II SAB/Gl 33/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk,, Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Prezydenta Miasta D. w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. Pismem z dnia 3 maja 2020 r. S. K. (dalej też jako skarżący) zwrócił się do Ministra Rozwoju z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] r., nr [...] w części dotyczącej wyłączenia odszkodowania za składnik budowlany w decyzji Prezydenta Miasta D. (dalej też jako Prezydent D.) z dnia [...] r. o wywłaszczeniu i odszkodowaniu oraz o wydanie decyzji zobowiązującej organ wywłaszczeniowy do ponownego ustalenia odszkodowania z udziałem biegłego i wypłatę ustalonego odszkodowania za nieruchomość położoną w D. przy ul. [...], oznaczoną jako działki nr 1 i nr 2 o łącznej powierzchni 737 m² (dalej jako nieruchomość). Minister Rozwoju, pismem z dnia 6 sierpnia 2020 r., nr [...], przekazał według właściwości Wojewodzie [...] (dalej jako Wojewoda) wniosek skarżącego w części dotyczącej wydania decyzji zobowiązującej organ wywłaszczeniowy do ponownego ustalenia odszkodowania z udziałem biegłego i wypłatę ustalonego odszkodowania za w/w nieruchomość. Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] Wojewoda, na podstawie art. 61a § 1 Kpa odmówił wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego. Wskazał, że wniosek w przekazanej przez Ministra Rozwoju części nie może zostać rozpatrzony, ponieważ brak jest podstawy prawnej do załatwienia zawartego w nim żądania w formie prawnoadministracyjnej. Wojewoda uznał w szczególności, iż nie ma on uprawnień do wydania decyzji w przedmiocie "zobowiązania organu" do wydania decyzji administracyjnej. Na wskazane postanowienie skarżący wniósł zażalenie, na skutek którego właściwy w sprawie - zgodnie z Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii (Dz. U., poz. 1718) - Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (dalej jako Minister), postanowieniem z dnia [...] r., znak sprawy [...], uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Minister wskazał, iż przyczyn odmowy wszczęcia postępowania wymienionych w art. 61a § 1 Kpa ustawodawca nie precyzuje, uznać jednak należy, że będą do nich zaliczane jedynie sytuacje oczywiste, takie które w sposób niebudzący wątpliwości, przy pierwszym zestawieniu wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W ocenie Ministra dokonanej na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, wniosek skarżącego o wydanie decyzji zobowiązującej organ wywłaszczeniowy do ponownego ustalenia odszkodowania z udziałem biegłego i wypłatę ustalonego odszkodowania za nieruchomość, miał doprowadzić do spowodowania wydania przez organ właściwy (Prezydenta D.) decyzji orzekającej odszkodowanie, a w związku z brakiem takiej decyzji - do zobowiązania tego organu przez organ wyższego stopnia (Wojewodę) do rozpatrzenia sprawy przy zastosowaniu przepisów rozdziału 7 Kpa. Wniosek skarżącego należało zatem - zdaniem Ministra - traktować jako ponaglenie w sprawie przyznania odszkodowania, w związku z czym Wojewoda, na skutek wniosku złożonego przez skarżącego, powinien orzec na podstawie art. 37 Kpa. Minister podkreślił jednocześnie, że ma wiedzę, iż rozstrzygnięcie w zakresie przyznania skarżącemu odszkodowania zostało już wydane. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, zgodnie z którą organem właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] r. jest Minister Rozwoju, Minister wskazał, że postanowieniem z dnia [...] r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] r., Minister Rozwoju odmówił wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] r. stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody K. z dnia [...] r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta z dnia [...] r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz odmawiającej stwierdzenia nieważności w/w decyzji w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości w zakresie dotyczącym wyłączenia odszkodowania za składnik budowlany z decyzji Prezydenta o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z dnia [...] r. Kolejno, dnia 14 stycznia 2021 r. skarżący wniósł ponaglenie do Wojewody, domagając się stwierdzenia bezczynności Prezydenta D. Jego zdaniem Prezydent - wbrew treści w/w postanowienia Ministra z dnia 4 listopada 2020 r. - nie wydał odpowiedniego rozstrzygnięcia; nie poinformował też o terminie załatwienia sprawy. W ocenie skarżącego, w swym postanowieniu Minister "orzekł o konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przez organ pierwszej instancji", podczas gdy Prezydent "milczy już dwa i pól miesiąca ", a więc - według skarżącego - dopuścił się on naruszenia przepisów Kpa, regulujących terminy załatwienia spraw administracyjnych. Przekazując wniesione ponaglenie, Prezydent D. w piśmie przewodnim z dnia [...] r. wskazał, iż podniesione przez skarżącego zarzuty są bezzasadne. Podkreślił w szczególności, że nie wpłynęły do niego akta sprawy zakończonej postanowieniem Wojewody z dnia [...] r. oraz postanowieniem Ministra z dnia 4 listopada 2020 r., w związku z czym nie miał on wiedzy o toczącym się postępowaniu oraz o treści wydanych rozstrzygnięć - nie mógł zatem podjąć jakichkolwiek działań w sprawie. Wniósł jednocześnie o przekazanie akt sprawy w celu przeprowadzenia stosownego postępowania. W piśmie z dnia 2 lutego 2021 r., skierowanym do skarżącego przez Urząd Wojewódzki, zwrócono się o uzupełnienie i doprecyzowanie informacji zawartych we wniesionym przez skarżącego piśmie z dnia 14 stycznia 2021 r. Polecono w szczególności określenie, czy pismo to stanowi ponaglenie, a jeżeli tak, to jakiego konkretnie postępowania prowadzonego przez Prezydenta dotyczy. Już bowiem wniosek skarżącego z dnia 13 maja 2020 r. - zgodnie z postanowieniem Ministra z dnia 4 listopada 2020 r.- stanowi ponaglenie w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość. Wskazano przy tym, iż brak doprecyzowania żądania w zakreślonym terminie spowoduje potraktowanie pisma skarżącego jako ponaglenie w sprawie, w której Prezydent D., postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Skarżący w odpowiedzi na w/w pismo podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w ponagleniu zaznaczając, że prośba o doprecyzowanie jakiego postępowania prowadzonego przez Prezydenta D. dotyczy ponaglenie, jest "nieracjonalna", ponieważ w ponagleniu sprecyzowano, że chodzi o postanowienie Ministra z dnia 4 listopada 2020 r. Skarżący powtórzył również, że w jego ocenie w postanowieniu tym Minister nakazał organowi I instancji - a więc Prezydentowi D. - ponownie rozpatrzyć sprawę ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną w 1980 r. nieruchomość. Co istotne, w/w postanowienie Prezydenta D. z dnia [...] r., odmawiające wszczęcia postępowania, zapadło w wyniku wniesionego przez skarżącego wniosku z dnia 30 grudnia 2019 r., w którym to skarżący zwrócił się do Ministra Inwestycji i Rozwoju o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość. Wniosek został następnie przekazany Prezydentowi D. do rozpatrzenia według właściwości. Prezydent D. uzasadniając rozstrzygnięcie odmowne wskazał w szczególności, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość zostało Już ustalone - decyzją Prezydenta D. z dnia [...] r., nr [...], wydaną na skutek w/w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 14 stycznia 2002 r. Zostało ono następnie skarżącemu wypłacone zgodnie z zasadami i w terminie przewidzianym w ustawie o gospodarce nieruchomościami (jednorazowo dnia 30 grudnia 2002 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej). Z uwagi więc na to, że sprawa została zakończona decyzją ostateczną, a stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie, należało - zdaniem Prezydenta - odmówić wszczęcia postępowania na mocy art. 61a § 1 Kpa. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody z dnia [...]r., na które z kolei skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (dalej: WSA w Gliwicach). Skarga ta została jednak oddalona prawomocnym wyrokiem z dnia 7 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1053/20. Z podobnym żądaniem (tj. wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania przyznanego decyzją Prezydenta D. z dnia [...] r.) wystąpił skarżący dnia 13 września 2017 r. Jednak również wówczas Prezydent D. - postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wskazując, że przysługujące skarżącemu odszkodowanie zostało już ustalone (decyzją z dnia [...]r.) i wypłacone. Również to rozstrzygnięcie, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy, a WSA w Gliwicach - wyrokiem z dnia 30 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 355/18. - oddalił skargę wniesioną przez skarżącego na postanowienie Wojewody. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Wojewoda orzekł o bezprzedmiotowości ponaglenia z dnia 14 stycznia 2021 r. Podkreślił w szczególności, że - wbrew podtrzymywanemu przez skarżącego stanowisku - postanowienie Ministra z 4 listopada 2021 r. nie nakazuje Prezydentowi D. ponownego ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną w 1980 r. nieruchomość, a więc nie sposób uznać, że wskazany organ pozostaje bezczynny. Co więcej, Wojewoda zauważył, że wskazane postanowienie Ministra nie jest prawomocne, ponieważ skarżący wniósł na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Świadczy to również o tym, iż skarżący - domagając się wykonania postanowienia Ministra - jednocześnie się z nim nie zgadza. Niezależnie od tego Wojewoda podkreśli, że sprawa ustalenia odszkodowania została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...] r,, a ukształtowany nią stan res iudicata powoduje, że ponowne postępowanie w tej samej sprawie nie może być wszczęte. Wojewoda powołał się też na postanowienia: Prezydenta D. z dnia [...]r. oraz Wojewody z dnia [...] r., jak również Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 stycznia 2021 r. W związku z, tym wskazał, że przedmiotowe żądanie skarżącego zostało już rozstrzygnięte przez organy administracji, w tym przez Prezydenta D., poprzez odmowę wszczęcia postępowania w tej sprawie. Kolejno, dnia 19 lutego 2021 r. (data wpływu: 23 lutego 2021 r.) skarżący wniósł do WSA w Gliwicach skargę na bezczynność Prezydenta D. , domagając się "obciążenia organu kwotą 5.000 zł na cel charytatywny oraz o uchylenie postanowienia Wojewody [...] z dn. [...] r. jako niedopuszczalne i bezprzedmiotowe". W skardze podtrzymano w szczególności twierdzenie o pozostawaniu przez Prezydenta D. w stanie bezczynności, który - wbrew rozstrzygnięciu Ministra z dnia 4 listopada 2020 r. - nie podjął żadnych czynności w sprawie. Skarżący wskazał ponadto, że organ nadzorczy, do którego było kierowane ponaglenie (Wojewoda), nie odniósł się w swym orzeczeniu z dnia [...] r. do zarzutu bezczynności Prezydenta D. , lecz "podjął polemikę z treścią orzeczenia zawartego w postanowieniu z dnia [...] r.". Stwierdził też, że " Wojewoda [...] po raz drugi orzekł w sprawie, którą Minister Rozwoju uznał, że należy do kompetencji organu pierwszej instancji i na tej podstawie stwierdził, że bezczynność została przerwana". Prezydent D. przekazując skargę wskazał na bezzasadność zarzutów w niej podniesionych. Dnia 30 marca 2021 r. WSA w Gliwicach wezwał skarżącego do sprecyzowania treści skargi poprzez dokładne określenie jej przedmiotu i wskazanie, na czym polega bezczynność organu, tj. jakiej decyzji, postanowienia lub innego aktu Prezydent D. nie wydaje. W piśmie z dnia 6 kwietnia 2021 r., odpowiadając na wezwanie skarżący wskazał, iż jego skarga zawiera wszystkie wymagane wezwaniem żądania. Powtórzył jednocześnie twierdzenia zawarte w skardze i podkreślił, że orzeczenie, które powinien wydać Prezydent D. , dotyczy waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W sprawie tej nie jest natomiast właściwy Wojewoda, stąd jego postanowienie z dnia [...] r. w ocenie skarżącego jest nielegalne, wydane bez podstawy prawnej i należy stwierdzić jego nieważność. Stwierdził też, że "prawomocną i ostateczną" decyzją co do odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jest decyzja Ministra Infrastruktury z dnia 25 kwietnia 2005 r., zaś działanie Wojewody ma na celu przeszkodzić w wykonaniu tej decyzji. Po rozpoznaniu skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a to zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, należało przyjąć, że objęta skargą bezczynność dotyczy działania Prezydenta, który zdaniem skarżącego, nie wydaje czy to decyzji o ponownym ustaleniu odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną decyzją z [...] r., czy to decyzji o waloryzacji odszkodowania przyznanego m.in. skarżącemu za tą nieruchomość w/w decyzją Prezydenta D. z dnia [...]. w wydanym po rozpoznaniu ponaglenia skarżącego postanowieniu z dnia [...] r. wskazał, że objęte żądaniem skarżącego odszkodowanie zostało ostatecznie ustalone w/w decyzją Prezydenta D. , utrzymaną następnie w mocy decyzją Wojewody z [...] r. nr [...]. Co więcej, Prezydent D. postanowieniem z [...] r. odmówił wszczęcia na żądanie skarżącego postępowania w sprawie wypłaty tego odszkodowania. Postanowienie to zostało utrzymane następnie w mocy postanowieniem Wojewody z dnia [...] r. Wniesiona na te postanowienie skarga została oddalona wyrokiem tut. Sądu z dnia 7 stycznia 2021 r. Z uzasadnienia tego wyroku wynika przy tym, że skarżący już wcześniej, bo pismem z dnia 13 września 2017 r., wystąpił do Prezydenta D. o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania przyznanego decyzją z [...] r. Wszczęte tym wnioskiem postępowanie zakończyło się ostatecznie prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 30 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 355/18, którym oddalono skargę S. K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta D. z dnia [...] r. o odmowie wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. Wobec powyższego zasadnie Wojewoda przyjął, że postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania skarżącemu zostało prawomocnie zakończone. Brak było zatem podstaw do ponownego wszczynania takiego postępowania przez Prezydenta D. Dotyczy to również ewentualnego żądania waloryzacji wypłaconego odszkodowania, nawet gdyby przyjąć, że w tym względzie żądanie skarżącego zostało sformułowane w jego piśmie do Ministra Rozwoju z dnia 13 maja 2020 r. W tym bowiem względzie (odnośnie waloryzacji odszkodowania) skarżący wypowiedział się dopiero w piśmie do Sądu z dnia 6 kwietnia 2021 r. Wcześniej takiego żądania, w tym zwłaszcza pod adresem skarżonego Prezydenta D. nie zgłaszał. Tym samym również z tego powodu ewentualny zarzut bezczynności w tej kwestii po stronie tego organu należałoby uznać za bezzasadny. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że Prezydent D. nie pozostawał w bezczynności w załatwieniu sprawy o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy p.p.s.a. poprzez wydanie w terminach wynikających z art. 35 Kpa stosownego rozstrzygnięcia. Skarga na bezczynność jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. mr