II OSK 107/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-06-15
Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon, Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając decyzje organów nadzoru budowlanego w sprawie legalności robót budowlanych, prawidłowo sformułował wytyczne dotyczące dalszego postępowania, w szczególności w zakresie ustalenia daty powstania obiektu budowlanego i stwierdzenia nieważności decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że mimo częściowo błędnych wytycznych Sądu pierwszej instancji dotyczących daty powstania obiektu budowlanego i sposobu ustalania nieważności decyzji, rozstrzygnięcie WSA było prawidłowe, ponieważ zasadniczo uchyliło ono wadliwe decyzje organów. NSA oddalił skargi kasacyjne, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie podważyły oceny WSA co do konieczności uchylenia zaskarżonych decyzji, choć niektóre wytyczne WSA wymagały korekty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. S. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 grudnia 2017 r. umarzającą postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. z dnia 18 października 2017 r. Od wyroku WSA wniesiono dwie skargi kasacyjne: jedną przez Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a drugą przez Prezydenta Miasta R. Skarżąca B. S. wniosła o oddalenie skarg kasacyjnych.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Prezydenta Miasta R. oraz oddalił wnioski B. S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Prezydenta Miasta R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 220/20 w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 grudnia 2017 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych 1. oddala skargi kasacyjne, 2. oddala wnioski B. S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 220/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. S. na decyzję S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 grudnia 2017 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla miasta R. z dnia 18 października 2017 r. nr 190/17 oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania (art. 200 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie wniesiono dwie skargi kasacyjne.
W skardze kasacyjnej S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 ustęp 1 lit. c) (powinno być: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) oraz 151 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji uchyleniu zaskarżonej decyzji S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 18 grudnia 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta R. z dnia 18 października 2017 r., pomimo że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika:
a) z jakich przyczyn skarga została uwzględniona,
b) ile postępowań odnośnie przedmiotowej drogi jest prowadzonych i na jakim są etapie – stąd przedwczesne wydaje się wskazanie zawarte w punkcie 2 uzasadnienia zaskarżonego wyroku,
c) na jakiej podstawie Sąd pierwszej instancji nakazał przyjęcie, iż przedmiotowy odcinek drogi, jako obiekt budowlany powstał w 2009 r. (punkt 4 wskazań co do dalszego postępowania),
d) z jakich przyczyn ustalono, że przedmiotowy odcinek drogi powstał w warunkach samowoli budowlanej (punkt 5 wskazań co do dalszego postępowania),
gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów nie doszło, Sąd pierwszej instancji wydałby orzeczenie odmiennej treści, tj. wyrok oddalający skargę – jest to zatem uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy;
2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie art. 193 w zw. z art. 153, art. 190 oraz art. 170 p.p.s.a. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu przez Sąd pierwszej instancji oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2019 r. sygn. II OSK 2844/18,
powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, uwzględnienie bowiem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2019 r. sygn. II OSK 2844/18, skutkowałoby prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji oddaleniem skargi,
3) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, iż data wszczęcia postępowania administracyjnego jest decydująca dla oceny czy decyzja administracyjna tożsama przedmiotowo jest nieważna, podczas gdy z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. wynika wprost, iż momentem decydującym o konieczności stwierdzenia nieważności danej decyzji jest data jej wydania,
powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, spowodowało bowiem brak należytej analizy całokształtu materiału, a w konsekwencji uwzględnienie skargi, w sytuacji gdy mogło dojść do nieważności postępowania i to Sąd powinien rozstrzygnąć którego.
W skardze kasacyjnej Prezydent Miasta R. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Nadto, na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniesiono o dopuszczenie dowodów zgłoszonych w skardze kasacyjnej i ich przeprowadzenie na okoliczności wskazane przy ich powołaniu.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, a to:
a) art. 3 § 1 i 2 pkt 1 w zw. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie co doprowadziło Sąd pierwszej instancji do uznania, że:
– odcinek ul. J. od obecnego skrzyżowania z ul. G. i ul. B. jako obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, powstał w 2009 r.,
– na odcinku ul. J. od obecnego skrzyżowania z ul. G. i ul. B. uczestnik nie legitymował się prawem do dysponowania na cele budowlane tą nieruchomością;
b) art. 153 p.p.s.a. przez jego niewłaściwą wykładnię co doprowadziło Sąd pierwszej instancji do uznania, że ocena prawna zawarta w innych rozstrzygnięciach sądów administracyjnych i powszechnych nie związanych z przedmiotem procesu w niniejszej sprawie (podstawą prawną będącą przedmiotem postępowania), jak też w których stroną nie był uczestnik winna w sposób wiążący wpływać na ustalenia organu administracji w niniejszej sprawie;
c) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie i nie wskazanie w treści uzasadnienia jakie rozstrzygnięcia w jakich sprawach oraz w jakim zakresie odnośnie "wiążącego charakteru" w sprawie niniejszej rozważał Sąd pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesioną przez S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Prezydent Miasta R. wniósł o uwzględnienie skargi.
B. S. wniosła o oddalenie skarg kasacyjnych, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do pism.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz.1842) skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Z uwagi na skutki epidemii, przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, przy czym nie można było przeprowadzić rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Należy również zaznaczyć, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Rozpoznane skargi kasacyjne nie zawierają zarzutów, które podważyłyby ocenę Sądu Wojewódzkiego co do zasadniczych przesłanek warunkujących uchylenie decyzji, aczkolwiek trafnie zakwestionowano część wytycznych dotyczących ponownego rozpoznania sprawy przez organy nadzoru budowlanego.
Całkowicie niezasadny okazał się zarzut ze skargi kasacyjnej S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczący naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a.
Po pierwsze, z uzasadnienia wyroku wyraźnie wynika, z jakich przyczyn kontrolowane decyzje zostały uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Mianowicie Sąd Wojewódzki w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach ustalił, że w odrębnych postępowaniach administracyjnych toczyły się tożsame przedmiotowo sprawy, przy czym organ odwoławczy w decyzjach z 15 stycznia 2018 r. i 25 marca 2020 r. zajął odmienne stanowisko niż to, jakie wyraził w zaskarżonej decyzji z 18 grudnia 2017 r. Sąd Wojewódzki uznał, że już samo prowadzenie równocześnie co najmniej dwóch odrębnych postępowań tożsamych przedmiotowo w zakresie działki ... stanowiło naruszenie regulacji z art. 7 i art. 77 k.p.a.
Ponadto Sąd Wojewódzki ocenił zaskarżoną decyzję WINB z 18 grudnia 2017 r. jako nieprawidłową, gdyż przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające było niewystarczające aby jednoznacznie zająć stanowisko co do zgodności z przepisami prawa robót budowlanych związanych z realizacją drogi publicznej (ul. J.) na odcinku położonych na terenie działki nr .... Konkretnie Sąd Wojewódzki uznał, że okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji nie pozwalały na ocenę, jaki był charakter drogi urządzonej przed wykonaniem w 2009 r. robót budowlanych. Tym samym stanowisko organu odwoławczego odnośnie do remontu przeprowadzonego na drodze w 2009 r. było co najmniej przedwczesne.
Nadto Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że przy rozpoznawaniu sprawy nie zbadano, czy inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy skarżąca wskazywała, że jest właścicielką działki nr .... Jako nieprawidłowe Sąd Wojewódzki ocenił prowadzenie przez organ postępowania jedynie co do "wycinka" przedmiotowej drogi położonego na działce nr ..., w sytuacji gdy wskazane było prowadzenie jednego postępowania w sprawie legalności robót budowlanych związanych z realizacją spornej drogi na całym odcinku położonym pomiędzy skrzyżowaniami z ul. G. i ul. B. w R..
Po drugie, wbrew zarzutowi kasacyjnemu, Sąd Wojewódzki nie miał obowiązku wyjaśniać "ile postępowań odnośnie do przedmiotowej drogi jest prowadzonych i na jakim są etapie", bowiem dla kontroli zaskarżonej decyzji znaczenie miała analiza materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie. Skoro na podstawie akt Sąd Wojewódzki ustalił, że w odniesieniu do fragmentu ul. J. (działki nr ...) toczyły się przed tymi samymi organami jednocześnie "co najmniej dwa postępowania administracyjne", to było wystarczające do oceny kontrolowanej decyzji. Natomiast rzeczą organów nadzoru budowlanego będzie – stosownie do wytycznych Sądu Wojewódzkiego – szczegółowe ustalenie postępowań prowadzonych i zakończonych w przedmiocie legalności robót budowlanych związanych z budową drogi, w szczególności wykonaniem nawierzchni asfaltowej ok. 2009 r. W tym kontekście zasadniczo poprawnie Sąd Wojewódzki w wytycznych zwrócił uwagę na potrzebę umorzenia innych postępowań, toczących się w tej sprawie, bądź potrzebę ewentualnego wyeliminowania decyzji wydanych w tej samej sprawie. Nie budzi przecież wątpliwości zakaz prowadzenia odrębnych postępowań w tej samej sprawie administracyjnej.
Jednocześnie zgodzić się należało z kolejnym zarzutem kasacyjnym (pkt 3 podstawy kasacyjnej), że stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stwierdzenie nieważności decyzji następuje wówczas, gdy decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a zatem znaczenie ma data wydania kolejnej decyzji, a nie sama data wszczęcia postępowań administracyjnych w tej samej sprawie.
Korygując zatem wytyczne Sądu Wojewódzkiego należy zaznaczyć, że nieważność decyzji, dotyczącej sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (res iudicata) zachodzi w razie tożsamości sprawy administracyjnej pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX a Wolers Kluwer, Warszawa 2009, s. 817). Tożsamość przedmiotowa występuje, gdy tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny oraz prawa i obowiązki stron, które z nich wynikają (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2014, s. 670). Wobec powyższego przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy ustalą, czy w obrocie prawnym pozostają decyzje wydane w warunkach nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Odrębnym zaś zagadnieniem jest ewentualne połączenie toczących się spraw, które w części są tożsame, mianowicie w przedmiocie inwestycji drogowej zrealizowanej na nieruchomości skarżącej. W tym zakresie Sąd Wojewódzki trafnie wskazał, że nie mogą się toczyć oddzielnie postępowania tożsame w odniesieniu do fragmentu ul. J., stanowiącego działkę nr ....
Zastrzec jednak trzeba, że Sąd Wojewódzki nie mógł w tych kwestiach dokonać wiążących wytycznych, gdyż nie dysponował aktami omówionych postępowań, a przede wszystkim istotne znaczenie będzie miał stan spraw w momencie ponownego orzekania przez organy obu instancji.
Zasadnie również podniesiono w pierwszym zarzucie kasacyjnym, że z uzasadnienia wyroku nie wynika, na jakiej podstawie Sąd Wojewódzki nakazał przyjęcie przy ponownym rozpoznaniu sprawy, że przedmiotowy odcinek drogi, jako obiekt budowlany powstał w 2009 r. Niewątpliwie ocena Sądu Wojewódzkiego w tym zakresie jest przedwczesna, zważywszy, że kontrolowane decyzje uchylone zostały na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., z uwagi na wadliwie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające.
Niekonsekwentne jest stwierdzenie przez Sąd Wojewódzki, że przedmiotowy odcinek drogi – jako obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego – powstał w 2009 r., gdy jednocześnie Sąd wskazał na braki stanu faktycznego przyjętego w decyzjach, które nie pozwoliły ocenić charakteru drogi urządzonej przed wykonaniem robót budowlanych.
Z uwagi właśnie na niewyjaśnienie stanu drogi przed wykonaniem nawierzchni asfaltowej, Sąd Wojewódzki zanegował stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym przedmiotowe roboty budowlane stanowiły remont drogi.
Tym samym Sąd Wojewódzki nie powinien w sposób wiążący przesądzać, że przedmiotowy odcinek drogi, jako obiekt budowlany powstał w 2009 r. Dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy pozwoli na dokonanie kwalifikacji prawnej robót budowlanych zrealizowanych w 2009 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru budowlanego powinien wyjaśnić jakiego rodzaju roboty budowlane doprowadziły do powstania budowli, będącej drogą; z rozróżnieniem działań związanych z powstaniem drogi gruntowej oraz robót budowlanych tworzących drogę z nawierzchnią asfaltową.
W ramach zarzutu kasacyjnego z punktu pierwszego nietrafnie podniesiono, że z uzasadnienia wyroku nie wynika, z jakich przyczyn ustalono, iż przedmiotowy odcinek drogi powstał w warunkach samowoli budowlanej. Tymczasem organy obu instancji w wydanych decyzjach stwierdziły, że wykonanie nawierzchni asfaltowej na odcinku drogi położnym na trenie działki nr ... stanowiło samowolę budowlaną, gdyż brak było stosownego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W takim stanie sprawy uprawnione było przyjęcie przez Sąd Wojewódzki ustaleń organów co do samowolnego wykonania robót budowlanych w 2009 r., zwłaszcza że już organ pierwszej instancji wskazał na brak zgody właściciela działki nr ... na realizację spornej inwestycji. Nadto w powołanej wyżej decyzji z 15 stycznia 2018 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego także wskazał na brak zgody skarżącej na korzystanie z jej działki na cele budowlane w ramach inwestycji drogowej.
Całkowicie chybiony okazał się zarzut kasacyjny wskazujący na naruszenie przepisów art. 193 w zw. z art. 153, art. 190 oraz art. 170 p.p.s.a.
Wbrew argumentacji organu, Sąd Wojewódzki rozpoznał sprawę stosownie do oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2019 r., II OSK 2844/18, przy czym stwierdzone naruszenia przepisów procesowych w postępowaniu administracyjnym stanowiły przesłankę do uchylenia kontrolowanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a tym samym uniemożliwiły Sądowi Wojewódzkiemu wypowiedzenie się we wszystkich kwestiach materialnoprawnych podniesionych w wymienionym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Reasumując należało uznać, że mimo częściowo błędnych wytycznych przedstawionych przez Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku, podjęte w sprawie rozstrzygnięcie było prawidłowe, co skutkować musiało oddaleniem skargi kasacyjnej Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Niezasadna okazała się również skarga kasacyjna Prezydenta Miasta R.a.
W zarzucie kasacyjnym dotyczącym naruszenia art. 3 § 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przedstawiono argumentację w dużej mierze nieadekwatną do stanu sprawy wynikającego z uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
Mianowicie Sąd Wojewódzki za nieprawidłowe uznał przeprowadzenie postępowania jedynie co do "wycinka" drogi położonego na terenie działki nr ..., podczas gdy przedmiotem sprawy powinna być legalność robót związanych z realizacją drogi (ul. J.) na całym odcinku położonym pomiędzy skrzyżowaniami z ul. G. i ul. B. w R.. Wyznaczony przez Sąd zakres przedmiotowy sprawy skutkował oceną o potrzebie ponownego jej rozpoznania. Przedstawione więc w skardze kasacyjnej okoliczności i dowody będą podlegały weryfikacji w dalszym toku postępowania administracyjnego. Tym samym w postępowaniu kasacyjnym nie mogły być uwzględnione wnioski dowodowe strony skarżącej.
W odniesieniu zaś do robót budowlanych związanych z wykonaniem nawierzchni asfaltowej na działce skarżącej uprawnione było twierdzenie, że inwestor nie dysponował tytułem do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, gdyż wynikało to z dotychczas zebranego materiału dowodowego.
Kontrolowane decyzje nie zawierały natomiast ustaleń faktycznych, które pozwoliłyby na ocenę legalności inwestycji drogowej na innych nieruchomościach. Dotycząca tych kwestii szeroka argumentacja w skardze kasacyjnej Prezydenta Miasta potwierdza konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie.
Ze względów omówionych w ramach oceny skargi kasacyjnej organu podważone zostało wskazanie Sądu Wojewódzkiego (pkt 4 w uzasadnieniu wyroku), w którym wyraził ocenę, że "przedmiotowy odcinek drogi, jako obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, powstał w 2009 r."
Z kolei stwierdzenie samowoli budowlanej było uzasadnione w zakresie robót budowlanych, polegających na wykonaniu nawierzchni asfaltowej na odcinku działki skarżącej, co zostało wykazane we wcześniejszych rozważaniach.
Chybione okazały się pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta R., odnoszące się do naruszenia art. 153 i art. 141 § 4 p.p.s.a.
W okolicznościach niniejszej sprawy zasadne było wskazanie przez Sąd w uzasadnieniu wyroku na konieczność uwzględnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy wiążących wyroków sądów administracyjnych i sądów powszechnych, dotyczących przedmiotowej inwestycji.
Niewątpliwie uwaga Sądu Wojewódzkiego podyktowana została materiałem zgromadzonym w aktach sprawy, wskazującym na prowadzenie postępowań sądowych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak chociażby sprawa cywilna o wydanie części nieruchomości, działki nr ..., zajętej pod drogę – ulicę świętego J.
Niezrozumiałe jest kwestionowanie mocy wiążącej wyroków sądów administracyjnych i sądów powszechnych w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynika to wprost z przepisów art. 170 i art. 171 p.p.s.a. oraz art. 365 § 1 k.p.c. Podkreślić należy, że nawet gdyby Sąd Wojewódzki nie podniósł tej kwestii w wytycznych dotyczących dalszego postępowania, to organy nadzoru budowlanego z urzędu byłyby obowiązane do uwzględnienia prawomocnych wyroków dotyczących istotnych okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
Na uwzględnienie nie zasługiwały wnioski skarżącej B. S. o zasądzenie kosztów postępowania, zawarte w pismach procesowych zawierających stanowisko strony względem wniesionych skarg kasacyjnych.
Przyznanie wynagrodzenia za czynności pełnomocnika, na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a., może mieć miejsce w przypadku złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną zgodnie z wymogami określonymi w art. 179 p.p.s.a., tj. w terminie czternastu dni od doręczenia stronie (pełnomocnikowi) skargi kasacyjnej. Tymczasem w niniejszej sprawie pisma procesowe złożone zostały po upływie dwutygodniowego terminu, mianowicie 5 stycznia 2021 r., a wcześniej złożone odpowiedzi zostały zwrócone na podstawie art. 66 § 1 p.p.s.a.
W sytuacji gdy odpowiedź na skargę została wniesiona po terminie to wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania nie może być uwzględniony (por. uzasadnienie uchwały NSA z 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło