I SA/Gd 935/20
WyrokWSA w Gdańsku2021-06-16
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Elżbieta Rischka, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek uiszczania opłat abonamentowych istnieje, gdy zobowiązany nie posiada już zarejestrowanego odbiornika RTV, ale nie dopełnił formalności jego wyrejestrowania?Ratio decidendi
Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych przypisany jest do abonenta, a nie do adresu rejestracji. Zmiana miejsca zamieszkania lub utylizacja odbiornika nie zwalnia z obowiązku opłat, jeśli abonent nie dopełnił formalności wyrejestrowania odbiornika zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wierzyciel, jako podmiot związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów, nie mógł orzec inaczej niż wierzyciel.Stan faktyczny
Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wobec E. J. z tytułu opłat abonamentowych za okres od 01/2015 do 10/2019. Zobowiązany zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku, powołując się na zmianę miejsca zamieszkania i utylizację odbiornika w 2014 r. Wierzyciel uznał zarzut za nieuzasadniony, wskazując na brak formalnego wyrejestrowania odbiornika. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy podtrzymały stanowisko wierzyciela. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o opłatach abonamentowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w postępowaniu uproszczonym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi E. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 18 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnik US) wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku E. J. (dalej: zobowiązany lub skarżący) na podstawie wystawionego przez wierzyciela - Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. (dalej: wierzyciel) - tytułu wykonawczego z dnia 04.02.2020r., obejmującego należności z tytułu opłaty abonamentowej za okres od 01/2015 do 10/2019.
Na podstawie ww. tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 18.02.2020r. dokonał zajęcia wierzytelności zobowiązanego z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w |Bank S.A. Ww. zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 24.02.2019r.
Pismem z dnia 28.02.2020r. zobowiązany zgłosił w terminie ustawowo przewidzianym zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. tj. nieistnienie obowiązku.
W związku z powyższym Naczelnik US pismem z dnia 04.03.2020r. przekazał wierzycielowi zgłoszony zarzut, celem zajęcia stanowiska zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. Natomiast postanowieniem z tego samego dnia zawiesił postępowanie egzekucyjne oraz zawiadomił Bank o wstrzymaniu realizacji zajęcia.
Postanowieniem z dnia 30.04.2020r. (utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 8.07.2020r.) wierzyciel uznał zgłoszony zarzut za nieuzasadniony.
Po uwzględnieniu ww. stanowiska wierzyciela, Naczelnik US postanowieniem z dnia 16.07.2020r. uznał za niezasadny wniesiony pismem z dnia 28.02.2020r. przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku.
W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i uznanie zarzutu za zasadny oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, tym samym podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: Dyrektor IAS) postanowieniem z dnia 18.08.2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, albowiem w opinii organu odwoławczego, organ egzekucyjny podjął trafne rozstrzygnięcie w przedmiocie zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym.
Na wstępie Dyrektor IAS zauważył, że z dniem 30.07.2020r. weszła w życie nowelizacja u.p.e.a. która m.in. zmienia sposób wnoszenia i rozpoznawania środka zaskarżenia w postaci zarzutów. Zgodnie z przepisami przejściowymi zamieszczonymi w art. 13 ustawy z dnia 11.09.2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r. poz. 2070) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie u.p.e.a. i niezakończonych przed dniem 30.07.2020r. stosuje się przepisy dotychczasowe.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie zarówno organ egzekucyjny - Naczelnik US jak i organ odwoławczy są związani w odniesieniu do zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. stanowiskiem wierzyciela. Związanie oznacza, że nie można orzec inaczej niż wierzyciel postanowił. Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca, stała się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o niezasadności zarzutu, a następnie postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku. Wierzyciel zajął stanowisko w zakresie ww. zarzutu w ostatecznym postanowieniu z dnia 30.04.2020r. (utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 08.07.2020r.), uznając zarzut za nieuzasadniony. Zdaniem wierzyciela obowiązek rejestracji i uiszczania opłat za używanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych wynika wprost z ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005r. Wniesiony zarzut nieistnienia obowiązku wynikającego z ww. tytułu wykonawczego, w opinii wierzyciela, nie znajduje uzasadnienia, gdyż jak wynika wprost z akt sprawy pod adresem: ul. [...] zgłoszony został na ww. zobowiązanego odbiornik radiofoniczny/telewizyjny. W momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych (Dz. U. nr 187 z 2007r., poz. 1342) został zobowiązanemu przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta 06909035, o czym abonent został poinformowany zawiadomieniem z dnia 11.07.2008r. Odnosząc się do zmiany miejsca zamieszkania abonenta (od kilkunastu lat) i braku posiadania odbiornika od 2014r. wierzyciel stwierdził, że rejestracja odbiorników przypisana jest do abonenta, a nie do adresu. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników zobowiązany jest zgłosić ten fakt i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie posiada odbiorników zobowiązany jest dopełnić w placówce pocztowej formalności związane z wyrejestrowaniem odbiorników. Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych (Dz. U. z 2013r., poz. 1676) nałożony został na abonenta jednoznaczny obowiązek niezwłocznego powiadamiania właściwej placówki pocztowej o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników. Wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego może doprowadzić do ustania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika, to nadal zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji ww. odbiorników, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, należy do obowiązków abonenta. Tym samym obowiązek uiszczania przedmiotowych opłat przypisany jest do osób a nie do adresu rejestracji. Zatem wskazana przez abonenta argumentacja o zmianie adresu czy też utylizacji zarejestrowanego odbiornika telewizyjnego nie zwalnia go z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, w przypadku gdy abonent nie dopełnił obowiązku wynikającego z ww. rozporządzenia. Abonent nie przedłożył również dowodu, który mógłby potwierdzić dokonanie wyrejestrowania przedmiotowego odbiornika.
W związku z powyższym, Dyrektor IAS nie znalazł uzasadnienia w kwestii nieistnienia obowiązku wynikającego z wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego. W opinii organu odwoławczego, wierzyciel dokonując analizy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału jednoznacznie stwierdził, że nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a., których wystąpienie powoduje, że wierzyciel posiada podstawę prawną do wystąpienia z wnioskiem do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez: utrzymanie w mocy przez organ II instancji decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzję tę należało zmienić;
- art. 33 § 1 ust. 1 u.p.e.a. w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez uznanie, iż obowiązek zobowiązanego istnieje z uwagi na niewyrejestrowanie odbiornika, podczas gdy jak wynika z ustawy opłaty abonamentowe pobiera się jedynie za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych, a zobowiązany przedstawił dowód, iż od 14 maja 2014 r. nie posiada zarejestrowanego odbiornika, a zatem nie może go używać.
naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. :
- art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez ich błędną interpretację
skutkującą przyjęciem, iż jedynie wyrejestrowanie odbiornika zwalnia z obowiązku
uiszczania opłat abonamentowych, podczas gdy opłaty abonamentowe pobiera się
jedynie za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych, a zatem
wystarczające jest wykazanie, że obowiązany nie używał odbiornika bądź był on
niezdatny do użytku,
wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego oraz poprzedzającego postanowienia Naczelnika US z dnia 16 lipca 2020 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że Naczelnik US na wniosek wierzyciela prowadzi egzekucję z tytułu nieuiszczonych opłat abonamentowych za używanie odbiornika w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 31 października 2019 r. Jako adres zamieszkania zobowiązanego wskazano ul. [...].
Skarżący podaje, że nie mieszka pod ww. adresem już od kilkunastu lat, a miejscem jego zamieszkania jest ul. [...].
Ponadto Skarżący nie posiada już zarejestrowanego w 2008 r. odbiornika. Przeciętny czas żywotności odbiornika telewizyjnego wynosi ok. 5 lat do 7 lat. Odbiornik zobowiązanego uległ uszkodzeniu już w 2014 r. i od tego czasu uniemożliwiał odbiór programów, a co za tym idzie używanie odbiornika. W tej sytuacji skarżący został zmuszony do zutylizowania odbiornika i obecnie nie jest już w jego posiadaniu, na co przedstawił stosowany dowód. Skarżący podkreśla, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych: Za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Skarżący zauważa, że nie używa odbiornika RTV, albowiem zgodnie z załączoną do akt umową kupna nr [...], skarżący w dniu 14 maja 2014 r. oddał do Punktu Skupu Złomu w P. telewizor - złom elektroniczny.
W związku z powyższym wobec utylizacji zarejestrowanego odbiornika, zdaniem skarżącego, niemożliwym było jego posiadanie, a tym bardziej używanie. W tej sytuacji wobec skarżącego nie istnieje obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej za używanie odbiornika.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, albowiem organ egzekucyjny podjął trafne rozstrzygnięcie w przedmiocie zgłoszonego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym.
Na wstępie Dyrektor IAS trafnie zauważył, że z dniem 30.07.2020r. weszła w życie nowelizacja u.p.e.a. która m.in. zmienia sposób wnoszenia i rozpoznawania środka zaskarżenia w postaci zarzutów. Zgodnie z przepisami przejściowymi zamieszczonymi w art. 13 ustawy z dnia 11.09.2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r. poz. 2070) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie u.p.e.a. i niezakończonych przed dniem 30.07.2020r. stosuje się przepisy dotychczasowe.
W przedmiotowej sprawie zarówno organ egzekucyjny - Naczelnik US jak i organ odwoławczy są związani w odniesieniu do zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. ostatecznym stanowiskiem wierzyciela. Związanie oznacza, że nie można orzec inaczej niż wierzyciel postanowił. Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca, stała się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o niezasadności zarzutu, a następnie postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku. Wierzyciel zajął stanowisko w zakresie ww. zarzutu w ostatecznym postanowieniu z dnia 30.04.2020r. (utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 08.07.2020r.), uznając zarzut za nieuzasadniony. Zdaniem wierzyciela obowiązek rejestracji i uiszczania opłat za używanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych wynika wprost z ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005r. Wniesiony zarzut nieistnienia obowiązku wynikającego z ww. tytułu wykonawczego nie znajduje uzasadnienia, gdyż jak wynika wprost z akt sprawy pod adresem: ul. [...] zgłoszony został na imię i nazwisko skarżącego odbiornik radiofoniczny/telewizyjny. W momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych (Dz. U. nr 187 z 2007r., poz. 1342) został przyporządkowany skarżącemu indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. O powyższym skarżący został poinformowany zawiadomieniem z dnia 11.07.2008r. Odnosząc się do zmiany miejsca zamieszkania skarżącego (od kilkunastu lat) i braku posiadania odbiornika od 2014r. wierzyciel stwierdził, że rejestracja odbiorników przypisana jest do abonenta, a nie do adresu. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników zobowiązany jest zgłosić ten fakt i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie posiada odbiorników zobowiązany jest dopełnić w placówce pocztowej formalności związane z wyrejestrowaniem odbiorników. Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych (Dz. U. z 2013r., poz. 1676) nałożony został na abonenta jednoznaczny obowiązek niezwłocznego powiadamiania właściwej placówki pocztowej o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników. Wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego może doprowadzić do ustania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika, to nadal zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji ww. odbiorników, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, należy do obowiązków abonenta. Tym samym obowiązek uiszczania przedmiotowych opłat przypisany jest do osób a nie do adresu rejestracji. Zatem wskazana przez skarżącego argumentacja o zmianie adresu czy też utylizacji zarejestrowanego odbiornika telewizyjnego nie zwalnia z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, w przypadku gdy skarżący nie dopełnił obowiązku wynikającego z ww. rozporządzenia. Skarżący nie przedłożył również dowodu, który mógłby potwierdzić dokonanie wyrejestrowania przedmiotowego odbiornika.
W związku z powyższym, organy egzekucyjne prawidłowo wywiodły, że nie znajduje uzasadnienia zarzut nieistnienia obowiązku wynikającego z wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego. Wierzyciel dokonując analizy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału jednoznacznie stwierdził, że nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a., których wystąpienie powoduje, że wierzyciel posiada podstawę prawną do wystąpienia z wnioskiem do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W konsekwencji Sąd stwierdzając, że zaskarżone do Sądu postanowienie jest prawidłowe, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło