II OSK 252/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-03-16

Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Marzenna Linska - Wawrzon, Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę, ma obowiązek uwzględniać interesy osób trzecich wykraczające poza przepisy prawa materialnego, w tym poprawiać poczucie bezpieczeństwa skarżącej poprzez nakładanie na inwestora obowiązku zmian w projekcie budowlanym?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę, ma obowiązek sprawdzenia zgodności projektu z przepisami prawa i jego kompletności, ale nie ingeruje w rozwiązania projektowe ani nie ma podstaw do ich weryfikacji. Interesy osób trzecich chronione są jedynie w zakresie, w jakim przepisy prawa materialnego wprowadzają określone wymogi lub ograniczenia, a nie w odniesieniu do wszelkich utrudnień czy niedogodności, które mogą wynikać z inwestycji.
Stan faktyczny
Skarżąca kasacyjnie A.M. zaskarżyła wyrok WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę wydane przez Prezydenta Miasta B. Pozwolenie dotyczyło przebudowy lokalu mieszkalnego poprzez zmianę sposobu użytkowania poddasza na mieszkalne, pomieszczenia gospodarczego na garaż oraz budowę instalacji i zbiornika na wody deszczowe. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując, że projekt budowlany narusza jej uzasadnione interesy i bezpieczeństwo poprzez utrzymanie wspólnego wejścia na piętro budynku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 408/21 w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 408/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...]. Poddaną kontroli Sądu I instancji decyzją, Wojewoda utrzymał w mocy, wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 z poźn. zm.; zwanej dalej: p.b.), decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] zatwierdzającą J. i T. H. projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie pierwszego lokalu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym poprzez zmianę sposobu użytkowania poddasza nieużytkowego na mieszkalne, pomieszczenia gospodarczego na garaż jednostanowiskowy oraz budowę instalacji wewnętrznych i bezodpływowego zbiornika na wody deszczowe o poj. 3 m² na terenie nieruchomości położonej przy ul. K. W B., działka nr [...], obręb K.. W skardze kasacyjnej A.M. zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie: 1. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie zbadania przez Sąd I instancji tego, czy udzielenie pozwolenia na budowę nie narusza uzasadnionych interesów skarżącej; 2. art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez jego niezastosowanie 3. art. 35 ust. 1 pkt 3b w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1b p.b. poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione uznanie przez Sąd, ze przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany spełnia wymagania bezpieczeństwa z uwzględnieniem interesów osób trzecich, w tym skarżącej. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazała, że konieczne jest podzielenie korytarza i dwóch wejść do budynku, co pozwoliłoby na faktyczne rozdzielenie współwłaścicieli lokali przy korzystaniu z nieruchomości i umożliwiło skarżącej bezpieczne korzystanie ze swojego lokalu. Zatwierdzony projekt budowlany przewiduje, ze inwestorzy uzyskają nowe niezależne wejście na piętro budynku, a ponadto nadal będą mogli korzystać z dotychczasowego wspólnego wejścia na piętro. Nie ma realnego uzasadnienia, aby po realizacji rozbudowy budynku inwestorzy nadal korzystali z dotychczasowego wspólnego wejścia na piętro, ponieważ będzie ono prowadzić wyłącznie do przynależności znajdujących się na strychu lokalu nr [...] stanowiącego własność skarżącej. Utrzymanie wspólnego wejścia do obu lokali narusza uzasadnione interesy skarżącej, ponieważ nie będzie mogła samodzielnie decydować kto wchodzi do jej lokalu w związku z czym zagrożone będzie jej bezpieczeństwo. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. O naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy. Jeśli natomiast chodzi o drugą ze wskazanych okoliczności to wskazać trzeba, że zarzucając naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. strona nie może ograniczyć się wyłącznie do powołania tego przepisu, gdyż wówczas przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji strona zobowiązana jest powiązać art. 134 § 1 p.p.s.a. z takimi przepisami, których naruszenia przez organ administracji miał nie dopatrzyć się sąd I instancji. Powołanie się w skardze kasacyjnej na naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w omawiany sposób, musi być zawsze powiązane z przywołaniem przepisu, którego naruszenia przez organy nie zauważył sąd I instancji. Takiego przepisu skarga kasacyjna nie wskazuje. Niezasadne okazały się także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, Sąd I instancji miałby dopuścić się naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. oraz art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1b p.b. błędnie uznając ,że projekt budowlany spełnia wymagania bezpieczeństwa z uwzględnieniem interesów osób trzecich. Mając na uwadze sposób sformułowania argumentacji skarżącej kasacyjnie wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 35 p.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu ze wskazanymi tam przepisami oraz jego kompletność, w tym posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Z art. 35 ust. 4 p.b. wynika jednocześnie, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany, a nie uznaniowy. W razie spełnienia wskazanych w niej przesłanek, organ ma obowiązek wydać decyzję o pozwoleniu na budowę. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego w zakresie określonym w art. 35 p.b. Organ udzielający pozwolenia na budowę nie ingeruje w rozwiązania przyjmowane przez projektanta i nie ma podstaw do ich weryfikacji. Tego natomiast oczekuje skarżąca kasacyjnie twierdząc, że projekt powinien dodatkowo obejmować likwidację jednego z wejść na piętro budynku. Skarżąca kasacyjnie nie może jednak oczekiwać aby w ramach postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakładał na inwestora obowiązek wprowadzenia zmian w projekcie budowlanym, poprawiających poczucie bezpieczeństwa skarżącej kasacyjnie. Wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ ma obowiązek chronić uprawnienia osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. ), są przepisy prawa materialnego. Chodzi tu zatem o takie interesy, które mają umocowanie w przepisach prawa. Nie natomiast o wszelkie utrudnienia, czy niedogodności jakie może spowodować planowana inwestycja (wyroki NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1649/19 oraz z dnia 23 lutego 2022 r., II OSK 623/19; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, na etapie postępowania o pozwolenie na budowę następuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim przepisy wprowadzają określone wymogi, czy ograniczenia. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób. Dodać też należy, że interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 p.b. Twierdzenia skarżącej w zakresie racjonalności pozostawienia wejścia na piętro oraz jej poczucia bezpieczeństwa nie znajdują natomiast uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Z powyżej wskazanych powodów skargę kasacyjną należało oddalić. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło