II GSK 2030/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-10

Skład orzekający: Cezary Pryca, Małgorzata Rysz, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Starosta Krośnieński był uprawniony do wpisania w dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami poszczególnych kategorii, pomimo że uprawnienia te zostały nabyte bezterminowo?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Sąd stwierdził, że wpisanie terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy, które zostały nabyte bezterminowo, jest niedopuszczalne. Dokonane zmiany w dokumencie prawa jazdy nie mogą dotyczyć posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami, a utrata ważności dokumentu prawa jazdy nie jest tożsama z utratą uprawnień.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wymianę prawa jazdy z powodu przedłużenia ważności świadectwa kwalifikacji zawodowej. Starosta Krośnieński wydał nowe prawo jazdy, wpisując w nim termin ważności uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący uznał, że termin ten został wpisany nieprawidłowo, ponieważ jego uprawnienia były bezterminowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał czynność Starosty za bezskuteczną, a Starosta wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Starosty Krośnieńskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 227/21 w sprawie ze skargi A. S. na czynność Starosty Krośnieńskiego z dnia [...] listopada 2020 r. w przedmiocie wpisania w dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z 21 czerwca 2021 r. (sygn. akt II SA/Rz 227/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 146 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), uwzględnił skargę A. S. (dalej zwanego "Skarżącym"), stwierdzając bezskuteczność zaskarżonej czynności Starosty Krośnieńskiego z [...] listopada 2020 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, B, C, D, CE i DE w kolumnie 11 dokumentu prawa jazdy o numerze [...]. WSA orzekał w następującym stanie sprawy. W dniu [...] listopada 2020 r. Skarżący złożył do Starosty Krośnieńskiego wniosek o wymianę prawa jazdy z uwagi na przedłużenie ważności świadectwa kwalifikacji zawodowej. Do wniosku dołączył orzeczenia lekarskie i psychologiczne, z których wynika, że lekarze orzecznicy stwierdzili brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami kategorii C1, C, C1E, CE, D, D1, D1E, D, DE oraz do pracy na stanowisku kierowcy, jednocześnie wskazując termin następnych badań na 12 listopada 2025 r. W dniu [...] listopada 2020 r. Starosta Krośnieński wydał Skarżącemu dokument prawa jazdy, w którym w kolumnie 11 określono datę ważności uprawnień w zakresie poszczególnych kategorii na 12 listopada 2025 r. W piśmie z [...] stycznia 2021 r. Skarżący zwrócił się o wymianę dokumentu prawa jazdy, stojąc na stanowisku, że otrzymał dokument z niewłaściwym terminem ważności. W odpowiedzi Starosta Krośnieński w piśmie z [...] stycznia 2021 r. poinformował Skarżącego, że wydany [...] listopada 2020 r. dokument prawa jazdy jest zgodny z obowiązującymi przepisami, a konieczność wpisania terminu ważności wynika z art. 15 ust. 4 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm.) oraz § 10 ust. 5 i ust. 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.; dalej zwanego "rozporządzeniem MIiB z 24 lutego 2016 r."). Starosta Krośnieński dodał, że po 12 listopada 2025 r. konieczna będzie wymiana prawa jazdy i wówczas, jeżeli Skarżący nie będzie wykonywał zawodu kierowcy, to otrzyma prawo jazdy kategorii C, CE, D, DE bezterminowo. Skarżący złożył do WSA skargę na czynność Starosty Krośnieńskiego polegającą na wpisaniu terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, B, C, D, CE i DE w kolumnie 11 dokumentu prawa jazdy wydanego [...] listopada 2020 r. WSA uwzględnił skargę. WSA stwierdził, że pojęcie "prawo jazdy" występuje w przepisach prawa w dwóch znaczeniach. Po pierwsze, oznacza ono uprawnienie (prawo podmiotowe) do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju. Po drugie, używane jest ono na określenie dokumentu urzędowego potwierdzającego posiadanie uprawnienia do prowadzenia pojazdów wskazanych w nim kategorii. Treść dokumentu prawa jazdy powinna być jasna i zrozumiała zarówno dla posiadacza prawa jazdy, jak i osoby kontrolującej, czy kierujący pojazdem posiada uprawnienie do prowadzenia tego właśnie pojazdu, a osoby te nie mogą mieć wątpliwości, czy uprawnienia stwierdzone decyzją właściwego organu są ważne, czy też wygasły, np. wskutek upływu czasu. Zdaniem WSA, nie można stawiać znaku równości pomiędzy datą ważności prawa jazdy a datą ważności uprawnień do kierowania pojazdami. Czym innym jest bowiem data ważności prawa jazdy jako dokumentu, a czym innym jest data ważności uprawnienia, wpisywana na drugiej stronie dokumentu prawa jazdy w kolumnie (pozycji) 11, korespondującej z pozycją w kolumnie 9 wskazującą na konkretną kategorię posiadanego uprawnienia. Ponadto czym innym jest potwierdzenie posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej, wpisywane w pozycji 12 odnoszącej się do ograniczeń jako data ważności posiadanego świadectwa kwalifikacji zawodowej korespondującej z pozycją w kolumnie 9 (kategorią posiadanego uprawnienia) i pozycją w kolumnie 11 (datą ważności uprawnienia). WSA wskazał, że Skarżący złożył wniosek o wymianę prawa jazdy z uwagi na przedłużenie ważności świadectwa kwalifikacji zawodowej. Wymiana dokumentu prawa jazdy związana z takimi okolicznościami jest realizowana przez wydanie nowego dokumentu w oparciu o art. 18 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami i stanowi czynność z zakresu administracji publicznej - czynność materialno-techniczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, która podlega kognicji sądów administracyjnych. Powołując się na art. 15 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, WSA opisał procedurę wymiany dokumentu prawa jazdy w związku z odbyciem kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej albo szkolenia okresowego, o których mowa w rozdziale 7a ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Wskazał, że wpis potwierdzający odbycie tych kwalifikacji albo szkolenia jest dokonywany w formie wymiany prawa jazdy, na okres 5 lat, liczony od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej, przy czym nie może być on dłuższy niż okres ważności orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego. Zdaniem WSA, w świetle art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą (tj. danymi dotyczącymi uzyskania nowych uprawnień oraz danymi o ukończeniu szkolenia okresowego). Nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych powinien, poza uzasadnioną zmianą, jedynie powtarzać zawarte w dokumencie poprzednim. WSA podkreślił, że dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami, co wynika m.in. z faktu konstytucyjnej zasady ochrony praw słusznie nabytych oraz związanej z tym kodeksowej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. W ocenie WSA, ze względu na regulację zawartą w § 29 ust. 1 rozporządzenia MIiB z 24 lutego 2016 r. oraz przedstawiony stan faktyczny i prawny, Starosta Krośnieński dokonując kwestionowanego wpisu nie miał prawnych możliwości, aby wymieniając prawo jazdy przy okazji wydawania decyzji o przyznaniu nowych uprawnień, wprowadzić w wymienionym dokumencie prawa jazdy wpis dotyczący okresu ważności praw kategorii A, B, C, D, BE, CE, DE. Zdaniem WSA, uznanie za poprawne stanowiska Starosty Krośnieńskiego doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych, o których mowa w art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami stwarzałoby podstawę do przeprowadzenia powtórnej weryfikacji posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień, w tym uprawnień nabytych bezterminowo, co pozostaje w sprzeczności z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. WSA ocenił, że skoro Starosta Krośnieński w nowym dokumencie prawa jazdy Skarżącego zamiast kreski oznaczającej bezterminową ważność uprawnienia wpisał datę ważności tych uprawnień, to naruszył art. 16 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej zwanej "kpa") oraz § 29 ust. 1 rozporządzenia MIiB z 24 lutego 2016 r. i dlatego zaskarżona czynność jest bezskuteczna. WSA dodał, że ocenę tę potwierdza stanowisko zaprezentowane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r. (sygn. akt K 5/13). WSA zobowiązał Starostę Krośnieńskiego do uwzględnienia stanowiska Sądu i wydania Skarżącemu nowego dokumentu prawa jazdy potwierdzającego posiadanie bezterminowego uprawnienia do kierowania pojazdami. Starosta Krośnieński złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA. Oświadczył też, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie. Starosta Krośnieński zarzucił wyrokowi WSA: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie: - art. 15 w związku z art. 10 ustawy o kierujących pojazdami przez ich niezastosowanie w wyniku przyjęcia, że wpis potwierdzający odbycie kwalifikacji wstępnej jest podstawą do wydania nowego prawa jazdy z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych, podczas gdy wpis taki nie stanowi wydania nowych uprawnień i wydania nowego prawa jazdy; - art. 18 ustawy o kierujących pojazdami przez przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie do omawianego przypadku, podczas gdy w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 15 w związku z art. 10 ustawy o kierujących pojazdami; - § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a) oraz § 10 ust. 4 i 5 rozporządzenia MIiB z 24 lutego 2016 r. przez przyjęcie, że dokonując wpisu nowych uprawnień organ może pominąć przedłożone do nich terminowe zaświadczenie lekarskie, a w konsekwencji zaświadczenie to potraktować wybiórczo i przy wpisie potwierdzającym kwalifikacje zawodowe organ może pozostawić bezterminowe uprawnienia w zakresie kategorii C prawa jazdy; - § 29 rozporządzenia MIiB z 24 lutego 2016 r. przez przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie i że doszło do utraty praw nabytych przez Skarżącego; 2) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: - art. 141 § 4 ppsa przez niewyjaśnienie jaki wpływ na posiadane już uprawnienia Skarżącego w zakresie kategorii A, B, C, D, CE, DE ma przedłożenie nowego orzeczenia lekarskiego, w którym to orzeczeniu jego ważność w zakresie kategorii C1, C, C1E, C+E, D, D1, D1E, D, DE została ograniczona terminem; - art. 146 § 1 w związku z art. 151 ppsa przez stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, podczas gdy skarga jako bezzasadna powinna być oddalona. W uzasadnieniu Starosta Krośnieński wskazał argumenty mające przemawiać za trafnością zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżący zakwestionował stanowisko Starosty Krośnieńskiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 182 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że ta ostatnia sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie ma miejsca, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że problem prawny objęty tymi zarzutami był już przedmiotem rozważań tego Sądu m.in. w wyrokach z: 24 lutego 2021 r. (sygn. akt I OSK 2312/20) i 21 października 2021 r. (sygn. akt II GSK 1421/21- treść tych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela zasadnicze motywy rozstrzygnięcia wskazane w uzasadnieniach powyższych orzeczeń. Zgodnie z art. 184 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna złożona w tej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Istota sporu między Skarżącym a Starostą Krośnieńskim sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy Starosta ten był uprawniony do wpisania w rubryce 11 daty ważności uprawnienia do prawa jazdy poszczególnych kategorii. Przypomnieć należy, że Skarżący domagał się wydania nowego dokumentu prawa jazdy w związku z przedłużeniem ważności świadectwa kwalifikacji zawodowej. Rację ma autor skargi kasacyjnej, że w takim przypadku podstawę działania organu administracji stanowiły określone ustępy art. 15 ustawy o kierujących pojazdami, a nie art. 18 tej ustawy. Z art. 15 ust. 3 i ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami wynika bowiem, że świadectwo kwalifikacji zawodowej, potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego w zakresie jednego z bloków programowych, wydane osobie, o której mowa w art. 39d ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, stanowi podstawę do uzyskania wpisu, o którym mowa w ust. 1 (czyli wpisu potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego), w zakresie posiadanych kategorii prawa jazdy spośród kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E oraz że wpis jest dokonywany, w formie wymiany prawa jazdy, na okres 5 lat, liczony od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej, o którym mowa w przepisach rozdziału 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, przy czym termin ten nie może być dłuższy niż okres ważności orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, o których mowa w przepisach rozdziału 7a tej ustawy. Natomiast z art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami wynika, że osoba posiadająca prawo jazdy jest obowiązana zawiadomić starostę m.in. zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia, przy czym na wniosek uprawnionej osoby starosta wydaje nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych. W zaskarżonym wyroku WSA przytoczył treść zarówno określonych ustępów art. 15 ustawy o kierujących pojazdami, jak i art. 18 tej ustawy, jednak wadliwie prowadził dalsze rozważania z powołaniem się na drugi z tych przepisów. W okolicznościach tej sprawy uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy z dwóch powodów. Po pierwsze, oba przytoczone artykuły określają procedurę związaną z wymianą prawa jazdy w związku z koniecznością zmiany danych zawartych w dokumencie prawa jazdy i w obu przypadkach stosowny wpis następuje w drodze wydania nowego dokumentu prawa jazdy. Po drugie zaś, istota sporu dotyczyła nie tyle samej podstawy dokonania wpisu (wymiany dokumentu prawa jazdy), lecz tego, czy w nowym dokumencie dopuszczalne jest wpisanie terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami określonych kategorii. Jak wskazano wyżej, zarówno na gruncie art. 15 ustawy o kierujących pojazdami, jak i art. 18 tej ustawy, starosta powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą - w niniejszej sprawie związaną z odbyciem szkolenia okresowego. Ma to na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy, tak aby brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie kategorie uprawnienia do kierowania pojazdem posiada określona osoba. Nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 15 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami powinien - poza uzasadnioną zmianą, związaną ze wskazaniem okresu ważności nowego dokumentu - jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami. Błędne jest stanowisko Starosty Krośnieńskiego, że z orzeczenia lekarskiego wynika ograniczenie terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii C1, C, C1E, C+E, D, D1, D1E, D+E. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko takie nie może zostać wywiedzione ani z przytoczonej wyżej treści art. 15 ustawy o kierujących pojazdami, ani z przepisów rozporządzenia MIiB z 24 lutego 2016 r. Według § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a) rozporządzenia MIiB z 24 lutego 2016 r. "wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w następujący sposób: "data ważności uprawnienia - najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, przy czym: a) w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, В1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E, z zastrzeżeniem lit. b-f". Z kolei § 10 ust. 4 rozporządzenia MIiB z 24 lutego 2016 r. stanowi: "Wpis potwierdzający uzyskanie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej lub ukończenie szkolenia okresowego, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jest dokonywany w postaci kodu "95" w układzie "95.DD.MM.RRRR", we wniosku i na dokumencie prawa jazdy w pozycji "ograniczenia" przy odpowiednich posiadanych kategoriach prawa jazdy wymienionych w aktualnym świadectwie kwalifikacji zawodowej, przy czym w przypadku kierowcy, o którym mowa w art. 39d ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, posiadającego aktualne świadectwo kwalifikacji zawodowej potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego w zakresie jednego bloku programowego, wpis jest dokonywany przy wszystkich kategoriach prawa jazdy spośród posiadanych kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D oraz D+E. Datą ważności wpisu jest data 5 lat liczona od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej." Zgodnie zaś z § 10 ust. 5 rozporządzenia MIiB z 24 lutego 2016 r. "Dokonując wpisu, o którym mowa w ust. 4, w pozycji "data ważności uprawnienia" wpisuje się datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. Datą ważności uprawnienia jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego, badania psychologicznego albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego". Aczkolwiek literalne odczytanie § 10 ust. 5 rozporządzenia MIiB z 24 lutego 2016 r. może potwierdzać sposób interpretacji Starosty Krośnieńskiego, bowiem użyte w tym przepisie określenie "w pozycji "data ważności uprawnienia" wpisuje się" może być rozumiane jako upoważnienie do określenia daty ważności nie tylko uprawnień, o których mowa w art. 15 ustawy o kierujących pojazdami, ale również uprawnień nabytych bezterminowo, to jednak taki rezultat wykładni należy uznać za wadliwy, bo nieuwzględniający kontekstu systemowego, w tym argumentacji a rubrica. Stanowisko zaprezentowane przez organ pozostaje w sprzeczności z § 29 rozporządzenia MIiB z 24 lutego 2016 r., na co trafnie zwrócił uwagę WSA. Przepis ten rozróżnia pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Zgodnie z § 29 ust. 1 rozporządzenia MIiB z 24 lutego 2016 r. w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Natomiast o ważności prawa jazdy stanowi § 29 ust. 2 rozporządzenia MIiB z 24 lutego 2016 r., według którego w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a, nie może być dłuższa niż 15 lat. Przepis ten odnosi się do uregulowań zawartych w ustawie o kierujących pojazdami rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe – uprawnienie do kierowania pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy – blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia. Na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu winny podlegać odrębnie – data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami. Utrata prawa jazdy z jakichkolwiek powodów, w tym również z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami dokument prawa jazdy według nowego wzoru ma ściśle określony termin ważności. Jednakże z przepisu tego nie wynika, że nabyte bezterminowo uprawnienia do kierowania pojazdami, nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów, tracą ważność. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K 5/13, OTK-A 2013/9/137). Z kolei ograniczenia wynikające z wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/126/WE z 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. UE L 403 z 30 grudnia 2006 r., s. 18 ze zm.), która w art. 7 ust. 2 przewiduje administracyjny okres ważności praw jazdy poszczególnych kategorii, nie dotyczą uprawnień do kierowania pojazdami przyznanych przed 19 stycznia 2013 r. i nie podlegają ograniczeniu lub unieważnieniu przez przepisy tejże dyrektywy. Przyjęcie za poprawne stanowiska organu doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji uprawnień nabytych bezterminowo. Po wtóre, podstawę prawną do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Oznaczałoby to naruszenie podstawowej dyrektywy wykładni systemowej nakazującej respektowanie hierarchii aktów normatywnych. Ponadto nabyte bezterminowo uprawnienia administracyjne doznawałyby ograniczeń na podstawie regulacji zawartej w rozporządzeniu, która w tym zakresie nie mieści się w upoważnieniu ustawowym. Nie zasługiwały na uwzględnienie także zarzuty naruszenia prawa procesowego. Przepisy art. 146 § 1 i art. 151 ppsa są tak zwanymi przepisami wynikowymi. Zastosowanie przez WSA art. 146 § 1 ppsa było konsekwencją dokonanej oceny prawnej. Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Przepis ten określa elementy uzasadnienia wyroku. Stanowi, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że objęło ono wszystkie niezbędne wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie WSA nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Zauważyć należy, iż za pomocą zarzutu naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd meriti stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji trafności rozstrzygnięcia. Z tych względów na podstawie art. 184 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło