III SAB/Kr 18/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2021 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków – Prądnik Biały w Krakowie M. P. sprawy ze skargi A. N. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 10 stycznia 2020 r. o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności na miesiące od kwietnia do sierpnia 2020 r. 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta do rozpoznania w terminie miesiąca od daty zwrotu akt sprawy wniosku skarżącej z 10 stycznia 2020 r. o przyznanie jej zasiłku celowego na zakup żywności na miesiące od kwietnia do sierpnia 2020 r.; 2. stwierdza, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa; 3. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokat M. P. – G. wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Wnioskiem z dnia 10 stycznia 2020 r. skarżąca wniosła do MOPS o udzielenie jej pomocy min. w postaci zasiłku celowego na zakup żywności na okres od stycznia do sierpnia 2020 r. Decyzją Prezydenta Miasta z dnia 5 marca 2020 r. nr [...] przyznano skarżącej zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie dla rodziny skarżącej w wysokości 135 zł z przeznaczeniem dla skarżącej A. N. i M. N. za marzec 2020 r. W uzasadnieniu decyzji - udzielenie dalszej pomocy w postaci zasiłku celowego na zakup żywności za pozostałe miesiące wskazane we wniosku z 10 stycznia 2020 r. uzależniono od wywiązania się przez skarżącą z ustalonych zobowiązań w zakresie ustalenia stopnia niepełnosprawności syna. Jednocześnie nie wydano rozstrzygnięcia co do pozostałych miesięcy wskazanych we wniosku. Skarżąca odwołała się od ww. decyzji w zakresie w jakim nie przyznano jej świadczenia wskazując, że domaga się przyznania jej zasiłku celowego na zakup żywności za miesiące od kwietnia do sierpnia 2020 r. Decyzją z dnia 30 kwietnia 2020 r. nr. [...] SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 5 marca 2020 r. Pismem z dnia 7 lipca 2020 r. skarżąca wniosła to tut. Sądu skargę na ww. decyzję SKO z dnia 30 kwietnia 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 5 marca 2020 r., którą przyznano zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie dla rodziny skarżącej w wysokości 135 zł z przeznaczeniem dla skarżącej i jej syna M. N. na marzec 2020 r. W skardze skarżąca wskazała, że kwestionuje ww. decyzję w zakresie w jakim przyznaje jej zasiłek jedynie za marzec 2020 r. W piśmie z dnia 18 stycznia 2021 r. pełnomocnik skarżącej sprecyzował, że w istocie jest to skarga na bezczynność organu pierwszej instancji w zakresie nie rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie jej zasiłku celowego na zakup żywności również za pozostałe miesiące (tj. kwiecień – sierpień 2020 r.), mimo wniosku ze strony skarżącej w tym zakresie, zaś pismo skarżącej z 13 kwietnia 2020 r. zatytułowane "odwołanie" – z uwagi na swoją treść w istocie jest ponagleniem w sprawie zaistniałej bezczynności organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na powyższe Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi. W uzasadnieniu stwierdzono, że skarga jest niedopuszczalna z uwagi na brak poprzedzenia jej ponagleniem, za które nie można potraktować pisma z 13 kwietnia 2020 r. zatytułowanego "odwołanie". Odnośnie podstaw do oddalenia skargi powtórzono argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z 5 marca 2020 r., że udzielenie dalszej pomocy w postaci zasiłku celowego na zakup żywności za pozostałe miesiące wskazane we wniosku z 10 stycznia 2020 r. uzależniono od wywiązania się przez skarżącą z ustalonych zobowiązań w zakresie ustalenia stopnia niepełnosprawności syna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie, podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 84). Jak wynika z treści art. 53 § 2b skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie przesłanka ta została spełniona albowiem skarżąca wniosła do SKO pismo z 29 marca 2020 r.(k. 117 akt adm.), w którym domagała się przyznania jej pomocy w zakresie zasiłku celowego na zakup żywności za miesiące od kwietnia do sierpnia 2020 r. Sam fakt, że skarżąca zatytułowała owo pismo "odwołanie" nie może pozbawiać go charakteru ponaglenia. Charakter procesowy pisma należy bowiem odczytywać zgodnie z jego treścią, a nie tytułem. Ponadto ponaglenie to zostało skierowane do właściwego organu. Przechodząc do meritum sprawy Sąd stwierdza, że analiza akt sprawy jednoznacznie wskazuje, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z 10 stycznia 2020 r. o przyznanie jej zasiłku celowego na zakup żywności za miesiące od kwietnia do sierpnia 2020 r. Organ powinien rozpoznać wniosek w terminach określonych w art. 35 K.p.a. w zakresie wskazanym przez skarżącą. Tymczasem w decyzji z dnia 5 marca 2020 r. nr [...] wydano jedynie rozstrzygnięcie dotyczące miesiąca marca 2020 r. (k. 94 akt adm.). W sentencji tejże decyzji nie zawarto rozstrzygnięcia co do pozostałych miesięcy, co do których skarżąca domagała się przyznania zasiłku celowego na zakup żywności. Zawarta w uzasadnieniu ww. decyzji wzmianka, że udzielenie dalszej pomocy w postaci zasiłku celowego na zakup żywności za pozostałe miesiące wskazane we wniosku z dnia 10 stycznia 2020 r. uzależnia się od wywiązania się przez skarżącą z ustalonych zobowiązań w zakresie ustalenia stopnia niepełnosprawności syna, nie może usprawiedliwiać braku rozstrzygnięcia wniosku w pełnym zakresie wskazanym przez skarżącą. Jednocześnie Sąd stwierdził, że organ dopuścił się ww. bezczynności bez rażącego naruszenia prawa. W opinii Sądu pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa", w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., należy rozumieć stan, w którym organ nie podejmuje żadnych działań, przy czym czyni to z powodu ewidentnych zaniedbań oraz lekceważącego stosunku do ciążących na nim obowiązków. O tym czy dana sytuacja stanowi o przewlekłości w sposób rażący naruszający prawo decyduje całokształt okoliczności danej sprawy. Dokonując takiej oceny w kontrolowanej sprawie Sąd miał na uwadze znaczną aktywność skarżącej w zakresie wnioskowania o wszelakie świadczenia z pomocy społecznej oraz skalę pomocy jaka jest ustawicznie udzielana przez organ skarżącej i jej rodzinie. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z oraz § 21 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 18).