy istniejące w budynku mogły powstać w wyniku wystąpienia szeregu innych okoliczności i czynników występujących łącznie takich jak lokalizacja na skarpie przy arterii znacznie obciążonej transportem ciężkim (droga krajowa). Budowa budynku realizowana była w związku z wywłaszczeniem z części działki związanym z rozbudową ul. [...] (praca ciężkiego sprzętu). Wszystkie w/w okoliczności wraz z możliwymi błędami wykonawstwa jak również projektowane posadowienia budynku mogące nie uwzględniać specyfiki terenu i zmian jego ukształtowania (roboty ziemne w bezpośrednim otoczeniu budynku) wymagają odrębnego postępowania w przedmiocie stanu technicznego budynku. Konieczność powyższa wynika również faktu, iż papa na dachu budynku sąsiadującego z kominem będącym przedmiotem postępowania nie posiada zdaniem organu żadnych parametrów pozwalającym określić ją pokryciem dachowym. Okoliczność ta może stwarzać zagrożenie pożarowe niezależnie jakim wyśrubowanym normom miałby odpowiadać przedmiotowy komin.
Organ realizując obowiązek oceny nowego dowodu w sprawie poddał analizie opinię techniczną sporządzoną przez uprawnionego inż. Z.T. stwierdzając co następuje.
Sposób dokumentowania, zdjęcia fotograficzne załączone do opinii w sposób jednoznaczny wskazują na fakt przeprowadzenia dowodu jedynie z połaci dachowej budynku skarżącej. W załączonej opinii technicznej nie ma zdjęć zrealizowanych z poziomu poniżej, wskazanej wyżej połaci dachowej lub poziomu dachu budynku obsługiwanego przez przedmiotowy komin. Dokonanie oględzin w ten sposób, nie daje możliwości sprawdzenia czy i jakim stopniu przedmiotowy komin został wymurowany na ogniomurze sąsiedniego budynku. Fakt wyprowadzenia obróbki blacharskiej komina na obróbkę blacharską ogniomuru, wynikający z konieczności zabezpieczenia przestrzeni pomiędzy trzonem komina, a ścianą budynku przed oddziaływaniem czynników atmosferycznych, nie świadczy o wymurowaniu części komina na tymże ogniomurze, Oględziny dokonane jedynie z poziomu dachu skarżącej mogły wprowadzić w błąd opiniodawcę, podobnie jak miało to miejsce w przypadku opinii technicznych sporządzonych przez mgr inż. A.S. i S.S., który pismem z dnia [...] r. unieważnił swoją opinię by z kolei wycofać unieważnienie pismem z dnia [...] r. bez podania jakiego rodzaju nowe okoliczności się pojawiły.
Zdaniem organu, stwierdzenia zawarte w opinii mgr inż. Z.T. dział V Stwierdzone Nieprawidłowości, w pkt 4 i pkt 9, oparte są na domysłach lub błędnie zinterpretowanych wynikach niewłaściwie przeprowadzonego dowodu z oględzin co wykazano wyżej.
Z treści przytoczonego przez opiniodawcę rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dział IV, rozdział 5. Przewody kominowe § 145 p.2 – piece na paliwo stałe, posiadające hermetyczne zamknięcie, mogą być przyłączone do jednego przewodu dymowego o przekroju co najmniej
0,14 x 0,14m lub średnicę 0,15m. Zatem, przedmiotowy komin spełnia wskazane minimum, ponieważ opiniodawca stwierdził istnienie wymaganego minimum tj. przekrój 14x14 cm.
W świetle powyższego stawiany w pkt 8 zarzut niezgodności z przepisami wydaje się być jakiegoś rodzaju błędem lub domniemaniem powziętym jedynie na oglądzie wylotu komina. Podobnej wartości stwierdzenia padają w załączonej opinii kominiarskiej S.B., jednoznacznie wskazujące że jedynym przedmiotem oceny był wylot komina.
W odniesieniu do zarzutów podniesionych w pkt 2, 5, 6, 7 dotyczących prawidłowości konstrukcji przedmiotowego komina oraz prawidłowości zastosowanych materiałów wypowiedział się inż. W.G. w – opinii technicznej sporządzonej jako dowód w niniejszym postępowaniu zweryfikowanej przez Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. W opinii tej podano, że po dokonaniu wizji i sprawdzeniu elementów konstrukcyjnych budynku skarżącej stwierdzam, iż żaden z elementów konstrukcyjnych budynku poza pęknięciem nośnej ściany szczytowej na długości 160 cm w zewnętrznej osi dostawionego komina nie uległ uszkodzeniu, degradacji, odstępstwom od obowiązujących norm. Nie został naruszony stan graniczny nośności elementów konstrukcyjnych.
Zdaniem organu należałoby zakwestionować rzetelność ocenianej opinii wobec faktu iż, opiniodawca eksponując jedynie rysę, jakoby mającą być skutkiem oddziaływania przedmiotowego komina, jednocześnie przemilczał czy wręcz zaprzeczył istnieniu udokumentowanych rys, a przede wszystkim podobnej rysy o podobnym przebiegu na przeciwległej ścianie tego samego pomieszczenia, mającej kontynuację na suficie. Istnienie podobnych rys na przeciwległych ścianach tego samego pomieszczenia, uwzględniając roboty ziemne na nieruchomości skarżącej, w ocenie organu, wskazywać może na inną przyczynę powstania rys.
Rzeczoznawca pominął także stan papowego pokrycia dachu oraz fakt dobudowania budynku skarżącej do przedmiotowego komina.
Wobec powyższego organ I instancji uznał opinię przedłożoną przez skarżącą za nierzetelną jako wykonaną jedynie z poziomu dachu skarżącej i opartą na domniemaniach. Jednak uznając konieczność zapewnienia szczelności przewodów kominowych oraz wygładzenia ich powierzchni, uzupełnił zakres nakazanych robót.
Zdaniem organu, przedłożone przez właścicieli budynku opinie techniczna i kominiarska, potwierdziły możliwość bezpiecznej eksploatacji komina, dającą możliwość legalizacji robót w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Podniesiona przez skarżącą uciążliwość w postaci immisji wynikających z eksploatacji komina, czy też stosowania niewłaściwego paliwa, leży poza kompetencjami organu nadzoru budowlanego.
W odwołaniu od decyzji skarżąca ponownie domagała się rozbiórki spornego komina w świetle jego wadliwości, wykazanej w przedłożonych przez nią opiniach. Brak bowiem wystarczającej dylatacji, zaś rysy w pomieszczeniach mieszkalnych powstały w wyniku oddziaływania komina, gdyż poprzednio nie występowały. Wysokość komina ponad dach wynosi zaś 1,05 m.
Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono.
Po dokonaniu analizy zgromadzonych akt sprawy oraz zapoznaniu się z twierdzeniami i wnioskami, zawartymi w treści odwołania, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. 2018, poz. 1302 z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oznacza to, że w sprawie, w której zapadł wyrok sądu administracyjnego organy orzekające są tym wyrokiem związane i nie mogą dokonać oceny materiału dowodowego czy wykładni przepisów innej, niż ta wskazana w zapadłym w sprawie wyroku. W rozpatrywanej sprawie, jak już wskazano, zapadł wyrok WSA w Gliwicach którego wskazania wiążą organ odwoławczy, jak również organ pierwszej instancji, przy orzekaniu w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się jednak do zarzutu zaprezentowanego w treści odwołania, że zaskarżona obecnie decyzja jest tożsama z decyzją uchyloną zapadłym w sprawie wyrokiem organ wskazał, że zarzut ten nie jest zasadny. W treści wyroku sąd wskazał bowiem, że przyczyną uchylenia decyzji PINB w przedmiotowej sprawie było przedłożenie przez skarżącą opinii inż. Trybulskiego, którą organ powiatowy powinien uwzględnić przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Mając na względzie fakt, że PINB w treści zaskarżonej decyzji obszernie odniósł się do twierdzeń tej opinii należy wskazać, że organ ten nie uchybił art. 153 p.p.s.a. i zastosował się do wskazań sądu, zawartych w zapadłym w sprawie wyroku.
Przechodząc do merytorycznej analizy zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że jest ona prawidłowa, zaś ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji, jak również dokonaną przez ten organ ocenę zgromadzonego materiału wyjaśniającego, w pełni akceptuje i podziela. Zdaniem organu, postępowanie toczyło się też we właściwym trybie.
Z przepisu art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego wynika, że regulacje art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy stosuje się także wówczas, gdy roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo art. 49b, zostały wykonane (zakończone) w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. W takim przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 51 Prawa budowanego nie poprzedza postanowienie wstrzymujące roboty budowlane. Natomiast w przepisie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przewidziano m.in. wykonanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Celem postępowania naprawczego (legalizacyjnego) jest doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem. Cel taki wynika z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w którym ustawodawca przewidział możliwość nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli jednak wady wykonanych już robót budowlanych są takie, że nie sposób doprowadzić ich do stanu zgodnego z prawem wówczas, zastosowanie znajduje art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przewidujący rozbiórkę obiektu budowalnego lub jego części. Przez stan zgodny z prawem, do którego w postępowaniu naprawczym należy dążyć, rozumieć trzeba stan zgodny z obowiązującym porządkiem prawnym, w tym w szczególności z przepisami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W rozpatrywanej sprawie organ powiatowy oparł nakazy zawarte w zaskarżonej decyzji na przedłożonych do akt sprawy opiniach technicznych, tj. "Opinii technicznej dotyczącej poprawności wykonania instalacji c.o. w budynku mieszkalnym", autorstwa mgr inż. W.N. ([...]r.), oraz opinii kominiarskiej nr [...] z dnia [...]r., sporządzonej przez mistrza kominiarskiego K.K.. Organ odwoławczy w pełni podzielił twierdzenia organu pierwszej instancji, że wnioski zawarte w w/w opiniach są miarodajne i wystarczające dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie i oparcia na nich nakazów, nakładanych w takim rozstrzygnięciu. Wszystkie roboty, wyszczególnione w sentencji zaskarżonej decyzji mają na celu przywrócenie stanu zgodnego z przepisami, i gwarantują spełnienie tego celu. Ponadto, w świetle tych ocen niezasadnym jest wydawanie orzeczenia w przedmiocie rozbiórki przedmiotowego komina w sytuacji, w której istnieją inne możliwości doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Ewentualnej rozbiórce (jak chce tego skarżąca), nie podlegałby cały komin, a wyłącznie ta jego część, która powstała samowolnie, gdyż, jak już wskazano, nakaz rozbiórki nie może w takiej sytuacji obejmować legalnej substancji budowlanej. To zaś nie tylko nie doprowadziłoby do usunięcia istniejących nieprawidłowości, stwierdzonych przez PINB, ale de facto doprowadziło do dalszej niezgodności z prawem spornego komina chociażby z uwagi na fakt, że jego wylot znajdowałby się w tym momencie poniżej sąsiadującej z nim ściany budynku sąsiedniego.
Za niezasadne uznano zarzuty skarżącej, dotyczące nieuwzględnienia przy wydawaniu nakazu opinii technicznej, sporządzonej na jej zlecenie przez inż. Z.T.. Samo przedłożenie w ramach postępowania opinii technicznej, mającej charakter opinii biegłego, w żaden sposób nie obliguje organu orzekającego do oparcia rozstrzygnięcia na takiej opinii. Opinia taka stanowi środek dowodowy podlegający ocenia w ramach swobodnej oceny dowodów przez organ na etapie postępowania wyjaśniającego. Przy ocenie przydatności danej opinii dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie organ musi mieć na względzie zakres przedłożonej opinii, jej koherentność i wewnętrzną spójność, a także miarodajność poczynionych przez biegłego w danej sprawie ustaleń dla samego rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji, wbrew zarzutom prezentowanym w odwołaniu, w treści zaskarżonej decyzji szczegółowo odniósł się do przedłożonej przez skarżącą opinii technicznej i obszernie wyjaśnił powody, dla których opinia ta nie może być podstawą do wydania rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie. Także te twierdzenia organ odwoławczy podzielił i uznał za swoje. Nie sposób bowiem uznać za miarodajną dla rozstrzygnięcia sprawy, dotyczącej nie tylko samego komina, ale przebudowy instalacji c.o. w danym obiekcie opinii, która koncentruje się na wpływie spornego komina na budynek, zlokalizowany na nieruchomości sąsiedniej, w szczególności przy uwzględnieniu wynikającego z tej opinii ograniczonego zakresu oględzin, które biegły przeprowadził w sprawie. Stąd też zasadnie organ pierwszej instancji nie oparł rozstrzygnięcia na opinii inż. Z.T., odnosząc się w sentencji decyzji do wcześniejszych opinii biegłych, przedłożonych w sprawie.
Odnośnie zadymiania posesji sąsiednich, ponownie stwierdzono, że takie działania właściciela nieruchomości stanowią immisje zaś w tego typu sprawach właściwe są sądy powszechne.
Natomiast art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego stanowi, że "obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając (...) poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej".
Jak wskazuje się judykaturze, w świetle utrwalonego orzecznictwa NSA pojęcie "uzasadnionego interesu osób trzecich" z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, tj. w oparciu o zgodność z regulującymi proces inwestycyjny przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (zob. wyrok WSA w Olsztynie II SA/Ol 597/10 z dnia 7 września 2010 r.). W doktrynie podnosi się, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być rozumiana w sposób absolutny – o naruszeniu interesów osób trzecich można mówić dopiero wtedy, gdy doszło do naruszenia konkretnych przepisów. Tym samym działania organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie nie są skierowane na zapobieżenie zadymiania nieruchomości sąsiednich, lecz na doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami, przede wszystkim techniczno-budowlanymi, a więc rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przywołanymi w nim Polskimi Normami.
Analiza akt prowadzi też do wniosku, że nie naruszono art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Organ I instancji należycie też umotywował stanowisko. Stąd też organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję tego organu jako zgodną z prawem.
W skardze do sądu administracyjnego skarżąca zarzuciła:
1) istotne naruszenie prawa budowlanego poprzez brak przeprowadzenia opinii technicznej komina, który został wykonany nieprawidłowo i negatywnie oddziaływuje na jej budynek,
2) naruszenie prawa poprzez brak nakazania rozbiórki przedmiotowego komina, którego wadliwa konstrukcja powoduje kumulację w jego wnętrzu czadu i dymu na wysokości ściany szczytowej jej budynku powodując ich rozsadzanie,
3) naruszenie art. 7, 8 i 77 § 1 kpa – poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy.
Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie rozbiórki nielegalnie posadowionego komina.
Skarżąca podniosła, że wydany nakaz nie rozwiązuje problemu przedmiotowego komina, gdyż nie usunie przyczyny negatywnego oddziaływania na ścianę szczytową jej budynku, co wynika z przedstawionej przez nią opinii technicznej. Również opinie biegłych S.S. i A.S. potwierdzają brak dylatacji pomiędzy kominem, a ścianą szczytową jej budynku, co spowodowało powstanie rys na tej ścianie.
Przebudowując komin, inwestor dokonał naruszenia jej własności. Stwarza on zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Nadbudowany komin spowodował zdarcie tynku na jej budynku, a komin jest przyklejony do tej ściany i zakotwiczony. Na skutek pracy komina i wysokiej temperatury, doszło do pęknięcia ściany zewnętrznej i wewnętrznej jej budynku. Trzon komina, który nie przylega do ściany jej budynku jako dymowy, nie posiada prętów i grozi zawaleniem. W pokoju na piętrze powstało pęknięcie do szerokości 4mm na długości 190 cm w miejscu przylegającym do komina.
Skarżąca zanegowała stanowisko biegłego, na którego opinii oparły się organy, gdyż podczas palenia w piecu c.o. w budynku sąsiednim, do jej mieszkania dostaje się dym i czad.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
W oparciu o należycie zebrany i rozważony materiał dowodowy, nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów, trafnie organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że samowolnie wykonanie roboty budowlane, polegające na wykonaniu instalacji c.o. i przebudowie komina, można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie nakazów w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.). Brak zatem podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego komina na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zasadnie przy tym wskazał organ odwoławczy, że przedmiotem postępowania mogła być jedynie ta część komina, która została zrealizowana samowolnie, a więc wyprowadzona ponad połać dachu budynku skarżącej. Istotny jest też w niniejszej sprawie fakt, że to budynek skarżącej został dobudowany do niższego budynku, co wymusiło wybudowanie na etapie realizacji budynku skarżącej. Zastosowany przez organy nadzoru budowlanego tryb postępowania w wyniku kwalifikacji robót jako przebudowa budynku nie został też zakwalifikowany w poprzednim postępowaniu sądowym.
Przyczyną uchylenia poprzednich decyzji, wydanych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, było bowiem nierozważenie przez organ odwoławczy całości materiału dowodowego i przedłożenie przez skarżącą kolejnej (nowej) oceny technicznej, którą Sąd potraktował jako przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, nakazując jej uwzględnienie przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Nie oznacza to jednak przesądzenia, że opinia techniczna sporządzona przez biegłego sądowego Z.T. winna stanowić podstawę rozstrzygnięcia jako miarodajny dowód. Ocena materiału dowodowego jest bowiem zastrzeżona do organów nadzoru budowlanego. Sądowa kontrola decyzji polega zaś na badaniu zgodności decyzji z prawem. Rolą sądu administracyjnego jest zatem stwierdzenie, czy rozstrzygnięcie nie narusza prawa materialnego, bądź organy administracji nie naruszyły reguł procedury w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Tymczasem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). W szczególności organy obydwu instancji nie uchybiły powinnościom z art. 7, 77 § 1, 80, 81 i 107 § 3 kpa.
W niniejszej sprawie strony przedłożyły szereg opinii technicznych i kominiarskich, wyżej opisanych. Wszystkie przedłożone dowody zostały poddane ocenie przez organy obydwu instancji z zachowaniem gwarancji procesowych stron. W uzasadnieniu decyzji podały przyczyny, dla których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej oceny technicznej, przedłożonej przez skarżącą. Analizując motywy obydwu decyzji skład orzekający uznał, że organy nie naruszyły reguł procedury administracyjnej, w tym zasady swobodnej oceny dowodów. Zatem ustalenia organów nie mogą być uznane za dowolne i brak podstaw do ich kwestionowania. W szczególności organy logicznie wyjaśniły, że opinia techniczna, przedłożona przez skarżącą, nie może być uznana za miarodajną, gdyż została opracowana jedynie na oględzinach, przeprowadzonych z dachu budynku skarżącej i koncentruje się na przyczynach pęknięć w budynku skarżącej, pomijając przy tym bezspornie ustalony i niekwestionowany w skardze fakt, że rysy o podobnym przebiegu istnieją na obu przeciwległych ścianach tego samego pomieszczenia. Tymczasem biegły w opinii wyeksponował jedynie rysy na ścianie, do której dostawiono sporny komin. Rzeczoznawca pominął też stan pokrycia budynku skarżącej jako wykonanego z papy oraz fakt, że to jej budynek dobudowano jako wyższy do budynku sąsiedniego. Opinia ta została jednak uwzględniona przy wydanym nakazie w zakresie wymaganych robót, polegających na zapewnieniu szczelności przewodów kominowych i wygładzeniu ich powierzchni.
Skarżąca pomija też fakt, że jej dobudowany budynek nie posiada dylatacji. Przebudowany komin nie jest zaś wbudowany w ścianę i nie przylega trzonem do ściany budynku skarżącej (odległość wynosi 2-2,5 cm, pomniejszona o wycieki z zaprawy murarskiej). Pomiarów wysokości komina dokonano zaś podczas oględzin. Na tej podstawie trafnie organy nadzoru budowlanego uznały zgodność z Polską Normą wyżej powołaną. Opinie kominiarskie potwierdzają zaś drożność i wymagany ciąg w przewodach. Zatem spełnia on wymogi § 140 rozp. w sprawie warunków technicznych, wyżej powołanego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065).
Wbrew opinii Z.T., przedmiotowy komin spełnia też wymogi w zakresie minimalnego przekroju z § 145 pkt 2 rozp. W kwestii prawidłowości konstrukcji komina i prawidłowości materiałów użytych do jego budowy, organy nadzoru oparły się na opinii technicznej rzeczoznawcy W.G.. Przedłożone przez skarżącą opinie, zostały zatem podważone przez oceny techniczne, sporządzone przez innych rzeczoznawców, którym organy dały wiarę na zasadzie swobodnej oceny dowodów.
Oczywiste jest, że wydany nakaz wykonania robót celem doprowadzenia przedmiotowego komina do pełnej zgodności z wymogami prawa, oparł na opinii technicznej firmy "A" oraz opinii kominiarskiej K.K., nie może usunąć przyczyn pękania ścian budynku skarżącej, skoro organy nadzoru wykluczyły, aby przyczyna uszkodzeń był wadliwie wykonany komin, bowiem pęknięcia powstały nie tylko w ścianie, do której przylega komin.
Wreszcie, podnoszone w skardze zadymienie nie ma znaczenia na wynik sprawy. W poprzednim wyroku przesądzono bowiem, że kwestia ta stanowi spór sąsiedzki, który może być rozstrzygnięty wyłącznie przed sądem powszechnym, podobnie jak ewentualne naruszenie własności. Organy nadzoru budowlanego nie są też władne do podjęcia działań w przypadku użycia niewłaściwego paliwa. Dostawiając wyższy budynek do budynku niższego z kominem, skarżąca winna liczyć się ze związanymi z tym uciążliwościami.
Wydanie nakazu rozbiórki w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nie zostało pozostawione uznaniu organom nadzoru budowlanego. Dopiero wykazanie braku możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem winno skutkować nakazem rozbiórki. W niniejszej sprawie organy wykazały zaś, że zachodzą podstawy do wydania nakazu z pkt 2 tego przepisu.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 cyt. ustawy.
ec
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło