II SA/Gl 159/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A.H. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zmiany nazwiska oddala skargę. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w S. decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 4 ust. 1 w związku z art. 12 ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz. U. z 2020 r., poz. 707) odmówił A.H. (dalej strona lub skarżący) zmiany imienia A. na D. i nazwiska H. na W. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono wpierw przebieg postępowania oraz motywy, którymi kierował się organ administracji przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. W kontekście motywów organ administracji publicznej stwierdził, że argumenty podnoszone przez stronę nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ zmiana imienia i nazwiska przez stronę podyktowana jest tym, że po odbyciu kary pozbawienia wolności, zamierza pracować w dotychczasowym zawodzie, a jego dane są znane i okoliczność ta utrudni mu zdobycie nowych klientów. W ocenie wskazanego organu nie może on przyczyniać się do ukrycia przez stronę dotychczasowego stylu życia i popełnionych naruszeń prawa. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Wojewody Śląskiego. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Strona podkreśliła, że zmiana imienia i nazwiska nie spowoduje, że całkowicie uwoli się od przeszłości, ponieważ numer PESEL będzie ten sam. Nadto podniosła, że ma złą opinię w sieci i okoliczność ta utrudni jej wykonywanie pracy, bez której nie będzie miała środków na utrzymanie i regulowanie zobowiązań. Zdaniem strony innej pracy nie może wykonywać, ponieważ od wielu lat choruje na padaczkę i nie może wykonywać pracy fizycznej, a inne firmy nie zatrudnią go z uwagi na przeszłość. Wojewoda Śląski decyzją z [...] r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 3 ustawy o zmianie imienia i nazwiska utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyższego stopnia przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przybliżył treść przepisów normujących problematykę zmiany imienia i nazwiska. W ocenie organu odwoławczego strona nie wykazała występowania przesłanki "ważnych powodów" uzasadniających podjęcie korzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Podkreślono przy tym, że przesłanka "ważne powody" zmiany imienia i nazwiska jest pojęciem niedookreślonym i wymaga wyjaśnienia w ramach prowadzonego postępowania. Organ ten przedstawił taką analizę i wskazał na cztery powody, które nie dały podstaw dla wydania dla strony korzystnej decyzji, przy czym wyraźnie podkreślono, że żądanie takie nie może wynikać wyłącznie z subiektywnego przekonania wnioskodawcy. Nadto podkreślono uznaniowy charakter wydanej decyzji i w kontekście stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy nie znaleziono podstaw dla uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Istotą rozpoznawanej sprawy jest treść wniosku i przesłanek w nim zamieszczonych. Odwołujący się wystąpił o zmianę imienia i nazwiska celem uniknięcia niekorzystnego kojarzenia z dotychczasową działalnością w branży IT i z tego powodu nie będzie mógł wykonywać swojej pracy. Okoliczności wskazywane przez stronę nie dają podstaw dla uwzględnienia jego wniosku. Z przywołaną decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanych decyzji i przedstawiła swoją argumentację przemawiającą za uzyskaniem korzystnego rozstrzygnięcia. W jej ocenie nie chce ukrywać swojej przeszłości, jednakże oczekuje, że będzie mogła rozpocząć życie z czystą kartą, która pozwoli jej na prawidłowe funkcjonowanie w społeczeństwie. Występując pod dotychczasowym imieniem i nazwiskiem jej możliwości są ograniczone i takiej szansy nie będzie miała. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu swojej decyzji, nadto wystąpił o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zakres kontroli sprawowanej przez Sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją, Sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli Sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie odwołać się do stanu normatywnego obowiązującego w omawianej sprawie. Stosownie bowiem do postanowień art. 12 ustawy o zmianie imienia i nazwiska decyzję o zmianie imienia lub nazwiska bądź decyzję o odmowie zmiany imienia lub nazwiska wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego, do którego został złożony wniosek, albo jego zastępca. Zgodnie natomiast z treścią art. 14, wojewoda jest organem wyższego stopnia w sprawach prowadzonych na podstawie wskazanej ustawy. Oznacza to, że w sprawie tej rozstrzygnięcia podejmowane były przez uprawnione do tego organy administracji publicznej. Po ustaleniu właściwości organów wypowiadających się w rozpoznawanej sprawie przywołać należy postanowienia merytoryczne powoływanej ustawy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności gdy dotyczą zmiany: imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka; na imię lub nazwisko używane; na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione; na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada. Treść przywołanego przepisu wymaga wykładni, albowiem zamieszczono w nim uznanie administracyjne oraz zawarto pojęcie niedookreślone. Zamieszczenie w przywołanej regulacji uznania administracyjnego oznacza, że to organ administracji obowiązany jest do podjęcia rozstrzygnięcia po przeprowadzeniu analizy obowiązujących przepisów oraz wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Zatem w rozpoznawanej sprawie kluczową rolę odgrywa wykładnia przywołanego przepisu. W przepisie tym uwagę zwracają dwa pojęcia, a mianowicie "ważne powody" oraz "w szczególności". Pierwsze z pojęć odnosi się do sytuacji osoby występującej o zmianę imienia i nazwiska, natomiast drugie z nich wskazuje, że przesłanki ważnych powodów wskazane w przywołanym przepisie nie posiadają charakteru wyczerpującego i ujęte zostały w sposób przykładowy. W świetle takich ustaleń pojęcie "ważne powody" widzieć należy w kontekście sytuacji osoby występującej o zmianę oraz przy występowaniu interesu społecznego w podjęciu takiej decyzji. Tak widziane rozumienie przywołanego przepisu oznacza, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej nie dopuściły się jego naruszenia. Argumentacja skarżącego sprowadzająca się do tego, że zmiana imienia i nazwiska pozwoli mu uniknąć negatywnych konsekwencji wynikających z faktu popełniania przestępstw w ramach wykonywanej pracy i oszukiwania swoich klientów. Sam skarżący akcentuje, że nie posiada dobrej opinii w internecie i okoliczność ta uniemożliwi mu wykonywanie dotychczasowego zatrudnienia. Warto zauważyć, że skarżący występując o zmianę imienia i nazwiska akcentuje, że zamierza rozpocząć swoje życie od nowa i oczekuje otrzymania drugiej szansy. Zdaniem organów administracji publicznej wypowiadających się w sprawie stanowisko skarżącego jest wyrazem jego subiektywnego przekonania o tym, że będzie miał trudności w zdobywaniu zleceń. Zatem organy te dokonały oceny powodu podanego przez skarżącego i nie uznały, aby był on ważny. Nadto z argumentacji prezentowanej przez te organy można wywnioskować, że odmawiając uwzględnienia zgłoszonego wniosku miały w polu widzenia interes społeczny w tym, aby nie wspierać osoby w ukrywaniu swojej tożsamości, w sytuacji gdy w ramach wykonywanej pracy dopuszczała się oszustw. Działania organów administracji publicznej oraz sądu administracyjnego nie mogą prowadzić do tego, że potencjalni klienci skarżącego zostaną wprowadzeni w błąd co do tożsamości osoby, z którą zamierzają podjąć współpracę. Osoby takie mają prawo znać tożsamość osoby z którą zamierzają współpracować i zlecać jej zadania do wykonania. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało skargę oddalić. mr