III SA/Po 300/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-06-16
Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Mirella Ławniczak, Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może wszcząć ponowne postępowanie egzekucyjne na podstawie nowych tytułów wykonawczych, jeśli poprzednie postępowanie zostało umorzone z powodu bezskuteczności egzekucji, a także czy należności z tytułu składek uległy przedawnieniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ egzekucyjny naruszył prawo, wszczynając ponowne postępowanie egzekucyjne na podstawie nowych tytułów wykonawczych, gdy poprzednie postępowanie zostało umorzone z powodu bezskuteczności. Ponadto, sąd wskazał na błędne obliczenie terminu przedawnienia należności przez organ, który nieprawidłowo przyjął, że bieg terminu przedawnienia był zawieszony do czasu uprawomocnienia się postanowienia sądu w sprawie skargi na czynności komornika, zamiast do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego przez komornika.Stan faktyczny
Skarżący R. Ś. złożył skargę na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odrzucające jego zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego. ZUS wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie nowych tytułów wykonawczych z września 2020 r. w celu wyegzekwowania nieopłaconych składek. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia należności oraz niedopuszczalność wystawienia nowych tytułów wykonawczych, gdy poprzednie postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu bezskuteczności. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (spr.) WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi R. Ś. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu zgłoszonego na postępowanie egzekucyjne uchyla zaskarżone postanowienie.
Postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS, wskazując na art. 34 § 2 pkt 2 lit. b) w związku z art. 33 § 2 pkt 1, 4 i 5 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, dalej jako u.p.e.a.) oraz art. 124 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej jako K.p.a.):
1. uznał zarzut R. Ś. (R. Ś., dalej także jako dłużnik, skarżący) zgłoszony na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] z [...] września 2020 r.,
2. oddalił zarzut dłużnika zgłoszony na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr od [...] do [...], od [...] do [...] z [...] września 2020 r.
Uzasadniając ZUS napisał, że w celu wyegzekwowania nieopłaconych składek, wszczął wobec dłużnika postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], [...], [...], z [...] lipca 2010 r. W związku ze zbiegiem egzekucji sądowej i administracyjnej, wnioskiem z [...] listopada 2010 r. ZUS przekazał ww. tytuły wykonawcze Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w [...] T. C., celem prowadzenia egzekucji łącznej.
Postanowieniem z [...] września 2015 r. komornik sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Rozpoznając skargę ZUS na czynności komornika, postanowieniem z [...] listopada 2015 r. I Co [...] Sąd Rejonowy w [...] I Wydział Cywilny oddalił skargę; postanowienie uprawomocniło się [...] grudnia 2015 r.
Dalej ZUS napisał, że [...] września 2020 r. jako wierzyciel, na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] ponownie skierował do egzekucji należności z tytułu nieopłaconych składek za okres od [...] do [...]. Pismem z [...] października 2020 r. dłużnik zgłosił zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 33 § 2 pkt. 1, 4 i 5 u.p.e.a. ZUS wskazał, że uznaje zarzut zgłoszony na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] z [...] września 2020 r., bowiem należności objęte tym tytułem wykonawczym zostały uregulowane przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
W odniesieniu do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr od [...] do [...], od [...] do [...] z [...] września 2020 r. ZUS ocenił, że nie ma podstaw do uznania zgłoszonych zarzutów.
Zgodnie z art. 24 ust 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, dalej jako u.s.u.s.) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6, gdzie ustęp 5b stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
ZUS ocenił, że w sprawie bieg terminu przedawnienia nieopłaconych należności z tytułu składek za okres od [...] do [...] został zawieszony od [...] maja 2010 r. czyli od dnia, w którym dłużnik odebrał upomnienia wzywające do uregulowania należności. Postanowienie Sądu Rejonowego w [...] I Co [...] z [...] listopada 2015 r. uprawomocniło się [...] grudnia 2015 r. i, zdaniem ZUS, do tego dnia był zawieszony bieg terminu przedawnienia należności. ZUS ocenił, że uwzględniając powyższe okoliczności przedawnienie składek za ww. okresy nastąpiłoby [...] grudnia 2020 r., pod warunkiem niepodjęcia działań zmierzających do wyegzekwowania należności. Tym samym na dzień wystawienia tytułów wykonawczych tj. [...] września 2020 r. nie upłynął termin przedawnienia należności.
Na opisane postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył R. Ś., domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia, uchylenia dokonanego zajęcia wynagrodzenia za pracę i umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] września 2020 r. Zarzucił naruszenie art. 33 § 2 pkt 1, 4 i 5 u.p.e.a. w związku z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Nadto zarzucił naruszenie art. 59 § 1 pkt. 1 u.p.e.a.
Skarżący napisał, że skoro organ twierdzi, że egzekucja prowadzona była na podstawie tytułów z [...] lipca 2010 r. to brak jest podstaw do wystawienia nowych tytułów wykonawczych. Nie zaistniały podstawy do ich wystawienia. Organ nie przeprowadził żadnej procedury mającej stanowić podstawę do ich wydania. Nie przeprowadzono procedury dotyczącej wydania kolejnego tytułu wykonawczego, ani też procedury wydania dalszego tytułu wykonawczego.
Na podstawie tytułów wykonawczych z [...] września 2020 r. nie toczyła się wcześniej żadna egzekucja. W związku z tym czynności z nimi związane nie są kontynuacją wcześniej egzekucji, na którą powołuje się organ, a toczącej się na podstawie innych tytułów wykonawczych z [...] lipca 2010 r. Tym samym do postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych [...] września 2020 r. nie może mieć zastosowania ani zawieszenie biegu przedawnienia, ani jego przerwa związana z dochodzeniem należności objętych innymi tytułami wykonawczymi wystawionymi [...] lipca 2010 r. Przy rozumowaniu przedstawionym przez organ, skrócony okres przedawnienia, wprowadzony przez ustawodawcę de facto jest iluzoryczny, a organ w sposób niekontrolowany mógłby wystawiać tytuły wykonawcze na, jak sam twierdzi, te same należności.
Dalej skarżący napisał, że w myśl art. 24 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6, które, zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie nie występują. Skrócony okres przedawnienia został wprowadzony od dnia [...] stycznia 2012 r. ustawą o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców z dnia [...] września 2011 r. (Dz. U. Nr 232, poz. 1378). W przepisach przejściowych wskazano, że do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem [...] stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia [...] stycznia 2012 r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem [...] stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Skarżący ocenił, że w każdym przypadku przedawnienie nastąpiło najpóźniej w 2017 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17 - dostępne, podobnie jak pozostałe orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej jako CBOSA).
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ono prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
W niniejszej sprawie zarysowały się dwie kwestie sporne. Mianowicie- uprawnienie organu egzekucyjnego do wystawienia nowych tytułów wykonawczych i prowadzenia na ich podstawie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy wcześniej postępowanie egzekucyjne zostało umorzone wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji (brak majątku po stronie zobowiązanej) oraz przedawnienie należności z tytułu składek.
Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 61 u.p.e.a., w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 u.p.e.a., wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela poglądy sądów administracyjnych wskazujące, że co do zasady organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego tylko jeden raz tytułu wykonawczego (oryginału). Wystawienie zaś drugich (kolejnych) tytułów wykonawczych co do tej samej należności jest niedopuszczalne, gdyż narusza gwarancje ochrony praw zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym (chroni przed wielokrotnym dochodzeniem jednej i tej samej należności). Konieczność ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w stosunku do zobowiązanego w celu wyegzekwowania należności, która była już przedmiotem egzekucji, a która została umorzona wobec jej nieskuteczności, może nastąpić na podstawie tylko jednego, pierwotnie wystawionego tytułu wykonawczego (oryginału). Podkreślić należy, że wyjątki od ww. zasady, przewidującej jeden tytuł wykonawczy w jednej sprawie (tj. dotyczącej tej samej należności) ustawodawca przewidział w polskim systemie prawnym – jedynie w art. 26c i nast. u.p.e.a.(wyrok NSA z 23 listopada 2017 r., II GSK 306/16; CBOSA).
Z analizy akt administracyjnych dołączonych do skargi jak i uzasadnienia postanowienia nie wynika, by w niniejszej sprawie wystąpiły sytuacje normatywne opisane w tych przepisach. Jeżeli organ egzekucyjny uznał , że istnieje podstawa prawna do wystawienia w dniu [...] września 2020 r. tytułów wykonawczych, to winie tę podstawę prawną jednoznacznie wskazać . Tymczasem w tytułach wykonawczych wystawionych [...] września 2020 r. jako podstawę prawną wskazano każdorazowo art. 26 u.p.e.a., co sugerowałoby, że intencją organu było wszczęcie postępowania egzekucyjnego po raz kolejny. Organ nie ujawnił ani w treści spornych tytułów , ani w zaskarżonym postanowieniu, na jakiej podstawie wszczął czy też kontynuował postępowanie . W uzasadnieniu stwierdzono jedynie ,że wierzyciel na podstawie tytułów wykonawczych ponownie skierował do egzekucji należności z tytułów nieopłaconych składek za okres od [...].
Należy podkreślić, że podstawowym celem postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków objętych egzekucją administracyjną, przy zastosowaniu określonych środków, zawartych w ustawie egzekucyjnej. NSA w wyroku z 17 stycznia 2019 r., I GSK 2485/18 (CBOSA) podkreślił, że postępowanie egzekucyjne w administracji posiada charakter wykonawczy do postępowania rozpoznawczego i podporządkowane jest podstawie materialnoprawnej będącej źródłem egzekwowanego obowiązku. Obowiązek ten konkretyzowany jest w tytule wykonawczym i w sytuacji gdy nie dochodzi do zmiany obowiązku lub też zmiany podmiotu zobowiązanego, wówczas tytuł wykonawczy pozostaje ten sam, aż do czasu efektywnego zakończenia postępowania egzekucyjnego, poprzez przymusowe doprowadzenie do wykonania obowiązku o charakterze administracyjnoprawnym przez organ egzekucyjny. Z perspektywy realizacji powyższego celu postępowania egzekucyjnego, umorzenie tego postępowania na skutek braku majątku zobowiązanego nie prowadzi do realizacji celu tego postępowania gdyż w tym ostatnim przypadku nie dochodzi do przymusowego wyegzekwowania obowiązku administracyjnoprawnego, tak więc nie dochodzi - z perspektywy materialnoprawnej - do zakończenia sprawy egzekucyjnej.
Przesądzenie powyższej kwestii rozstrzygnęło o zasadności skargi. Skoro bowiem doszło do naruszenia podstawowej zasady prowadzenia egzekucji - na podstawie tylko jednego tytułu wykonawczego w jednej sprawie - przez ponowne wystawienie tytułów wykonawczych w oparciu o tą samą okoliczność (należności z tytułu nieopłaconych składek za okres od [...] do [...]) co wcześniejsze tytuły wykonawcze, to wystąpiła obligatoryjna przesłanka umorzenia egzekucji wszczętej na podstawie kolejnych tytułów wykonawczych, przewidziana w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a ( w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] lipca 2020 (Dz.U. 2019.2070)., wobec jej niedopuszczalności. Jak wskazał WSA w Poznaniu w prawomocnym wyroku z dnia [...] listopada 2020 r ,I SA/Po [...] " Konieczność ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w stosunku do zobowiązanego w celu wyegzekwowania należności, która była już przedmiotem egzekucji, a która została umorzona wobec jej nieskuteczności, może nastąpić na podstawie tylko jednego, pierwotnie wystawionego tytułu wykonawczego (oryginału). Sąd zdaje sobie sprawę, że w obowiązującym stanie prawnym brak jest wyczerpującego uregulowania problematyki dotyczącej niedopuszczalności wystawienia "drugiego", tzn. kolejnego, nowego tytułu wykonawczego w tej samej sprawie egzekucyjnej. Niemniej, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, podziela stanowisko NSA zawarte w cytowanym wyroku, że ponowne wdrożenie egzekucji z tytułu tego samego obowiązku mogło nastąpić wyłącznie na podstawie pierwotnie wystawionego tytułu wykonawczego. Dopiero wejście w życie ustawy z [...].07.2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – dnia [...].02.2021 r. – rozwieje istniejące wątpliwości, zwiększając bezpieczeństwo prawne zobowiązanych. Nowe brzmienie art. 26c § 1 oraz art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – nadane mocą art. 1 pkt 7 i 14 ustawy nowelizującej – potwierdza prawidłowość cytowanego wyroku NSA. " W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpi na podstawie dotychczasowego tytułu wykonawczego albo dalszego tytułu wykonawczego. Przy czym wystawienie dalszego tytułu wykonawczego w takim przypadku będzie możliwe, jeżeli organ egzekucyjny właściwy do ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej nie będzie posiadał dotychczasowego tytułu wykonawczego." Skoro organ nie wykazał podstawy prawnej do wystawienia w dniu [...] września 2020 r. tytułów wykonawczych ani czy ich wystawienie zostało podjęte w ramach wszczętego już postępowania egzekucyjnego, to nie wyjaśnioną pozostaje kwestia , czy wielokrotnie dochodzono tej samej należności. Powyższe wiąże się z kolejną kwestią, a mianowicie przedawnieniem należności , bowiem liczone ono jest od dnia w którym stały się wymagalne, nie zaś od dnia wystawienia tytułu wykonawczego (art. 24 ust. 4 u.s.u.s.). Kontrolowana sprawa dotyczy postępowania egzekucyjnego co do należności z tytułu nieopłaconych składek za okres od [...] do [...], co ma istotne znaczenie przy obliczaniu terminu przedawnienia.
Z dniem [...] stycznia 2012 r., na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia [...] września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców - zmieniającego treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s., skrócony został okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne, z 10 do 5 lat. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 maja 2013 r., I UK 613/12 (OSNP 2014 Nr 3, poz. 44), gdy bieg przedawnienia należności składkowych rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., kluczowe znaczenie ma art. 27 powyższej ustawy regulujący zagadnienia intertemporalne. Zgodnie z jego ust. 1, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zatem zasady wynikającej z tego przepisu, do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (wedle starych zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednakże bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia [...] stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia ust. 2 przywołanego przepisu, stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Powołana regulacja oznacza, że wybór odpowiedniego terminu przedawnienia 5-letniego (liczonego od dnia 1 stycznia 2012 r.) lub 10-letniego (liczonego od daty wymagalności składki) - zależy od tego, który z nich upłynie wcześniej.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że zastosowanie ma termin przedawnienia 5-letni, liczony od dnia 01 stycznia 2012 r.
Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma ust. 5b art. 24 u.s.u.s., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Jak wynika z akt sprawy, ZUS przekazał tytuły wykonawcze komornikowi sądowemu, wnioskiem z [...] listopada 2010 r., zaś komornik sądowy postanowieniami z [...] września 2015 r. umorzył postępowanie egzekucyjne w danej sprawie (komornik sądowy zarejestrował tytuły wykonawcze pod osobnymi sygnaturami). Powyższe oznacza, na podstawie ww. przepisów ustawy z dnia [...] września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców oraz art. 24 ust. 4 i 5b u.s.u.s. w wersji zmienionej tymi przepisami, że do należności z tytułu nieopłaconych składek za okres od [...] do [...] roku: ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, bieg przedawnienia rozpoczął się dnia [...] stycznia 2012 r. ale tego dnia uległ zawieszeniu, skoro trwało postępowanie egzekucyjne.
Dalej Sąd stwierdza, że ustawodawca w art. 24 ust. 5b u.s.u.s. określił, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Postępowania egzekucyjne (komornik sądowy zarejestrował tytuły wykonawcze pod osobnymi sygnaturami) zostały zakończone umorzeniem, na podstawie postanowień Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], wydanych [...] września 2015 r., wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Sąd stwierdza, że brak podstaw do podzielenia stanowiska ZUS, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego trwało aż do uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2015 r., I Co 1155/15 o oddaleniu skarg dłużnika i wierzyciela na czynność komornika sądowego. Sąd powszechny, rozpoznając skargę na czynność komornika nie prowadzi postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Skarga na czynności komornika jest podstawowym środkiem zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym; zarazem stanowi środek nadzoru sądu nad komornikiem, środek obrony formalnej (zmierza do zapewnienia zgodnego z prawem procesowym przebiegu postępowania egzekucyjnego), a nie obrony merytorycznej (ukierunkowanej na badanie dopuszczalności i zasadności egzekucji) – O. Marcewicz [w:] A. Jakubecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do wybranych przepisów nowelizacji 2019, Lex, nb. 2 i 7.
Sąd zaznacza, że powyższą ocenę co do woli ustawodawcy jak liczyć zawieszenie biegu terminu przedawnienia, wzmacnia brzmienie art. 24 ust. 6 u.s.u.s. Zgodnie z tym przepisem bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy. Gdyby wolą ustawodawcy było rozciągnięcie zawieszenia biegu terminu przedawnienia aż do uprawomocnienia się postanowienia sądu, to wskazałby na tą okoliczność, czego jednak nie uczynił w treści art. 24 ust. 5b u.s.u.s.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ zbada prawidłowość dokonanych w sprawie czynności egzekucyjnych, w szczególności w zakresie występowania w obrocie różnych tytułów wykonawczych, a dotyczących tych samych należności, z uwzględnieniem wskazanej wyżej oceny prawnej, w tym co do istnienia obligatoryjnej przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do skarżącego na podstawie ponownie wystawionych tytułów wykonawczych. Nadto organ zastosuje opisaną przez Sąd ocenę prawną dotyczącą przedawnienia należności.
W związku z powyższym, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło